Trong tâm lý học có một thuật ngữ gọi là "sự tách rời cảm xúc"

Trong tâm lý học có một thuật ngữ gọi là "phân đoạn cảm xúc". Nó đề cập đến xu hướng con người chủ động cắt đứt các mối liên hệ tình cảm với những người hoặc những thứ gây ra cảm xúc tiêu cực nhằm tự bảo vệ mình khi đối mặt với chúng.

Hiện tượng này đặc biệt phổ biến trong các mối quan hệ thân thiết. Nhiều người trở nên xa lạ sau một cuộc cãi vã. Lý do không phải vì họ ôm hận hay vô tâm, mà vì họ đã quen với việc kìm nén cảm xúc của mình. Ba kiểu người thường xuyên kìm nén cảm xúc của mình:

1. Những người thiếu thốn tình yêu thương trong thời thơ ấu

Những người thiếu thốn tình yêu thương trong thời thơ ấu thường không nhận được đủ sự nuôi dưỡng về mặt cảm xúc và sự an toàn trong gia đình. Trong quá trình trưởng thành, họ có thể thường xuyên phải trải qua sự bỏ bê, thờ ơ hoặc những lời chỉ trích gay gắt từ cha mẹ. Trải nghiệm này đã để lại trong họ nỗi khao khát và sợ hãi sâu sắc về sự thân mật.

Khi bước vào một mối quan hệ thân thiết, họ nhanh chóng kích hoạt cơ chế ngắt kết nối cảm xúc khi xảy ra tranh cãi. Bởi vì trong tiềm thức của họ, tranh cãi đồng nghĩa với việc bị bỏ rơi, và để tránh trải nghiệm nỗi đau bị bỏ rơi đó một lần nữa, họ sẽ chủ động cắt đứt mối liên hệ tình cảm với người kia.

Ví dụ, khi Xiao Li còn nhỏ, bố mẹ cậu ấy bận rộn với công việc nên hiếm khi có thời gian dành cho cậu, và họ luôn bỏ qua nhu cầu của cậu. Lớn lên, Tiểu Lý bắt đầu hẹn hò. Mỗi khi cãi nhau với bạn gái, cậu ta lập tức trở nên lạnh lùng, như thể tất cả sự ngọt ngào trước đây đã biến mất. Cậu ta cảm thấy rằng chỉ cần cắt đứt mối liên hệ tình cảm trước, cậu ta sẽ không còn phải chịu tổn thương nữa.

2. Những người có lòng tự trọng cực kỳ cao

Những người có lòng tự trọng cực cao coi trọng thể diện và phẩm giá của họ hơn tất cả mọi thứ. Trong các cuộc tranh luận, nếu họ cảm thấy phẩm giá của mình bị thách thức, họ sẽ dùng đến thủ đoạn tống tiền tình cảm để tự bảo vệ mình. Họ không thể chấp nhận việc bị thiệt thòi trong một cuộc tranh luận, và coi việc nhượng bộ hay giảng hòa với bên kia là điều đáng xấu hổ.

Lấy Tiểu Chương làm ví dụ. Anh ấy là một người xuất sắc trong công việc và có lòng tự trọng cao. Sau khi cãi nhau với một người bạn về một chuyện vặt vãnh, dù biết mình có thể sai, anh ta vẫn không thể làm hòa. Anh ta chọn cách cắt đứt liên lạc với người bạn đó để thể hiện "sự cứng rắn" và bảo vệ lòng tự trọng của mình.

3. Những người đã trải qua chấn thương tâm lý nghiêm trọng

Những người từng bị tổn thương sâu sắc trong các mối quan hệ có thể phát triển nỗi sợ hãi và sự thiếu tin tưởng mạnh mẽ đối với các mối quan hệ thân mật. Khi đối mặt với một cuộc tranh luận khác, họ theo bản năng kích hoạt sự xa cách về mặt cảm xúc để tự bảo vệ mình. Họ sợ phải sống lại nỗi đau trong quá khứ, vì vậy ngay khi cuộc tranh luận bắt đầu, họ nhanh chóng tắt đi những rào cản cảm xúc của mình.

Xiao Wang từng trải qua một mối quan hệ không thành công; sự phản bội của người yêu cũ đã ảnh hưởng sâu sắc đến anh. Sau đó, anh bắt đầu một mối quan hệ mới, nhưng mỗi khi cãi nhau với người yêu hiện tại, anh lập tức trở nên xa cách. Anh ấy nói rằng anh ấy không dám đặt quá nhiều cảm xúc vào bản thân, vì sợ sẽ lại bị tổn thương, nên cách duy nhất để bảo vệ mình là kìm nén cảm xúc.

Sự tách biệt về mặt cảm xúc là một bản năng tự bảo vệ. Trong các mối quan hệ thân thiết, chúng ta đầu tư rất nhiều cảm xúc và năng lượng. Khi xảy ra tranh cãi, những lời lẽ gay gắt và biểu hiện giận dữ ấy giống như những lưỡi dao sắc bén đâm vào tim ta. Để tránh gây thêm tổn hại, tiềm thức của chúng ta sẽ kích hoạt cơ chế phân ly cảm xúc.

Giống như trong bộ phim truyền hình "Không gì ngoài ba mươi", sau khi Cố Giai và Hứa Huyễn Sơn cãi nhau, Cố Giai lập tức không còn dịu dàng và dựa dẫm vào Hứa Huyễn Sơn nữa. Cô ấy không còn quan tâm đến công việc và cuộc sống của Hứa Huyễn Sơn, như thể hai người hoàn toàn xa lạ. Thực chất, đây là kết quả của sự xa cách về mặt cảm xúc; Cố Giai tự bảo vệ mình khỏi những tổn thương tiếp theo bằng cách cắt đứt các mối quan hệ tình cảm.

Mặc dù việc giữ khoảng cách về mặt cảm xúc có thể bảo vệ chúng ta khỏi tổn hại trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, nó có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến các mối quan hệ thân mật. Khi chúng ta quen với việc cắt đứt kết nối cảm xúc sau một cuộc tranh cãi, chúng ta dần dần đánh mất khả năng giao tiếp và giải quyết vấn đề.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các cặp đôi thường xuyên có sự xa cách về mặt cảm xúc có tỷ lệ ly hôn cao hơn 30% so với các cặp đôi không làm vậy. Điều này là do sự xa cách về mặt cảm xúc khiến các xung đột tích tụ, cuối cùng dẫn đến sự đổ vỡ của mối quan hệ.

Ví dụ, một cặp vợ chồng luôn chọn cách im lặng sau mỗi cuộc cãi vã, phớt lờ nhau. Theo thời gian, tình cảm của họ dành cho nhau phai nhạt, cuối cùng dẫn đến ly hôn.

Vậy làm thế nào để phá vỡ rào cản cảm xúc và hàn gắn các mối quan hệ thân mật? Dưới đây là một vài phương pháp bạn có thể tham khảo.

Trước tiên, hãy học cách thể hiện cảm xúc của mình.

Khi xảy ra tranh cãi, đừng vội vàng cắt đứt tình cảm; thay vào đó, hãy học cách thể hiện cảm xúc của mình. Hãy nói cho người kia biết cảm xúc và nhu cầu của bạn, để họ có thể hiểu được thế giới nội tâm của bạn. Ví dụ, bạn có thể nói, "Những gì bạn vừa nói đã làm tôi tổn thương, và tôi hy vọng bạn có thể tôn trọng cảm xúc của tôi."

Thứ hai, hãy lắng nghe quan điểm của người khác.

Trong khi bày tỏ quan điểm, điều quan trọng là phải lắng nghe người khác. Hãy hiểu suy nghĩ và nhu cầu của họ, và cố gắng nhìn nhận vấn đề từ góc độ của họ. Chỉ bằng cách này, chúng ta mới có thể tìm ra giải pháp cho vấn đề. Ví dụ, khi người kia bày tỏ sự không hài lòng, bạn có thể lắng nghe cẩn thận rồi nói: "Tôi hiểu cảm giác của bạn, và tôi sẽ cố gắng hết sức để khắc phục điều đó."

Cuối cùng, hãy tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp.

Nếu mối quan hệ của bạn đang rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng và bạn không thể tự giải quyết vấn đề, bạn có thể tìm đến sự giúp đỡ của một chuyên gia tư vấn tâm lý. Chuyên viên tư vấn sức khỏe tâm thần có thể giúp bạn tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề và đưa ra các giải pháp hiệu quả.

Việc trở nên hoàn toàn xa lạ sau một cuộc tranh cãi không phải do ôm hận hay vô tâm, mà là do thói quen xa cách về mặt cảm xúc. Mặc dù thói quen này có thể bảo vệ chúng ta trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, nó có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến các mối quan hệ thân thiết.

Chúng ta cần học cách phá bỏ những rào cản cảm xúc và hàn gắn các mối quan hệ thân mật bằng cách bày tỏ cảm xúc, lắng nghe nhau và tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp, để tình yêu có thể bền lâu hơn.

Theo 360doc