Thứ 7, 23/03/2019

Thương hoài giọt nước mắm Nam Ô

05/03/2019 16:26
Thương hoài giọt nước mắm Nam Ô

Xưa, người Quảng truyền nhau rằng, Quảng Nam có 5 món “tiến vua” thì Nam Ô sở hữu đến 3 món gồm: nước mắm Nam Ô, gỏi cá và mứt. Nhiều lần đến với Nam Ô, tôi được nghe nhiều chuyện hư thực về những món “tiến vua” của người dân Nam Ô.

Ca dao xưa có nhiều câu nói về nước mắm Nam Ô đủ thấy món ẩm thực quốc hồn quốc túy này “danh bất hư truyền” đến dường nào:

Bữa ni nhớ bún Chợ Chùa

Nhớ mắm Nam Ổ, nhớ cua làng Gành”

“Bữa ni chờ cá Trung Phường

Chờ mắm Nam Ổ, chờ đường Bảo An

Dường như, có bao nhiêu gia đình ở Nam Ô thì bấy nhiêu đều bám biển và làm nước mắm. Đàn ông thả thuyền buông lưới, phụ nữ, trẻ nhỏ gom từng mớ cá, tôm đem ra chợ bán lấy tiền. Bao nhiêu đời nay, cái tên Nam Ô cũng gắn liền với sản vật nổi tiếng có tên “nước mắm Nam Ô”. Những tưởng, nghề làm mắm của Nam Ô cứ vậy mà phát huy, thế nhưng cho đến nay làng nước mắm nức tiếng này nói riêng cũng như nghề làm nước mắm truyền đã gặp không ít lần điêu đứng bởi những cái gọi là "tiêu chuẩn" thời hiện đại.

Chế biến nước mắm theo cách truyền thống ở Nam Ô

Người ta nói và viết nhiều về nước mắm Nam Ô nhưng bí quyết làm nên loại mắm danh tiếng này thì không phải ai cũng biết. Với người Nam Ô, “bí kíp” làm nên “mắm nhứt” là: “mắm có mùa - Vua có mệnh” - nghĩa là muốn có mắm Nam Ô đích thực thì cần đúng mùa cá!

Muốn làm được mắm Nam Ô, nhất thiết phải sử dụng loại cá cơm than ở vịnh Đà Nẵng, ngay chính cửa sông Cu Đê này. Bởi vậy nên có lần ông Ngô Đình Khôi - Tổng đốc Quảng Nam, là anh trai Ngô Đình Diệm cho người tới Nam Ô học nghề, mua cả cá chở về Hội An để làm thử mắm Nam Ô mà không được. Con cá cơm than Nam Ô nổi tiếng đến nỗi, tôi đọc trong sử sách của nhà Nguyễn có thấy chép rằng: “Vĩnh ngư (tức cá cơm) có ở vũng Trà Sơn, cá sắc trắng, làm mắm rất ngon”.

Nước mắm truyền thống Nam Ô là một trong 20 đặc sản tiến vua ngày xưa

Nam Ô gần các gành đá Hải Vân, Sơn Trà, Quảng Nam - Đà Nẵng, (nay là TP.Đà Nẵng), nơi những tảng đá dầm chân trong biển xanh, quanh năm sóng vỗ. Nồng độ muối trong nước biển tại các gành không mặn lắm, do các cửa sông: Hàn, Phú Lộc, Cu Đê... đổ về mỗi ngày, tạo nên cho vịnh Đà Nẵng một vùng môi sinh lý tưởng để các loại cá, nhuyễn thể, giáp xác, rong, tảo... sinh sôi, nẩy nở.

Tảo mọc đầy dưới chân đá ngầm là nguồn thức ăn hấp dẫn các loài cá bản địa sống dựa gành như cá má, cá dìa, cá sơn đỏ, cá mó, cá mè kẻ...; là hấp lực đối với các loài cá khác sống ở biển sâu như cá bè cam, cá bè lão, cá mâm thau... Lẫn trong tảo, dưới chân rạn đá ngầm ấy, còn có bào ngư, hải sâm, ốc các loại và vú nường... Trên mặt đá gành, lao chao sóng biển là loài hàu sữa ký sinh; Đông đến thì mọc đầy một loại tảo đen như tóc gọi là mức... Tất cả những sản vật đó, đã cung hiến cho Nam Ô một vùng văn hoá ẩm thực đặc trưng, những món được xếp vào hàng cao lương mỹ vị, chỉ để tiến vua, mà bất cứ một người nào được nhắm qua, đều khó thể nào quên được.

Một người dân của làng nước mắm Nam Ô

Có lần về thăm làng mắm Nam Ô đứng trước một vựa mắm lớn, nhìn từng giọt vàng ươm nhĩ ra từ bể mắm thơm lừng, bất giác tôi đưa tay mếm thử. Một cảm giác tê tê, ngọt lịm trong cái dư vị thơm lừng chưa từng thấy; có cảm giác như tất cả tuyến nước miếng tứa ra; nuốt vào cổ và chắp chắp miệng thấy vị dịu và ngọt không lẫn vào đâu được.

Bà cụ chủ vựa năm nay đã quá tuổi 80 nói với tôi: “Nước mắm Nam Ô nguyên chất, nếu được đựng trong chai thuỷ tinh trong suốt sẽ có màu đỏ tiết dê tinh khiết hay màu hồng ngọc, có độ tinh ròng không tì vết. Bọn tui thường thử nước mắm bằng cách đổ ra chén, dùng mũi ngửi hoặc nhấm một vài giọt vào đầu lưỡi hay bỏ một vài hạt cơm vào chén nước mắm thì hạt cơm sẽ nổi lên!”.

Có lẽ vì vậy nên trong những dịp tết đến xuân về, hay mỗi lần trở về thăm quê cũ, những người con Nam Ô xa hoặc những người bạn chí thiết của người dân làng này, đều muốn được “lì xì” một chai mắm Nam Ô chính hiệu.

Tôi đã lớn từ những hạt gạo quê hương chan với vị mặn mòi nức tiếng của nước mắm Nam Ô và mang theo mùi vị tinh tế, đậm đà đi đó đi qua năm tháng của cuộc đời mình cùng niềm trăn trở làm sao bảo tồn và phát triển một làng nghề có truyền thống đang có nguy cơ bị triệt tiêu.

Tiểu Vũ

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Ngày Quốc tế Phụ nữ, đọc những câu nói hay về phụ nữ

Sau phụ nữ, thì những bông hoa là điều đáng yêu tiếp theo mà Thượng Đế đã dành tặng cho thế giới.
2

Hàng ngàn cuốn sách quý đã đến với các bạn trẻ tại Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột

Tối 10.3 đã diễn ra chương trình Hành trình Từ Trái Tim - Hành trình Lập Chí Vĩ Đại - Khởi Nghiệp Kiến Quốc cho 30 triệu thanh niên Việt tại không gian Trung Nguyên Legend.
3

Thương hoài giọt nước mắm Nam Ô

Xưa, người Quảng truyền nhau rằng, Quảng Nam có 5 món “tiến vua” thì Nam Ô sở hữu đến 3 món gồm: nước mắm Nam Ô, gỏi cá và mứt. Nhiều lần đến với Nam Ô, tôi được nghe nhiều chuyện hư thực về những món “tiến vua” của người dân Nam Ô.

Thừa Thiên - Huế và Đà Nẵng chung tay bảo tồn di tích Hải Vân quan

Chiều ngày 20.2 tại TP.Huế, đại diện 2 địa phương TP.Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên - Huế đã họp bàn ký kết thỏa thuận bảo tồn và phát huy giá trị của di tích Hải Vân quan nằm trên đỉnh núi Hải Vân.

Bà chúa Xứ Bài 4: Khi tín ngưỡng biến thành mê tín dị đoan

Tín ngưỡng là một phần đời sống tinh thần của con người. Có đức tin, có kiêng, có thờ, con người mới tự răn mình và con cháu để sống sao cho có đạo đức, tránh bị thánh thần trách phạt. Nhưng nếu tín ngưỡng mà kèm theo mê tín quá độ, thậm chí tin tưởng hoang đường, lại có thể gây hại cho người khác.

Bà chúa Xứ Bài 3: Từ pho tượng trên đỉnh núi trở thành vị thần được sùng kính

Tượng Bà Chúa Xứ hiện nay đặt trong miễu dưới chân núi Sam, nhưng cách đây gần 200 năm, nơi người ta tìm thấy tượng Bà là trên đỉnh ngọn núi Sam cao 284 mét. Nhưng vì sao 1 bức tượng mà đến nay nguồn gốc vẫn còn nhiều tranh cãi ấy, lại được nhiều người dân tôn sùng đến vậy?

17 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mới được công nhận

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện vừa ký ban hành Quyết định số 446/QĐ-BVHTTDL về việc công bố Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đợt XXVI.

Dâng sao giải hạn chả khác gì hối lộ về tâm linh, mặc cả với thánh thần

Thành thông lệ, cứ mỗi dịp đầu xuân năm mới, nhất là gần đến rằm tháng giêng, người ta lại tấp nập sắm sửa lễ vật lên chùa dâng sao giải hạn.

Lên cõi thiền… thỉnh sách

Những ngày đầu năm, Thiền viện Trúc Lâm Bạch Mã đón hàng ngàn du khách Phật tử đến lễ Phật, tham quan, và đặc biệt là được nhà chùa tặng sách mang về.

Chùm ảnh: Du khách vui nhộn trong ngày khai hội chùa Hương Tích

Ngày 10.2 (mùng 6 Tết), UBND huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) phối hợp với Công ty CPĐT và phát triển du lịch Hồng Lĩnh tổ chức Lễ khai hội chùa Hương Tích (xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh). Ngày khai hội đã thu hút hơn 1 vạn khách thập phương về dâng hương tại chùa và vãn cảnh thiên nhiên kỳ vĩ nơi đây.

Chuyện mẹ vua Trần bị ‘tuýt còi’ vì dùng thuyền không đúng quy định

Nhà Trần trong giai đoạn đầu thịnh trị có khá nhiều câu chuyện về việc hoàng tộc phải giữ nghiêm phép nước. Câu chuyện về mẹ ruột của vua Trần Minh Tông bị “tuýt còi” vì đi thuyền sai quy định là một điển hình.

Kho báu từ lăng mộ vua Ai Cập cổ đại có gì hấp dẫn?

Du lịch - 23/03/2019 14:17
Các món đồ tạo tác từ lăng mộ vua Ai Cập cổ đại Tutankhamun đang được trưng bày tại Paris, trong một cuộc triển lãm kỷ niệm 100 năm khám phá các kho báu của vị vua nổi tiếng nhất Ai Cập cổ đại.

Trung Quốc đang xây hệ thống dò đường cho tàu ngầm ở Biển Đông

Thế giới - 23/03/2019 14:16
Thời báo Hoàn cầu cho biết hệ thống định vị này, có tên mã UGPS, sẽ cung cấp hỗ trợ công nghệ quan trọng cho việc Trung Quốc phân tích vùng nước sâu, đặc biệt là cho tàu ngầm, theo Phòng thí nghiệm Thượng Hải thuộc Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc.

Cuộc di dân lịch sử rời Kinh thành Huế: 4 ngàn hộ sẽ được ở đất riêng, không ở chung cư

Thời sự - 23/03/2019 13:17
Hơn 4 ngàn hộ dân đang sống treo ở di tích kinh thành Huế sẽ được di dời phục vụ dự án tôn tạo. Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế cam kết rằng khi đến nơi ở mới bà con sẽ được bố trí ở những khu đất riêng, chứ không phải ở chung cư.

Dịch vụ cưỡi voi: Loại hình du lịch phản nhân văn cần xóa sổ

Du lịch - 23/03/2019 13:16
Cưỡi voi là một hành vi ngược đãi động vật, hiện đang bị phản đối trên phạm vi toàn thế giới. Hành động này đang đi ngược lại với với những nỗ lực bảo tồn loài động vật đang có nguy cơ cao bị tuyệt chủng tại Việt Nam và trên thế giới.

Cựu thứ trưởng Bộ tư pháp Hàn Quốc bị bắt vì nhận hối lộ tình dục vụ sao phim 'Vườn sao băng' bị cưỡng hiếp

Giải trí - 23/03/2019 12:56
Ông Kim Hak Eui là cựu quan chức cấp cao bị cáo buộc nhận hối lộ tình dục, cản trở việc điều tra vụ án của nữ diễn viên Jang Ja Yeon.​

Bộ ảnh chú mèo ‘sang chảnh’ du lịch cùng chủ khắp thế gian

Du lịch - 23/03/2019 12:53
Suki là một chú mèo giống Bengal và đang là nhân vật hot hiện nay trên mạng xã hội bởi những tấm hình đi vi vu khắp nơi trên thế giới, cùng tài khoản mạng xã hội với hơn 1,3 triệu lượt theo dõi.

Bộ trưởng VH-TT-DL yêu cầu làm rõ chuyện chùa Ba Vàng tổ chức gọi vong báo oán, giải nghiệp

Thời sự - 23/03/2019 11:57
Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Nguyễn Ngọc Thiện yêu cầu làm rõ thông tin chùa Ba Vàng (ở tỉnh Quảng Ninh) tổ chức gọi vong, báo oán, giải nghiệp…, báo cáo Bộ trước ngày 25.3.

Tai nạn máy bay Ethiopian Airlines: Cơ trưởng chưa lái 737 MAX 8 trong buồng mô phỏng

Thế giới - 23/03/2019 11:54
Phi công Yared Getachew - cơ trưởng chiếc máy bay Ethiopian Airlines vừa bị rơi - đã không có cơ hội thực hành lái Boeing 737 MAX 8 trong buồng mô phỏng trước lúc gặp nạn.

Trung Quốc đẩy mạnh trừng phạt thương mại Canada

Thế giới - 23/03/2019 11:50
Các nhà nhập khẩu Trung Quốc không sẵn lòng mua hạt cải dầu Canada tại thời điểm này và điều đó được xem như đòn trừng phạt kinh tế mà Bắc Kinh nhắm vào chính quyền Ottawa.

Bộ GD-ĐT thay đổi đề, cách thức thi và thí sinh tự do được ngồi chung với thí sinh khác

Thời sự - 23/03/2019 11:41
Ngày 22.3, Bộ GD-ĐT chính thức ban hành thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế thi THPT với nhiều thay đổi về cách ra đề và chấm thi.

Cần bỏ cơ chế bù chéo trong giá điện

Thời sự - 23/03/2019 11:31
Giá điện mới đây đã chính thức được điều chỉnh tăng thêm 8,36%. Tuy nhiên, vấn đề dư luận quan tâm hiện nay là EVN điều chỉnh các chi phí trong sản xuất điện có hợp lý và minh bạch không?

Nhạc sĩ 'Đắp mộ cuộc tình' tặng riêng ca khúc mới cho Hồ Việt Trung

Giải trí - 23/03/2019 11:27
Nhiều năm sau khi ra mắt ca khúc "Đắp mộ cuộc tình" - bài hát đang làm mưa làm gió trở lại thời gian gần đây, nhạc sĩ Vũ Thanh đã quyết định chọn "tiểu yêu showbiz Việt" Hồ Việt Trung là người thể hiện ca khúc mới nhất của mình

Facebook lưu trữ mật khẩu người dùng bằng dạng văn bản thuần túy

Công nghệ - 23/03/2019 11:25
Facebook lưu hàng trăm triệu mật khẩu của người dùng dưới dạng văn bản thuần túy không mã hóa trong nhiều năm nay. Tin tức này khiến cho hàng triệu người dùng thấy hoang mang về tính bảo mật của trang mạng xã hội khổng lồ này

Thanh tra Hà Nội kết luận toàn diện về quản lý đất rừng ở Sóc Sơn

Thời sự - 23/03/2019 11:17
Thanh tra TP.Hà Nội vừa có thông báo kết luận thanh tra toàn diện việc quản lý sử dụng đất rừng tại huyện Sóc Sơn, trong đó có nhắc đến trường hợp ngôi nhà của gia đình ca sĩ Mỹ Linh…

Giá điện tăng, hóa đơn tiền điện mỗi gia đình sẽ thay đổi ra sao?

Kinh tế - 23/03/2019 11:13
Sau khi giá điện chính thức tăng 8,36% vào ngày 20.3 vừa qua, vấn đề được người tiêu dùng quan tâm nhất hiện nay là mỗi gia đình sẽ phải trả thêm khoảng bao nhiêu tiền với mức tăng này?
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS