Thời đại thông tin

GS John Vu03/06/2023 11:00
Thời đại thông tin

Trong hai mươi năm qua, mọi người đã thấy thay đổi lớn lao trong cách họ trao đổi dựa trên các thiết bị họ dùng, và họ vẫn mong đợi thêm nữa.

Nếu chúng ta nhìn lại vài trăm năm trước, xã hội có những người truyền tin để mang tin tức từ chỗ này sang chỗ khác; thế rồi chúng ta có bưu điện nơi mọi người có thể gửi thư; với điện tín, mọi người có thể gửi thông điệp dùng truyền qua dây; với điện thoại chúng ta có thể gọi và nói chuyện trực tiếp với nhau; với fax, mọi người có thể gửi thư hay tài liệu theo dạng điện tử; với emails mọi người có thể gửi thông điệp trong vài phút; và bây giờ chúng ta có “nhắn tin” hay “Tweet” lẫn nhau dùng điện thoại thông minh trong vài giây. Tất cả những điều này là do tiến bộ của công nghệ thông tin và đó là lí do tại sao thời đại của chúng ta được gọi là “Thời đại thông tin.”

Ngày nay chúng ta có thể trao đổi theo cách rộng hơn và với nhiều chọn lựa hơn tuỳ theo công nghệ chúng ta dùng và điều đó tạo ra biến đổi trong cách chúng ta phát triển và phân phối thông tin. Đồng thời, khối lượng thông tin sẵn có cho chúng ta đang tăng lên về cả khối lượng và gia tốc. Chúng ta đã đạt tới giai đoạn thông tin đang xảy ra tức khắc. Chẳng hạn, bất kì cái gì xảy ra trên thế giới, trong vài phút bạn có thể xem nó trên “YouTube”. Núi lửa bùng phát ở Nam Thái Bình Dương, bạn có thể thấy nó ngay lập tức trực tuyến qua luồng video; một sự kiện thể thao ở Brazil, bạn có thể quan sát nó qua điện thoại thông minh dù bạn ở bất kì chỗ nào. Ngày nay mọi người mong đợi nhiều hơn và muốn nhiều hơn, điều tạo ra nhu cầu mới về công nghệ thông tin tiên tiến hơn.

Ngày nay mọi người thấy biến đổi nhanh chóng trong lịch sử nhân loại. Thời đại Thông tin thay thế cho Thời đại Công nghiệp, Thời đại Công nghiệp thì đã thay thế cho Thời đại Nông nghiệp. Phải mất hơn ba trăm năm để chuyển từ Thời đại Nông nghiệp sang thời đại Công nghiệp nhưng chỉ mất không đầy năm mươi năm để chuyển từ Thời đại Công nghiệp sang Thời đại Thông tin nơi công nghệ thông tin dẫn lái cho hầu hết mọi thứ. Khi nó thay đổi, nó tạo ra nhiều cơ hội hơn cho bất kì ai có thể nắm lấy chúng. Chẳng hạn, máy tính được tạo ra trong phòng thí nghiệp cho các nhà khoa học để tính toán toán học đã trở thành máy tính lớn trong những năm 1960 và đã mở ra cơ hội cho IBM, DEC và Data General là người khổng lồ trong công nghiệp máy tính.

Máy tính nhỏ được tạo ra trong ga ra của bố mẹ Steve Jobs cho vài người bạn xây dựng các thứ để vui chơi đã trở thành máy tính cá nhân trong những năm 1980 điều đã tự động hoá công việc văn phòng và làm cho Apple, Microsoft thành lực chi phối trong ngành công nghiệp này. Phát minh ra Internet trong những năm 1990 để kết nối các máy tính giữa các đại học đã trở thành lối ra trao đổi lớn nhất cho Yahoo, AOL, và Google chi phối ngành công nghiệp thông tin; và ngày nay chúng ta đang thấy việc tích hợp máy tính và viễn thông vào trong điện thoại thông minh và máy tính bảng điều mở ra cơ hội cho các công ti viễn thông, công tri truyền hình cáp, và hàng triệu nhà doanh nghiệp viết app di động.

Với Internet, mọi người có thể mua trực tuyến từ bất kì đâu và được chuyển giao về tận nhà trong vài ngày. Với động cơ tìm kiếm như Google và Bing, mọi người có thể gần như tìm được mọi thứ trên internet. Mọi người có thể xem phim, đọc sách, trao đổi mọi thứ, thậm chí buôn bán chứng khoán hay đánh bạc trực tuyến. Với công nghệ thông tin thế giới kinh doanh cũng đã tiến hoá vượt bậc. Vì thông đi đi nhanh hơn, thế giới dường như bị nhỏ lại hơn và tác động tới cách các công ti làm kinh doanh. Những người quản lí có thể giám sát vận hành của công ti bằng việc dùng ứng dụng trinh sát doanh nghiệp của hệ thông tin vào bất kì lúc nào.

Dùng e-mail cho phép các doanh nghiệp trao đổi và gửi thông tin nhanh chóng tới bất kì chỗ nào trên thế giới trong vài phút. Internet, điện thoại thông minh và máy tính bảng đã làm điều đó thành dễ dàng cho mọi người làm việc từ bất kì đâu mà không phải đi tới văn phòng. Internet cũng làm thay đổi việc quảng cáo và tiếp thị mãi mãi. Dùng Google công ti có thể xác định các từ khoá điều sẽ dẫn khách hàng tới việc quảng cáo của họ. Chẳng hạn, khi bạn gõ từ “Banking” vào trong Google, có thể có một danh sách các quảng cáo ngân hàng xuất hiện trên màn hình máy tính của bạn. Đó là cách Google làm ra tiền bằng việc tài trợ cho quảng cáo cho người dùng dựa trên điều họ tìm. Bất kì công ti nào cũng phải trả tiền cho Google để có quảng cáo của mình bật ra cho những người tìm các từ đặc biệt.

Ngày nay nhiều công ti đang dùng công nghệ để thu được ưu thế và bành trướng sang thị trường mới. Bất kì ai có thể tăng tốc sản xuất, tạo ra nhiều sản phẩm hơn và bán nhiều hơn sẽ thâu tóm thị trường và kiếm được lợi nhuận cao hơn. Tất nhiên để làm điều đó, công ti phải đổi cấu trúc tổ chức và các qui trình doanh nghiệp của họ bằng việc “làm phẳng ra” hệ thống cấp bậc, giảm các mức quản lí và tăng tự động hoá để thu được hiệu quả. Chẳng hạn, các hãng hàng không bây giờ dùng hệ thống đặt chỗ máy bay tin học hoá nơi khách hàng có thể mua vé trực tiếp và bỏ các đại lí lữ hành bán vé máy bay.

Về truyền thông, đại lí lữ hành lấy 5% tiền hoa hồng trên giá vé nhưng bằng việc tự động hoá hệ thống đặt chỗ, hãng hàng không bây giờ làm ra nhiều tiền hơn vì họ không phải trả tiền cho đại lí lữ hành. Vì dùng hệ thống đặt chỗ trực tuyến, trên 90% công ti đại lí lữ hành đã phải nộp đơn xin phá sản. Cùng điều đang xảy ra với hầu hết các ngân hàng dùng máy trả tiền tự động (ATM) và giảm số người trả tiền để làm tăng lợi nhuận. Ngày nay số nhân viên trả tiền của ngân hàng trong các ngân hàng thương mại đã giảm xuống ít hơn 10% của điều nó đã vậy hai mươi năm trước. Nhưng khi một số công nhân bị khổ thì các công nhân khác đang làm việc trong công nghệ lại được hưởng lương cao hơn và vị trí tốt hơn vì kĩ năng của họ được cần tới.

Công nghệ thông tin đã cho phép các doanh nghiệp vận hành một cách năng suất và hiệu quả, nhưng nó cũng tạo ra nhiều phức tạp hơn về cách công việc được thực hiện và đó là lí do tại sao doanh nghiệp cần người có kĩ năng công nghệ. Trong nền kinh tế toàn cầu này nơi cạnh tranh đã đẩy các doanh nghiệp vào cơn xoáy lốc mà doanh nghiệp cũ bị tan tành và phá huỷ và doanh nghiệp mới được tạo ra và thịnh vượng.

Ngày nay nền tảng của mọi doanh nghiệp mới phải dựa trên công nghệ để duy trì cạnh tranh và mọi doanh nghiệp đều phải cân nhắc họ cần kĩ năng nào so với họ có gì. Họ phải nhận diện mọi kĩ năng họ cần để thực thi chiến lược doanh nghiệp của họ, và thế rồi cố gắng tìm ra cách tăng tốc hiệu năng doanh nghiệp để tăng trưởng và thâu tóm thị trường trước doanh nghiệp khác. Khi nhu cầu về sản phẩm và dịch vụ của họ tăng lên hay giảm xuống cùng với nhu cầu thị trường thay đổi, người quản lí phải làm quyết định nhanh chóng bằng việc có thông tin được cập nhật nhất, và biết thị trường thay đổi thế nào và cách những người cạnh tranh của họ phản ứng. Cách duy nhất để làm điều đó là dùng công nghệ thông tin như hệ thống trinh sát doanh nghiệp và phân tích dữ liệu lớn.

Những người lãnh đạo công ti phải thách thức cách suy nghĩ của họ bằng việc thường xuyên hỏi làm sao mọi thứ có thể được thực hiện đơn giản hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn. Giữ cho tổ chức đủ linh hoạt để cho phép thay đổi nhanh chóng về phương hướng trong việc đối diện với nhu cầu thị trường thay đổi là cách duy nhất để đối phó với sự bất định chắc chắn này. Tất cả những điều này yêu cầu cách nghĩ mới, đào tạo mới, tri thức và kĩ năng mới và bất kì ai có những điều này sẽ thịnh vượng trong Thời đại Thông tin.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”
4

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?
5

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

Phụ nữ trong công nghệ

“Em thích blog của thầy “Lĩnh vực tốt nhất cho phụ nữ” và lời khuyên về học Công nghệ thông tin (CNTT) nhưng trong ba khu vực của CNTT – Khoa học máy tính, Kĩ nghệ phần mềm và Quản lí hệ thông tin, khu vực nào tốt nhất cho phụ nữ? Xin thầy lời khuyên.”

Xu hướng khoán trong

Theo một báo cáo công nghiệp, 2010 là bắt đầu của xu hướng “khoán trong” và 2014 sẽ là thời gian nhiều việc “khoán trong” sẽ hoàn thành.

Sai lầm thông thường của người quản lí dự án

Ngày nay Công nghệ thông tin (CNTT) đang trở nên quan trọng hơn bao giờ. CNTT có thể giúp quản lí và kiểm soát vận hành doanh nghiệp nhưng khi nó không làm việc, nhiều điều có thể đi sai.

Phụ nữ làm việc trong ngành công nghệ

Barbara là một trong những sinh viên của tôi đã tốt nghiệp bốn năm trước và hiện đang làm việc tại Oracle. Tuần trước, cô ấy quay lại để tuyển sinh viên cho Oracle và tôi đã đề nghị cô ấy chia sẻ kinh nghiệm của cô cho sinh viên.

Công nghiệp phần mềm của Trung Quốc

Như một phần của bài giảng toàn cầu hoá, tôi mời Zhang Qiwen, một quan chức điều hành của một công ti phần mềm lớn ở Trung Quốc tới cho bài giảng trong lớp Kĩ nghệ phần mềm của tôi. Sau đây là điều ông ấy nói:

Kỹ thuật dạy hiệu quả

Ngày nay phương pháp dạy mới là tạo điều kiện cho mối quan tâm của sinh viên bằng việc dùng cách tiếp cận ‘dưới-lên’, điều yêu cầu thầy giáo hiểu nhu cầu của sinh viên, thay đổi tài liệu để đáp ứng cho nhu cầu của họ.

Xu hướng Big Data

Theo một khảo cứu của Nhật Bản về thị trường châu Á, các công ti có thể tăng thu nhập từ 25 % tới 65% bằng việc dùng big data và thị trường tiềm năng có thể đạt tới $250- tỉ đô la Mĩ năm 2020.

Học qua Hành

Ngày nay trong nhiều trường, sinh viên không ngồi yên, nghe bài giảng và ghi chép mà thay vào đó, họ thảo luận với người khác về các chủ đề đặc biệt, tranh cãi về xu hướng công nghệ mới nhất, và làm việc trong tổ để giải quyết vấn đề.

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.

Công nghiệp công nghệ thông tin ở Nga

Blog GS John VU - GS John Vu - 21/06/2026 12:00
Khi lần đầu tiên tôi tới thăm Nga năm 1996 để tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm, tôi đã bị ấn tượng về lực lượng lao động kĩ năng cao quãng vài nghìn người phát triển phần mềm, nhiều người có bằng tiến sĩ và thạc sĩ với đào tạo chuyên sâu về toán học và vật lí.

Vì sao quẹt thẻ ngân hàng thanh toán đúng chỗ nhưng bạn không được hoàn tiền như quảng cáo?

Kỹ năng - Thu Thủy - 21/06/2026 11:00
Bạn nghĩ mình đã quẹt thẻ tại đúng nhà hàng, đúng chương trình ưu đãi nhưng vẫn không nhận được hoàn tiền như kỳ vọng. Trong khi đó, người khác chi tiêu tương tự lại được hưởng đầy đủ. Sự khác biệt nằm một mã 4 chữ số ít ai để ý.

Sau 30 tuổi, bạn biết mình có thể làm khác đi, nhưng chưa dám

Suy ngẫm - Hà Nguyên - 21/06/2026 10:00
Không phải không muốn cố gắng, mà là không biết cố vào lúc nào.

Từng bị smartphone "khai tử", Gen Z bất ngờ hồi sinh dòng máy ảnh 20 năm tuổi

Phong cách sống - Minh Ngọc - 21/06/2026 09:00
Bị smartphone 'khai tử' suốt hơn 10 năm, máy ảnh compact bất ngờ hồi sinh: Gen Z đang săn lùng thứ công nghệ lỗi thời này vì điều gì?

Cô đơn ở đỉnh cao

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 21/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà nhiều lãnh đạo tự hỏi mình sau một cuộc họp dài, khi căn phòng đã vắng hết người: tại sao mình lại cô đơn đến vậy?

Làm việc hay không làm việc

Blog GS John VU - GS John Vu - 20/06/2026 12:00
Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS