Thứ 4, 18/09/2019

Những biến tướng gây tranh cãi của tục múa phá quàn trong đám tang vùng Nam Bộ

06/08/2019 12:19
Những biến tướng gây tranh cãi của tục múa phá quàn trong đám tang vùng Nam Bộ

Theo người dân ở Cà Mau hiện nay, những nét văn hóa phong tục xa xưa của Nam Bộ về ma chay theo thời gian đã có nhiều biến tướng. Cụ thể là phong tục múa phá quàn trong đám tang hiện nay đang gây tranh cãi vì sự có mặt của cả Tề thiên đại thánh.

Múa phá quàn để giữ vong linh trước quỷ dữ

Múa phá quàn (hay còn gọi là đánh phá quàn) là nét văn hóa mang bản sắc đặc trưng của vùng Nam Bộ. Việc múa phá quàn, theo quan niệm của dân bản địa, nhằm mục đích giữ cho linh hồn của người đã khuất trên đường đến suối vàng không bị quỷ dữ vây ám, bắt đi.

Tục kể rằng, xưa kia có một chàng thanh niên rất hiếu đạo, thông minh, tài giỏi, vì không chịu được cảnh ức hiếp, hà khắc của bọn cường hào ác bá ở địa phương nên chàng bỏ lại mẹ già lên núi làm thảo khấu. Khi hay tin mẹ mất, chàng trai vô cùng đau xót nên muốn về lại làng quê trộm quan tài mẹ lên núi chôn cất để tiện săn sóc mộ phần.

Thế là, chàng thanh niên ấy đã cho đám lâu la xuống núi dọ thám, tìm cách cướp quan tài mẹ già. Tuy nhiên, việc cướp quan tài cũng không hề dễ dàng vì tai mắt bọn cường hào ác bá ở khắp nơi, họ luôn tìm cách vây bắt chàng. Cuối cùng, kế hoạch được vạch ra: chờ đến nửa đêm, chàng trai cầm đuốc chỉ huy nhóm lâu la vào làng và cướp được quan tài trót lọt và rời đi nhanh chóng.

Đi được một quãng đường, chàng trai òa khóc thương mẹ mình, còn nhóm lâu la trong lúc khiêng quan tài lên núi chôn cất thì hò hát cho đỡ mệt... Câu chuyện này đã trở thành phong tục gắn liền với việc di quan và an táng người chết của Nam Bộ.

Theo các vị cao niên kể rằng, ngày xưa tục múa phá quàn chỉ có 1 vị thủ lĩnh vùng sơn cước chỉ huy nhóm đạo tỳ (đóng vai lâu la) chuyên khiêng quan tài (nhóm đạo tỳ khoảng 7 - 8 người) và quỷ dữ (hiện thân của bọn cường hào ác bá địa phương). Khi di quan, giữa 2 nhóm người đại diện cho 2 phía thiện và ác xông vào đánh nhau dữ dội. Mục đích là di chuyển quan tài đến nơi chôn cất được an toàn, không bị quấy phá và giúp cho người quá cố ra đi thanh thản, được yên nghỉ.

“Họ đánh thắng bọn cường hào quỷ dữ xong thì ca hát, gào khóc với hình thức diễn xướng rất u uất, bi thương, nhằm thể hiện nỗi đau của người con trước linh cữu của cha mẹ mình. Sau đó, thì di quan chôn cất dưới cửu tiền. Đó là phong tục, nét văn hóa đặc trưng trong ma chay ngày xưa ở Nam Bộ và tục múa phá quàn chủ yếu là bảo vệ thi hài không bị quỷ dữ ám phá sau nhiều ngày tổ chức ma chay”, một cụ cao niên giải thích.

Nay có cả Tề thiên tham gia

Theo người này, sở dĩ ngày nay trong múa phá quàn có sự xuất hiện của Tề thiên là do cải tiến, theo sự phát triển của xã hội. Mục đích là các cơ sở kinh doanh muốn kéo thời gian dài ra thêm. Nhiều người cho rằng, nhu cầu xã hội phát triển là tích cực, phù hợp phải đổi mới, cải tiến. Tuy nhiên, hiện nay việc các cơ sở kinh doanh dịch vụ tự “cải tiến” trong tục múa phá quàn ngày nay còn có phần diễn múa của Tề thiên trong đám tang, trông rất phản cảm, không còn phù hợp với thuần phong mỹ tục xa xưa của cha ông.

Anh Hồ Chí Cường, ngụ xã Lý Văn Lâm, TP.Cà Mau chia sẻ quan điểm về nét văn hóa múa Tề thiên trong ma chay hiện nay - Ảnh: Khải Trần

Anh Hồ Chí Cường (32 tuổi, ngụ xã Lý Văn Lâm, TP.Cà Mau, tỉnh Cà Mau), nhìn nhận: “Họ phải chế ra như vậy, để làm vui mắt người khác, nhưng theo tôi thấy đây là nét văn hóa không phù hợp với thuần phong mỹ tục của mình nữa, việc cải tiến này rất phản cảm, chủ yếu theo trào lưu”.

Anh Cường đánh giá, anh không biết các cơ sở kinh doanh ma chay nghĩ gì mà trong đám tang lại đi múa máy tùm lum. Chẳng những thế, đám tang mà hát nhạc sống là không thể chấp nhận được, thậm chí còn có những người khóc mướn. Theo nhiều người dân, việc múa phá quàn có vai diễn của Tề thiên sẽ khiến cho nhiều người tò mò, thấy vui mắt.

“Nhưng đám cưới, hiếu hỉ còn vui vẻ, ca hát đờn ca được, nhưng đám tang thì nỗi buồn, ảm đạm và u ám làm sao mình vui vẻ và tâm trạng đâu mà ca hát được? Phản cảm lắm nó không phù hợp với phong tục vốn có của ngày xưa. Đám tang mà múa diễn, ca hát, nhảy nhót ì xèo cho nhiều người coi là không phù hợp”, một người lớn tuổi (xin giấu tên) đánh giá.

Cũng theo người này, trong khi gia đình người đã khuất chịu đau thương, mất mát, khiến gia đình buồn bã, mà những trại hòm lại vẽ ra dịch vụ này, họ làm vậy chủ yếu để buôn bán được, mục đích là bao sô trọn gói và chủ yếu là hình thức kinh doanh. Từ việc tụng kinh, múa máy, khóc thuê, hát mướn đến việc truy điệu đọc điếu văn… Tất cả, họ đều tính phí cả.

Ông Trương Văn Trạng, người có hiểu biết chuyên ngành văn hóa Việt Nam, ngụ H.Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau cho rằng: “Theo tôi thì chủ yếu theo phong trào, trào lưu thôi. Theo bước tiến của xã hội, nhiều phong tục được cải tiến dần mất đi nét văn hóa vốn có của ngày xưa.

Tôi lấy ví như việc khóc mướn, khi người quá cố qua đời, thì người thân, con cháu khóc đã đành, vì họ tiếc thương cho người thân đã khuất, đó là sự mất mát to lớn, không gì có thể bù đắp được đối với gia đình họ. Tuy nhiên, hiện nay lại rộ lên phong trào khóc mướn, khóc thuê trông rất phản cảm. Điều đó, không có trong phong tục về ma chay của người Việt mình ngày xưa, hiện phong tục ma chay đã biến tướng rất nhiều”.

Ông Trạng cho rằng nét văn hóa này không phù hợp với nét văn hóa xa xưa.Tuy nhiên, hiện chưa có quy định nào để cấm cái vấn đề này. “Đây không phải là hủ tục và nó không làm ảnh hưởng gì nhiều đến đời sống xã hội, cho nên người ta chưa nói đến vấn đề này nhiều. Nhưng theo quan niệm của nhiều người thì họ không thích, họ cho rằng múa Tề thiên rất phản cảm, chủ yếu là do phong trào, do các cơ sở kinh doanh họ bày vẽ ra để kiếm cớ thu tiền người dân mình thôi”, ông Trạng nhìn nhận.

Tranh cãi về sự xuất hiện của Tề thiên trong múa phá quàn

Ông Trần Văn Hoàng, ngụ TP.Cà Mau, cho biết múa Tề thiên với mục đích hỗ trợ cho vị thủ lĩnh đánh đuổi yêu ma quỷ dữ. “Ngày xưa thì không có phần múa của Tề thiên. Vị thủ lĩnh xuống núi đánh đuổi quỷ dữ, bảo vệ quan tài rồi di quan, chôn cất. Còn bây giờ, sở dĩ có phần múa Tề thiên là gì vị thủ lĩnh kia đánh không lại quỷ dữ nên mới gọi cho Tề thiên đến hỗ trợ”, ông Hoàng nói. Và ông cho biết thêm, việc múa Tề thiên hiện nay có gì đó sai sai với nét văn hóa truyền thống xưa.

Theo nhiều người, ngày trước vị thần xuống thu phục quỷ dữ được ngay, chứ không như ngày nay. “Ngày xưa làm gì có chuyện, vị thủ lĩnh không thu phục được quỷ dữ rồi… điện thoại cho Tề thiên trợ giúp. Đúng là xã hội ngày càng phát triển thì thứ gì cũng có thể hình thành được. Thời kỳ 4.0, thời của công nghệ thông tin thì tục cúng ma chay cúng phát triển theo hướng văn minh luôn, nhưng tôi thấy nét văn hóa này bị biến tướng và không còn phù hợp. Như vậy là phản cảm”, ông Trần Thanh Tr., ngụ H.Thới Bình đánh giá.

Ông Võ Quốc Thái, Phó chủ tịch phụ trách lĩnh vực văn hóa thị trấn Rạch Gốc, huyện Ngọc Hiển nhìn nhận: “Phong tục này vẫn định hình, hình thành theo sự tiến bộ của xã hội và vẫn được tồn tại. Tuy nhiên, xét thấy phong tục này không làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự ở địa phương thì mình vẫn cho người ta tồn tại”.

Khải Trần

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Thân thiện với môi trường, đồ chơi trung thu truyền thống lên ngôi

Giữa muôn vàn đồ chơi nhập khẩu bắt mắt, thì đồ chơi truyền thống như đèn ông sao, đèn tôm, cua, cá, mặt nạ, tò he được làm thủ công từ những nguyên liệu gần gũi với thiên nhiên, cây cối đang được nhiều người lựa chọn hơn trong mùa trung thu năm nay.
2

Tranh cãi về biểu tượng trống đồng Đông Sơn trên Doodles của Google

Đã có những tranh cãi xung quanh các biểu tượng hoa văn cách điệu và lấy cảm hứng trống đồng Đông Sơn trên Doodles của Google.
3

Loạt tranh ký sinh động về thời trang, cuộc sống người Nam bộ đầu thế kỷ 20

Những bức tranh ký nằm trong cuốn Monographie dessineé de l’Indochine – Ecole d’Art de Gia Dinh (Chuyên khảo về Đông Dương – Ấn bản của Trường Mỹ nghệ Gia Định) xuất bản năm 1935 được đăng tải trên trang Hiệp hội bằng hữu Huế xưa của Pháp.
4

Danh họa Bùi Xuân Phái và những bức ký họa bạn tri kỷ

Ông Tira Vanictheeranont đã sưu tập được một số ký họa của Bùi Xuân Phái. Bộ sưu tập này không chỉ có những bức họa Bùi Xuân Phái vẽ ông Đạm, mà còn một số vẽ chân dung bè bạn khác, tranh minh họa báo chí.
5

Nhà thơ gốc Việt vào chung khảo Giải văn học quốc tế Neustadt​

Tạp chí World Literature Today đã công bố chín người vào chung khảo Giải thưởng văn học quốc tế Neustadt năm 2020, trong đó có cái tên “Hoa Nguyen”.

Trưng bày ‘Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Huế’

Chuyên đề “Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Huế” sẽ được trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa Huế (TP. Huế) từ nay đến tháng 11.2019.

Bài cuối: Triệu Đà và nhà Triệu trong câu thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trang 266, tập 3 "Hồ Chí Minh toàn tập", Hồ Chủ tịch đã nhắc đến nước Nam Việt khi khẳng định: "Mai sau sự nghiệp hoàn thành/Rõ tên Nam Việt, rạng danh Lạc Hồng".

Triệu Đà trong mắt các vị anh hùng dân tộc

Chúng ta đã điểm qua cái nhìn về Triệu Đà theo dòng lịch sử dưới cái nhìn từ giới sử gia. Trong bài này, chúng tôi muốn nói về Triệu Đà - dưới cái nhìn của vĩ nhân người Việt.

Cổ vật ở đình Khánh Hội 'thi nhau đội nón' ra đi

Nhiều cổ vật có trị giá gần tỉ đồng liên tục bị mất cắp tại di tích kiến trúc – nghệ thuật đình Khánh Hội (quận 4, TP.HCM).

Chuyện bút chuyện mực - kỳ 2

Nhiều anh sợ người ta chưa đánh giá hết tầm quan trọng và đẳng cấp của mình nên chơi luôn cả hai, ba chiếc bút Kim tinh, Hồng Hà cài lên túi áo, trông cứ như cửa hàng văn phòng phẩm di động.

Chạnh lòng với tháp cổ Bằng An - Di tích văn hóa lịch sử quốc gia

Đứng sừng sững giữa một vùng đất ở miền Trung, tháp cổ Bằng An được xem là công trình kiến trúc mang dấu ấn văn hóa Chăm độc nhất vô nhị tại Quảng Nam, nhưng rồi theo năm tháng, ngọn tháp cũng đi vào hoang phế…

Ấn Độ và Nga giúp trùng tu Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn

Các chuyên gia phục hồi di tích cổ của Ấn Độ và Nga đang nỗ lực giúp Việt Nam phục hồi trùng tu các cụm tháp cổ tại khu Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn của Việt Nam.

Nhà Triệu từ mất 'sổ đỏ' đến 3 lần bị bêu tội trên SGK dạy sử hiện nay

Sau khi đất nước thống nhất, nhà Triệu tiếp tục trở thành giặc trên SGK dạy sử và cho đến nay cũng vậy. Trong chương trình dạy sử phổ thông hiện giờ, nhà Triệu 3 lần bị bêu tội trên sách.

Nhà văn – Dịch giả Nguyễn Bích Lan: 'Chất Michelle là Trí tuệ mức cao trong mọi hoàn cảnh'

Sách - 18/09/2019 08:00
Dịch giả - nhà văn Bích Lan mới đây đã có những nhận xét và đánh giá thú vị về cuốn hồi ký Chất Michelle của cựu Đệ nhất Phu nhân Mỹ.

Dễ mắc bệnh do thói quen chưa tốt

Sức khỏe - 17/09/2019 17:15
Một vài thói quen đơn giản hằng ngày như để tinh thần căng thẳng, tự cô lập, không ra ngoài, ăn trưa tại bàn làm việc… làm ảnh hưởng đến sức khỏe hệ miễn dịch, khiến bạn dễ mắc bệnh. Hãy kịp thời phát hiện, để có cách xử trí chúng tốt hơn.

Hoa hậu Giáng My: ‘Phải là người thông tuệ mới chọn sách đi tặng mọi người’

Giải trí - 17/09/2019 17:13
Ngày 14.9.2019, “Hành trình Từ trái tim” vùng sâu – vùng xa miền Đông và vùng sông rạch Đồng bằng Sông Cửu Long do Trung Nguyên Legend khởi xướng đã đến ĐH Tiền Giang (Tiền Giang) và Đồn Biên phòng Cửa Đại (Bến Tre).

Lại bắt 'trọn ổ' 34 người Trung Quốc phạm pháp ở Đà Nẵng

Thời sự - 17/09/2019 17:11
Ngày 17.9, Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh Công an TP.Đà Nẵng cho biết đang phối hợp với Công an quận Ngũ Hành Sơn để làm rõ và xử lý đối với 34 người Trung Quốc về hoạt động sai mục đích nhập cảnh.

'1 con heo có 4 chân, vậy 70 thì có bao nhiêu? Câu hỏi đơn giản nhưng không phải ai cũng trả lời được

Giới trẻ - 17/09/2019 16:16
Đứng ở vị trí quản lý, mỗi câu hỏi phỏng vấn đề ra không đơn thuần kiểm tra năng lực và nghiệp vụ của ứng viên mà đó còn là các nhân tố tư duy thành công.

Công dụng làm đẹp của dầu ma giê

Giới trẻ - 17/09/2019 15:55
Hãy dùng dầu ma giê để giúp bạn trở nên xinh đẹp, rạng rỡ hơn.

Song Hye Kyo 'trốn' sang Mỹ du học sau ly hôn Song Joong Ki

Giải trí - 17/09/2019 15:54
Sau cuộc ly hôn ồn ào với Song Joong Ki, Song Hye Kyo quyết định bất ngờ là sang Mỹ tham gia lớp học ngắn hạn về mỹ thuật.

Lãnh đạo Đài Loan cáo buộc chính quyền Trung Quốc can thiệp bầu cử

Thế giới - 17/09/2019 15:43
Lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn hôm 16.9 đã cáo buộc Trung Quốc cố gắng can thiệp tới cuộc bầu cử đầu năm 2020 sau khi gây sức ép để Quần đảo Solomon cắt đứt quan hệ với Đài Bắc.

Ăn đậu rồng để khỏe

Sức khỏe - 17/09/2019 15:42
Tên khoa học của đậu rồng là Psophocarpus tetragonolobus. Đậu rồng có giá trị dinh dưỡng cao, có thể vừa dùng làm thực phẩm, vừa chữa nhiều bệnh khác nhau.

Người cao tuổi nên uống trà để ngừa suy giảm nhận thức

Sức khỏe - 17/09/2019 15:40
Phát hiện trà tạo ra hiệu ứng tuyệt vời trên não, các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Singapore khuyên người già nên uống trà thường xuyên để cải thiện trí nhớ và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.

TP.HCM điều tra khẩn xử lý nạn ‘chăn dắt’ ăn xin

Thời sự - 17/09/2019 15:39
TP.HCM giao Công an TP tổ chức điều tra, xử lý các đối tượng “chăn dắt”, trục lợi người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em và các đối tượng yếu thế khác để tổ chức hoạt động lang thang bán hàng rong, xin ăn theo quy định của pháp luật.

Trưởng đặc khu Hồng Kông tổ chức đối thoại trực tiếp với dân

Thế giới - 17/09/2019 15:38
Lãnh đạo Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) sẽ tổ chức các cuộc đối thoại công khai với người dân Hồng Kông vào tuần tới trong một nỗ lực nhằm giảm căng thẳng tại thuộc địa cũ của Anh.

Bộ Y tế lên tiếng về phát ngôn đổi tên Trường đại học Y dược TP.HCM ​

Giáo dục - 17/09/2019 15:37
Sau khi Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến yêu cầu Trường đại học Y dược TP.HCM đổi tên thành Đại học Sức khỏe để tránh tụt hậu đã có nhiều dư luận trái chiều, ngày 17.9, Bộ Y tế lên tiếng rằng việc đổi tên này là cần thiết và phù hợp Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học.

Iron Man có thể xuất hiện trong phim về Black Widow

Điện ảnh - 17/09/2019 14:20
Robert Downey Jr. có thể trở lại với vai Iron Man trong phần phim riêng của Black Widow.

Sốc nhiệt ở bé trai 3 tuổi bị bỏ quên trên xe nguy hiểm đến đâu?

Thời sự - 17/09/2019 14:18
Sự việc bé trai 3 tuổi (quê Bắc Ninh) bị bỏ quên trên xe ô tô suốt 7 giờ đồng bị hôn mê sâu và nguy kịch vừa được các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương xác định là do bé bị sốc nhiệt. Vậy bệnh lý sốc nhiệt này diễn ra như thế nào, mức độ nguy hiểm ra sao đối với người bệnh?
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS