Thứ 4, 19/02/2020

Những biến tướng gây tranh cãi của tục múa phá quàn trong đám tang vùng Nam Bộ

06/08/2019 12:19
Những biến tướng gây tranh cãi của tục múa phá quàn trong đám tang vùng Nam Bộ

Theo người dân ở Cà Mau hiện nay, những nét văn hóa phong tục xa xưa của Nam Bộ về ma chay theo thời gian đã có nhiều biến tướng. Cụ thể là phong tục múa phá quàn trong đám tang hiện nay đang gây tranh cãi vì sự có mặt của cả Tề thiên đại thánh.

Múa phá quàn để giữ vong linh trước quỷ dữ

Múa phá quàn (hay còn gọi là đánh phá quàn) là nét văn hóa mang bản sắc đặc trưng của vùng Nam Bộ. Việc múa phá quàn, theo quan niệm của dân bản địa, nhằm mục đích giữ cho linh hồn của người đã khuất trên đường đến suối vàng không bị quỷ dữ vây ám, bắt đi.

Tục kể rằng, xưa kia có một chàng thanh niên rất hiếu đạo, thông minh, tài giỏi, vì không chịu được cảnh ức hiếp, hà khắc của bọn cường hào ác bá ở địa phương nên chàng bỏ lại mẹ già lên núi làm thảo khấu. Khi hay tin mẹ mất, chàng trai vô cùng đau xót nên muốn về lại làng quê trộm quan tài mẹ lên núi chôn cất để tiện săn sóc mộ phần.

Thế là, chàng thanh niên ấy đã cho đám lâu la xuống núi dọ thám, tìm cách cướp quan tài mẹ già. Tuy nhiên, việc cướp quan tài cũng không hề dễ dàng vì tai mắt bọn cường hào ác bá ở khắp nơi, họ luôn tìm cách vây bắt chàng. Cuối cùng, kế hoạch được vạch ra: chờ đến nửa đêm, chàng trai cầm đuốc chỉ huy nhóm lâu la vào làng và cướp được quan tài trót lọt và rời đi nhanh chóng.

Đi được một quãng đường, chàng trai òa khóc thương mẹ mình, còn nhóm lâu la trong lúc khiêng quan tài lên núi chôn cất thì hò hát cho đỡ mệt... Câu chuyện này đã trở thành phong tục gắn liền với việc di quan và an táng người chết của Nam Bộ.

Theo các vị cao niên kể rằng, ngày xưa tục múa phá quàn chỉ có 1 vị thủ lĩnh vùng sơn cước chỉ huy nhóm đạo tỳ (đóng vai lâu la) chuyên khiêng quan tài (nhóm đạo tỳ khoảng 7 - 8 người) và quỷ dữ (hiện thân của bọn cường hào ác bá địa phương). Khi di quan, giữa 2 nhóm người đại diện cho 2 phía thiện và ác xông vào đánh nhau dữ dội. Mục đích là di chuyển quan tài đến nơi chôn cất được an toàn, không bị quấy phá và giúp cho người quá cố ra đi thanh thản, được yên nghỉ.

“Họ đánh thắng bọn cường hào quỷ dữ xong thì ca hát, gào khóc với hình thức diễn xướng rất u uất, bi thương, nhằm thể hiện nỗi đau của người con trước linh cữu của cha mẹ mình. Sau đó, thì di quan chôn cất dưới cửu tiền. Đó là phong tục, nét văn hóa đặc trưng trong ma chay ngày xưa ở Nam Bộ và tục múa phá quàn chủ yếu là bảo vệ thi hài không bị quỷ dữ ám phá sau nhiều ngày tổ chức ma chay”, một cụ cao niên giải thích.

Nay có cả Tề thiên tham gia

Theo người này, sở dĩ ngày nay trong múa phá quàn có sự xuất hiện của Tề thiên là do cải tiến, theo sự phát triển của xã hội. Mục đích là các cơ sở kinh doanh muốn kéo thời gian dài ra thêm. Nhiều người cho rằng, nhu cầu xã hội phát triển là tích cực, phù hợp phải đổi mới, cải tiến. Tuy nhiên, hiện nay việc các cơ sở kinh doanh dịch vụ tự “cải tiến” trong tục múa phá quàn ngày nay còn có phần diễn múa của Tề thiên trong đám tang, trông rất phản cảm, không còn phù hợp với thuần phong mỹ tục xa xưa của cha ông.

Anh Hồ Chí Cường, ngụ xã Lý Văn Lâm, TP.Cà Mau chia sẻ quan điểm về nét văn hóa múa Tề thiên trong ma chay hiện nay - Ảnh: Khải Trần

Anh Hồ Chí Cường (32 tuổi, ngụ xã Lý Văn Lâm, TP.Cà Mau, tỉnh Cà Mau), nhìn nhận: “Họ phải chế ra như vậy, để làm vui mắt người khác, nhưng theo tôi thấy đây là nét văn hóa không phù hợp với thuần phong mỹ tục của mình nữa, việc cải tiến này rất phản cảm, chủ yếu theo trào lưu”.

Anh Cường đánh giá, anh không biết các cơ sở kinh doanh ma chay nghĩ gì mà trong đám tang lại đi múa máy tùm lum. Chẳng những thế, đám tang mà hát nhạc sống là không thể chấp nhận được, thậm chí còn có những người khóc mướn. Theo nhiều người dân, việc múa phá quàn có vai diễn của Tề thiên sẽ khiến cho nhiều người tò mò, thấy vui mắt.

“Nhưng đám cưới, hiếu hỉ còn vui vẻ, ca hát đờn ca được, nhưng đám tang thì nỗi buồn, ảm đạm và u ám làm sao mình vui vẻ và tâm trạng đâu mà ca hát được? Phản cảm lắm nó không phù hợp với phong tục vốn có của ngày xưa. Đám tang mà múa diễn, ca hát, nhảy nhót ì xèo cho nhiều người coi là không phù hợp”, một người lớn tuổi (xin giấu tên) đánh giá.

Cũng theo người này, trong khi gia đình người đã khuất chịu đau thương, mất mát, khiến gia đình buồn bã, mà những trại hòm lại vẽ ra dịch vụ này, họ làm vậy chủ yếu để buôn bán được, mục đích là bao sô trọn gói và chủ yếu là hình thức kinh doanh. Từ việc tụng kinh, múa máy, khóc thuê, hát mướn đến việc truy điệu đọc điếu văn… Tất cả, họ đều tính phí cả.

Ông Trương Văn Trạng, người có hiểu biết chuyên ngành văn hóa Việt Nam, ngụ H.Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau cho rằng: “Theo tôi thì chủ yếu theo phong trào, trào lưu thôi. Theo bước tiến của xã hội, nhiều phong tục được cải tiến dần mất đi nét văn hóa vốn có của ngày xưa.

Tôi lấy ví như việc khóc mướn, khi người quá cố qua đời, thì người thân, con cháu khóc đã đành, vì họ tiếc thương cho người thân đã khuất, đó là sự mất mát to lớn, không gì có thể bù đắp được đối với gia đình họ. Tuy nhiên, hiện nay lại rộ lên phong trào khóc mướn, khóc thuê trông rất phản cảm. Điều đó, không có trong phong tục về ma chay của người Việt mình ngày xưa, hiện phong tục ma chay đã biến tướng rất nhiều”.

Ông Trạng cho rằng nét văn hóa này không phù hợp với nét văn hóa xa xưa.Tuy nhiên, hiện chưa có quy định nào để cấm cái vấn đề này. “Đây không phải là hủ tục và nó không làm ảnh hưởng gì nhiều đến đời sống xã hội, cho nên người ta chưa nói đến vấn đề này nhiều. Nhưng theo quan niệm của nhiều người thì họ không thích, họ cho rằng múa Tề thiên rất phản cảm, chủ yếu là do phong trào, do các cơ sở kinh doanh họ bày vẽ ra để kiếm cớ thu tiền người dân mình thôi”, ông Trạng nhìn nhận.

Tranh cãi về sự xuất hiện của Tề thiên trong múa phá quàn

Ông Trần Văn Hoàng, ngụ TP.Cà Mau, cho biết múa Tề thiên với mục đích hỗ trợ cho vị thủ lĩnh đánh đuổi yêu ma quỷ dữ. “Ngày xưa thì không có phần múa của Tề thiên. Vị thủ lĩnh xuống núi đánh đuổi quỷ dữ, bảo vệ quan tài rồi di quan, chôn cất. Còn bây giờ, sở dĩ có phần múa Tề thiên là gì vị thủ lĩnh kia đánh không lại quỷ dữ nên mới gọi cho Tề thiên đến hỗ trợ”, ông Hoàng nói. Và ông cho biết thêm, việc múa Tề thiên hiện nay có gì đó sai sai với nét văn hóa truyền thống xưa.

Theo nhiều người, ngày trước vị thần xuống thu phục quỷ dữ được ngay, chứ không như ngày nay. “Ngày xưa làm gì có chuyện, vị thủ lĩnh không thu phục được quỷ dữ rồi… điện thoại cho Tề thiên trợ giúp. Đúng là xã hội ngày càng phát triển thì thứ gì cũng có thể hình thành được. Thời kỳ 4.0, thời của công nghệ thông tin thì tục cúng ma chay cúng phát triển theo hướng văn minh luôn, nhưng tôi thấy nét văn hóa này bị biến tướng và không còn phù hợp. Như vậy là phản cảm”, ông Trần Thanh Tr., ngụ H.Thới Bình đánh giá.

Ông Võ Quốc Thái, Phó chủ tịch phụ trách lĩnh vực văn hóa thị trấn Rạch Gốc, huyện Ngọc Hiển nhìn nhận: “Phong tục này vẫn định hình, hình thành theo sự tiến bộ của xã hội và vẫn được tồn tại. Tuy nhiên, xét thấy phong tục này không làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự ở địa phương thì mình vẫn cho người ta tồn tại”.

Khải Trần

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tết Nguyên Tiêu: Lễ tình nhân của người Trung Quốc và những điển tích kỳ lạ về các cô gái hiền đức

Tết Nguyên Tiêu đối với người Hoa có nhiều ý nghĩa về văn hóa và xã hội hơn nhiều ngày lễ khác trong năm.
2

Nhà thờ Bùi Chu sắp được hạ giải

Giáo dân Bùi Chu đã chuyển các đồ trang trí nội thất ra khỏi nhà thờ chính toà, để chuẩn bị hạ giải công trình 135 tuổi này.
3

E ngại dịch virus corona, “Ngày thơ Việt Nam 2020” bị hoãn vô thời hạn

Theo BTC, đây là quyết định đúng đắn và cần thiết vì hiện nay dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona đang hoành hành và lan rộng.
4

TP.HCM thúc tiến độ thi công nhiều công trình văn hóa trọng điểm

TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình văn hóa trọng điểm như Bảo tàng TP.HCM, Nhà hát Giao hưởng-nhạc-vũ kịch, Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, Trung tâm Biểu diễn nghệ thuật đa năng, Trung tâm Thể dục thể thao Phan Đình Phùng…
5

Tạm ngừng tổ chức Lễ hội chọi trâu Phù Ninh, phòng chống dịch virus Corona

Cục Văn hoá cơ sở - Bộ VHTT&DL vừa ra văn bản về việc tạm ngừng Lễ hội chọi trâu xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, tập trung phòng chống dịch virus Corona.

Trưng bày ‘Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Huế’

Chuyên đề “Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Huế” sẽ được trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa Huế (TP. Huế) từ nay đến tháng 11.2019.

Bài cuối: Triệu Đà và nhà Triệu trong câu thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trang 266, tập 3 "Hồ Chí Minh toàn tập", Hồ Chủ tịch đã nhắc đến nước Nam Việt khi khẳng định: "Mai sau sự nghiệp hoàn thành/Rõ tên Nam Việt, rạng danh Lạc Hồng".

Triệu Đà trong mắt các vị anh hùng dân tộc

Chúng ta đã điểm qua cái nhìn về Triệu Đà theo dòng lịch sử dưới cái nhìn từ giới sử gia. Trong bài này, chúng tôi muốn nói về Triệu Đà - dưới cái nhìn của vĩ nhân người Việt.

Cổ vật ở đình Khánh Hội 'thi nhau đội nón' ra đi

Nhiều cổ vật có trị giá gần tỉ đồng liên tục bị mất cắp tại di tích kiến trúc – nghệ thuật đình Khánh Hội (quận 4, TP.HCM).

Chuyện bút chuyện mực - kỳ 2

Nhiều anh sợ người ta chưa đánh giá hết tầm quan trọng và đẳng cấp của mình nên chơi luôn cả hai, ba chiếc bút Kim tinh, Hồng Hà cài lên túi áo, trông cứ như cửa hàng văn phòng phẩm di động.

Chạnh lòng với tháp cổ Bằng An - Di tích văn hóa lịch sử quốc gia

Đứng sừng sững giữa một vùng đất ở miền Trung, tháp cổ Bằng An được xem là công trình kiến trúc mang dấu ấn văn hóa Chăm độc nhất vô nhị tại Quảng Nam, nhưng rồi theo năm tháng, ngọn tháp cũng đi vào hoang phế…

Ấn Độ và Nga giúp trùng tu Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn

Các chuyên gia phục hồi di tích cổ của Ấn Độ và Nga đang nỗ lực giúp Việt Nam phục hồi trùng tu các cụm tháp cổ tại khu Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn của Việt Nam.

Nhà Triệu từ mất 'sổ đỏ' đến 3 lần bị bêu tội trên SGK dạy sử hiện nay

Sau khi đất nước thống nhất, nhà Triệu tiếp tục trở thành giặc trên SGK dạy sử và cho đến nay cũng vậy. Trong chương trình dạy sử phổ thông hiện giờ, nhà Triệu 3 lần bị bêu tội trên sách.

Son Heung-min phải nghỉ thời gian dài vì gãy tay

Thể thao - 19/02/2020 10:44
Cầu thủ người Hàn Quốc sẽ bước vào ca phẫu thuật vào cuối tuần này và được dự đoán sẽ nghỉ đến hết mùa.

Iraq từ chối, tuyển Việt Nam chưa biết đá giao hữu với ai trước vòng loại World Cup

Thể thao - 19/02/2020 10:42
Sau một ngày tuyển Iraq thông báo sẽ không đá giao hữu với Việt Nam mà thay vào đó là Jordan thì chiều nay 18.2, Liên đoàn bóng đá Việt Nam xác nhận thông tin này.

Sau trò mèo của Mino Raiola, M.U có thể sẽ phải chấp nhận lỗ to để bán Paul Pogba

Thể thao - 19/02/2020 10:42
Manchester United có thể bị buộc phải chấp nhận một khoản lỗ khổng lồ cho Paul Pogba nếu bán bản hợp đồng kỷ lục của họ vào mùa hè này. Real Madrid định giá ngôi sao ĐKVĐ thế giới không quá 50 triệu bảng.

Hãy nghe tôi hát - Danh ca Giao Linh tiết lộ suýt chết vì bị đột quỵ bất ngờ ​

Giải trí - 19/02/2020 10:38
Nữ hoàng sầu muộn" Giao Linh vừa vượt qua cơn đột quỵ bất ngờ và không ngừng luyện tập thể dục thường xuyên để giữ gìn sức khoẻ cũng như giọng hát.

Liverpool ngã ngựa trên đất Tây Ban Nha

Thể thao - 19/02/2020 10:37
Nhà ĐKVĐ Champions League đã gặp trở ngại lớn khi để thua Atletico Madrid với tỷ số 0-1 trên sân trên sân Wanda Metropolitano tại vòng 1/8 lượt đi.

Tổng thống Mỹ lên án các đề xuất hạn chế thương mại với Trung Quốc

Thế giới - 19/02/2020 10:36
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18.2 đã chỉ trích các đề xuất hạn chế đối với thương mại với Trung Quốc và nói rằng vấn đề “an ninh quốc gia” không nên được sử dụng như một cái cớ để làm khó các nước muốn mua sản phẩm của Mỹ.

Nguồn cảm hứng kinh doanh từ cậu bé giao báo

Sách - 19/02/2020 10:10
TTO - "Câu chuyện ly kỳ từ cậu bé giao báo" là một cuốn sách về kinh doanh lý thú. Theo chân Ty Chandler từ ngày đầu cậu tiếp quản công việc giao báo, chứng kiến nỗ lực và chiến lược cậu đặt ra, được dẫn dắt từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác.

Diễn biến mới tranh luận quyền tác giả cuốn 'Nghĩ giàu và làm giàu' - Think and Grow Rich

Sách - 19/02/2020 09:53
Diễn biến mới tranh luận quyền tác giả cuốn sách “Nghĩ Giàu & Làm Giàu” ở Việt Nam: First News và Thái Hà Books lên tiếng.

Dịch Covid-19: Lo ngại biện pháp cách ly tại gia của Vũ Hán

Thế giới - 19/02/2020 09:36
Cái chết của 4 người trong gia đình sống chung tại Vũ Hán một lần nữa làm dấy lên nghi vấn xung quanh biện pháp cách ly tại gia áp dụng ngay từ lúc Covid-19 bắt đầu bùng phát.

Số người chết do Covid-19 tại Trung Quốc đã vượt con số 2000

Thế giới - 19/02/2020 09:36
Theo số liệu Bộ Y tế Việt Nam cập nhật đến đầu giờ sáng nay, toàn thế giới đã có 75.132 người mắc, 2.007 người tử vong vì Covid-19, trong đó riêng lục địa Trung Quốc là 2.002 người tử vong.

Lùi lễ hội Festival Huế 2020 vì Covid-19

Giải trí - 19/02/2020 09:34
Ngày 18.2, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế đã thống nhất phương án lùi thời điểm tổ chức Festival Huế 2020 lại vì sự ảnh hưởng của dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới Covid-19.

Lo ngại dịch Covid-19, Nga 'đóng cửa' với mọi công dân Trung Quốc

Thế giới - 19/02/2020 09:33
Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đã ký một sắc lệnh cấm vào nước đối với công dân Trung Quốc cho cả mục đích du lịch và kinh doanh, giáo dục và tư nhân. Lệnh cấm được bắt đầu từ ngày mai 20.2.

Người dân cần làm gì để ‘miễn dịch’ với Covid-19?

Sức khỏe - 19/02/2020 09:31
Dịch bệnh do Covid-19 lây lan nhanh từ người sang người, nhưng lại chưa có thuốc đặc trị và vắc xin phòng ngừa. Theo các chuyên gia y tế, để phòng, chống loại vi rút này, người dân có thể bổ sung chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường sức đề kháng để ngăn chặn Covid-19 xâm nhập vào cơ thể.

Những người nổi tiếng này cũng phải trải qua cảm giác suýt phá sản để trở thành triệu phú

Giới trẻ - 19/02/2020 09:00
Sự đảm bảo chỉ là mê tín mà thôi. Nó không tồn tại trong tự nhiên, loài người nói chung cũng không trải nghiệm nó. Lảng tránh nguy hiểm về lâu dài không an toàn hơn nhảy thẳng vào nguy hiểm. Cuộc sống hoặc là một cuộc phiêu lưu táo bạo, hoặc chẳng là gì cả” – Helen Keller.

Hành trình bão táp thoát 'ổ dịch' virus corona của hơn 300 người Mỹ trên du thuyền Diamond ở Nhật

Thế giới - 18/02/2020 18:06
Được rời du thuyền Diamond Princess sau nửa tháng bị cách ly không có nghĩa mọi rắc rối đã chấm dứt với hơn 300 hành khách Mỹ.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS