Nhà văn - nhà báo Lê Văn Nghĩa qua đời

26/07/2021 07:15
Nhà văn - nhà báo Lê Văn Nghĩa qua đời

Nhà văn – nhà báo Lê Văn Nghĩa qua đời ở tuổi 68 tại TP.HCM do căn bệnh ung thư tái phát.

Gia đình nhà văn Lê Văn Nghĩa thông báo, sau thời gian dài chống chọi với bệnh nan y, ông đã từ trần vào lúc 22 giờ ngày 25.7 tại nhà riêng ở TP.HCM, hưởng thọ 69 tuổi.

Nhà văn Lê Văn Nghĩa sinh năm 1953 tại TP.HCM, học tiểu học trường Bình Tây (nay là Trường tiểu học Nguyễn Huệ, Q.6), học trung học trường Petrus Ký (nay là trường chuyên Lê Hồng Phong, Q.5). Ông từng tham gia phong trào học sinh - sinh viên yêu nước xuống đường đấu tranh trước năm 1975, bị đối phương bắt giam, đày ra nhà tù Côn Đảo nhiều năm.

Sau năm 1975, ông Lê Văn Nghĩa hoạt động trong lĩnh vực báo chí. Ông từng là Phó Tổng thư ký toà soạn báo Tuổi Trẻ, phụ trách Chủ biên báo Tuổi Trẻ Cười, với các bút danh nổi tiếng: Điệp viên Không Không Thấy, Thằng Hề, Hai Cù Nèo, Đại Văn Mỗ… trong đó tiếng với bút danh Hai Cù Nèo.

2_xret.jpg
Nhà văn Lê Văn Nghĩa - Ảnh: Lê Công Sơn 

Về bút danh Hai Cù Nèo trên báo Tuổi Trẻ Cười, lúc sinh thời, ông chia sẻ: “Bút danh này nhiều người viết trong đó có tôi. Khi in các bài báo có bút danh Hai Cù Nèo thành sách, tôi chỉ dùng bài viết của mình, nhưng nhiều người hiểu lầm Hai Cù Nèo chỉ có mình tôi”.

Ở lĩnh vực văn chương, ông Lê Văn Nghĩa là cây bút với những tập truyện mang tính hồi ức thời niên thiếu ở Sài Gòn - Chợ Lớn đầu thập niên 1960 được bạn đọc nhiều thế hệ mến mộ. Ông Lê Văn Nghĩa cũng cây bút trào phúng hàng đầu của nền báo chí và văn học Việt Nam đương đại với một vị trí riêng biệt.

Nhà văn Lê Văn Nghĩa - anh Hai làng trào phúng

Nhắc đến Lê Văn Nghĩa, nhiều người nhớ đến tác giả có hàng chục năm cầm chịch tờ báo Tuổi trẻ cười. Để làm công việc “bếp núc” một tờ báo, ngoài việc tổ chức bài vở, Lê Văn Nghĩa còn là cây bút chính ở nhiều chuyên mục “ăn khách” của tờ báo trào phúng này. Khi đọc Tuổi trẻ cười, độc giả bắt gặp Điệp viên Không Không Thấy, Thằng Hề, Hai Cù Nèo, Đại Văn Mỗ… nhưng ít người biết đó là Lê Văn Nghĩa.

Người viết báo cả đời chỉ để lại bút danh. Với Lê Văn Nghĩa, ông có chừng đó bút danh, cũng là những nhân vật trong nhiều tác phẩm được nhiều người nhớ, có thể gọi là thành công với nghề, nhất là nghề viết trào phúng. Cách nay vài năm, khi bộ phim do danh hài Mr Bean thủ diễn được chiếu rạp tại Việt Nam, chắc vì để câu khách nên nhà nhập phim lấy tên là Điệp viên không không thấy. Nếu không phải Lê Văn Nghĩa mà là một người khác, có thể việc mượn tên Điệp viên Không Không Thấy mà quên xin phép sẽ ầm ĩ trên truyền thông và có thể trở thành một vụ kiện.

Nhưng Lê Văn Nghĩa cho rằng, bút danh Điệp Viên Không Không Thấy chắc là “hay ho” nên người ta vội vã cầm nhầm, thôi thì mình cho luôn cũng được, kiện cáo làm gì chỉ thêm phiền toái rước bực vào thân. Nói nghe xuề xòa vậy nhưng Lê Văn Nghĩa luôn rành mạch “của mình của người”. Ông luôn đính chính khi nói về bút danh Hai Cù Nèo: “Bút danh này nhiều người viết trong đó có tôi. Khi in các bài báo có bút danh Hai Cù Nèo thành sách, tôi chỉ dùng bài viết của mình, nhưng nhiều người hiểu lầm Hai Cù Nèo chỉ có mình tôi”.

Trong viết sách cũng vậy, Lê Văn Nghĩa luôn cẩn thận chú thích những trích đoạn do ông sưu tầm được. Để có được những trích đoạn này đưa vào trong sách thật ngọt, đòi hỏi tác giả cuốn sách phải đọc nhiều và có khả năng hệ thống một cách logic. Lê Văn Nghĩa là người chịu đọc, chịu học một cách bền bỉ. Khi thấy “hát với nhau” là một thú vui lành mạnh, giúp xả bớt căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày, thay vì bước lên sân khấu “tra tấn lỗ nhĩ” người nghe, Lê Văn Nghĩa xách giỏ đến nhạc viện học hát đàng hoàng.

Nỗi buồn đàn ông đề cập đến nhiều câu chuyện thời sự có tính chất “tấn trò đời” của con người. Chẳng hạn truyện Điệp viên Không Không Thấy và nhà thơ Thần Giáng nhắc nhớ đến câu chuyện một ông nhà giàu, có chút danh phận trong xã hội bỗng một ngày “nhập đồng” ở một ngôi chùa thiên và làm ra tập thơ cân nặng nhất Việt Nam. Trong truyện này, Lê Văn Nghĩa dùng ngòi bút trào phúng cho người đọc thấy màn “nhập đồng” làm ra “thơ thần” kia chỉ là trò lừa nhằm đánh bóng bản thân.

Hay như trong “tạp nhạp văn” Từ cái lưỡi gà đến cái lưỡi của người, Lê Văn Nghĩa đã hoạt kê ra nhiều loại lưỡi: từ lưỡi gà trong cái kèn tre trẻ nhỏ hay chơi, đến lưỡi trong trâu bò làm bằng gỗ do Khổng Minh sáng chế. Nhưng hoạt náo nhất là lưỡi của người dùng để nếm thức ăn, để hôn nhau, để nịnh bợ, để nói kiểu nhà quan, để oan than với dân nghèo… Bằng các số liệu sưu tập được từ nghiên cứu của một trường đại học, Lê Văn Nghĩa cho người đọc thấy rằng, đàn bà nói nhiều hơn đàn ông là lẽ tự nhiên. Do vậy, đàn ông dùng lưỡi để cãi nhau với đàn bà thì nắm chắc phần thua.

Lê Văn Nghĩa viết Nỗi buồn đàn ông và nhiều tập truyện trào phúng khác luôn lôi cuốn người đọc với cách dẫn chuyện dí dỏm và thường thì kết thúc rất bất ngờ bằng tiếng cười vỡ òa. Người viết truyện trào phúng hẳn có một cuộc sống huyên náo với nụ cười gắn chặt trên môi? Không hẳn vậy, gặp Lê Văn Nghĩa ngoài đời lần đầu, khó ai đoán biết ông chính là Điệp viên Không Không Thấy, Thằng Hề, Hai Cù Nèo, Đại Văn Mỗ… Vì có đôi lần ông tự họa mình qua nhân vật Thằng Hề với gương mặt buồn thiu mà ông gọi là “thằng hề mặt hẻo”. Nhiều diễn viên lên sân khấu đóng vai hề cho thiên hạ cười vui, còn bản thân sau tấm màn nhung chắc gì đã tự cười nổi một tiếng.

Một lần, về thăm Trường Tiểu học Bình Tây (nay là Trường Tiểu học Nguyễn Huệ, quận 6, TPHCM) và tặng sách viết cho lứa học trò đáng tuổi con cháu, kỷ niệm xưa ùa về khiến Lê Văn Nghĩa đứng khóc ngon lành. Khi Lê Văn Nghĩa khóc, cả khán phòng lặng phắt và không ai nghĩ nhà văn trào phúng ở tuổi ngoài 60 có thể dễ dàng rơi nước mắt ở ngôi trường cũ. Ngôi trường này và tuổi thơ ở xóm lao động nghèo tại quận 6, Sài Gòn xưa đã hiện diện trong truyện dài Tụi lớn nhất trường Bình Tây, cây viết máy và con chó nhỏ. 

Sau khi về hưu, Lê Văn Nghĩa in liền các truyện dài về thời niên thiếu đi học của ông:

Mùa hè năm Petrus; Chú chiếu bóng, nhà ảo thuật, tay đánh bài và tụi con nít xóm nhỏ Sài Gòn năm ấy… Các truyện dài này của Lê Văn Nghĩa được đón đọc và được tái bản nhiều lần. Không chỉ gợi nhớ về tuổi thơ ở Sài Gòn một thời, người đọc còn tìm thấy không khí nhẹ nhàng và réo rắt tiếng cười tinh nghịch qua sinh hoạt và lời thoại của “tụi con nít” ở Sài Gòn những năm 1960 khi Lê Văn Nghĩa đi học.

Cách nay hai năm, Lê Văn Nghĩa về giao lưu với học sinh chuyên văn Trường chuyên Lê Hồng Phong (xưa là Trường Petrus Ký) và tặng Mùa hè năm Petrus. Hôm đó có GS.TS Phan Thanh Bình, Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM, hiện là Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên và Nhi đồng của Quốc hội, tham dự. Biết thầy Bình là con nhà thơ Viễn Phương, cả khán phòng muốn thầy Bình đọc thơ do ông sáng tác. Giáo sư Phan Thanh Bình đọc thơ xong và được tặng một bó hoa. Nhận hoa, thầy Bình nói: “Tôi xin tặng bó hoa này cho anh Hai”. Mọi người còn chưa biết anh Hai là ai thì thầy Bình tiến đến nhà văn Lê Văn Nghĩa. Anh Hai là cách thầy Bình gọi đàn anh lớp trước Lê Văn Nghĩa ở Trường Petrus Ký của mình.

Tại sao Lê Văn Nghĩa chỉ viết về thời tiểu học, trung học mà không viết về thời đại học của ông? Khi đang học trung học tại Trường Petrus Ký, Lê Văn Nghĩa tham gia phong trào học sinh - sinh viên chống sự hiện diện của người Mỹ tại miền Nam, ông bị địch bắt nhốt ở nhiều nhà tù, trong đó có Côn Đảo. Học đại học với Lê Văn Nghĩa là một câu chuyện khác, có lẽ cũng rất hấp dẫn nếu ông đủ sức khỏe để viết ra.
Trần Hoàng Nhân (Nhà báo - nhà thơ)


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Hợp luyện diễu binh, diễu hành phục vụ lễ 30-4 tại sân bay Biên Hòa

Sáng 11.4, tại sân bay Biên Hòa, Tiểu ban diễu binh, diễu hành phục vụ Lễ kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đã tổ chức chương trình hợp luyện diễu binh, diễu hành lần thứ nhất với sự tham gia của các khối quân đội, công an.
2

Thông tin cần biết khi xem diễu binh, diễu hành tại TP.HCM ngày 30-4

Lễ diễu binh, diễu hành mừng 50 năm Giải phóng miền Nam - thống nhất đất nước sẽ diễn ra từ 6h30 ngày 30-4 trên đường Lê Duẩn (quận 1, TP.HCM) và tại lễ đài chính phía trước Hội trường Thống Nhất, cùng thời điểm chương trình lễ kỷ niệm.
3

Kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước Kỳ 2: Chính quyền Sài Gòn thay người vác cờ trắng đầu hàng

Đầu tháng 4.1975, sau khi mất Tây Nguyên và Phước Long, chế độ Sài Gòn đứng trước sự suy yếu về mọi mặt và khả năng sụp đổ hoàn toàn. Lúc này, ông Dương Văn Minh và nhóm ủng hộ ông “chính thức công bố ý định thay thế Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu”.
4

Kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước Kỳ 1: Ông Dương Văn Minh và con đường công danh, binh nghiệp

Nhân ngày kỷ niệm trọng đại, Một Thế Giới giới thiệu loạt bài của TS Vũ Trung Kiên về những con người liên quan đến sự kiện lịch sử vĩ đại của dân tộc diễn ra 50 năm trước.
5

TP.HCM tổ chức trình diễn nghệ thuật 3D mapping dịp lễ 30.4

Chiều 17.4, ông Nguyễn Tấn Kiệt, Trưởng phòng Nghệ thuật, Sở VH-TT TP.HCM đã thông tin về chuỗi các hoạt động hưởng ứng kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2025).

Nghệ sĩ Kim Phượng qua đời vì mắc COVID-19 sau khi nhập viện trưa 24.7

Nữ nghệ sĩ Kim Phượng vừa qua đời ở tuổi 66 do mắc COVID-19.

Đạo diễn Huỳnh Lập kể chuyện 'Người khuất mặt' lên án thói xấu trên mạng xã hội

Câu chuyện Người khuất mặt được thổi vào hơi thở của thời đại mới, thời đại của thế giới ảo nhưng tạo hậu quả đáng tiếc cho cuộc sống đời thật.

Người hâm mộ Hàn Quốc xin miễn nghĩa vụ quân sự cho nhóm nhạc BTS

Sau sự kiện nhóm nhạc đình đám BTS được bổ nhiệm làm đặc phái viên của Tổng thống JHàn Quốc về ngoại giao công chúng, người hâm mộ lên tiếng cho rằng các thành viên của nhóm nên được miễn nghĩa vụ quân sự.

Nhà văn Sơn Tùng qua đời

Nhà văn Sơn Tùng, tác giả tiểu thuyết nổi tiếng “Búp sen xanh” đã qua đời vào hồi 23 giờ 05 ngày 22.7 tại nhà riêng (ngõ Văn Chương, phố Khâm Thiên, TP.Hà Nội), hưởng thọ 93 tuổi.

Bị yêu cầu công khai số tiền kêu gọi từ thiện, Công Vinh đáp trả: 'Tiền túi nhà em mà!'

Câu trả lời thông minh và hợp lý của Công Vinh nhận được hưởng ứng lớn từ cộng đồng mạng.

Người mẫu Hồi giáo trải lòng về góc khuất trong ngành thời trang

Mới đây, người mẫu Halima Aden đã nói về lý do cô giải nghệ cũng như chia sẻ những áp lực phải đối mặt trong nghề người mẫu.

Rocker Trung Thành Sago qua đời vì COVID-19

Gia đình rocker Trung Thành Sago thông báo anh vừa qua đời ngày 18.7 sau một thời gian nhập viện điều trị COVID-19.

Ngôi sao Trung Quốc, Ngô Diệc Phàm đối mặt với cơn bão #MeToo vì lối sống trụy lạc

Ca sĩ kiêm diễn viên Trung Quốc Ngô Diệc Phàm đang tự đánh mất danh tiếng sau khi bị nhiều cô gái tố cáo lối sống trụy lạc.

Con đường chuyển hoá - Tâm càng rộng, thế giới càng mở

Mỗi người có một cách nhìn cuộc sống riêng. Có người nhìn bằng lòng bao dung, có người lại nhìn bằng sự khó chịu, phán xét. Một câu chuyện, người thấy thương có kẻ lại thấy ghét. Nhưng khác biệt không nằm ở câu chuyện, mà nằm ở cái tâm.

Infographic hoạt động văn hóa nghệ thuật du lịch kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước

Giải trí - TTXVN - 21/04/2025 13:00
TP.HCM tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước.

Facebook cập nhật tính năng mới, nhiều người Việt "bị ảnh hưởng": từ nay thôi khỏi xem lén, hết thời stalk!

Kỹ năng - Huỳnh Duy - 21/04/2025 12:00
Giờ đây, ngoài bạn bè, bạn có thể thấy cả những người theo dõi và không theo dõi trong danh sách người xem", thông báo của Facebook cho biết.

Rùng mình với robot cơ bắp sinh học co giật như người thật

Thư giãn - Hoàng Vũ - 21/04/2025 11:00
Một video mới vừa được Clone Robotics công bố đã khiến cộng đồng mạng và giới công nghệ rúng động: robot hình người “Protoclone” uốn cong cơ bắp, co giật tay chân và nhún vai như một sinh vật sống thật sự.

Sức mạnh của đói nghèo: Mẹ mù chữ, bại liệt nhưng nuôi dạy con trai trở thành sinh viên giỏi nhất

Truyền cảm hứng - Trang Đào - 21/04/2025 10:00
Không quan trọng bạn có xuất thân từ gia đình nghèo khó hay không, những điều kì diệu luôn xảy ra.

Xem 'Khi cuộc đời cho bạn quả quýt', tôi nhận ra mình toàn tặng con "quả quýt" có vị chua chát và đắng ngắt

Điện ảnh - Đông - 21/04/2025 09:00
Hóa ra tôi chỉ đưa cho con những "quả quýt chua", đầy thử thách và nỗi niềm mà có lẽ tôi đã không nhận ra.

Con đường chuyển hoá - Tâm càng rộng, thế giới càng mở

Từ sách - Phim - Quìn - 21/04/2025 08:00
Mỗi người có một cách nhìn cuộc sống riêng. Có người nhìn bằng lòng bao dung, có người lại nhìn bằng sự khó chịu, phán xét. Một câu chuyện, người thấy thương có kẻ lại thấy ghét. Nhưng khác biệt không nằm ở câu chuyện, mà nằm ở cái tâm.

Đạo diễn Lý Hải - người dẫn dắt 'hiện tượng mạng xã hội' lên màn ảnh

Điện ảnh - Tiểu Vũ - 20/04/2025 13:00
Lý Hải là một trong số ít đạo diễn của Việt Nam đã gây ấn tượng mạnh qua việc dẫn dắt các nhân vật "hiện tượng mạng xã hội" (MXH) thành diễn viên chuyên nghiệp.

Kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước Kỳ 2: Chính quyền Sài Gòn thay người vác cờ trắng đầu hàng

Giải trí - Vũ Trung Kiên - 20/04/2025 12:00
Đầu tháng 4.1975, sau khi mất Tây Nguyên và Phước Long, chế độ Sài Gòn đứng trước sự suy yếu về mọi mặt và khả năng sụp đổ hoàn toàn. Lúc này, ông Dương Văn Minh và nhóm ủng hộ ông “chính thức công bố ý định thay thế Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu”.

Quách Tĩnh không làm phò mã mà nhất mực lấy Hoàng Dung: Câu trả lời chỉ Dương Quá biết

Thư giãn - Nguyệt Phạm - 20/04/2025 11:00
Quách Tĩnh và Hoa Tranh vốn là thanh mai trúc mã, vậy tại sao chàng lại quyết định kết duyên cùng Hoàng Dung?

Nghề rùng rợn, lóc xương rắn, lột xác chó nhà... bán hàng chục triệu đồng

Phong cách sống - Cam Ly - 20/04/2025 10:00
Giữa vô vàn những nghề thủ công đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn, nghề làm tiêu bản xương động vật là công việc đầy bí ẩn, có phần rùng rợn.

Xem "Sex Education", người đàn ông cứng rắn như tôi đỏ hoe mắt: Thương con nhưng khiến con xa lánh bố

Điện ảnh - Mỹ Hạnh - 20/04/2025 09:00
Tôi thương con trai hết lòng, nhưng con cứ thấy tôi là lủi đi chỗ khác.

Bước về phía an vui cùng bộ sách 'Sống an vui' và 'Làm chủ cuộc đời' của thiền sư Khangser Rinpoche

Từ sách - Phim - Đan Thanh - 20/04/2025 08:00
Hai cuốn sách nhỏ của Tiến sĩ Phật học Khangser Rinpoche – “Sống an vui” và “Làm chủ cuộc đời” – xuất hiện như một nốt trầm tĩnh tại giữa ồn ào thường nhật, nơi người đọc có thể từng bước tiến gần hơn về phía bình an và hạnh phúc.

TP.HCM tổ chức trình diễn nghệ thuật 3D mapping dịp lễ 30.4

Giải trí - Thuỷ Long - 19/04/2025 13:00
Chiều 17.4, ông Nguyễn Tấn Kiệt, Trưởng phòng Nghệ thuật, Sở VH-TT TP.HCM đã thông tin về chuỗi các hoạt động hưởng ứng kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2025).

3 kiểu nói chuyện độc hại, âm thầm phá nát mối quan hệ gia đình, kìm hãm sự phát triển của con cái

Kỹ năng - Như Nguyễn - 19/04/2025 12:00
Thay vì giải quyết vấn đề, 3 cách nói chuyện, giao tiếp dưới đây vô hình chung khiến mối quan hệ gia đình của bạn ngày càng tồi tệ, xuống dốc.

Học hỏi 14 thói quen của những người sáng tạo để trở nên sáng tạo hơn

Suy ngẫm - TĐ - 19/04/2025 11:00
Nếu bạn đang mắc kẹt trong bài tập hoặc dường như không thể hoàn thành một tác phẩm nghệ thuật, hãy tập trung xây dựng những thói quen sau đây của những người sáng tạo. Theo thời gian, bạn sẽ học được cách sáng tạo nhanh hơn, dễ dàng hơn và lâu dài hơn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 2, 21/04/2025