Mùa Xuân, nghĩ về ‘đồng bào’ và ‘đồng loại’

Theo Phan Sông Ngân/ Người Đô Thị23/02/2021 18:15
Mùa Xuân, nghĩ về ‘đồng bào’ và ‘đồng loại’

Một mùa Xuân nữa, dù dịch bệnh COVID-19 vẫn chưa thôi đeo đuổi con người, hoành hành trên thế giới.

Dẫu vậy, con người vẫn cần lạc quan, hy vọng như tinh thần mà Mãn Giác thiền sư (năm 1052-1096, thời nhà Lý) đã truyền dụ từ khoảng 925 năm trước “Mạc vị Xuân tàn hoa lạc tận”, để cùng “vươn vai mà đứng” và cùng “yêu người mà sống” (nhạc sĩ Vũ Thành An, Không tên số 5).

Để bước đi trên tinh thần ấy và để bước qua những thời khốn khó, con người và từng người Việt Nam cũng đừng quên “đồng loại” và “đồng bào” vẫn đang rất cần có nhau (đến như “sỏi đá cũng cần có nhau” - Trịnh Công Sơn).

Nhìn lại đồng loại…

Nhắc đến đồng loại, có một câu, được cho là của Karl Marx: “Chỉ có súc vật mới quay lưng lại với nỗi đau của đồng loại để chỉ chăm lo cho bộ lông của mình”. Câu ấy từ lâu đã trở thành “kinh điển nằm lòng” với rất nhiều người theo chủ nghĩa Marx, nhất là với những người Cộng sản.

Còn con người vốn được xem là loài có các khả năng về tư duy, tình cảm cao nhất so với nhiều loài, nên cũng được xem như là có khả năng ứng xử một cách tốt hơn trong quan hệ với đồng loại, so với mọi loài khác cùng tồn tại trên hành tinh này. Đồng loại không có sự phân biệt bởi ranh giới theo lãnh thổ hay dân tộc.

Theo sự phát triển của đời sống xã hội, nhất là nhờ có những tiến bộ của khoa học kỹ thuật ngày càng cao, với nhiều phường tiện truyền thông hiện đại mà ranh giới nhận thức về đồng loại của con người cũng có điều kiện được rộng mở dần dần theo đa chiều. Nhìn lại từ xa xưa đến nay, ranh giới hiểu biết ấy đã được tiến hóa, mở dần từ vài cá thể tới bầy đàn, bộ tộc; trong từng gia đình, ra làng xóm, quốc gia, khu vực cho đến cả thế giới lớn rộng - “thế giới phẳng” hôm nay.

phatkhautrang1.jpg

Hồi tháng 2.2020, trong khi nhiều cơ sở kinh doanh tăng giá khẩu trang để trục lợi thì có những cá nhân, tổ chức đã phát miễn phí khẩu trang để người dân chủ động phòng dịch COVID-19. Ảnh: Internet

Sự quan tâm, đồng cảm với đồng loại của con người theo đó cũng ngày càng được kết nối rộng mở nhiều hơn. Chỉ nhìn lại một phần thôi, chẳng hạn về sự chia sẻ của người dân thế giới và Việt Nam trong các cuộc chiến tranh từ thế kỷ 20 đến nay; hay sự đón nhận các cuộc di dân ở nhiều quốc gia như đã diễn ra. Hoặc đó là những san sẻ giữa các quốc gia, con người trên thế giới cũng như ở Việt Nam trong các cuộc thiên tai, thảm họa xảy ra trong rất nhiều năm qua và ngay trong năm vừa rồi cũng thế. Tất cả những điều ấy chính là biểu hiện của sự quan tâm đến đồng loại và ranh giới đồng cảm của con người đã được mở rộng rất nhiều, mở rộng trong đời thực và cả trong lòng người.

Song, cũng chính theo sự phát triển ấy mà những mưu cầu chính đáng lẫn không chính đáng của con người cũng ngày càng tăng lên. Khả năng hành động để thỏa mãn cho các mưu cầu ấy, của từng cá thể hay những nhóm người cũng ngày càng cao hơn. Trong đó, tiếc thay có cả rất nhiều hành động biểu lộ sự “quay lưng với đồng loại” của con người cũng “văn minh” (theo nghĩa ngược lại) và cả tàn tệ hơn. Có biết bao nhiêu là dẫn dụ về sự “quay lưng với đồng loại” ấy. Chẳng hạn, đó là những cuộc chiến tranh đã và vẫn còn đang diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới, gây ra biết bao nhiêu đau thương, thiệt hại cho con người, nhất là những người dân vô tội. Hay đó chính là những sản phẩm, thành tựu cũng do chính con người – một nhóm người tạo ra, đã đem lại biết bao nhiêu khổ đau cho đồng loại, như: ma túy, heroin, các loại độc dược phục vụ mưu hại, làm hại con người ngày càng nhiều và tràn lan hơn.

Qua đó có thể thấy, có lẽ chính con người là loài có khả năng hành hạ ác độc và tàn sát đồng loại cũng cao hơn bao loài sinh vật khác. Và như thế thì dường như giữa văn minh và man rợ là hai “thuộc tính” vốn có ở loài người không tồn tại theo tỷ lệ nghịch mà đã song hành theo kiểu tỷ lệ thuận một cách rất khổ đau cho đồng loại. Vì vậy, có lẽ con người chỉ có thể đem lại hạnh phúc cao hơn cho đồng loại, trong sự văn minh của mình, khi cùng tạo ra được sự thay đổi tính chất của tỷ lệ như vừa nêu.

Nghĩ về Đồng bào…

Cùng với “đồng loại”, người Việt Nam thường nhắc, nhớ đến hai chữ “đồng bào”

Đồng bào có thể có từ nguyên (nguồn gốc hình thành từ ngữ) từ cả truyền thuyết Âu Cơ – Lạc Long Quân của các dân tộc Việt Nam, vốn gắn bó, lưu truyền tự xa xưa. Đối với hầu hết người Việt Nam hai chữ “đồng bào” còn luôn gợi nên những tình cảm gắn bó máu thịt, gần gũi, cần quan tâm đến nhiều hơn. Thực tế ứng xử trong quan hệ đồng bào đã trở thành tình cảm dân tộc, mang tính truyền thống mà hầu hết người Việt Nam, dù đang sống bất cứ nơi đâu trên thế giới này cũng đều luôn thấy trân trọng, gìn giữ. Do đó, bất cứ ai quên điều ấy “quay lưng với đồng bào” sẽ bị coi như kẻ lạc loài.

phatkhautrang2.jpg

Hình ảnh cụ bà 93 tuổi mang thùng mì tôm ra ủng hồ đồng bào bị lũ lụt vào cuối tháng 10.2020 khiến nhiều người xúc động. Ảnh: TL

Thế nhưng, trong cuộc sống xã hội hiện nay, cũng tương tự như trong quan hệ đồng loại đã nhắc trên, có không ít thực tế biểu hiện về sự “quay lưng với đồng bào”. Chẳng hạn, đó chính là hành vi gieo rắc, đầu độc chính đồng bào mình bằng ma-túy, heroin, các chất gây nghiện; tổ chức đánh bạc gây tan cửa nát nhà biết bao gia đình (như trong các vụ án đã bị xét xử năm qua).

Hoặc đó chính là những hành vi trục lợi, tham ô trong đầu tư, mua sắm thuốc men, thiết bị để chữa bệnh, phòng chống dịch bệnh trong năm vừa qua. Hay đó cũng chính là những hành vi lạm dụng, chiếm đoạt công quỹ ở mọi cấp độ đối với ngân sách được góp nên từ mồ hôi, công sức của biết bao nhiều đồng bào và “ăn của dân không từ một thứ gì” đã diễn ra không ít.

Đặc biệt là những hành vi vơ vét tham nhũng, “siêu tham nhũng” của rất nhiều kẻ có chức, quyền, thậm chí “siêu quyền lực” đã bị phát giác, phanh phui, xử lý trong thời gian qua và ngay trong năm vừa qua. Hay những hành vi cấu kết giữa kẻ có tiền “đội lốt” nhà đầu tư với những kẻ có quyền đã tha hóa, lạm quyền để thông qua các dự án, điều chỉnh “xé" quy hoạch (như Thủ tướng đã chỉ đạo phải xử lý nghiêm) để cưỡng đoạt đất đai, tước đi “nguồn sống” bình yên của biết bao gia đình nhiều nơi trên đất nước, dẫn đến khiếu nại, khiếu kiện tràn lan, kéo dài gây bao oan ức, đau khổ cho dân. Tất cả các hành vi đó, suy cho cùng đều là “để chỉ chăm lo cho bộ lông của mình” của những kẻ trong các nhóm lợi ích như đã nêu và đó cũng chính “quay lưng với đồng bào”.

phatkhautrang4.jpg

Quá trình chi tiền hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 hồi tháng 5.2020 tại tỉnh Thanh Hóa đã làm lộ ra nhiều lãnh đạo xã có người thân nằm trong diện hộ nghèo, hộ cận nghèo. Có gia đình khá giả với ngôi nhà 2 tầng khang trang trị giá nhiều tỉ đồng vẫn nằm trong danh sách hộ cận nghèo (?!). Ảnh: Thùy Chi/NLĐ

Có thể nói, đối tượng dành để so sánh với sự “quay lưng với đồng bào” như kể trên có lẽ còn “thấp hơn” loài mà Karl Marx đã dùng để so sánh với sự “quay lưng với đồng loại”. Thế nhưng, xã hội vật chất càng phát triển thì dường như mưu cầu bất chính của những đối tượng “quay lưng với đồng bào” cũng càng tăng theo. Sự phục thiện tự thân, dựa vào truyền thống, tình cảm gia đình, dân tộc đối với những kẻ đã “quay lưng với đồng bào” có lẽ không thể đủ công hiệu nữa.

Chính vì vậy mà đất nước, xã hội và mọi công dân lương thiện rất cần phải có thêm những công cụ hữu hiệu hơn nữa để bảo vệ, ngăn ngừa, xử lý với những kẻ cố tình “quay lưng với đồng bào” để làm giàu trên nỗi đau của đồng loại và đồng bào như đã nêu. Các công cụ ấy chính là luật pháp phải được thực thi nghiêm minh và công bằng, bộ máy hành chính cần phải minh bạch, liêm chính và phòng chống tham nhũng cần phải được duy trì, thực hiện một cách quyết liệt, thường xuyên như tinh thần của các lãnh đạo Đảng, Chính phủ đã từng tuyên bố… Có như thế mới hy vọng những thế lực tiền, quyền tha hóa, những nhóm lợi ích sẽ không dễ bành trướng, lộng hành tước đoạt của đất nước và của công dân.

Thực hiện được những điều ấy cũng chính là một cách chúc Xuân thiết thực đối với đồng bào trên đất nước hiện nay.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

'Ông hoàng nhạc sến' Ngọc Sơn và cách tiêu tiền lạ kì: Mua bảo hiểm trinh tiết đời trai 1 triệu USD, đầu tư 1000 cây vàng đúc tượng chính mình

Quan điểm chơi xế hộp của "ông hoàng nhạc sến": "Ai giới thiệu xe nào hấp dẫn là y như rằng Sơn sẽ sắm cho bằng với người ta".
2

Đạo diễn "Gái già lắm chiêu": Dùng nhân phẩm của diễn viên để PR cho phim là mất nhân tính

Ngay sau khi nghi án diễn viên Ninh Dương Lan Ngọc lộ clip nóng, nhiều ý kiến cho rằng đạo diễn bộ phim ăn khách "Gái già lắm chiêu" cố tình dàn dựng.
3

Trở thành "người Việt giàu nhất thế giới", cuộc sống của Hà Phương - em gái Cẩm Ly, bây giờ ra sao?

Em gái Cẩm Ly sở hữu khối tài sản khổng lồ trên đất Mỹ: hàng loạt biệt thự ở những vị trí đắt đỏ nhất thế giới, ở penhouse 1.400m2 gồm 34 phòng trị giá hàng chục triệu đô, di chuyển bằng chuyên cơ riêng, sở hữu chuỗi khách sạn cao cấp bậc nhất.
4

Ninh Dương Lan Ngọc: Ngọc nữ màn ảnh, "tay chơi" đồ hiệu, nhà xịn, xe sang và "đao pháp" kinh doanh linh hoạt

Bước vào tuổi 30, nữ diễn viên đang là một trong những mỹ nhân sở hữu khối tài sản đồ sộ trong showbiz Việt. Nhờ đâu cô nàng xinh đẹp này giàu có như vậy?
5

Cuộc đời “chìm nổi” của nghệ sĩ Thương Tín

Ở tuổi 60, nghệ sĩ Thương Tín đình đám một thời lại rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn.

Ban nhạc kỳ lạ Daft Punk tan rã sau 28 năm gắn bó

Mới đây, Daft Punk đã đăng tải đoạn video clip dài gần 8 phút có tên Epilogue (Đoạn kết) trên Youtube như một lời tuyên bố tan rã trong sự nghiệp của cả hai.

MV của Sơn Tùng M-TP bất ngờ 'bốc hơi', nghi vấn đạo nhạc?

MV Chúng ta của hiện tại đột ngột "bay màu" trên kênh Youtube do bị đánh bản quyền từ GC.

Bên tách cà phê: Ernest Miller Hemingway và những kiệt tác văn chương viết tại quán cà phê

Quán cà phê còn được gọi là Public-looking Place “Lãnh giới của sự hiện hình”, là nơi chốn biểu đạt cái tôi. Và cũng từ đó tác động rất lớn đến tiến trình thấu cảm và vinh thăng giá trị bản thân.

Cung nữ cuối cùng của Triều Nguyễn qua đời ở tuổi 102

Sáng 22.2, người nhà bà Lê Thị Dinh – cung nữ cuối cùng của triều Nguyễn đã xác nhận đã qua đời, hưởng thọ 102 tuổi.

Nhiều cảnh đẹp ở Huế xuất hiện trong MV mới của Mỹ Lệ

MV "Song from secret garden" là bài hát thứ 2 trong MV mà nữ ca sĩ Mỹ Lệ muốn khắc họa vẻ đẹp của đất nước Việt Nam.

Người châu Á ở Mỹ bị tấn công và cướp do COVID-19, nhiều nhân vật giới thời trang lên án phân biệt chủng tộc

Sau làn sóng chống lại tội ác căm thù người châu Á đang diễn ra ở Mỹ những tuần gần đây, nhiều nhân vật nổi tiếng trong ngành công nghiệp thời trang đã bày tỏ lo ngại và lên án bạo lực.

Ngọc nữ Tăng Thanh Hà: Từ đứa trẻ ao ước cốc nước mía, đạp xe giao cơm bụi, trở thành nàng dâu quý tộc

Tăng Thanh Hà hiện có tất cả: Một cuộc sống hạnh phúc bên người chồng doanh nhân kín tiếng và hai đứa con kháu khỉnh; không tham gia showbiz nhưng nhất cử nhất động trên mạng xã hội đều nhận được sự quan tâm lớn của khán giả... Nhưng, liệu rằng cuộc sống làm dâu hào môn của Hà Tăng có thật sự viên mãn?

Sau kim chi và hanbok, Trung - Hàn lại tranh chấp quyết liệt một nhà thơ

Sau kim chi và hanbok, Trung Quốc và Hàn Quốc lại có tranh chấp quyết liệt liên quan một nhà thơ là Yun Dong-joo hay Doãn Đông Trụ.

Tòa án Tối cao Mỹ bác đơn kháng cáo bầu cử cuối cùng của ông Trump

Thế giới - Nhân Hoàng - 08/03/2021 23:30
Tòa án Tối cao Mỹ hôm 8.3 đã đưa ra phán quyết cuối cùng trong số ba vụ kiện do ông Donald Trump đưa ra trước các thẩm phán nhằm thách thức thất bại trong cuộc bầu cử trước Biden.

TP.HCM cho mở lại phòng tập gym, yoga từ ngày 9.3

Thời sự - A.T - 08/03/2021 23:00
Người tập gym, yoga ở TP.HCM cuối cùng cũng có thể đến các trung tâm sau một thời gian phải tự tập tại nhà để phòng dịch bệnh.

377 người tiêm vắc xin COVID-19 trong ngày đầu: Chưa có phản ứng sau tiêm

Sức khỏe - P.V - 08/03/2021 22:30
Theo thông tin từ Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia, 377/377 người được tiêm vắc xin COVID-19 trong ngày hôm nay chưa ghi nhận phản ứng sau tiêm.

Chính phủ đã chi 45.835 tỉ đồng để trả nợ 2 tháng đầu năm

Kinh tế - Tuyết Nhung - 08/03/2021 22:00
2 tháng đầu năm 2021, Chính phủ đã chi khoảng 45.835 tỉ đồng để trả nợ, trong đó trả nợ trong nước khoảng 37.837 tỉ đồng, trả nợ nước ngoài khoảng 7.998 tỉ đồng.

Ông Tập Cận Bình có điểm yếu lớn nhất là thiếu 'người vĩ đại số 2’?

Thế giới - Nhân Hoàng - 08/03/2021 21:30
Liệu ông Tập Cận Bình có 'người vĩ đại số 2’ giống Thủ tướng Chu Ân Lai dưới thời Mao Trạch Đông?

Tự rèn luyện bản thân cần chú ý những điều gì?

Giới trẻ - 08/03/2021 21:00
Để thành công trong bất kì lĩnh vực nào, kể cả việc phát triển bản thân, bạn luôn cần phải luyện tập.

Mỹ kêu gọi các nhà cung cấp mạng xử lý mối đe dọa của thư điện tử

Công nghệ - Hoàng Vũ - 08/03/2021 20:30
Nhà Trắng kêu gọi các nhà cung cấp mạng đánh giá hệ thống của họ có phải là mục tiêu trong vụ tấn công mạng nhằm vào ứng email Outlook của Microsoft hay không.

Rừng hoa đào Sa Pa gây sốt trên mạng xã hội

Du lịch - Q.C - 08/03/2021 20:00
Chẳng phải ngẫu nhiên mà Fansipan đang trở thành điểm đến hot trend được giới trẻ “săn lùng” dịp lễ 8.3. Rừng hoa anh đào nở rộ với hàng trăm gốc hoa quý hiếm đến từ Nhật Bản, Himalaya hay đào rừng Hoàng Liên Sơn đã tạo nên một khung cảnh thần tiên lãng mạn tưởng như chỉ có trong mơ, khiến các fan xê dịch không thể ngồi yên.

Bức họa của cố họa sĩ Mai Trung Thứ sắp lên sàn đấu giá Sotheby’s

Giải trí - Nhật Hạ - 08/03/2021 19:30
Xuất hiện trong nhiều phân cảnh phim “Mùi đu đủ xanh” (1993) của đạo diễn Trần Anh Hùng, tác phẩm hội họa mang tên “Portrait de Mademoiselle Phuong” (Chân dung cô Phương) của cố danh họa Mai Trung Thứ có mặt trên sàn đấu giá Sotheby’s.

Chiều 8.3 có 1 ca mắc COVID-19 mới ở Hải Dương và 11 ca nhập cảnh

Thời sự - P.V - 08/03/2021 19:27
Chiều 8.3 có 12 ca mắc COVID-19, trong đó 1 ca trong nước ghi nhận tại Hải Dương, 11 ca nhập cảnh được cách ly ngay tại Bình Dương, Ninh Thuận và TP.HCM.

Ứng dụng Sổ sức khỏe điện tử giúp người dân đăng ký tiêm vắc xin COVID-19

Thời sự - 08/03/2021 19:00
Ứng dụng Sổ sức khỏe điện tử giúp mỗi người dân theo dõi lịch sử tiêm vắc xin phòng COVID-19 và các tình trạng sức khỏe liên quan của bản thân, chủ động phản hồi thông tin về phản ứng sau tiêm và tình trạng sức khỏe với cơ quan y tế.

Giấc mơ đẹp của nữ bác sĩ được tiêm vắc xin Covid-19 đầu tiên

Thời sự - 08/03/2021 18:30
"Tối qua, tôi có giấc mơ rất đẹp, mọi người đều được tiêm ngừa Covid-19. Tôi tin rằng cuộc sống bình thường sẽ trở lại với cả xã hội trong tương lai không xa", nữ bác sĩ đầu tiên tiêm ngừa Covid-19.

MV 'Tình bạn diệu kỳ' phiên bản đặc biệt vừa ra mắt đã gây bão mạng

Video - Nhân Hoàng - 08/03/2021 18:00
Vừa trình làng, MV 'Tình bạn diệu kỳ' phiên bản đặc biệt của AMEE, Ricky Star và Lăng LD đã tiếp tục gây sốt với nhiều lời khen tặng.

Bí quyết hẹn hò dành cho mẹ đơn thân trong Đàn ông Sao Hỏa - Đàn bà Sao Kim: Tìm lại tình yêu

Sách - 08/03/2021 17:30
Hãy hàn gắn trái tim mình, sau đó tiếp tục cuộc sống để tìm thấy tình yêu chân chính, bền vững", John Gray viết trong "Đàn ông Sao Hỏa - Đàn bà Sao Kim: Tìm lại tình yêu".

Bộ tranh thần thoại 7 bức có sức mê hoặc suốt 440 năm

Văn hóa - 08/03/2021 17:00
Vẻ đẹp gợi cảm và sức mạnh quyền lực trong tranh Titian thể hiện sự nắm bắt tâm lý rất tốt của ông đối với các nhà quý tộc đương thời - những người say mê ái tình và săn bắn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 09/03/2021