Lời bài hát 'Gánh mẹ' nhìn từ góc độ thơ ca

Tiểu Vũ08/04/2021 09:30
Lời bài hát 'Gánh mẹ' nhìn từ góc độ thơ ca

Vụ tranh chấp bản quyền tác phẩm "Gánh mẹ" giữa ông Trương Minh Nhật và nhạc sĩ Quách Beem đến nay vẫn chưa có hồi kết.

"Cho con gánh mẹ một lần,

Cả đời mẹ đã tảo tần gánh con.

Cho con gánh mẹ đầu non,

Cả lòng mẹ đã gánh con biển trời

Ngày xưa mẹ gánh à ơi!

Con xin gánh lại những lời mẹ ru.

Đường đời sương gió mịt mù,

Vì con hạnh phúc chẳng từ gian nan"

Khi đọc văn bản trên, nếu không giới thiệu chắc nhiều người sẽ nghĩ rằng đây là một đoạn thơ lục bát. Nhưng không, đây là phần lời bài hát Gánh mẹ của nhạc sĩ Quách Beem.

169087275_4179178365433683_1693572312595974246_n.jpg
Bài hát Gánh mẹ của nhạc sĩ Quách Beem - Ảnh: Facebook QB

Nếu mổ xẻ ở góc độ nghệ thuật thơ ca thì rõ ràng không ai không nhận ra đây là một đoạn thơ lục bát rất hoàn chỉnh.

"Cho con/gánh mẹ/một lần (6 chữ - lục)

Cả đời/mẹ đã/tảo tần/gánh con (8 chữ - bát).

Hai câu 6/8 trên rất đúng vần, nhịp và niêm luật của thơ lục bát. Chúng ta cũng có thể thấy, xuyên suốt lời bài hát Gánh mẹ là những cặp lục bát tương tự như vậy.

Thơ lục bát có ràng buộc rất chặt chẽ về số lượng chữ, vần điệu theo luật bằng trắc. Quy tắc cơ bản của cặp câu lục bát là các chữ thứ 2, 6, 8 mang thanh bằng, chữ thứ 4 mang thanh trắc, còn lại có thể tùy ý.

Đuôi câu lục vần với chữ thứ 6 của câu bát, đuôi câu bát vần với đuôi câu lục sau. Trong câu bát thì chữ thứ 6 và 8 cùng là thanh bằng nhưng phải khác dấu. Nghĩa là chữ thứ 6 là dấu huyền thì chữ thứ 8 phải không có dấu và ngược lại.

Ví dụ:

Ngày xưa mẹ gánh à ơi (vần ơi không có dấu huyền)

Con xin gánh lại những lời (vần ơi nhưng có dấu huyền) mẹ ru.

Mô hình của một bài thơ lục bát cũng được tóm tắt như sau;

(Ký hiệu: B là thanh bằng, T là thanh trắc, * là tự do):

Các từ số: 1 2 3 4 5 6 7 8

Câu lục 1: * B * T * B

Câu lục 2: * T T * * B

Câu bát 1: * B * T * B * B

Câu bát 2: * T * B * T * B

Từ phân tích như trên chúng ta có thể thấy ca từ bài hát Gánh mẹ của nhạc sĩ Quách Beem cũng là một bài thơ lục bát. 

Câu hỏi đặt ra là tác giả Quách Beem đã làm một bài thơ lục bát rồi mới phổ nhạc đưa bài thơ này vào, hay là anh viết lời cho ca khúc nhưng ngẫu nhiên ca từ bài hát trở thành một bài thơ lục bát?

Từ vụ tranh chấp tác phẩm Gánh mẹ, công chúng quan tâm cũng đặt ra câu hỏi rằng ca khúc của nhạc Quách Beem hay bài thơ của ông Trương Minh Nhật có trước? Có phải ông Trương Minh Nhật đã lấy ca từ của bài hát Gánh mẹ để làm ra một bài thơ lục bát rồi nhận là của mình hay nhạc sĩ Quách Beem lấy thơ của ông Nhật làm phần lời cho bài hát? 

img_0268.jpg
Ông Trương Minh Nhật, nguyên đơn xuất hiện tại TAND TP.HCM ngày 21.10.2020 trong sự quan tâm của báo giới - Ảnh: T.V 

Vụ tranh chấp trở nên lùm xùm suốt một thời gian dài, nhiều tranh cãi "tay đôi" của hai bên đã diễn ra trên mạng xã hội. Cả ông Trương Minh Nhật và nhạc sĩ Quách Beem đều khẳng định họ mới chính là tác giả duy nhất của Gánh mẹ.

Sau đó ông Trương Minh Nhật đệ đơn ra tòa án nhờ phân xử. Vụ kiện đã được báo chí quan tâm theo dõi với nhiều phân tích bình luận. Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có kết luận rõ ràng.

Sau khi phiên xử ngày 21.10.2020 bị hoãn đến nay, cả bên nguyên đơn và bị đơn đều im lặng một cách khó hiểu khiến cho người yêu thơ nhạc bối rối không biết ai là tác giả thật của tác phẩm này.

Diễn biến vụ tranh chấp tác phẩm Gánh mẹ: 

Như Một Thế Giới đã thông tin, vụ tranh chấp bản quyền tác phẩm "Gánh mẹ" giữa ông Trương Minh Nhật và nhạc sĩ Quách Beem bắt đầu nổi lên vào tháng 9.2019 khi ông Trương Minh Nhật phát hiện bài hát "Gánh mẹ" của nhạc sĩ Quách Beem đăng tải trên mạng YouTube có phần ca từ mà ông cho rằng lấy trái phép từ bài thơ "Gánh mẹ" của ông.

Ông Trương Minh Nhật khẳng định bài thơ "Gánh mẹ" được ông sáng tác vào những ngày mẹ ông hấp hối trong bệnh viện. Sau đó, ông đăng lên nhóm Thơ văn Facebook do nhà thơ Thanh Trắc Nguyễn Văn làm quản trị từ ngày 13.6.2014 và trên trang cá nhân vào ngày 31.7.2014.

img_0265.jpg
Ông Trương Minh Nhật tại TAND TP.HCM - Ảnh: T.V 

Sau khi phát hiện, Trương Minh Nhật đã liên lạc với phía nhạc sĩ Quách Beem để giải quyết vụ việc. Ông Nhật yêu cầu nhạc sĩ Quách Beem phải công khai xin lỗi đồng thời hiệu đính lại tất cả các ấn phẩm có bài hát "Gánh mẹ" là "nhạc Quách Beem, lời thơ Trương Minh Nhật".

Trong khi đó, nhạc sĩ Quách Beem vẫn khẳng định bài hát "Gánh mẹ" do anh sáng tác và ký âm vào ngày 25.10.2013 và được Cục bản quyền tác giả cấp bản quyền chứng nhận vào ngày 28.11.2014, và sẵn sàng đối chất trước tòa.

Cuối tháng 11.2019, ông Trương Minh Nhật đã ủy quyền cho văn phòng Luật Phan Law Vietnam đứng ra khởi kiện nhạc sĩ Quách Beem vi phạm bản quyền lên TAND TP.HCM. Song song với việc khởi kiện, ông Nhật đã viết đơn gửi lên Cục bản quyền tác giả Việt Nam yêu cầu hủy bỏ hiệu lực của Giấy chứng nhận đăng ký bản quyền tác giả bài hát "Gánh mẹ" mà cục này đã cấp cho nhạc sĩ vào ngày 26.3.2019. Đồng thời ông Nhật cũng yêu cầu tháo tất cả các sản phẩm thương mại liên quan đến bài hát đang được khai thác dưới mọi hình thức khi quá trình tranh chấp chưa được giải quyết.

Ngày 4.12.2019, TAND TP.HCM đã chính thức thụ lý vụ tranh chấp bản quyền sở hữu trí tuệ bài thơ/nhạc "Gánh mẹ" giữa ông Trương Minh Nhật (nguyên đơn) và ông Đoàn Đông Đức.

Ngày 13.12.2019, Cục bản quyền tác giả Việt Nam cũng ra văn bản số 442/BQTG–ĐK yêu cầu ông Đoàn Đông Đức (tức nhạc sĩ Quách Beem) có văn bản giải trình kèm theo các chứng cứ tài liệu chứng minh quá trình sáng tạo, sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc "Gánh mẹ" gửi về Cục bản quyền tác giả trước ngày 23.12.2019.

Ngày 26.12.2019, TAND TP.HCM đã cho mời hai đương sự là Đoàn Đông Đức và ông Trương Minh Nhật có mặt để làm việc. Tuy nhiên, buổi làm việc chỉ tiến hành xác minh nhân thân của nguyên đơn Trương Minh Nhật cũng như các thủ tục ủy quyền người đại diện pháp lý là văn phòng Luật Phan Law Vietnam và sau đó thì dừng lại vì không có mặt của bị đơn Đoàn Đông Đức.

Ngày 13.1.2020, TAND TP.HCM tiến hành phiên hòa giải thứ 2 nhưng bất thành vì Quách Beem vắng mặt.

img_0259-1-.jpg
Phiên xử vụ kiện tác phẩm Gánh mẹ hồi tháng 10.2020 - Ảnh: Tiểu Vũ

Ngày 20.2.2020, phiên hòa giải lần thứ 3 cũng bất thành vì nhạc sĩ Quách Beem vắng mặt lần thứ 3.

Ngày 18.8.2020, TAND TP.HCM quyết định mở phiên sơ thẩm, tuy nhiên phiên tòa này bị hoãn do cả 2 bị đơn là Lý Hải Production và ca sĩ Quách Beem đều vắng mặt.

Trước khi diễn ra phiên sơ thẩm, ông Trương Minh Nhật đã rút bớt lại số tiền đòi phía bị đơn bồi thường cho ông xuống còn 825 triệu đồng thay vì 4 tỉ đồng.

Ngày 3.9.2020, phiên tòa sơ thẩm một lần nữa bị hoãn vì nguyên đơn Trương Minh Nhật và luật sư của ông đều vắng mặt.

Ngày 21.10.2020, TAND TP.HCM đã quyết định đưa ra xét xử vụ tranh chấp quyền tác giả bài thơ "Gánh mẹ" giữa ông Trương Minh Nhật và nhạc sĩ Quách Beem.

Đáng chú ý là trong phiên xử này ông Trương Minh Nhật bất ngờ trình với HĐXX một biên bản chép tay được cho là thỏa thuận giữa ông và bà Trần Ngọc Diễm Châu - người đại diện truyền thông cũng là vợ của nhạc sĩ Quách Beem thừa nhận bài thơ "Gánh mẹ" do chính ông Trương Minh Nhật sáng tác và đưa ra một số thỏa thuận theo yêu cầu của ông Nhật.

images-motthegioi-vn-8443_b613f06f512fb871e13e-1-.jpg
Biên bản làm việc có chữ ký được cho là của nhạc sĩ Quách Beem (Đoàn Đông Đức) do ông Nhật trình cho TAND TP.HCM

Trước tình tiết quá bất ngờ này, chủ tọa đã tạm dừng phiên tòa để hội ý. Sau phần hội ý, HĐXX công bố do xuất hiện tình tiết và chứng cứ mới của vụ kiện nên đề nghị cho giám định văn bản làm việc giữa bà Trần Ngọc Diễm Châu và ông Trương Minh Nhật để xác minh bút tích nét chữ của bà Châu. Tòa cũng yêu cầu triệu tập bà Trần Ngọc Diễm Châu đến trước tòa để đối chất trực tiếp với ông Nhật nhằm làm rõ nội dung biên bản bên nguyên đơn trình bày trước tòa.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Hoa hậu Hòa bình Myanmar bị truy nã

Han Lay bị chính quyền quân sự Myanmar phát lệnh truy nã vì lên tiếng kêu gọi thế giới hỗ trợ đất nước tại cuộc thi Miss Grand International.

Bình Định hồi sinh từ hiểm cảnh, HAGL lại hụt vé phút cuối

Bình Định đã hoàn thành nhiệm vụ bất khả thi khi thắng Khánh Hòa 2-0 để giành vé vào tứ kết. HAGL tưởng chừng có vé vớt nhưng đã mất vé vào tay Bình Định.

9 khoảnh khắc 'phóng túng' của sao nữ

Các ngôi sao nữ thuộc nhiều thế hệ từng tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ với lựa chọn thời trang táo bạo của họ.

Minh Hằng đau đớn: "Chồng mất chưa đầy 49 ngày, lại chịu nỗi đau mất cha"

Bố ơi... Sao bố lại bỏ con đi vào lúc này cơ chứ!", NSND Minh Hằng đau đớn nói. Vậy là, khi nỗi đau mất chồng chưa vơi bớt, nữ nghệ sĩ lại gánh chịu thêm nỗi đau mất đi người cha kính yêu.

Mạc Văn Khoa: Khi diễn viên hài đóng phim hành động

Mạc Văn Khoa là cái tên không xa lạ trong làng hài Việt, nhưng việc xuất hiện trong một bộ phim hành động là điều khá mới mẻ.

Body imaging với truyền thông: Cuộc chiến khẳng định giá trị tự do

Phụ nữ buộc phải nỗ lực để trở nên phù hợp với quan niệm của xã hội, khiến họ gặp khó khăn trong việc chấp nhận cơ thể và vẻ đẹp tự nhiên, đặc biệt ở lứa tuổi thanh thiếu niên, dẫn tới nhiều vấn đề sức khoẻ tinh thần nghiêm trọng.

Kim Kardashian West, ngôi sao tai tiếng trở thành tỷ phú mới của Hollywood

Đây là lần đầu tiên ngôi sao truyền hình Kim Kardashian Westt xuất hiện trong danh sách tỷ phú do Forbes công bố.

Sự ‘mất giá’ của những thương hiệu chứa bản đồ đường lưỡi bò phi pháp

Giá trị của một chiếc logo nhãn hiệu sẽ không là gì so với lòng tự tôn dân tộc của người Việt, và ý thức chủ quyền mới là điều quý giá hơn tất thảy mọi trang sức, áo quần.

Con đường chuyển hóa - Nói nhiều không bằng nói đúng

Ngày xưa, đức Phật ở trong rừng với các thầy đệ tử. Một hôm, Phật cầm một nắm lá lên và hỏi các thầy: “Nắm lá trong tay tôi nhiều, hay nắm lá trong rừng này nhiều?”. Các vị trả lời: “Nắm lá trong tay của đức Thế Tôn so với nắm lá trong rừng thì chẳng là bao nhiêu hết”.

Apple lưu ý người dùng không nên lạm dụng một nút bấm trên iPhone

Kỹ năng - Huỳnh Duy - 03/08/2026 11:00
Thao tác tưởng chừng vô hại này có thể khiến iPhone đối mặt với nguy cơ hư hỏng.

Bạn có đang mắc phải tình trạng “Rumination” - Càng nghĩ càng mắc kẹt?

Suy ngẫm - TĐ - 03/08/2026 10:00
Có lẽ ai cũng từng trải qua những đêm nằm thao thức vì một cuộc tranh cãi chưa có hồi kết, một quyết định sai lầm trong quá khứ hay nỗi lo về tương lai. Chúng ta tin rằng nếu tiếp tục suy nghĩ thêm một chút nữa, câu trả lời sẽ xuất hiện. Nhưng thực tế, điều xảy ra thường là ngược lại.

Khi "văn hóa đọc" không chỉ dừng lại ở việc “đọc”: Công nghệ đang định nghĩa lại cách con người tiếp nhận tri thức?

Phong cách sống - Minh Ngọc - 03/08/2026 09:00
Không còn chỉ gói gọn trong những trang sách, tri thức ngày nay được tiếp nhận qua video, podcast, AI và nhiều nền tảng số khác, đặt ra câu hỏi liệu công nghệ đang làm phai nhạt văn hóa đọc hay mở ra một "văn hóa tiếp nhận thông tin" mới.

Con đường chuyển hóa - Nói nhiều không bằng nói đúng

Từ sách - Phim - FN - 03/08/2026 08:00
Ngày xưa, đức Phật ở trong rừng với các thầy đệ tử. Một hôm, Phật cầm một nắm lá lên và hỏi các thầy: “Nắm lá trong tay tôi nhiều, hay nắm lá trong rừng này nhiều?”. Các vị trả lời: “Nắm lá trong tay của đức Thế Tôn so với nắm lá trong rừng thì chẳng là bao nhiêu hết”.

Vi công nhân: Xu hướng khoán ngoài toàn cầu mới

Blog GS John VU - GS John Vu - 02/08/2026 11:00
Thiếu hụt kĩ năng CNTT toàn cần đã đạt tới điểm găng vào lúc nền kinh tế toàn cầu đang phục hồi chậm chạp.

Bức ảnh này có bao nhiêu khuôn mặt?

Thư giãn - PV - 02/08/2026 10:00
Bức ảnh này có bốn khuôn mặt, và sau nhiều ngày tìm kiếm, tôi chỉ tìm thấy ba khuôn mặt. Tôi sẽ rất ấn tượng nếu bạn có thể tìm thấy cả bốn khuôn mặt.

TP.HCM, vợ chồng mang "nhà di động" 1,5 tỷ đồng đưa bố mẹ phượt 2.000km

Phong cách sống - Mộc Khải - 02/08/2026 09:00
Mong muốn đưa bố mẹ đi khám phá những vùng đất mới, gia đình chị Đoàn Thanh Giang đã huy động hai chiếc ô tô, trong đó có một "nhà di động", đưa 3 thế hệ rong ruổi hơn 2.000km xuyên miền Bắc.

Tiệm bánh nửa đêm

Tủ sách - FN - 02/08/2026 08:00
Ở Hwawoldang, mỗi món bánh sẽ giúp người đã khuất tìm lại ký ức, nói lời còn dang dở trước khi đi qua thế giới bên kia. Đó là Tiệm bánh nửa đêm.

Đối thoại với sinh viên ở Nam Kinh, Trung Quốc

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/08/2026 11:00
Tháng trước khi tôi đọc bài giảng ở Nam Kinh, Trung Quốc, tôi có cơ hội nói chuyện với sinh viên đại học và họ hỏi tôi nhiều câu hỏi. Một sinh viên ghi lại nó và công bố nó trong báo trường như sau:

Sự im lặng là hình thức bác bỏ cao nhất

Suy ngẫm - Tr. Quang - 01/08/2026 10:00
Trong các mối quan hệ giữa người với người, khi đối mặt với mưu mô và những lời vu khống vô căn cứ, phản ứng đầu tiên của hầu hết mọi người là tranh cãi, phản bác và đối đầu trực diện.

Cứ 10 người trẻ Hàn Quốc thì 9 người sợ gặp bạn bè, khi các mối quan hệ thành khoản chi tiêu bị cắt giảm

Phong cách sống - Dun - 01/08/2026 09:00
Khi giá một bữa ăn tăng nhanh hơn thu nhập, thứ bị cắt không phải là món ăn mà là chính cuộc hẹn. Từ Seoul đến New York và Tokyo, "friendflation" đang cho thấy lạm phát không chỉ làm nhẹ giỏ hàng đi chợ mà còn làm nguội đi các mối quan hệ, và với nền kinh tế, đó là cú đòn giáng thẳng vào sức cầu nội địa.

‘Sức mạnh của Đạo’ - Nghệ thuật sống trong dòng chảy của Đạo

Từ sách - Phim - FN - 01/08/2026 08:00
​​​​​​​Trong nhịp sống hiện đại, hội chứng cuồng công việc (workaholism) hay kiệt sức (burnout) đang dần trở thành “căn bệnh thời đại”. Con người bận rộn theo đuổi thành công, không ngừng tối ưu hiệu suất và lấp kín từng khoảng thời gian trong ngày, nhưng lại hiếm khi cảm thấy viên mãn, hạnh phúc trong việc mình làm.

Công nghệ cao

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/07/2026 11:00
Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.

Giới khoa học chụp não người đang toan tính trả thù và phát hiện ra thứ đáng sợ hơn cả ma túy

Suy ngẫm - Long Vân - 31/07/2026 10:00
"Quân tử trả thù mười năm chưa muộn", câu nói cửa miệng quen thuộc hóa ra không chỉ đơn thuần là một triết lý sống. Dưới lăng kính của thần kinh học hiện đại, nó là mô tả chính xác về một chu kỳ gây nghiện đáng sợ.

Nhạc sĩ Trần Tiến đi xe ôm lên tận đỉnh núi, ước mơ bỏ hết thế gian

Phong cách sống - Tùng Ninh - 31/07/2026 09:00
"Tôi đi 43 nước, không nước nào thân yêu bằng Việt Nam" – nhạc sĩ Trần Tiến nói.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS