Theo DHS (Department of Homeland Security – Bộ An ninh nội địa Mỹ), hộ chiếu điện tử được phát triển từ hộ chiếu giấy thông thường nhưng có gắn chip điện tử. Con chip này chứa thông tin cá nhân được số hóa như họ tên, ngày sinh, ảnh, chữ ký, quốc tịch…
Kể từ năm 2015, Tổ chức Hàng không Dân dụng quốc tế (ICAO) đã kêu gọi các quốc gia trên thế giới chấp nhận hộ chiếu điện tử để tạo sự thuận tiện cho người dân khi xuất/ nhập cảnh giữa các quốc gia. Và chính Cục Quản lý Xuất nhập cảnh, thuộc Bộ Công an cũng đã đề nghị người dân nên lựa chọn làm hộ chiếu điện tử vì có nhiều lợi ích.
Hộ chiếu gắn chip điện tử hay còn gọi là hộ chiếu sinh trắc học là hộ chiếu được tích hợp một con chip điện tử lưu giữ thông tin căn cước cá nhân đã được mã hóa và chữ ký số của người cấp. Hộ chiếu công nghệ 4.0 này có độ bảo mật cao hơn nhờ các thông tin căn cước được in trên trang chính vừa được thể hiện bằng 2 dòng mã số ở bên dưới cho phép đọc được bằng máy như hộ chiếu truyền thống. Bên cạnh đó, hộ chiếu gắn chip còn lưu giữ được các dữ liệu sinh trắc học như dấu vân tay, khuôn mặt, mống mắt của người sử dụng, chính vì vậy, khi qua cửa khẩu an ninh, hộ chiếu giúp dễ dàng nhận diện hơn. Nhờ việc số hóa này mà việc xuất, nhập cảnh được diễn ra nhanh chóng, đỡ mất thời gian hơn.
So với hộ chiếu truyền thống, hộ chiếu gắn có tính bảo mật cao, giúp du khách xuất nhập cảnh nhanh chóng, hạn chế tình trạng sao chép, đánh cắp danh tính để xuất nhập cảnh trái phép. Thông tin lưu trữ trong hộ chiếu điện tử được bảo mật cao, giảm nguy cơ làm giả hay sửa đổi thông tin, tương thích với các thiết bị kiểm tra hiện đại ở cửa khẩu nhiều quốc gia trên thế giới.
Hiện nay, nhiều nước trên thế giới còn xem hộ chiếu gắn chip là một trong những điều kiện để ưu tiên xét cấp visa, như ở Mỹ, chương trình miễn visa nhập cảnh Visa Waiver Program áp dụng cho khoảng 40 quốc gia, vùng lãnh thổ, có điều kiện là người nước đó phải có hộ chiếu này.
Thậm chí, ở một số quốc gia, còn dành hẳn lối đi riêng, ưu tiên cho công dân có hộ chiếu gắn chip làm thủ tục mà không cần xếp hàng trình diện nhân viên hải quan. Đây là lối đi tự động, do vậy, máy móc sẽ quét hộ chiếu, đối chiếu thông tin cá nhân, nhận diện khuôn mặt và hoàn thành thủ tục xuất nhập cảnh nếu hợp lệ.
Trên thế giới hiện nay có khoảng hơn 150 quốc gia đã sử dụng loại hộ chiếu điện tử này. Ở các quốc gia Đông Nam Á có Malaysia, Thái Lan, Singapore, Brunei, Philippines, Indonesia, Campuchia và Lào… và vào tháng 8 năm nay sẽ là Việt Nam.
