Bill Gates: Nhà doanh nghiệp

GS John Vu26/02/2026 13:00
Bill Gates: Nhà doanh nghiệp

Tôi nhận được một email người gửi viết: “Tôi muốn là một nhà doanh nghiệp nhưng bố mẹ tôi muốn tôi vào đại học. Tôi bảo họ rằng nhà doanh nghiệp như Bill Gates và Steve Jobs, tất cả đều là những người bỏ đại học dở chừng. Họ KHÔNG cần đại học để làm ra nhiều tiền nhưng bố mẹ tôi không đồng ý. Xin chỉ bảo.”

Đáp: Bạn có biết nhà doanh nghiệp là gì không? Theo định nghĩa, đó là “Người nào đó có sở hữu tri thức duy nhất và nhận ra cơ hội kinh doanh để truyền tri thức đó vào trong sản phẩm mới và đảm nhiệm việc đó và nhận may rủi về việc đó.” Chúng ta hãy nhìn vào trong định nghĩa này một cách cẩn thận hơn. Thứ nhất, nhà doanh nghiệp phải có tri thức duy nhất. Bạn nghĩ tri thức đó tới từ cái gì? Người này có được sinh ra với tri thức đó không hay người này đã học nó từ đâu đó? Thứ hai, bạn có bao giờ nghĩ về cơ hội kinh doanh không? Cơ hội KHÔNG phải là cái gì đó xảy ra thường xuyên mà là hoàn cảnh hiếm hoi và nó chỉ xảy ra khi ai đó sẵn sàng cho nó. Nhiều người lẫn lộn giữa cơ hội và vận may nhưng vận may chẳng liên quan gì tới điều đó. Nếu bạn KHÔNG sẵn sàng, cơ hội sẽ KHÔNG bao giờ tới bởi vì bạn thậm chí không biết nó là gì. Nếu bạn đồng ý với định nghĩa của tôi thì chúng ta nhìn vào nhân vật nhà doanh nghiệp: ông Bill Gates.

Khi họ còn là học sinh phổ thông, Bill Gates và Paul Allen đã “lén” vào lớp máy tính của Đại học Washington để học lập trình. Họ thậm chí đã dùng thẻ sinh viên “giả” để mượn sách máy tính từ thư viện. Họ “đột nhập” vào trong máy tính đại học để viết chương trình. Cuối cùng, họ bị bắt, nhưng giáo sư thấy niềm đam mê học máy tính từ những đứa trẻ 15 tuổi này và đã cho phép họ tiếp tục. Ông ấy dạy cho họ và cho phép họ dùng máy tính của đại học để viết nhiều chương trình. Điều đó giải thích tại sao lúc ban đầu, hai người sáng lập của Microsoft đã có tri thức máy tính cho dù họ KHÔNG dự đại học (họ mới học lớp 9).

Cuối cùng Bill Gates đã tốt nghiệp phổ thông vào đi vào học luật tại Harvard (bố anh ta là luật sư và muốn anh ta theo nghề này) nhưng đam mê của Bill về máy tính mạnh tới mức anh cứ giữ theo đuổi xu hướng công nghệ. Một hôm Paul Allen chỉ cho anh ta một bài báo về máy tính có tên là Altair (Đó là một gói các linh kiện để các kĩ sư lắp ráp). Vì máy tính này không có phần mềm, Bill và Paul quyết định viết phần mềm cho nó (cơ hội kinh doanh) nhưng công ti Altair không muốn mua phần mềm. Cuối cùng Bill và Paul phải tạo ra công ti riêng của mình để bán phần mềm cho những người mua máy tính Altair. Để làm điều đó, Paul phải làm hầu hết việc lập trình còn Bill phải làm hầu hết việc bán, điều yêu cầu anh ta đi lại nhiều. Anh ta quyết định bỏ học Harvard “tạm thời” mặc dầu bố mẹ anh ta không lấy gì làm sung sướng về điều đó. Anh ta dùng tiền tiết kiệm để đi bán phần mềm Altair và đảm nhận mọi may rủi (Đó là tinh thần nhà doanh nghiệp). Tuy nhiên, máy tính Altair không kinh doanh tốt và Microsoft cũng trên bờ vực phá sản thì Bill nghe nói rằng IBM cũng có máy tính cá nhân tương tự mà không có phần mềm. Bill Gates tới IBM và hỏi liệu anh ta có thể viết phần mềm cho PC không. Vì IBM là công ti phần cứng, người quản lí không chăm nom quá nhiều về phần mềm cho nên họ đồng ý để một công ti “vô danh tiểu tốt” có tên Microsoft viết phần mềm điều hành cho nó. Bạn có lẽ biết phần còn lại của câu chuyện này.

Những người như Bill Gates và Paul Allen CÓ THỂ KHÔNG cần đại học (Họ đã có tri thức, đam mê, động cơ và sẵn lòng chấp nhận may rủi). Ngày nay chỉ có một Bill Gates nhưng có hàng triệu người “muốn là Bill Gates”. Tất cả họ đều muốn có tiền của ông ấy, danh vọng của ông ấy nhưng KHÔNG chăm nom về “tri thức”, “cơ hội” hay “may rủi” mà Bill Gates cũng có. Đó là lí do tại sao KHÔNG có Bill Gates khác.

Nếu bạn vẫn muốn là “Bill Gates”, bạn phải bắt đầu với điều ông ấy đã bắt đầu: Sở hữu tri thức. Bạn lấy loại tri thức này ở đâu? Trong đại học, tất nhiên rồi. Lời khuyên của tôi: Xin hãy học tập chuyên cần và ở lại trường. Có tri thức kĩ thuật sẽ cho phép bạn nhận diện cơ hội kinh doanh và nó CHỈ tới khi bạn sẵn sàng.

Ngày nay, công nghệ phần mềm là lĩnh vực tương đối mới. Nó mới được năm mươi tuổi, một lĩnh vực rất trẻ khi so sánh với kĩ nghệ công trình công cộng, kĩ nghệ hoá học vân vân. Phần mềm có nhiều tiềm năng và nhiều cơ hội hơn các lĩnh vực khác. Tôi nghĩ bằng việc chọn lĩnh vực này để học tập, bạn đã ra quyết định đúng. Tôi tin tương lai của lĩnh vực này là rất hứa hẹn với nhiều khám phá mới và nhiều cơ hội mới.

Để trả lời câu hỏi của bạn: Nhà doanh nghiệp có cần giáo dục đại học không? Câu trả lời của tôi là: “Dứt khoát có.” Tôi sẽ nói thêm cho bạn về tại sao tôi nói “có” trong blog tiếp của tôi về nhân vật khác của bạn: Steve Jobs.

English version

Bill Gates: The Entrepreneur

I received an email where the sender wrote: ”I want to be an entrepreneur but my parents want me to go to college. I told them that entrepreneurs like Bill Gates and Steve Jobs, are all college drop-outs. They do NOT need college to make a lot of money but my parents did not agree. Do you think an entrepreneur need a college education? Please advise.”

Answer: Do you know what an Entrepreneur is? By definition, it is “Someone who has possession of unique knowledge and recognizes the business opportunity to transfer that knowledge into new product and assumes accountability and risks for it”. Let us look into this definition more careful. First, the entrepreneur must have a unique knowledge. What do you think that knowledge come from? Is the person born with that or did he learn it from somewhere? Second, have you ever think about business opportunity? Opportunity is NOT something happens often but a rare occasion and it is only happened when someone is ready for it. Many people confused between opportunity and luck but luck has nothing to do with that. If you are NOT ready, opportunity will NEVER come because you do not even know what it is. If you agree with my definition then let’s us look at your entrepreneur hero: Mr. Bill Gates.

When they were high school students, Bill Gates and Paul Allen have “Sneaked” into University of Washington’s computer classes to learn programming. They even used “Fake” student identification cards to borrow computer books from library. They “hacked” into university computer to write programs. Eventually, they got caught, but a professor saw the passion to learn computer from these 15 years old boys and allowed them to continue. He tutored both of them and allowed them to use university computer to write more programs. That explain why in the beginning, the two founders of Microsoft already had possession of computer knowledge even they did NOT attend college. (they were still in 9th grade).

Eventually Bill Gates graduated high school and went to study laws at Harvard (His father is a Lawyer and wanted him to follow this career) but Bill’s passion for computer was strong so he kept following the technology trends. One day Paul Allen showed him an article about a computer called Altair (It is a package of components for engineers to assemble). Because this computer has no software, Bill and Paul decided to write software for it (Business opportunity) but Altair company did not want to buy it. Eventually Bill and Paul had to created their own company to sell software for people who bought the Altair computer. To do that, Paul had to do most programming and Bill had to do most of the selling, which required him to travel. He decided to drop out of Harvard “temporarily” although his parents were not very happy about it. He used his saving money to travel to sell Altair software and assumed all the risks (That is his entrepreneur spirit). However, the Altair computer did not do well and Microsoft was also on the verge of bankruptcy then Bill heard that IBM also had a similar personal computer with no software. Bill Gates came to IBM and asked if he could write software for the PC. Because IBM is a hardware company, their managers did not care too much for software so they agreed to let the “unknown” company called Microsoft to write the operating software for it. You probably know the rest of the story.

People like Bill Gates and Paul Allen MAY NOT need college (They already have the knowledge, the passion, the motivation and willing to accept the risks). Today there is only one Bill Gates but there are million people who “Want to be Bill Gates”. They all want to have his money, his fame but did NOT care about the “Knowledge”, the “opportunity” or the “Risks” that Bill Gates also possesses. That is why there is NO another Bill Gates.

If you still want to be “Bill Gates”, you must start with what he started: Possess knowledge. Where do you get this kind of  knowledge? In College, of course. My advice: Please study hard and stay in school. Having the technical knowledge will allow you to identify business opportunity and it ONLY comes when you are ready.

Today, software technology is a relatively new field. It is only over fifty years old, a very young field as compare to Civil engineering, Chemical engineering etc. Software has a lot of potential and more opportunities than any other fields. I think by choosing this field to study, you are making the right decision. I believe the future of this field is very promising with more new discoveries and more new opportunities.

To answer your question: Do entrepreneur need College education? My answer is: “Definitely Yes”. I will tell you more about why I say “Yes” in my next blog about your other hero: Steve Jobs.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
2

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
3

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
4

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”
5

Khu vực nào sẽ nóng

Tuần trước, một sinh viên năm thứ nhất ở Trung Quốc hỏi tôi: “Công nghệ thông tin là lĩnh vực lớn với nhiều miền đặc biệt. Em nên tập trung vào miền nào để khi em tốt nghiệp trong bốn năm nữa kể từ bây giờ, em sẽ có khả năng có việc làm tốt? Nếu em muốn làm việc ở Mĩ hay châu Âu tôi cần làm gì khác nữa?”

Đối thoại khác ở Trung Quốc

Tuần trước tôi đã dạy ở Trung Quốc và một giáo sư đại học bảo tôi rằng trong khi kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng mạnh, số người thất nghiệp trong những người tốt nghiệp đại học cũng lên cao mọi lúc và nó đặt ra vấn đề nghiên trọng.

Tương lai của công nghệ thông tin

Khi năm mới bắt đầu, một số sinh viên hỏi tôi về vài dự đoán cho tương lai. Tôi chia sẻ cùng họ một số ý nghĩ của tôi mà tôi tin những điều này có thể xảy ra trong tương lai gần:

Quản trị AI đúng cách để doanh nghiệp phát triển bền vững

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra nhiều cơ hội đột phá, đồng thời kéo theo những thách thức chưa từng có trong lịch sử phát triển công nghệ nhân loại.

Cậu bé tạo ra trò chơi cho Iphone

Hầu hết báo chí Mĩ, có một bài báo đáng quan tâm về Robert Nay, một cậu bé 14 tuổi đã tạo ra “Bubble Ball”, một “trò chơi thách đố” cho các thiết bị Apple như iPhone và iPad.

Tự động hoá và thị trường việc làm tương lai

Trong suốt thế kỉ 19 và nửa đầu thế kỉ 20, người sử dụng lao động làm việc như công nhân nhà máy, công nhân xây dựng, thao tác viên máy, và công nhân văn phòng đã phát triển nhanh hơn do việc xây dựng lớn về kết cấu nền như làm nhà cao, xa lộ, cầu và các sản phẩm chế tạo.

Thị trường công nghệ thông tin hôm nay và ngày mai

Dường như là sau vài năm chậm lại, ngành công nghiệp công nghệ đang bắt đầu tận hưởng thời gian tốt hơn trở lại khi các doanh nghiệp và chính phủ trên khắp thế giới bắt đầu chi tiêu về công nghệ thông tin (CNTT).

Khoán ngoài, xu hướng toàn cầu

Khoán ngoài phần mềm bắt đầu như một chiến lược giảm chi phí lao động thuần.

Công thức cho thịnh vượng kinh tế

Theo một báo cáo toàn cầu, sinh viên đại học ngày nay có thể bị thất nghiệp gấp ba lần thế hệ trước. Sinh viên chỉ với bằng tú tài phổ thông sẽ có 78 % cơ hội bị thất nghiệp.

Làm chủ ai -  Sách dành cho người muốn tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo

Kể từ khi ChatGPT ra mắt, dường như ngày nào chúng ta cũng nghe nhắc đến AI và cách nó làm thay đổi thế giới xung quanh. Vậy rốt cuộc những công cụ này hoạt động ra sao? Và một người bình thường có thể sử dụng AI như thế nào? Quyển sách này sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó.

Một số sự kiện về cách tiếp cận Agile

Blog GS John VU - GS John Vu - 30/05/2026 12:00
Một sinh viên hỏi tôi: “Nếu Agile là cách tiếp cận tốt để phát triển phần mềm thì tại sao chúng ta phải học cách tiếp cận khác?”

Anthropic ra mắt "trợ lý AI ngành luật", thu hút hơn 20.000 người đăng ký

Kỹ năng - Lại Dịu - 30/05/2026 11:00
Anthropic đang biến Claude thành “trợ lý pháp lý AI” có thể kết nối trực tiếp với các phần mềm luật chuyên dụng, làm nóng thêm cuộc đua AI trong ngành pháp lý.

“Thần kinh doanh” Kazuo Inamori: Nếu không tài năng, cần biết 1 con đường “lợi hại” này để làm giàu

Suy ngẫm - Kim Linh - 30/05/2026 10:00
Theo tỷ phú Nhật Bản Inamori Kazuo, muốn trở thành một người giàu có và thành công cần có sự kiên nhẫn phi thường trong công việc.

Từ chiếc máy tính cũ, nam sinh Bách khoa thắng lớn với “Tiệm phở anh Hai”

Truyền cảm hứng - Mỹ Hà - 30/05/2026 09:00
Từ chiếc máy tính cũ và những dự án trò chơi âm thầm suốt nhiều năm, nam sinh Đại học Bách khoa Hà Nội tạo nên “cơn sốt” với “Tiệm phở anh Hai”, đồng thời thắng lớn hai giải thưởng.

Làm chủ ai -  Sách dành cho người muốn tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo

Từ sách - Phim - Thu An - 30/05/2026 08:00
Kể từ khi ChatGPT ra mắt, dường như ngày nào chúng ta cũng nghe nhắc đến AI và cách nó làm thay đổi thế giới xung quanh. Vậy rốt cuộc những công cụ này hoạt động ra sao? Và một người bình thường có thể sử dụng AI như thế nào? Quyển sách này sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó.

Hệ thống giáo dục mới

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/05/2026 12:00
Tôi để ba tuần giảng dạy ở Trung Quốc.

Lời khuyên cho tất cả những ai hay dùng ChatGPT tìm kiếm thông tin

Kỹ năng - Nhật Hạ - 29/05/2026 11:00
Để tận dụng AI hiệu quả mà vẫn an toàn, người dùng nên lưu ý một số điều dưới đây.

6 cách giúp bạn tăng cường từ trường cá nhân nhanh nhất, càng thực hiện đều may mắn đổ về càng nhiều

Suy ngẫm - Diêu Dương - 29/05/2026 10:00
Muốn gặp người tốt, cơ hội đẹp và chuyện thuận lợi hơn. Hãy bắt đầu bằng việc chỉnh lại từ trường cá nhân của chính mình. Sáu thói quen sau đây dễ làm, chi phí gần như bằng không nhưng hiệu quả thì thấy rõ từng ngày.

Hà Nội, một gia đình chi hơn 2 tỷ đồng làm “nhà di động” xuyên Việt 3-5 lần/năm

Phong cách sống - Mộc Khải - 29/05/2026 09:00
Năm 2022, khi mô hình du lịch bằng "nhà di động" còn khá mới ở Việt Nam, anh Nguyễn Ngọc Thắng (Hà Nội) đã bắt đầu tự cải tạo một chiếc xe 16 chỗ thành “nhà di động” đầu tiên của gia đình.

Không khóc giữa nhân gian

Tủ sách - FN - 29/05/2026 08:00
Đau khổ vốn không trừ một ai, và nó có trăm hình vạn trạng: một sự mất mát, cảm giác cô độc giữa đám đông, hay đơn giản là nỗi thất vọng khi không đạt được thứ mà mình mong chờ. Vậy phải làm sao để ta hết khổ? Đau khổ có thực sự đáng sợ như người ta vẫn nghĩ? Hay chúng ta vẫn có thể nhìn đau khổ dưới một góc độ bao dung hơn?

Phần mềm di động

Blog GS John VU - GS John Vu - 28/05/2026 12:00
Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.

WhatsApp biến phòng chat AI thành khu vực "bất khả xâm phạm", Mark Zuckerberg muốn đọc cũng phải bó tay!

Kỹ năng - Anh Phương - 28/05/2026 11:00
Với chế độ ẩn danh sắp ra mắt trên WhatsApp, CEO Mark Zuckerberg khẳng định đây là sản phẩm AI lớn đầu tiên trên thế giới hoàn toàn không lưu trữ lịch sử hội thoại trên máy chủ nhằm bảo vệ quyền riêng tư tuyệt đối cho người dùng.

Bậc thầy EQ luôn mang theo 8 chữ: Chính Lưu Bị cũng ‘giắt túi’ để tránh tai hoạ

Suy ngẫm - Diệu Đan - 28/05/2026 10:00
Khi đối mặt với những lời khiêu khích và lăng mạ, ông điềm đạm, không tranh hơn thua. Khi đối mặt với những lợi nhuận nhỏ và những cám dỗ, ông bình tĩnh không tranh hơn thiệt. Ấy chính là cách đối đãi của bậc cao thủ!

“Thế hệ dâu tây”: Đi làm mệt quá thì nghỉ, việc khó quá không làm nữa là xong

Phong cách sống - Ngọc Linh - 28/05/2026 09:00
Khả năng chịu khổ và vượt khó “bằng 0”.

Minh triết từ nỗi bất an: Cái nhìn sáng suốt về sự bất định của đời sống

Từ sách - Phim - Minh Hằng - 28/05/2026 08:00
Giữa một thế giới đầy rẫy những biến động khó lường, "Minh triết từ nỗi bất an" nhắc nhở chúng ta rằng điểm tựa vững chắc, kiên cố nhất của một con người không bao giờ nằm ở một thế giới vật chất bên ngoài, mà ở ngay khả năng dũng cảm hòa mình vào dòng chảy của hiện tại, bởi vì ngay trong chính sự vô định đó, bạn sẽ tìm thấy sự tự do đích thực của tâm hồn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS