Bill Gates: Nhà doanh nghiệp

GS John Vu26/02/2026 13:00
Bill Gates: Nhà doanh nghiệp

Tôi nhận được một email người gửi viết: “Tôi muốn là một nhà doanh nghiệp nhưng bố mẹ tôi muốn tôi vào đại học. Tôi bảo họ rằng nhà doanh nghiệp như Bill Gates và Steve Jobs, tất cả đều là những người bỏ đại học dở chừng. Họ KHÔNG cần đại học để làm ra nhiều tiền nhưng bố mẹ tôi không đồng ý. Xin chỉ bảo.”

Đáp: Bạn có biết nhà doanh nghiệp là gì không? Theo định nghĩa, đó là “Người nào đó có sở hữu tri thức duy nhất và nhận ra cơ hội kinh doanh để truyền tri thức đó vào trong sản phẩm mới và đảm nhiệm việc đó và nhận may rủi về việc đó.” Chúng ta hãy nhìn vào trong định nghĩa này một cách cẩn thận hơn. Thứ nhất, nhà doanh nghiệp phải có tri thức duy nhất. Bạn nghĩ tri thức đó tới từ cái gì? Người này có được sinh ra với tri thức đó không hay người này đã học nó từ đâu đó? Thứ hai, bạn có bao giờ nghĩ về cơ hội kinh doanh không? Cơ hội KHÔNG phải là cái gì đó xảy ra thường xuyên mà là hoàn cảnh hiếm hoi và nó chỉ xảy ra khi ai đó sẵn sàng cho nó. Nhiều người lẫn lộn giữa cơ hội và vận may nhưng vận may chẳng liên quan gì tới điều đó. Nếu bạn KHÔNG sẵn sàng, cơ hội sẽ KHÔNG bao giờ tới bởi vì bạn thậm chí không biết nó là gì. Nếu bạn đồng ý với định nghĩa của tôi thì chúng ta nhìn vào nhân vật nhà doanh nghiệp: ông Bill Gates.

Khi họ còn là học sinh phổ thông, Bill Gates và Paul Allen đã “lén” vào lớp máy tính của Đại học Washington để học lập trình. Họ thậm chí đã dùng thẻ sinh viên “giả” để mượn sách máy tính từ thư viện. Họ “đột nhập” vào trong máy tính đại học để viết chương trình. Cuối cùng, họ bị bắt, nhưng giáo sư thấy niềm đam mê học máy tính từ những đứa trẻ 15 tuổi này và đã cho phép họ tiếp tục. Ông ấy dạy cho họ và cho phép họ dùng máy tính của đại học để viết nhiều chương trình. Điều đó giải thích tại sao lúc ban đầu, hai người sáng lập của Microsoft đã có tri thức máy tính cho dù họ KHÔNG dự đại học (họ mới học lớp 9).

Cuối cùng Bill Gates đã tốt nghiệp phổ thông vào đi vào học luật tại Harvard (bố anh ta là luật sư và muốn anh ta theo nghề này) nhưng đam mê của Bill về máy tính mạnh tới mức anh cứ giữ theo đuổi xu hướng công nghệ. Một hôm Paul Allen chỉ cho anh ta một bài báo về máy tính có tên là Altair (Đó là một gói các linh kiện để các kĩ sư lắp ráp). Vì máy tính này không có phần mềm, Bill và Paul quyết định viết phần mềm cho nó (cơ hội kinh doanh) nhưng công ti Altair không muốn mua phần mềm. Cuối cùng Bill và Paul phải tạo ra công ti riêng của mình để bán phần mềm cho những người mua máy tính Altair. Để làm điều đó, Paul phải làm hầu hết việc lập trình còn Bill phải làm hầu hết việc bán, điều yêu cầu anh ta đi lại nhiều. Anh ta quyết định bỏ học Harvard “tạm thời” mặc dầu bố mẹ anh ta không lấy gì làm sung sướng về điều đó. Anh ta dùng tiền tiết kiệm để đi bán phần mềm Altair và đảm nhận mọi may rủi (Đó là tinh thần nhà doanh nghiệp). Tuy nhiên, máy tính Altair không kinh doanh tốt và Microsoft cũng trên bờ vực phá sản thì Bill nghe nói rằng IBM cũng có máy tính cá nhân tương tự mà không có phần mềm. Bill Gates tới IBM và hỏi liệu anh ta có thể viết phần mềm cho PC không. Vì IBM là công ti phần cứng, người quản lí không chăm nom quá nhiều về phần mềm cho nên họ đồng ý để một công ti “vô danh tiểu tốt” có tên Microsoft viết phần mềm điều hành cho nó. Bạn có lẽ biết phần còn lại của câu chuyện này.

Những người như Bill Gates và Paul Allen CÓ THỂ KHÔNG cần đại học (Họ đã có tri thức, đam mê, động cơ và sẵn lòng chấp nhận may rủi). Ngày nay chỉ có một Bill Gates nhưng có hàng triệu người “muốn là Bill Gates”. Tất cả họ đều muốn có tiền của ông ấy, danh vọng của ông ấy nhưng KHÔNG chăm nom về “tri thức”, “cơ hội” hay “may rủi” mà Bill Gates cũng có. Đó là lí do tại sao KHÔNG có Bill Gates khác.

Nếu bạn vẫn muốn là “Bill Gates”, bạn phải bắt đầu với điều ông ấy đã bắt đầu: Sở hữu tri thức. Bạn lấy loại tri thức này ở đâu? Trong đại học, tất nhiên rồi. Lời khuyên của tôi: Xin hãy học tập chuyên cần và ở lại trường. Có tri thức kĩ thuật sẽ cho phép bạn nhận diện cơ hội kinh doanh và nó CHỈ tới khi bạn sẵn sàng.

Ngày nay, công nghệ phần mềm là lĩnh vực tương đối mới. Nó mới được năm mươi tuổi, một lĩnh vực rất trẻ khi so sánh với kĩ nghệ công trình công cộng, kĩ nghệ hoá học vân vân. Phần mềm có nhiều tiềm năng và nhiều cơ hội hơn các lĩnh vực khác. Tôi nghĩ bằng việc chọn lĩnh vực này để học tập, bạn đã ra quyết định đúng. Tôi tin tương lai của lĩnh vực này là rất hứa hẹn với nhiều khám phá mới và nhiều cơ hội mới.

Để trả lời câu hỏi của bạn: Nhà doanh nghiệp có cần giáo dục đại học không? Câu trả lời của tôi là: “Dứt khoát có.” Tôi sẽ nói thêm cho bạn về tại sao tôi nói “có” trong blog tiếp của tôi về nhân vật khác của bạn: Steve Jobs.

English version

Bill Gates: The Entrepreneur

I received an email where the sender wrote: ”I want to be an entrepreneur but my parents want me to go to college. I told them that entrepreneurs like Bill Gates and Steve Jobs, are all college drop-outs. They do NOT need college to make a lot of money but my parents did not agree. Do you think an entrepreneur need a college education? Please advise.”

Answer: Do you know what an Entrepreneur is? By definition, it is “Someone who has possession of unique knowledge and recognizes the business opportunity to transfer that knowledge into new product and assumes accountability and risks for it”. Let us look into this definition more careful. First, the entrepreneur must have a unique knowledge. What do you think that knowledge come from? Is the person born with that or did he learn it from somewhere? Second, have you ever think about business opportunity? Opportunity is NOT something happens often but a rare occasion and it is only happened when someone is ready for it. Many people confused between opportunity and luck but luck has nothing to do with that. If you are NOT ready, opportunity will NEVER come because you do not even know what it is. If you agree with my definition then let’s us look at your entrepreneur hero: Mr. Bill Gates.

When they were high school students, Bill Gates and Paul Allen have “Sneaked” into University of Washington’s computer classes to learn programming. They even used “Fake” student identification cards to borrow computer books from library. They “hacked” into university computer to write programs. Eventually, they got caught, but a professor saw the passion to learn computer from these 15 years old boys and allowed them to continue. He tutored both of them and allowed them to use university computer to write more programs. That explain why in the beginning, the two founders of Microsoft already had possession of computer knowledge even they did NOT attend college. (they were still in 9th grade).

Eventually Bill Gates graduated high school and went to study laws at Harvard (His father is a Lawyer and wanted him to follow this career) but Bill’s passion for computer was strong so he kept following the technology trends. One day Paul Allen showed him an article about a computer called Altair (It is a package of components for engineers to assemble). Because this computer has no software, Bill and Paul decided to write software for it (Business opportunity) but Altair company did not want to buy it. Eventually Bill and Paul had to created their own company to sell software for people who bought the Altair computer. To do that, Paul had to do most programming and Bill had to do most of the selling, which required him to travel. He decided to drop out of Harvard “temporarily” although his parents were not very happy about it. He used his saving money to travel to sell Altair software and assumed all the risks (That is his entrepreneur spirit). However, the Altair computer did not do well and Microsoft was also on the verge of bankruptcy then Bill heard that IBM also had a similar personal computer with no software. Bill Gates came to IBM and asked if he could write software for the PC. Because IBM is a hardware company, their managers did not care too much for software so they agreed to let the “unknown” company called Microsoft to write the operating software for it. You probably know the rest of the story.

People like Bill Gates and Paul Allen MAY NOT need college (They already have the knowledge, the passion, the motivation and willing to accept the risks). Today there is only one Bill Gates but there are million people who “Want to be Bill Gates”. They all want to have his money, his fame but did NOT care about the “Knowledge”, the “opportunity” or the “Risks” that Bill Gates also possesses. That is why there is NO another Bill Gates.

If you still want to be “Bill Gates”, you must start with what he started: Possess knowledge. Where do you get this kind of  knowledge? In College, of course. My advice: Please study hard and stay in school. Having the technical knowledge will allow you to identify business opportunity and it ONLY comes when you are ready.

Today, software technology is a relatively new field. It is only over fifty years old, a very young field as compare to Civil engineering, Chemical engineering etc. Software has a lot of potential and more opportunities than any other fields. I think by choosing this field to study, you are making the right decision. I believe the future of this field is very promising with more new discoveries and more new opportunities.

To answer your question: Do entrepreneur need College education? My answer is: “Definitely Yes”. I will tell you more about why I say “Yes” in my next blog about your other hero: Steve Jobs.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Lời khuyên về giáo dục

Theo một nghiên cứu toàn cầu mới, năm nay các công ti sẽ thuê nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học hơn năm ngoái nhưng chỉ với những bằng cấp nào đó. Khoa học máy tính, kĩ nghệ phần mềm, y học và chăm sóc sức khoẻ là NÓNG.
2

Công nhân có kỹ năng cho công việc dự án

Mục tiêu then chốt của mọi dự án phần mềm là đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Điều khách hàng muốn là tổ dự án chuyển giao sản phẩm tương ứng theo lịch biểu, trong chi phí, và có chất lượng cao. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất với nhiều người quản lí dự án là lịch biểu dự án.
3

Phát triển phần mềm Agile

Agile là cách tiếp cận phát triển phần mềm trong đó tổ xây dựng phần mềm trong vài lần lặp ngắn, thay vì mọi thứ đi từ bắt đầu tới kết thúc. Agile cung cấp ích lợi như linh hoạt, dễ thay đổi, chất lượng tốt, ít rủi ro và thoả mãn khách hàng tốt hơn nhưng có “tiền điều kiện” mà tổ chức phải có để đạt tới những ích lợi này.
4

Vấn đề với cách tiếp cận Agile

Một người phát triển phần mềm hỏi tôi: “Người quản lí của tôi nói rằng hoạt động chính của Agile chỉ là viết mã và kiểm thử. Bạn không cần tài liệu cho nên chúng tôi có thể hoàn thanh nhanh và đó là lí do tại sao cái tên “Agile – mau lẹ” tới. Điều đó có đúng không?”
5

Chương trình bằng cấp chuyên sâu

Có vài lí do mà sinh viên muốn tiếp tục theo đuổi các bằng cấp chuyên sâu như Thạc sĩ hay Tiến sĩ. Nhiều người muốn chuyên sâu tri thức của họ và đẩy mạnh giáo dục của họ nhưng một số người không biết làm cái gì, cho nên họ quyết định ở lại trường.

Đối thoại khác ở Trung Quốc

Tuần trước tôi đã dạy ở Trung Quốc và một giáo sư đại học bảo tôi rằng trong khi kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng mạnh, số người thất nghiệp trong những người tốt nghiệp đại học cũng lên cao mọi lúc và nó đặt ra vấn đề nghiên trọng.

Tương lai của công nghệ thông tin

Khi năm mới bắt đầu, một số sinh viên hỏi tôi về vài dự đoán cho tương lai. Tôi chia sẻ cùng họ một số ý nghĩ của tôi mà tôi tin những điều này có thể xảy ra trong tương lai gần:

Quản trị AI đúng cách để doanh nghiệp phát triển bền vững

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra nhiều cơ hội đột phá, đồng thời kéo theo những thách thức chưa từng có trong lịch sử phát triển công nghệ nhân loại.

Cậu bé tạo ra trò chơi cho Iphone

Hầu hết báo chí Mĩ, có một bài báo đáng quan tâm về Robert Nay, một cậu bé 14 tuổi đã tạo ra “Bubble Ball”, một “trò chơi thách đố” cho các thiết bị Apple như iPhone và iPad.

Tự động hoá và thị trường việc làm tương lai

Trong suốt thế kỉ 19 và nửa đầu thế kỉ 20, người sử dụng lao động làm việc như công nhân nhà máy, công nhân xây dựng, thao tác viên máy, và công nhân văn phòng đã phát triển nhanh hơn do việc xây dựng lớn về kết cấu nền như làm nhà cao, xa lộ, cầu và các sản phẩm chế tạo.

Thị trường công nghệ thông tin hôm nay và ngày mai

Dường như là sau vài năm chậm lại, ngành công nghiệp công nghệ đang bắt đầu tận hưởng thời gian tốt hơn trở lại khi các doanh nghiệp và chính phủ trên khắp thế giới bắt đầu chi tiêu về công nghệ thông tin (CNTT).

Khoán ngoài, xu hướng toàn cầu

Khoán ngoài phần mềm bắt đầu như một chiến lược giảm chi phí lao động thuần.

Công thức cho thịnh vượng kinh tế

Theo một báo cáo toàn cầu, sinh viên đại học ngày nay có thể bị thất nghiệp gấp ba lần thế hệ trước. Sinh viên chỉ với bằng tú tài phổ thông sẽ có 78 % cơ hội bị thất nghiệp.

Thần đồng 15 tuổi đỗ đại học, trở thành thiên tài thi ca nhưng cuộc đời khép lại ở tuổi 25

Phong cách sống - Thiên An - 15/08/2026 10:00
Cuộc đời của một trong những nhà thơ tài hoa nhưng đoản mệnh nhất Trung Quốc hiện đại vẫn còn để lại nhiều suy ngẫm cho đến tận ngày nay.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh

Từ sách - Phim - FN - 15/08/2026 09:00
Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.

Vấn đề với cách tiếp cận Agile

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/08/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm hỏi tôi: “Người quản lí của tôi nói rằng hoạt động chính của Agile chỉ là viết mã và kiểm thử. Bạn không cần tài liệu cho nên chúng tôi có thể hoàn thanh nhanh và đó là lí do tại sao cái tên “Agile – mau lẹ” tới. Điều đó có đúng không?”

Tâm lý học: Tài sản quý giá nhất của người phụ nữ

Suy ngẫm - Tr. Quang - 14/08/2026 10:00
Tài sản quý giá nhất của người phụ nữ không bao giờ là tuổi trẻ hay sắc đẹp, mà chính là hai khả năng tưởng chừng như trái ngược nhau này. 

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung miễn tác quyền trong 7 trường hợp, người sử dụng không cần xin phép

Phong cách sống - Minh Ngọc - 14/08/2026 09:00
Nhạc sĩ cho biết sẵn sàng cho phép sử dụng và miễn tác quyền đối với nhiều hoạt động giáo dục, cộng đồng, tôn giáo hay mục đích cá nhân không tạo ra doanh thu. Thậm chí, với những trường hợp nằm trong danh sách này, mọi người không cần mất công nhắn tin xin phép anh trước khi sử dụng các ca khúc.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Những đứa con tùy sanh

Từ sách - Phim - FN - 14/08/2026 08:00
Hồi nhỏ Pháp Hòa có một thú chơi mà nhiều người không thích: Pháp Hòa đi tìm con gián, con dế, con thằn lằn, v.v…, con nào chết, Pháp Hòa làm đám tang cho nó đàng hoàng.

Lời khuyên về giáo dục

Blog GS John VU - GS John Vu - 13/08/2026 11:00
Theo một nghiên cứu toàn cầu mới, năm nay các công ti sẽ thuê nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học hơn năm ngoái nhưng chỉ với những bằng cấp nào đó. Khoa học máy tính, kĩ nghệ phần mềm, y học và chăm sóc sức khoẻ là NÓNG.

Tôi dùng ChatGPT thay cho 12 ứng dụng trên điện thoại và cái kết bất ngờ

Kỹ năng - Quốc Vinh - 13/08/2026 10:00
ChatGPT có thể thay thế được các ứng dụng trên điện thoại như báo thức, máy tính hay thời tiết hay không?

Nam sinh từng cõng mẹ tâm thần đi học ĐH, từ chối mức lương 2 tỷ để về núi dạy học

Truyền cảm hứng - Nhật Linh - 13/08/2026 09:00
Năm 2008, hình ảnh một tân sinh viên Trung Quốc tay xách hành lý, tay dắt theo người mẹ mắc bệnh tâm thần đến nhập học từng khiến hàng triệu người xúc động.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Con cái là phước hay là nghiệp?

Từ sách - Phim - FN - 13/08/2026 08:00
Người ta thường nói: “Cha mẹ sinh con, trời sinh tánh”. Thật ra câu đó chỉ để an ủi thôi, chứ đúng ra cha mẹ sinh con là duyên của cha mẹ, còn con được như thế nào là giữa cái nghiệp của nó và phước của cha mẹ.

Chương trình bằng cấp chuyên sâu

Blog GS John VU - GS John Vu - 12/08/2026 11:00
Có vài lí do mà sinh viên muốn tiếp tục theo đuổi các bằng cấp chuyên sâu như Thạc sĩ hay Tiến sĩ. Nhiều người muốn chuyên sâu tri thức của họ và đẩy mạnh giáo dục của họ nhưng một số người không biết làm cái gì, cho nên họ quyết định ở lại trường.

Google Maps có tính năng mới mà rất nhiều người đang cần

Kỹ năng - Khả Vân - 12/08/2026 10:00
Không chỉ dừng lại ở chức năng chỉ đường truyền thống, bản cập nhật mới nhất của Google Maps đã chính thức biến ứng dụng này thành một trợ lý hữu ích nhờ công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS