Tự động hoá và thị trường việc làm tương lai

GS John Vu13/02/2026 13:00
Tự động hoá và thị trường việc làm tương lai

Trong suốt thế kỉ 19 và nửa đầu thế kỉ 20, người sử dụng lao động làm việc như công nhân nhà máy, công nhân xây dựng, thao tác viên máy, và công nhân văn phòng đã phát triển nhanh hơn do việc xây dựng lớn về kết cấu nền như làm nhà cao, xa lộ, cầu và các sản phẩm chế tạo.

Nhưng quãng đầu năm 1980, điều gì đó đã thay đổi khi thị trường lao động trong các nước đã phát triển bắt đầu sụt giảm với nhiều việc làm được dịch chuyển sang các nước có chi phí thấp hơn. Thay vì vậy, người sử dụng lao động trong việc làm tri thức bắt đầu tăng lên với tỉ lệ nhanh hơn nhiều. Lí do chính là việc phát triển công nghệ thông tin (CNTT) với các robot do máy tính điều khiển thay thế lao động thủ công trong nhiều nhà máy. Ngày nay, chế tạo ô tô, phân xưởng máy, công nghiệp thép và công nghiệp hàng không, tất cả đều dùng các hệ thống điều khiển tự động để làm công việc.

Tất nhiên, máy tính không thể cạnh tranh được với các nhiệm vụ mang tính phân tích của công nhân tri thức kĩ năng cao nhưng chúng có trực tiếp ảnh hưởng tới nhu cầu về người lao động như công nhân trong dây chuyền lắp ráp hay những người làm những lao động thủ công nào đó. Những công việc này có thể được dịch thành tập các mệnh lệnh mà máy tính kiểm soát các máy móc và chúng có thể dễ dàng tuân theo (tự động hoá). Có khả năng cao là nhiều trong số những việc lao động thủ công này sẽ hoàn toàn bị thay thế vì cho vận hành robot sinh lời nhiều hơn là trả lương cho công nhân con người. Theo nhiều nghiên cứu, nhiều việc làm thủ công kĩ năng thấp sẽ bị khử bỏ ở các nước đã phát triển trong vòng mươi năm nữa.

Theo một nghiên cứu của David Autor ở Viện công nghệ Massachusetts (MIT) người dùng dữ liệu từ Bộ lao động Mĩ về các nhiệm vụ có trong các nghề khác nhau, bằng cách phân loại những nhiệm vụ này là lao động thủ công/thường lệ hay lao động không thủ công/ không thường lệ, Ts. Autor đã có khả năng nhận diện các nghề ít nhiều mong manh với việc tự động hoá. Chẳng hạn, ông ấy nhận diện các việc làm của thư kí, nhân viên trả tiền ngân hàng và thư kí kế toán là trong số những việc sẽ bị thay thế bởi tự động hoá. (Chúng ta đã thấy nhiều ngân hàng dùng máy rút tiền tự động (ATM) để thay thế cho người trả tiền ngân hàng và công việc gõ máy chữ của thư kí đã được phần mềm xử lí văn bản thực hiện.)  Một nghiên cứu khác của tờ Trường kinh tế London (LSE), dùng dữ liệu công nghiệp từ 11 nước ( 9 nước châu Âu cộng với Nhật Bản và Mĩ) cũng thấy rằng công ti chấp nhận CNTT với tỉ lệ nhanh hơn có tăng trưởng nhanh nhất, lợi nhuận cao hơn các công ti không dùng CNTT. Họ cũng có nhiều nhu cầu hơn về công nhân được giáo dục cao, sẵn lòng trả lương cao hơn cho tri thức của họ nhưng có sụt giảm sắc nét trong nhu cầu về những người với mức đào tạo thấp hơn hay công nhân lao động.

Ngày nay, việc chấp thuận CNTT là cạnh tranh then chốt trong toàn cầu hoá. Theo một nghiên cứu từ Đại học Stanford, phần lớn các công ti đang chấp thuận CNTT như phương tiện để làm tăng lợi nhuận, tăng trưởng nhanh hơn và bành trướng ra thị trường toàn cầu nhưng còn có lí do khác. Tác giả đã nhìn vào tỉ lệ chấp thuận CNTT bên trong Mĩ và châu Âu và thấy rằng với toàn cầu hoá, nhiều công ti đang đối diện với cạnh tranh trực tiếp từ các nước đang phát triển như Brazil, Ấn Độ và Trung Quốc khi họ vào Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Để có ưu thế cạnh tranh tốt hơn, những công ti này phải đáp ứng nhanh chóng bằng canh tân nhiều hơn để đi lên vị trí cao hơn trong dây chuyền giá trị. Trong tương lai gần, cạnh tranh không còn là về chi phí mà về năng suất và canh tân. Tuy nhiên, sự kiện thú vị là các nước đang phát triển tăng lên như Ấn Độ, Brazil, và Trung Quốc cũng dùng ngày càng nhiều các hệ thống điều khiển bằng máy tính vì họ đang cải tiến năng suất và tính sinh lời cho cạnh tranh toàn cầu, mặc cho sự kiện là họ có dân số lao động rất lớn. Nghiên cứu này kết luận rằng hiệu quả của công nghệ thông tin lên người sử dụng lao động và thị trường việc làm sẽ tiếp tục thay đổi vị thế chính trị của nhiều nước. Công nghệ sẽ tạo khả năng cho các việc làm đầu cao hơn để chuyển các nước với đội ngũ công nhân được giáo dục cao và tạo ra liên minh giữa họ. Điều này sẽ tạo ra nhiều cạnh tranh hơn giữa các liên minh khi toàn cầu hoá tiếp tục tác động tới mọi thứ. Tất nhiên, điều này còn chưa là xu hướng yếu tố chính nhưng nó có thể làm thay đổi mối quan hệ giữa các nước và sự cân bằng quyền lực thế giới.

Dựa trên các nghiên cứu này, điều hiển nhiên là với phần lớn thế kỉ 21, thịnh vượng việc làm của mọi người sẽ nảy ra cùng với giáo dục họ có. Giáo dục càng cao hơn, thịnh vượng việc làm càng tốt hơn và đất nước với hệ thống giáo dục tốt hơn sẽ có ưu thế lớn so với các nước khác. Thế giới tương lai sẽ trở nên phân cực hơn, không về “giầu” và “nghèo” mà về “có giáo dục” và “vô giáo dục”.

English version

Automation and future Jobs market

Throughout the 19th century and the first half of the 20th century, employment in labor jobs such as factory workers, construction workers, machine operators, and office workers grew faster due to the significant building of the infrastructures such as high rise buildings, highways, bridges, and manufacturing products. But around the early 1980, something changed as labor markets across developed countries began to decrease with many jobs were shifted to lower cost countries. Instead, employment in knowledge jobs began to increase at a much faster rate. The main reason is the development of information technology (IT) with computer-control robots replace labor works in many factories. Today, automobile manufacturing, machinery shops, steels industry and aerospace industry, all use automated control systems to do works.

Of course, computers cannot compete with the analytical tasks of high-skilled knowledge workers but they do directly affect the need for labor people like assembly-line workers or those doing certain manual tasks. These works can be translated to a set of instructions which a computer control machine can easily follow (Automation). There is a high possibility that many of these labor jobs will completely be replaced as it is more profitable to operate robots than to pay human workers. According to several studies, many low-skilled labor jobs will be eliminated in developed countries within the next ten years.

According to a study by David Autor of the Massachusetts Institute of Technology (MIT) who used data from the U.S Department of Labor on the tasks involved in different occupations. By classifying these tasks as manual/routine labor or non-manual/non-routine labor, Dr. Autor was able to identify which occupations are more or less vulnerable to automation. For example, he identified the jobs of secretaries, bank tellers and accounting clerks as among those will be replaced by automation. (We already saw many banks used Automated Teller Machine (ATM) to replace Bank teller and Secretary’s typing works were done by Word Processing software).  Another study by the London School of Economics (LSE), which uses industry data from 11 countries ( 9 European plus Japan and America) also found that company that adopted IT at faster rates have the fastest growth, higher profits than non IT using company. They also have more demand for highly educated workers, willing to pay higher wages for their knowledge but have the sharpest declines in demand for people with lower levels of education or labor workers.

Today, the adoption of IT is a key competition in globalization. According to a study from Stanford University, most companies are adopting IT as the mean to increase profits, faster growth and to expand to global market but there is another reason. The author looked at rates of IT adoption within the U.S and Europe and found that with globalization, many companies are facing direct competition from developing nations such as Brazil, India and China as they entered the World Trade Organization (WTO). To have better competitive advantage, these companies have to respond quickly by innovating more in order to move up to higher position in the value chain. In the near future, competition is no longer on costs but on productivity and innovation. However, the interesting fact is growing developing countries such as India. Brazil, and China are also increasingly using computer-control systems as they are improving their productivity and profitability for global competition, despite the fact that they have very large labor population. The study concluded that the effects of information technology on employment and job market will continue to change the political situation of many countries. Technology will enable higher-end jobs to move to countries with large pools of highly educated workers and create alliances among them. This will create more competition between alliances as globalization continue to impact everything. Of course, this is not yet a major factor trends but it could change relationship between countries and the balance of world power.

Based on these studies, it is obvious that for much of the 21stcentury, people’s job prospects will rise with the education they have. The higher education, the better job prospect and country with better education system will have significant advantage over others. The future world will become more polarized, not about the “Rich” and “Poor” but about the “Educated” and the “Uneducated”.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Vòng đời kiểm thử

Nhiều người trong các bạn đã hỏi tôi về kiểm thử và mối quan hệ của nó với vòng đời phát triển phần mềm. Về căn bản kiểm thử tuân theo vòng đời tương ứng với mọi pha của vòng đời phát triển.
2

Một dòng mã

Khi tôi là sinh viên khoa học máy tính, tôi chưa bao giờ học về Quản lí cấu hình phần mềm Software Configuration Management (SCM).
3

Cách đo và độ đo

Tôi nhận được một email người gửi viết: “Cái gì là khác biệt giữa cách đo và độ đo và có bao nhiêu cách đo hay độ đo phần mềm?”
4

Thành công ở đại học

Thành công nghĩa là đạt tới mục đích của bạn, dù chúng là bất kì cái gì.
5

Cách đo

Tôi nhận được một email từ một sinh viên: “Tại sao chúng ta phải đo công việc của mình? Đo là khó và phí thời gian vì nó không cung cấp cho tôi giá trị. Nếu chúng ta có lỗi, chúng ta có thể sửa chúng về sau bất kể chúng có bao nhiêu. Tôi không biết tại sao chúng ta cần đo?”

Thị trường công nghệ thông tin hôm nay và ngày mai

Dường như là sau vài năm chậm lại, ngành công nghiệp công nghệ đang bắt đầu tận hưởng thời gian tốt hơn trở lại khi các doanh nghiệp và chính phủ trên khắp thế giới bắt đầu chi tiêu về công nghệ thông tin (CNTT).

Khoán ngoài, xu hướng toàn cầu

Khoán ngoài phần mềm bắt đầu như một chiến lược giảm chi phí lao động thuần.

Công thức cho thịnh vượng kinh tế

Theo một báo cáo toàn cầu, sinh viên đại học ngày nay có thể bị thất nghiệp gấp ba lần thế hệ trước. Sinh viên chỉ với bằng tú tài phổ thông sẽ có 78 % cơ hội bị thất nghiệp.

Quản lý rủi ro

Ngày nay, phần lớn các dự án phần mềm đều lớn và phức tạp hơn, do đó chúng nhiều rủi ro hơn trước đây.

Kỹ năng con người

Hầu hết dự án phần mềm thành công đều có hai yếu tố quan trọng: Người quản lí dự án phần mềm giỏi và tổ có kĩ năng cao trong miền họ đang làm việc.

Tìm việc làm chiến lược

Là sinh viên đã tốt nghiệp, không gì thất vọng hơn là không có được đề nghị việc làm.

Đàm luận với bạn bè

Tuần trước, tôi ăn tối với hai người bạn tốt nhất ở Thượng Hải. Một người là quản lí cấp cao của một công ti rất lớn ở Ấn Độ và người kia là một giáo sư của một đại học nổi tiếng ở Trung Quốc.

Vì tương lai tốt hơn

Ngày nay các nước tăng trưởng nhanh như Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc đang đầu tư nặng vào giáo dục và bành trướng nền kinh tế của họ khi các nước đã phát triển như Mĩ và châu Âu thực tế bị mất thị phần toàn cầu và trở nên kém cạnh tranh hơn.

Kỹ năng của nhà doanh nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/07/2026 11:00
Tuần trước trong lớp, một sinh viên đã hỏi tôi: “Em muốn là một nhà doanh nghiệp như Steve Jobs hay Bill Gates và bắt đầu công ti riêng của em. Em cần làm gì để biết trước khi em tốt nghiệp?” Đột nhiên, vài sinh viên cũng muốn biết cách bắt đầu công ti riêng của họ. Dường như là mọi người đều muốn là ông chủ riêng của họ thay vì làm việc cho ai đó khác.

Những cải tiến quan trọng về AI và đồng bộ dữ liệu

Kỹ năng - 14/07/2026 10:00
Theo Zalo, các tính năng Dịch AI, AI Agent, đồng bộ dữ liệu hiện đang mở thử nghiệm cho người dùng từ tháng 7 và sẽ sớm được phổ biến đến toàn bộ người dùng.

AI tranh việc, đất sống nào cho người làm nghề thiết kế?

Phong cách sống - Đoàn Thủy - Việt Anh - 14/07/2026 09:00
Mất dự án vì khách chọn AI, bị khách dùng AI nhận xét sản phẩm, đó là những gì người làm thiết kế đang đối mặt. Trước làn sóng công nghệ, người làm nghề phải tìm lời giải cho giá trị của chính mình.

Không khóc giữa nhân gian - Khổ đau chỉ là ảo tưởng do chính mình tạo

Từ sách - Phim - PV - 14/07/2026 08:00
Tất cả chúng ta, không ngoại trừ bất kỳ ai trong đời này, đều đang bước vào một kỳ thi tâm linh.

Ưu tiên cho người quản lý dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 13/07/2026 11:00
Phần lớn những người quản lí dự án được đào tạo để hội tụ vào lịch biểu nhưng theo kinh nghiệm của tôi, có lẽ điều quan trọng nhất là về đặt ưu tiên dự án.

10 câu trích dẫn ý nghĩa dành cho những ai đang cảm thấy lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 13/07/2026 10:00
Khi bạn không thích những người xung quanh, cách tốt nhất để thể hiện sự không thích đó không phải là tranh cãi với họ, mà là chủ động rời bỏ họ.

Bức ảnh bữa cơm gia đình của tỷ phú Jensen Huang khiến nhiều người suy ngẫm

Truyền cảm hứng - Mi Vân - 13/07/2026 09:00
Một bữa cơm gia đình giản dị của Jensen Huang - CEO Nvidia và là một trong những tỷ phú giàu nhất thế giới - đang khiến nhiều người suy ngẫm về giá trị của gia đình giữa cuộc sống hiện đại.

Không khóc giữa nhân gian: Gặp lại chính mình trong vô lượng khổ đau

Từ sách - Phim - TĐ - 13/07/2026 08:00
"Không khóc giữa Nhân gian" không phải là một quyển sách chữa lành, mà là lời nhắn nhủ chánh niệm rằng chúng ta đừng sợ nỗi buồn. Nỗi buồn không đáng sợ, cái đáng sợ là hiểu sai và có thái độ chưa đúng với nỗi buồn mình đang trải qua.

Một dòng mã

Blog GS John VU - GS John Vu - 12/07/2026 10:00
Khi tôi là sinh viên khoa học máy tính, tôi chưa bao giờ học về Quản lí cấu hình phần mềm Software Configuration Management (SCM).

10 câu trích dẫn giúp bạn khi lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 12/07/2026 09:00
Một khi đã đánh mất điều gì đó, bạn sẽ không bao giờ có thể lấy lại được. Có những việc, nếu bạn không làm ngay bây giờ, bạn sẽ không bao giờ làm lại được nữa.

Không khóc giữa nhân gian - Làm sao để hết khổ?

Từ sách - Phim - FN - 12/07/2026 08:00
Đau khổ vốn không trừ một ai, và nó có trăm hình vạn trạng: một sự mất mát, cảm giác cô độc giữa đám đông, hay đơn giản là nỗi thất vọng khi không đạt được thứ mà mình mong chờ. Vậy phải làm sao để ta hết khổ? Đau khổ có thực sự đáng sợ như người ta vẫn nghĩ? Hay chúng ta vẫn có thể nhìn đau khổ dưới một góc độ bao dung hơn?

Cách đo và độ đo

Blog GS John VU - GS John Vu - 11/07/2026 11:00
Tôi nhận được một email người gửi viết: “Cái gì là khác biệt giữa cách đo và độ đo và có bao nhiêu cách đo hay độ đo phần mềm?”

Không thích ai đó, cách khéo léo để xử lý việc này là thông qua "Phương pháp Sedona"

Suy ngẫm - PV - 11/07/2026 10:00
Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn gặp những người mình không thích: đó có thể là một đồng nghiệp luôn nhắm vào bạn ở nơi làm việc, một người quen giả tạo và hay buôn chuyện, hoặc một người lạ có giá trị sống trái ngược với bạn và bạn không thể hòa hợp.

Mẹ tỷ phú Elon Musk chỉ cách nuôi dạy con thành tài: điều tuyệt đối không nên làm

Phong cách sống - Hân Ly - 11/07/2026 09:00
Mẹ của người giàu nhất thế giới cho rằng việc nuôi dạy con không nằm ở sự áp đặt, mà ở điều này cực kỳ quan trọng và cần thiết.

Sắp phát hành: Hồi ký của hy vọng

Tủ sách - PV - 11/07/2026 08:00
Hồi ký của hy vọng (Saving Five: A Memoir of Hope) thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế không chỉ bởi câu chuyện có thật của Amanda Ngọc Nguyễn, mà còn bởi cách cô kể lại cuộc đời mình vượt ra ngoài khuôn mẫu của một hồi ký về sang chấn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS