Tự động hoá và thị trường việc làm tương lai

GS John Vu13/02/2026 13:00
Tự động hoá và thị trường việc làm tương lai

Trong suốt thế kỉ 19 và nửa đầu thế kỉ 20, người sử dụng lao động làm việc như công nhân nhà máy, công nhân xây dựng, thao tác viên máy, và công nhân văn phòng đã phát triển nhanh hơn do việc xây dựng lớn về kết cấu nền như làm nhà cao, xa lộ, cầu và các sản phẩm chế tạo.

Nhưng quãng đầu năm 1980, điều gì đó đã thay đổi khi thị trường lao động trong các nước đã phát triển bắt đầu sụt giảm với nhiều việc làm được dịch chuyển sang các nước có chi phí thấp hơn. Thay vì vậy, người sử dụng lao động trong việc làm tri thức bắt đầu tăng lên với tỉ lệ nhanh hơn nhiều. Lí do chính là việc phát triển công nghệ thông tin (CNTT) với các robot do máy tính điều khiển thay thế lao động thủ công trong nhiều nhà máy. Ngày nay, chế tạo ô tô, phân xưởng máy, công nghiệp thép và công nghiệp hàng không, tất cả đều dùng các hệ thống điều khiển tự động để làm công việc.

Tất nhiên, máy tính không thể cạnh tranh được với các nhiệm vụ mang tính phân tích của công nhân tri thức kĩ năng cao nhưng chúng có trực tiếp ảnh hưởng tới nhu cầu về người lao động như công nhân trong dây chuyền lắp ráp hay những người làm những lao động thủ công nào đó. Những công việc này có thể được dịch thành tập các mệnh lệnh mà máy tính kiểm soát các máy móc và chúng có thể dễ dàng tuân theo (tự động hoá). Có khả năng cao là nhiều trong số những việc lao động thủ công này sẽ hoàn toàn bị thay thế vì cho vận hành robot sinh lời nhiều hơn là trả lương cho công nhân con người. Theo nhiều nghiên cứu, nhiều việc làm thủ công kĩ năng thấp sẽ bị khử bỏ ở các nước đã phát triển trong vòng mươi năm nữa.

Theo một nghiên cứu của David Autor ở Viện công nghệ Massachusetts (MIT) người dùng dữ liệu từ Bộ lao động Mĩ về các nhiệm vụ có trong các nghề khác nhau, bằng cách phân loại những nhiệm vụ này là lao động thủ công/thường lệ hay lao động không thủ công/ không thường lệ, Ts. Autor đã có khả năng nhận diện các nghề ít nhiều mong manh với việc tự động hoá. Chẳng hạn, ông ấy nhận diện các việc làm của thư kí, nhân viên trả tiền ngân hàng và thư kí kế toán là trong số những việc sẽ bị thay thế bởi tự động hoá. (Chúng ta đã thấy nhiều ngân hàng dùng máy rút tiền tự động (ATM) để thay thế cho người trả tiền ngân hàng và công việc gõ máy chữ của thư kí đã được phần mềm xử lí văn bản thực hiện.)  Một nghiên cứu khác của tờ Trường kinh tế London (LSE), dùng dữ liệu công nghiệp từ 11 nước ( 9 nước châu Âu cộng với Nhật Bản và Mĩ) cũng thấy rằng công ti chấp nhận CNTT với tỉ lệ nhanh hơn có tăng trưởng nhanh nhất, lợi nhuận cao hơn các công ti không dùng CNTT. Họ cũng có nhiều nhu cầu hơn về công nhân được giáo dục cao, sẵn lòng trả lương cao hơn cho tri thức của họ nhưng có sụt giảm sắc nét trong nhu cầu về những người với mức đào tạo thấp hơn hay công nhân lao động.

Ngày nay, việc chấp thuận CNTT là cạnh tranh then chốt trong toàn cầu hoá. Theo một nghiên cứu từ Đại học Stanford, phần lớn các công ti đang chấp thuận CNTT như phương tiện để làm tăng lợi nhuận, tăng trưởng nhanh hơn và bành trướng ra thị trường toàn cầu nhưng còn có lí do khác. Tác giả đã nhìn vào tỉ lệ chấp thuận CNTT bên trong Mĩ và châu Âu và thấy rằng với toàn cầu hoá, nhiều công ti đang đối diện với cạnh tranh trực tiếp từ các nước đang phát triển như Brazil, Ấn Độ và Trung Quốc khi họ vào Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Để có ưu thế cạnh tranh tốt hơn, những công ti này phải đáp ứng nhanh chóng bằng canh tân nhiều hơn để đi lên vị trí cao hơn trong dây chuyền giá trị. Trong tương lai gần, cạnh tranh không còn là về chi phí mà về năng suất và canh tân. Tuy nhiên, sự kiện thú vị là các nước đang phát triển tăng lên như Ấn Độ, Brazil, và Trung Quốc cũng dùng ngày càng nhiều các hệ thống điều khiển bằng máy tính vì họ đang cải tiến năng suất và tính sinh lời cho cạnh tranh toàn cầu, mặc cho sự kiện là họ có dân số lao động rất lớn. Nghiên cứu này kết luận rằng hiệu quả của công nghệ thông tin lên người sử dụng lao động và thị trường việc làm sẽ tiếp tục thay đổi vị thế chính trị của nhiều nước. Công nghệ sẽ tạo khả năng cho các việc làm đầu cao hơn để chuyển các nước với đội ngũ công nhân được giáo dục cao và tạo ra liên minh giữa họ. Điều này sẽ tạo ra nhiều cạnh tranh hơn giữa các liên minh khi toàn cầu hoá tiếp tục tác động tới mọi thứ. Tất nhiên, điều này còn chưa là xu hướng yếu tố chính nhưng nó có thể làm thay đổi mối quan hệ giữa các nước và sự cân bằng quyền lực thế giới.

Dựa trên các nghiên cứu này, điều hiển nhiên là với phần lớn thế kỉ 21, thịnh vượng việc làm của mọi người sẽ nảy ra cùng với giáo dục họ có. Giáo dục càng cao hơn, thịnh vượng việc làm càng tốt hơn và đất nước với hệ thống giáo dục tốt hơn sẽ có ưu thế lớn so với các nước khác. Thế giới tương lai sẽ trở nên phân cực hơn, không về “giầu” và “nghèo” mà về “có giáo dục” và “vô giáo dục”.

English version

Automation and future Jobs market

Throughout the 19th century and the first half of the 20th century, employment in labor jobs such as factory workers, construction workers, machine operators, and office workers grew faster due to the significant building of the infrastructures such as high rise buildings, highways, bridges, and manufacturing products. But around the early 1980, something changed as labor markets across developed countries began to decrease with many jobs were shifted to lower cost countries. Instead, employment in knowledge jobs began to increase at a much faster rate. The main reason is the development of information technology (IT) with computer-control robots replace labor works in many factories. Today, automobile manufacturing, machinery shops, steels industry and aerospace industry, all use automated control systems to do works.

Of course, computers cannot compete with the analytical tasks of high-skilled knowledge workers but they do directly affect the need for labor people like assembly-line workers or those doing certain manual tasks. These works can be translated to a set of instructions which a computer control machine can easily follow (Automation). There is a high possibility that many of these labor jobs will completely be replaced as it is more profitable to operate robots than to pay human workers. According to several studies, many low-skilled labor jobs will be eliminated in developed countries within the next ten years.

According to a study by David Autor of the Massachusetts Institute of Technology (MIT) who used data from the U.S Department of Labor on the tasks involved in different occupations. By classifying these tasks as manual/routine labor or non-manual/non-routine labor, Dr. Autor was able to identify which occupations are more or less vulnerable to automation. For example, he identified the jobs of secretaries, bank tellers and accounting clerks as among those will be replaced by automation. (We already saw many banks used Automated Teller Machine (ATM) to replace Bank teller and Secretary’s typing works were done by Word Processing software).  Another study by the London School of Economics (LSE), which uses industry data from 11 countries ( 9 European plus Japan and America) also found that company that adopted IT at faster rates have the fastest growth, higher profits than non IT using company. They also have more demand for highly educated workers, willing to pay higher wages for their knowledge but have the sharpest declines in demand for people with lower levels of education or labor workers.

Today, the adoption of IT is a key competition in globalization. According to a study from Stanford University, most companies are adopting IT as the mean to increase profits, faster growth and to expand to global market but there is another reason. The author looked at rates of IT adoption within the U.S and Europe and found that with globalization, many companies are facing direct competition from developing nations such as Brazil, India and China as they entered the World Trade Organization (WTO). To have better competitive advantage, these companies have to respond quickly by innovating more in order to move up to higher position in the value chain. In the near future, competition is no longer on costs but on productivity and innovation. However, the interesting fact is growing developing countries such as India. Brazil, and China are also increasingly using computer-control systems as they are improving their productivity and profitability for global competition, despite the fact that they have very large labor population. The study concluded that the effects of information technology on employment and job market will continue to change the political situation of many countries. Technology will enable higher-end jobs to move to countries with large pools of highly educated workers and create alliances among them. This will create more competition between alliances as globalization continue to impact everything. Of course, this is not yet a major factor trends but it could change relationship between countries and the balance of world power.

Based on these studies, it is obvious that for much of the 21stcentury, people’s job prospects will rise with the education they have. The higher education, the better job prospect and country with better education system will have significant advantage over others. The future world will become more polarized, not about the “Rich” and “Poor” but about the “Educated” and the “Uneducated”.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Giáo sư và việc dạy

Một người bạn bảo tôi: “Tôi không biết điều gì xảy ra cho sinh viên đại học của tôi ngày nay. Dường như là nhiều người KHÔNG muốn học cái gì cả. Chúng ta đã lớn lên trong thời khó khăn khi việc vào đại học là đặc quyền. Ngày nay sinh viên không biết họ được may mắn thế nào để có cơ hội tốt như thế.”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Điều nước Mỹ cần

Theo báo cáo của chính phủ Mĩ, trong năm thứ hai liên tiếp, kĩ sư phần mềm là việc làm số một ở Mĩ.
4

Kỹ nghệ phần mềm và khoa học máy tính

Một sinh viên hỏi tôi: “Tại sao tôi cần học Kĩ nghệ phần mềm thay vì Khoa học máy tính? Sau rốt, chúng là như nhau và sau khi tốt nghiệp đằng nào chúng tôi cũng sẽ làm việc trong công nghiệp phần mềm?”
5

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

Thị trường công nghệ thông tin hôm nay và ngày mai

Dường như là sau vài năm chậm lại, ngành công nghiệp công nghệ đang bắt đầu tận hưởng thời gian tốt hơn trở lại khi các doanh nghiệp và chính phủ trên khắp thế giới bắt đầu chi tiêu về công nghệ thông tin (CNTT).

Khoán ngoài, xu hướng toàn cầu

Khoán ngoài phần mềm bắt đầu như một chiến lược giảm chi phí lao động thuần.

Công thức cho thịnh vượng kinh tế

Theo một báo cáo toàn cầu, sinh viên đại học ngày nay có thể bị thất nghiệp gấp ba lần thế hệ trước. Sinh viên chỉ với bằng tú tài phổ thông sẽ có 78 % cơ hội bị thất nghiệp.

Quản lý rủi ro

Ngày nay, phần lớn các dự án phần mềm đều lớn và phức tạp hơn, do đó chúng nhiều rủi ro hơn trước đây.

Kỹ năng con người

Hầu hết dự án phần mềm thành công đều có hai yếu tố quan trọng: Người quản lí dự án phần mềm giỏi và tổ có kĩ năng cao trong miền họ đang làm việc.

Tìm việc làm chiến lược

Là sinh viên đã tốt nghiệp, không gì thất vọng hơn là không có được đề nghị việc làm.

Đàm luận với bạn bè

Tuần trước, tôi ăn tối với hai người bạn tốt nhất ở Thượng Hải. Một người là quản lí cấp cao của một công ti rất lớn ở Ấn Độ và người kia là một giáo sư của một đại học nổi tiếng ở Trung Quốc.

Vì tương lai tốt hơn

Ngày nay các nước tăng trưởng nhanh như Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc đang đầu tư nặng vào giáo dục và bành trướng nền kinh tế của họ khi các nước đã phát triển như Mĩ và châu Âu thực tế bị mất thị phần toàn cầu và trở nên kém cạnh tranh hơn.

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Lập mục đích

Blog GS John VU - GS John Vu - 19/06/2026 12:00
Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Tâm lý CEO: Nghệ thuật giữ bình tĩnh, ra quyết định và dẫn dắt trong áp lực

Kỹ năng - Vũ Anh - 19/06/2026 11:00
Giữ được sự minh mẫn, kiểm soát cảm xúc và ra quyết định tỉnh táo trong khủng hoảng — đó là “môn võ thượng thừa” mà không trường lớp nào có thể dạy.

"Thần đồng" Đại học Thanh Hoa, 49 tuổi vẫn thất nghiệp: Khi ra tới biển lớn, mới biết bản thân chỉ là hạt cát nhỏ

Suy ngẫm - Nguyễn Phượng - 19/06/2026 10:00
Khi vào đại học Thanh Hoa, nam sinh được mệnh danh là "thần đồng" mới biết còn nhiều người giỏi hơn mình.

Con trai duy nhất của Gia Cát Lượng vì sao không thể nối nghiệp cha?

Phong cách sống - Linh Lan - 19/06/2026 09:00
Gia Cát Lượng chỉ có một con trai ruột, rất thông tuệ và sớm được trọng dụng, nhưng "bên ngoài chẳng giúp được quốc gia, bên trong chẳng thể thay đổi triều chính".

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Từ sách - Phim - Bảo Lam - 19/06/2026 08:00
Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Công nghệ và cơ hội

Blog GS John VU - GS John Vu - 18/06/2026 12:00
Nếu chúng ta nhìn lại thành tựu của công nghệ, chúng ta sẽ ngạc nhiên về tiến bộ đã được thực hiện.

Warren Buffett tiết lộ nguyên tắc vàng, đảm bảo sự thành công bền vững

Phong cách sống - Thiên Di - 18/06/2026 11:41
Bên cạnh những phân tích sắc sảo về báo cáo tài chính hay các thương vụ đầu tư trị giá hàng tỷ USD, huyền thoại Warren Buffett mới đây đã chia sẻ về một triết lý sống cốt lõi mà ông cho rằng là chìa khóa để duy trì sự thành công và bền vững cho mọi tổ chức.

Sắp phát hành: Sức mạnh của nghỉ ngơi

Tủ sách - FN - 18/06/2026 08:00
Chúng ta thường nghĩ rằng nghỉ ngơi là ngủ một giấc, nằm yên một lúc, tạm rời công việc rồi cơ thể sẽ tự hồi phục lại. Nhưng có lúc ta ngủ đủ mà vẫn thức dậy trong trạng thái nặng nề. Cơ thể có thể không quá mỏi, nhưng đầu óc vẫn quay cuồng; ta vẫn thấy mình phải trả lời tin nhắn, phải tỏ ra ổn, phải chiều lòng người khác, phải tiếp tục.

Phần mềm mã nguồn mở

Blog GS John VU - GS John Vu - 17/06/2026 12:00
Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.

Người già khôn ngoan thường giả bộ 3 điều này với con cái

Kỹ năng - Thanh Hương - 17/06/2026 11:00
Có những thứ nên giả bộ cho qua

Tỷ phú Rockefeller: Miễn phí là cái bẫy đáng sợ nhất, muốn thành công phải ghi nhớ 3 điều sau

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 17/06/2026 10:00
Một số người chết trong nghịch cảnh, trong khi những người khác nhìn thấy cơ hội.

Sống giữa 25 triệu người vẫn cô đơn: Vì sao giới trẻ Hà Nội và TP.HCM vẫn tìm đến AI để được yêu thương?

Phong cách sống - Minh Ngọc - 17/06/2026 09:00
Khi công nghệ vô tri trở thành nơi nương tựa cảm xúc duy nhất, liệu AI đang thực sự "chữa lành" hay chỉ đang làm sâu sắc thêm nỗi cô đơn của con người thời đại số?

Sắp phát hành: Để thanh thản khi về già

Tủ sách - FN - 17/06/2026 08:00
“Để thanh thản khi về già” – Bí quyết sống vui cho người cao tuổi là một trong những quyển sách bán chạy nhất Hàn Quốc và được Thư viện Quốc gia Hàn Quốc khuyên đọc!

Người kiểm thử và người lập trình

Blog GS John VU - GS John Vu - 16/06/2026 12:00
Người lập trình không thích người kiểm thử và chúng tôi không thích họ. Làm sao chúng tôi có thể xây dựng được cách làm việc tổ trong tình huống này?

Một kiểu cha mẹ nhìn qua thì dễ bị người đời chê trách nhưng thực tế: Họ mới là bậc thầy dạy con!

Kỹ năng - Thanh Hương - 16/06/2026 11:00
Cách dạy dỗ của họ mới thực sự có lợi cho con.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS