Bên tách cà phê: Trường đại học ẩn hình trong hàng quán cà phê Anh

02/07/2020 14:30
Bên tách cà phê: Trường đại học ẩn hình trong hàng quán cà phê Anh

Hàng quán cà phê ở Anh từ khi xuất hiện đã định hình là không gian hoạt động mang tính hàn lâm và kinh tế, nơi thống lĩnh những luận lý tư duy của Tây Âu.

           

Quán cà phê – Trường đại học một hào

Cà phê du nhập vào Tây Âu từ thế kỷ 17 cùng lúc với thời kỳ khai sáng (Age of Enlightenment). Anh là một trong những quốc gia đầu tiên được tiếp cận năng lượng sáng tạo, tỉnh thức của loại thức uống đặc biệt này. Tuy nhiên, nếu như ở Paris (Pháp), Viên (Áo)… quán cà phê tọa lạc tại các đại lộ trung tâm thì ở Anh, hàng quán cà phê lại hình thành trên những trục đường có phần khuất bóng, gần các trường đại học London, Oxford, Edinbourg…

Sự khác biệt ấy diễn ra hoàn toàn hợp lý khi đặt trong diễn trình lịch sử của thời kỳ này. Vào thế kỷ 17-18, Pháp, Bồ Đào Nha, Hà Lan… có thuộc địa là các quốc gia trồng cà phê, còn vương quốc Anh lại là quốc mẫu giàu có nhờ các thuộc địa trồng trà. Bằng sự toan tính thực dụng, giới quý tộc, Hoàng gia Anh đã chọn trà là thức uống mang đến niềm tự hào cho “vương quốc trà” nhằm thúc đẩy tiêu thụ loại thức uống này. Ngược lại, nếu cà phê trở thành một loại thức uống phổ quát như các quốc gia Tây Âu khác thì đồng nghĩa với việc vương quốc Anh phải mua sản phẩm của thế lực cạnh tranh. Việc này không được giới quý tộc Hoàng gia ủng hộ. Chính vì vậy hàng quán cà phê ở Anh đành ẩn mình quanh cách trường đại học.

Không được giới vương giả coi trọng, tuy nhiên hình thức hoạt động của quán cà phê lại cung cấp một không gian lý tưởng cho việc học tập, nghiên cứu. Sinh viên, các học giả có chung chí hướng truy cầu tiến bộ tri thức dành hàng giờ ngồi tại quán cà phê để trao đổi một cách nghiêm túc về các vấn đề triết lý cuộc sống, thế sự nhân gian và những phát kiến có giá trị. Từ đây, hàng quán cà phê Anh được vinh danh là “Penny Universities” – Trường đại học một hào.

Tên gọi “Penny Universities” bắt nguồn từ giá mỗi ly cà phê và chỗ ngồi trong một buổi (sáng-chiều-tối) tại quán cà phê. Trái với phòng trà hay quán rượu, hàng quán cà phê là mảnh đất màu mỡ cho những hoạt động mang tính hàn lâm lẫn thực nghiệp trong nhiều lĩnh vực: khoa học, kinh tế, nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp… Nhiều minh chứng lịch sử cho thấy, tại những “đại học ẩn hình” ở Anh đã khởi xuất hàng loạt học thuyết hàn lâm trong nhiều lĩnh vực có ảnh hưởng tới sự phát triển của nhân loại.

Học thuyết của nhân loại và các tổ chức toàn cầu bắt đầu từ quán cà phê

Đầu tiên phải kể đến câu lạc bộ cà phê của Đại học Oxford. Trong không gian quán cà phê ở đây, cha đẻ của nền kinh tế học - Adam Smith hoài thai những tác phẩm kinh điển như: The Theory of Moral Sentiments (Lý thuyết về tình cảm đạo đức), The Wealth of Nations (Sự thịnh vượng của các quốc gia), Học thuyết về nền kinh tế tư bản… có giá trị ảnh hưởng sâu rộng tới nền kinh tế thị trường hiện đại cũng như các tư tưởng triết học đạo đức ngày nay.

Năm 1660, quán cà phê Tilliard’s là nơi thành lập Hội Hoàng Gia (Royal Society) quy tụ các nhà khoa học hàng đầu bấy giờ. Hội Hoàng Gia là tiền thân của viện Hàn lâm Khoa học Vương quốc Anh - học viện khoa học uy tín nhất thế giới, phát triển tới hơn 8.000 thành viên cho tới ngày nay, với các tên tuổi lớn như: Isaac Newton, Charles Darwin, Benjamin Franklin, Albert Einstein, Steven Hawking…

Trong khi đó, từ quán cà phê ở đại học Edinbourg, triết gia, nhà kinh tế học, nhà sử học David Hume đã viết nhiều tác phẩm có tầm ảnh hưởng tới ngành triết học hiện đại như: A Treatise of Human Nature (Tiểu luận về bản chất con người), An Enquiry Concerning Human Understanding (Một cuộc điều tra liên quan đến sự hiểu biết của con người), An Enquiry Concerning the Principles of Morals (Một cuộc điều tra liên quan đến các nguyên tắc đạo đức)…

Không chỉ là nơi khởi nguồn cho các học thuyết hàn lâm mà các “Trường đại học ẩn hình” ở Anh còn là nơi thành lập của các tập đoàn, tổ chức kinh tế và tài chính vang danh. Ở London, tập đoàn bảo hiểm Lloyd’s được thành lập tại quán cà phê Lloyds Coffee-house; sàn giao dịch chứng khoán Hoàng gia-Royal Exchange của Anh có gốc gác từ quán cà phê Jonathan’s; tổ chức chứng khoán hàng hải của London - London Shipping Exchange ra đời ở quán cà phê Baltic… Còn quán Will's Coffee House được gọi là “ngôi nhà văn học” khi trở thành nơi gặp gỡ, thảo luận của các tên tuổi lớn trong nền văn chương như: Jonathan Swift, Alexander Pope, Joseph Addison…

Có thể nói cà phê Có thể nói cà phê đã phát triển ở Anh quốc theo một diễn trình khác so với các quốc gia ở lục địa Tây Âu, nhưng nhờ vậy mà đã mở hướng cho cà phê góp phần vào khát vọng thời đại bởi những thành tựu khai sáng nhân văn trong các “Trường đại học một hào”.

Đón đọc kỳ sau: Isaac Newton và nền móng cách mạng khoa học từ hàng quán cà phê

P.V


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Dàn sao nhóm thiện nguyện Hạt Giống Tâm Hồn sẽ tham gia đêm nhạc yêu thương hướng về miền Trung

Nhằm kết nối những tấm lòng, gây quỹ ủng hộ đồng bào lũ lụt miền Trung, nhóm thiện nguyện Hạt Giống Tâm Hồn sẽ cùng các nghệ sĩ tổ chức đêm nhạc “Hạt Giống Tâm Hồn vì miền Trung yêu thương”.
2

Hoạ sĩ Kim Thái: “Tôi vẽ khoả thân vì yêu vẻ đẹp nguyên thuỷ của phụ nữ”

Tôi quan niệm, vẻ đẹp con người rất nguyên sơ và cổ kính nên khi vẽ tôi thường không bị vướng mắc bởi những tư tưởng hoặc quan niệm của đời sống thực...", hoạ sĩ Kim Thái nói.
3

Thí sinh Trung Quốc mặc trang phục giống áo dài Việt Nam dự thi Hoa hậu Trái đất 2020

Mới đây, một thí sinh đến từ Trung Quốc đã mặc trang phục rất giống với áo dài truyền thống của Việt Nam để dự thi Hoa hậu Trái đất 2020.
4

Cậu bé này sẽ trở thành... “người đàn ông quyến rũ nhất hành tinh”

Không có chuyện cậu bé này lớn lên mà không trở thành… người đàn ông hấp dẫn nhất hành tinh”, tài tử Dwayne Johnson hài hước bình luận.
5

Đế quốc Hà Lan – Từ thành phố vô danh thành Đế quốc toàn cầu

Cũng như đế chế Tây Ban Nha, đế quốc Hà Lan vươn lên cực thịnh dẫn đầu thế giới, rồi suy vong, cũng bởi không duy trì được những giá trị cốt lõi.

Chi Pu tung teaser 'nóng' gây sốt cộng đồng mạng

Sau thành công vang dội từ bài hit Cung đàn vỡ đôi, Chi Pu tiếp tục gây bão khi trình làng teaser đầy bí ẩn, hé lộ nhan sắc mặn mà khiến fan “điêu đứng”.

Hồ bơi to kỷ lục thế giới, phải đi thuyền buồm mới khám phá hết kỳ quan kiến trúc này

Crystal Lagoon, một hồ bơi nằm trong khuôn viên resort San Alfonso del Mar, Algarrobo Chile gây ấn tượng nhất khu vực Nam Mỹ và thế giới vì là bể bơi rộng nhất thế giới, kích thước bằng 11 sân bóng đá cộng lại.

Netflix góp sức thúc đẩy bình đẳng sắc tộc

Netflix cam kết sẽ quyên góp 100 triệu USD trợ giúp cho cộng đồng người da đen.

Sân khấu kịch Broadway đóng cửa đến hết năm 2020 vì COVID-19

Đây là khoảng thời gian đóng cửa kỷ lục trong lịch sử sân khấu Broadway.

Những bức ảnh đẹp trong cuộc thi nhiếp ảnh thế giới Creative Photo Awards 2020

Những bức ảnh thắng giải trong cuộc thi Creative Photo Awards do tổ chức Siena Photo Awards vừa công bố được chọn lọc từ 24.000 bài dự thi của các nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên đến từ hơn 200 quốc gia.

Nhạc sĩ Phú Quang say đắm trong những bản tình ca cho đêm nhạc riêng mình

Nhắc tới nhạc sĩ Phú Quang, có lẽ khán giả yêu nhạc quá quen thuộc với những bài hát nằm lòng của ông như: Biển nỗi nhớ và em, Có một vài điều anh muốn nói với em, Nỗi nhớ mùa đông, Dạ khúc cho tình nhân, Biển nỗi nhớ và em, Còn tuổi nào cho em...

Đừng lãng quên Marsha P. Johnson – người phụ nữ chuyển giới được Google vinh danh hôm nay

Hôm nay 30.6, Google Doodle đã vinh danh Marsha P. Johnson (1945-1992) – một trong những nhà hoạt động quyền LGBTQ nổi tiếng nhất tại Mỹ vào cuối thế kỷ trước. Động thái này diễn ra trong lúc Tháng tự hào (tháng 6 hằng năm) của cộng đồng LGBTQ sắp kết thúc.

Ngành công nghiệp giải trí tìm kiếm sự cứu trợ sau dịch COVID-19

Các hãng phim Hollywood đã gửi một lá thư tới Quốc hội kêu gọi có các biện pháp hỗ trợ hồi sinh ngành công nghiệp giải trí bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh.

Mỹ muốn trang bị tên lửa siêu thanh cho hàng loạt tàu chiến

Thế giới - Cẩm Bình - 25/10/2020 09:00
Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Robert O’Brien tuần qua công bố một kế hoạch đầy tham vọng: nâng cấp hàng loạt tàu chiến để có thể trang bị tên lửa siêu thanh.

Sống tối giản, tối thiểu để đạt được tối đa

Sách - STYLE Editor - 25/10/2020 08:30
Cuộc sống vốn mong manh, còn sự đời thì vô thường. Chẳng có gì lạ là ai nấy đều khao khát cảm giác an toàn. Nhưng ta không bao giờ tìm được sự an toàn lâu dài từ của cải trần tục.

Lần lượt cho 2 con đi du học, mẹ nhận ra chân lý: Du học không phải là con đường cho mọi đứa trẻ

Giới trẻ - 25/10/2020 08:00
Xấu hổ, ngậm ngùi, chả dám nhìn ai, nhưng làm sao, chẳng nhẽ cứ để con bên đấy? Tôi nhận ra, du học không phải là nơi gửi gắm niềm hy vọng của tất cả cha mẹ cho những đứa con.

Bởi vì xem nhẹ nên vui vẻ, bởi không sân si nên hạnh phúc, bởi miệng mỉm cười nên lòng ấm áp

Giới trẻ - 25/10/2020 07:30
Làm một con người bình yên lặng lẽ nghĩa là không so đo không sốt ruột, không tranh không giành. Phải biết rằng con người ta càng bận rộn, thì trong lòng càng dễ bất an, bởi vì điều bản thân sinh mệnh mong chờ không phải là bận rộn, mà là được nghỉ ngơi trong yên bình.

Kích cầu du lịch nội địa lần 2, TP.HCM có 200 tour giảm giá

Du lịch - Minh An - 25/10/2020 07:15
Nằm trong chương trình kích cầu du lịch nội địa lần 2 đến hết 2020, TP.HCM có gần 100 doanh nghiệp tham gia với 200 tour ưu đãi đến 50%.

Giải Tennis QNH kêu gọi giúp đỡ đồng bào miền Trung

Thể thao - PV - 24/10/2020 22:30
Giải Tennis QNH tranh cúp ASIA do CLB Doanh Nhân Quế Sơn năm nay được tổ chức với sự hỗ trợ truyền thông từ Tập Đoàn truyền thông Thanh Niên; các cơ quan báo chí như Một Thế Giới, Thanh Niên...

KHẨN: Bão chồng bão hướng vào miền Trung

Thời sự - 24/10/2020 22:00
Trong khi bão số 8 đang hướng vào các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị, gần Biển Đông lại xuất hiện áp thấp nhiệt đới có thể mạnh lên thành bão với đường đi hướng vào miền Trung.

Các nhà cái đánh giá cao Biden, người chơi đổ tiền đặt cửa Trump

Thế giới - Anh Tú - 24/10/2020 21:00
Bất chấp nhà cái đánh giá cao Biden trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, người đặt tiền cho cửa Trump chiếm áp đảo.

Cảnh tan hoang sau thiên tai ở 2 xã bị chia cắt của tỉnh Quảng Trị

Thời sự - Quế Sơn - 24/10/2020 20:30
Bị thiên tai tàn phá, 2 xã vùng biên giới của tỉnh Quảng Trị đang trải qua những ngày tháng cơ cực khi người dân thiếu lương thực, nhà cửa trong cảnh hoang tàn.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc biểu dương tinh thần ‘tương thân tương ái’

Thời sự - Quế Sơn - 24/10/2020 20:00
Trong chuyển công tác kiểm tra khắc phục hậu quả mưa lũ tại tỉnh Quảng Bình, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã biểu dương tinh thần tương thân tương ái của các đơn vị, cá nhân, nhà hảo tâm đã giành nguồn lực hỗ trợ nhân dân vùng bão lũ.

Chiều 24.10, thêm 12 ca mắc COVID-19 là người nhập cảnh

Thời sự - 24/10/2020 19:32
Chiều 24.10 ghi nhận thêm 12 ca mắc mới COVID-19 là người nhập cảnh được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 1.160 bệnh nhân.

Vừa lộ diện, “Kiều” của Mai Thu Huyền lại gây tranh cãi

Điện ảnh - 24/10/2020 19:00
Nhà sản xuất “Kiều” vừa công bố cận mặt nữ diễn viên chính, người hóa thân thành Thúy Kiều trong phim. Nhiều tranh cãi trái chiều lập tức xuất hiện xoay quanh nhan sắc cũng như trang phục của nữ chính.

Sao phim Kẻ huỷ diệt 'lên tiếng' sau ca phẫu thuật tim lần ba

Điện ảnh - Đan Thuỳ - 24/10/2020 18:30
Sao phim Kẻ huỷ diệt chia sẻ cảm thấy tuyệt vời sau khi trải qua ca phẫu thuật tim lần ba.

Bắt đối tượng chiếm đoạt 100 triệu đồng của “Góa phụ Rào Trăng 3”

Thời sự - 24/10/2020 18:00
Công an Đắk Nông vừa bắt đối tượng lừa đảo chiếm đoạt 100 triệu đồng của chị Lê Thị Thu Thảo, vợ nạn nhân vụ sạt lở tại Thủy điện Rào Trăng 3. Đối tượng bị bắt sau 4 ngày gây án.

Vì sao xuất siêu luôn là điểm sáng của Việt Nam?

Kinh tế - Tuyết Nhung - 24/10/2020 17:30
Xuất siêu luôn là điểm sáng trong bức tranh kinh tế của Việt Nam nhiều năm qua. Qua từng năm, mức xuất siêu lại có sự gia tăng đáng kể.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Chủ nhật, 25/10/2020