Bên tách cà phê: Cà phê Tâm thức Viên - di sản văn hóa phi vật thể

04/06/2020 13:30
Bên tách cà phê: Cà phê Tâm thức Viên - di sản văn hóa phi vật thể

Năm 2011, văn hóa cà phê Viên được UNESCO tôn vinh là di sản văn hóa phi vật thể, phát xuất từ giá trị tinh thần, giá trị lịch sử, văn hóa,… của hàng quán cà phê với đời sống cộng đồng.

   

 

        

Nếu cà phê đẳng cấp Pháp đặc trưng bởi không gian hàng quán lộng lẫy tân kỳ, là nơi chốn chiêm ngưỡng và trình hiện bản thân; cà phê phong cách Ý biểu đạt ước vọng định danh hồn dân tộc, phẩm tính quốc gia thông qua nghi thức thưởng lãm một tách cà phê; thì cà phê tâm thức Viên được định hình là không gian văn hóa hồn người, hiểu theo nghĩa con người mong muốn thăng hoa phận số nhờ tư duy của chính mình.

Không gian văn hóa hồn người

Viên là thủ đô đế chế Áo thuộc vương triều dòng họ Habsburg - một đế chế đa quốc gia, đa sắc tộc, đa ngôn ngữ dẫn đến nhân tâm không thuần nhất. Nếu tìm kiếm bản sắc thì chẳng thể dựa vào phả hệ lịch sử, hay căn tính dân tộc, mà phải tạo tác từ khát vọng mãnh liệt hướng về tương lai chung. Hàng quán cà phê với động năng sáng tạo của thức uống, cùng đặc trưng không gian phát sinh và hiển lộ vọng động nhân sinh đã trở thành nơi chốn thông diễn tâm thức, tư tưởng và lối sống Viên.

Xuất hiện sau chiến thắng phá trận bao vây thành Viên - bước ngoặt lịch sử giữa phương Đông và phương Tây, hàng quán cà phê Viên ban đầu hoạt động như không gian tạo tác ngôn luận, là nơi chốn để người thưởng lãm được chia sẻ suy nghĩ, thể hiện thâm tâm và thái độ sống. Từ vai trò sơ khởi đó, hàng quán cà phê cung ứng môi trường thuận lợi để con người đối thoại với chính mình và giao tiếp với cộng đồng. Mà giao tiếp, đối thoại lại chính là điều kiện tất yếu trong sự hình thành và phát triển nhận thức, hoàn thiện nhân cách cá nhân và chuẩn mực hành vi con người.

Dễ nhận thấy, hàng quán cà phê Viên đặt trưng với không gian phân thành nhiều khuôn viên nhỏ. Bàn ghế sắp xếp cách xa nhau, cùng lối bày biện nội thất tạo nên những “ốc đảo” để mỗi người tự suy tư, chiêm nghiệm về cuộc đời và ý nghĩa của sự sống. Đó chính là lúc nghiệm sinh, sống với thế giới đầy ước vọng trầm lắng của bản thân. Nhưng để minh định được cái tôi đang là và cái tôi muốn là thì nhất thiết cần năng lượng tỉnh thức, sáng tạo và tri thức. Quán cà phê “Thư viện báo” với hàng trăm tờ báo, tạp chí hoạt động như một trung tâm tin tức, cung cấp nền tảng tri thức để con người nhận định được chiều sâu và chiều rộng trong sự vận hành của đời sống nhân loại. Từ đó mà rõ ràng tương lai mình muốn hướng tới và cái tôi siêu vượt mà mình hướng về.

Một chiều kích quan trọng trong tiến trình siêu vượt bản thân là phóng chiếu mình trong nhân thế bao quanh để khám phá tận cùng chân lý. Những sinh hoạt thường kỳ tại quán cà phê, hay còn gọi là cà phê có chủ đề, trở thành chất liệu kích xúc con người bộc lộ triết lý sống, can đảm thể hiện bản thân và dám sống với niềm tin về thế giới lý tưởng của mình. Bởi lẽ đó, những hàng quán cà phê có tổ chức chủ đề đặc thù như cà phê văn học Café Central, Café Griensteidl, Café Herrenhof… cà phê hòa nhạc Café Frauenhuber, Café Bellevue… cà phê nghệ thuật Café Museum, Café Schwarzenberg… cà phê triết luận Café Korb, Café Siller… đã trở thành biểu tượng khải ngộ của thời đại. Từ những hàng quán cà phê đó đã khởi xuất những tư tưởng và trường phái nhân văn lừng lẫy như Chủ nghĩa Hiện đại, Chủ nghĩa Biểu hiện, thuyết Phân Tâm Học, triết học ngôn ngữ, phong trào ly khai thành Viên…

Không gian thăng hoa phận số đời người

Bên cạnh sắp đặt không gian và tổ chức hoạt động thì bản sắc hàng quán cà phê Viên còn đến từ phong thái, thanh sắc của quán cà phê. Phong thái ở đây là cách đối đãi của nhân viên với khách thưởng lãm ngay từ lúc tiếp đón, phục vụ đến khi khách rời quán. Chẳng phải ngẫu nhiên mà người Viên xem quán cà phê như ngôi nhà thứ hai. Người phục vụ đóng vai trò kết nối và củng cố cảm giác thân thuộc của khách hàng. Họ mặc những bộ tuxedo với nơ gắn trên cổ đầy trang nhã, chào đón khách ngay tại cửa bằng cách gọi tên riêng cùng danh xưng. Người phục vụ sẽ luôn nhớ rõ thông tin cũng như thói quen của những vị khách thường xuyên - được gọi là “stamgast” - để sắp xếp đúng vị trí bàn, phục vụ đúng loại cà phê và bánh, hơn nữa còn cung cấp tin tức mới trên tạp chí theo lĩnh vực mà “stamgast” quan tâm. Vì thế, người phục vụ không chỉ am hiểu về cà phê mà còn có sự nhạy bén trong việc nhận định hành vi khách hàng, liên tục cập nhật tin tức để cung ứng cho khách hàng chính xác điều họ mong muốn.

Thanh sắc được hiểu là bố cục thiết kế tổng thể bao gồm cả nội thất lẫn ngoại thất. Thanh sắc tạo tác nên không gian mở ra trong cảm quan người thưởng lãm một sự vượt trội khác biệt. Hay có thể nói là trình diễn ở mức cao nhất nỗi khát vọng của con người, của thời đại. Hàng quán cà phê Viên luôn là trung tâm của tinh thần sáng tạo và đổi mới. Kiến trúc mái vòm hướng thượng, bàn đá cẩm thạch sang trọng, nội thất gương lớn và đèn điện chùm hiện đại, tiên phong sử dụng ghế Thonet ứng dụng kỹ thuật uốn cong gỗ bằng hơi nước… vừa phản chiếu văn hóa đương thời, hài hòa với dòng chảy lịch sử, lại vừa biểu trưng cho sự năng động hướng về đời sống chân mỹ, định hình định hướng đích đến của khách hàng.

Nếu xem hàng quán cà phê là “không gian của sự sống” thì đặc trưng thức uống, món ăn, thanh sắc… là thể dạng vật chất hữu hình; phong thái phục vụ, tổ chức hoạt động là nền tảng văn hóa; cảm thức về khả năng thăng hoa sự sống thoát thai từ sự cộng hưởng giữa không gian biểu tượng vượt lên trên đời thường và khát vọng siêu vượt trong tâm khảm người thưởng lãm cà phê chính là hồn vía tinh thần. Giá trị vật chất, giá trị văn hóa, giá trị tinh thần tương liên tạo tác nên bản sắc hàng quán cà phê Viên. Và khi hàng quán cà phê minh định được bản sắc văn hóa thì cũng đã đồng thời cung ứng hoặc định đạo trong tâm thức, tâm thế khách hàng đường hướng vượt thoát hiện tại để đạt đến đời sống lý tưởng.

Nói đơn thuần, toàn bộ cấu phần bản sắc hàng quán cà phê cung ứng bối cảnh, tình cảnh lý tưởng để con người nghiệm sinh - nhận ra cái tôi, bộc lộ tư duy - trình hiện cái tôi, phóng chiếu - nhận chân cái tôi lý tưởng. Đây chính là quá trình chuyển hóa tư duy, hành vi để siêu vượt từ cái tôi đến cái tôi lý tưởng. Từ trong hoạt động thảo luận về mối quan tâm chung, con người sẽ tìm thấy mẫu người lý tưởng chung và lối sống đúng đắn để cùng nhau đạt đến tương lai lý tưởng chung. Đó cũng chính là lý do giải nghĩa vì sao khởi xuất từ hàng quán cà phê Viên không phải là những sáng tạo công nghiệp vật chất, mà là những tư tưởng khai minh tinh thần, khám phá miền tư duy và nhân cách con người.

Hàng quán cà phê Viên từ chỗ tạo tác ngôn luận, tạo tác kiến thức đã dần trở thành không gian văn hóa chứa đựng tâm thức thế kỷ, vinh thăng phận số con người và đồng thời đã góp phần đưa Viên xác lập vị thế là một trong những trung tâm văn hóa, trung tâm học thuật, trung tâm sáng tạo… của thế giới. Đây là lý do cơ bản để UNESCO vinh danh hàng quán cà phê Viên là di sản văn hóa phi vật thể.

Đón đọc kỳ sau: Hàng quán cà phê và hào khí dân tộc Hungary


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Sự thật đằng sau thông tin các thương hiệu nổi tiếng bị phá sản, ngừng sản xuất vì COVID-19

Mới đây, mạng xã hội xuất hiện bài đăng với nội dung là nhiều thương hiệu lớn như Channel, Hermes, Zara, Victoria’s Secret… ngưng sản xuất hoặc phá sản do đại dịch COVID-19. Vậy thì sự thật đằng sau đó thế nào?
2

Nhà thiết kế váy cưới Vera Wang khoe vóc dáng đón tuổi 71 gây ngỡ ngàng

Bước vào độ tuổi U.80 Vera Wang vẫn tự tin diện bra-top khoe eo thon cùng làn da mượt mà trong ngày đón chào ngày sinh nhật tuổi 71.
3

Đừng lãng quên Marsha P. Johnson – người phụ nữ chuyển giới được Google vinh danh hôm nay

Hôm nay 30.6, Google Doodle đã vinh danh Marsha P. Johnson (1945-1992) – một trong những nhà hoạt động quyền LGBTQ nổi tiếng nhất tại Mỹ vào cuối thế kỷ trước. Động thái này diễn ra trong lúc Tháng tự hào (tháng 6 hằng năm) của cộng đồng LGBTQ sắp kết thúc.
4

Chi Pu tung teaser 'nóng' gây sốt cộng đồng mạng

Sau thành công vang dội từ bài hit Cung đàn vỡ đôi, Chi Pu tiếp tục gây bão khi trình làng teaser đầy bí ẩn, hé lộ nhan sắc mặn mà khiến fan “điêu đứng”.
5

Tác giả Harry Potter bị cộng đồng LGBT tẩy chay vì bình luận 'chuyện nhạy cảm'

Hai trong số những trang web hâm mộ Harry Potter lớn nhất đã tẩy chay tác giả JW Rowling vào hôm 2.7 vừa rồi vì những bình luận của bà trước đó về cộng đồng người chuyển giới.

Chuyện về con trai khiêm tốn của Celine Dion và người chồng quá cố René-Charles Angelil

Vào năm 1980, Celine Dion trình làng sự nghiệp ở tuổi 12. Cùng năm, cô gặp chồng tương lai, Rene Angelil, 38 tuổi. Cả hai làm việc cho đến năm cô ở độ tuổi 20 thì họ bắt đầu hẹn hò. Vào ngày sinh nhật lần thứ 25, Rene ngỏ lời cầu hôn và hai người làm đám cưới 1 năm sau đó.

Các bom tấn Hollywood bắt đầu ghi hình trở lại sau khi COVID-19 tạm lắng

Các dự án phim bom tấn của Hollywood luôn được ưu tiên tại nhiều quốc gia như New Zealand bởi vì chúng mang lại lợi ích kinh tế rất lớn.

Hôn nhân đồng tính mang lại 3,8 tỉ USD cho nền kinh tế Mỹ sau 5 năm

Hôn nhân đồng giới không chỉ mang ý nghĩa về mặt nhân quyền mà còn thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế Mỹ.

Phạm Vĩnh Lộc: Chàng trai trẻ mê cái xưa cũ của lịch sử

Phạm Vĩnh Lộc cao 1m80, cơ bắp săn chắc nhờ từng là một huấn luyện viên thể hình. Chàng trai này thích phong cách thời trang hiện đại và mê phượt. Ấy vậy mà cái tên Phạm Vĩnh Lộc được cộng đồng mạng biết tới qua một hoạt động hoàn toàn trái ngược. Đó là đam mê viết sử.

Diễn viên hài là nghi phạm đặt camera quay lén tại nhà vệ sinh đài KBS

Ngày 2.6, tờ Chosun Ilbo đưa tin người đặt camera quay lén tại nhà vệ sinh nữ của đài KBS là diễn viên hài khá có tiếng từng làm việc tại đài truyền hình này.

‘Họa sư điện ảnh’ Lý An và 10 đề cử phim xuất sắc nhất trong sự nghiệp

Không hề quá lời khi nhìn nhận Lý An như một trong những nhà làm phim đương đại gốc Á xuất chúng nhất. Điều được kiểm chứng qua hàng loạt đề cử, giải thưởng vinh danh ông ở nhiều LHP hàng đầu thế giới.

Điều tra vụ nhà vệ sinh nữ của đài KBS bị gắn camera quay lén

Cảnh sát Hàn Quốc đã mở cuộc điều tra ngay sau khi một camera quay trộm được phát hiện trong nhà vệ sinh nữ của tòa nhà KBS.

Đông đảo ngôi sao Mỹ tham dự giải Grammy đặc biệt tôn vinh những người chống dịch COVID-19

Viện Hàn lâm khoa học và nghệ thuật thu âm (Mỹ) sẽ tổ chức một sự kiện tôn vinh những người lao động trên khắp nước Mỹ vừa có công ngăn chặn dịch COVID-19, với sự tham gia của các ngôi sao như: Brad Pitt, Oprah Winfrey, Herbie Hancock và Harry Connick, Jr....

Trung Quốc đổi tên ‘Viện Khổng Tử’

Thế giới - 06/07/2020 09:00
Trong bối cảnh vấp phải làn sóng phản đối khắp thế giới với các cáo buộc gián điệp, Bộ Giáo dục Trung Quốc đã từ bỏ thương hiệu Viện Khổng Tử, đổi tên thành “Trung tâm Hợp tác và giáo dục ngôn ngữ”.

Minh đạo nhân sinh - Tinh hoa cổ học Trung Hoa dưới góc nhìn giáo sư Đại học Harvard

Sách - 06/07/2020 08:30
Tư tưởng phổ quát của “Minh đạo nhân sinh” cũng chính là “Đạo”: “Đừng tìm kiếm bạn là ai, chứ chưa nói đến việc nắm lấy những gì bạn tìm thấy. Thay vì lựa chọn cách chấp nhận bản thân, hãy chọn cách tu dưỡng mình.

7 giới hạn không được phép vượt qua để tránh tai họa khôn lường

Giới trẻ - 06/07/2020 08:00
Hãy xem trong 7 giới hạn sau đây, đã bao giờ bạn đã vượt qua giới hạn nào hay chưa.

Nếu cuộc đời "ép" tôi trở thành một con sói, tôi chọn làm một con sói lương thiện!

Giới trẻ - 06/07/2020 07:30
Bạn nên hiểu rõ ràng, chọn tử tế trong giao tiếp, không phải vì bạn ngốc, mà là vì lòng lương thiện khiến bạn làm việc gì cũng không thẹn với lương tâm và để bản thân luôn nhận được vui vẻ vì làm việc chính nghĩa.

TikTok kiếm tiền khủng thế nào trước khi có thể mất 6 tỉ USD do lệnh cấm ở Ấn Độ?

Công nghệ - 06/07/2020 07:15
Hơn 800 triệu người dùng trên toàn cầu mang lại doanh thu khổng lồ cho TikTok của Công ty ByteDance (Trung Quốc). Song, TikTok đang đối mặt nguy cơ mất 6 tỉ USD nếu bị cấm hoàn toàn ở Ấn Độ.

Sau ca tử vong, Gia Lai phát hiện thêm 9 trường hợp mắc bệnh bạch hầu

Sức khỏe - 05/07/2020 23:30
Sáng 5.7, ông Đinh Hà Nam, Phó Giám đốc Sở Y tế Gia Lai xác nhận, bệnh nhân Vung (SN 2016, trú tại làng Bông Hiot, xã Hải Yang, huyện Đak Đoa, tỉnh Gia Lai) dương tính với bệnh bạch hầu, đã tử vong vào sáng cùng ngày.

Người mua trái phiếu có thể mất trắng nếu doanh nghiệp gặp khó

Kinh tế - 05/07/2020 23:28
Nhà đầu tư không nên mua trái phiếu doanh nghiệp chỉ vì lãi suất cao. Nếu doanh nghiệp phát hành gặp khó khăn, rất có thể người mua không thu hồi được khoản tiền đầu tư trái phiếu, gồm cả gốc lẫn lãi.

Đưa 310 công dân Việt Nam tại Malaysia về nước

Thời sự - 05/07/2020 23:00
Ngày 5.7, các cơ quan chức năng Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia, Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam và các cơ quan chức năng Malasyia đã phối hợp thực hiện chuyến bay chở khoảng 310 công dân Việt Nam từ Malaysia về nước.

Trung Quốc ra yêu sách chủ quyền cả vùng phía đông Bhutan

Thế giới - 05/07/2020 22:30
Phía chính quyền Bắc Kinh lần đầu tiên đưa cả vùng phía đông Bhutan vào tranh chấp biên giới giữa hai nước, sau khi chỉ đòi chủ quyền khu bảo tồn động vật hoang dã Sakteng vào tháng trước.

Mưa lớn đe dọa gây thêm lũ lụt, Trung Quốc nâng mức ứng phó khẩn cấp

Thế giới - 05/07/2020 22:00
Sau khi cơ quan khí tượng Trung Quốc cảnh báo mưa lớn sẽ duy trì trong nửa đầu tháng 7 với lượng nước nhiều hơn trung bình các năm trước, Bộ Thủy lợi nước này cho biết đã nâng mức ứng phó khẩn cấp để kiểm soát lũ từ mức 4 lên mức 3.

Clip tài xế container ốm đòn vì cản đường nhiều ô tô chờ đèn đỏ, đòi tháo phanh xe khác

Video - 05/07/2020 21:30
Cản đường xe container định tháo phanh và làm nhiều ô tô khác chờ đèn đỏ không thể di chuyển, tài xế nhận trái đắng.

Người Hong Kong sáng tạo mật ngữ để tránh vi phạm luật an ninh

Thế giới - 05/07/2020 21:00
Luật an ninh quốc gia có hiệu lực vẫn không thể khiến người dân Hồng Kông ngừng bày tỏ quan điểm đòi dân chủ và phản kháng chính quyền Bắc Kinh.

Giá vàng tăng vượt mốc 50 triệu đồng/lượng chỉ còn là vấn đề thời gian

Kinh doanh - 05/07/2020 19:00
Giá vàng đã duy trì đà tăng trong 4 tuần liên tiếp và khả năng sẽ lập những mức đỉnh mới, bởi dịch COVID-19 khiến giới đầu tư tìm đến những tài sản an toàn như vàng.

Trường chuyên: bất đồng về việc loại bỏ hay không loại bỏ

Giáo dục - 05/07/2020 18:30
Những ngày qua câu chuyện nên giữ hay bỏ trường chuyên đang thu hút nhiều ý kiến tranh luận, có người cho rằng trường chuyên có những hạn chế nên cần loại bỏ, người khác thì lại cho rằng trường chuyên làm tốt nhiệm vụ đào tạo nhân tài cho đất nước.

Clip cầm dao đi cướp bị chủ cửa hàng phang 6 chai bia vào đầu đến ngất xỉu

Video - 05/07/2020 12:00
Gã trai xấu số đi cướp không xem ngày bị thứ dữ đánh đến ngất xỉu" là bình luận của dân mạng khi xem clip này.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 2, 06/07/2020