Tôi xem Sex Education trong một buổi tối rảnh rỗi, ban đầu chỉ nghĩ đơn giản là xem một bộ phim giải trí nói về tuổi mới lớn. Nhưng càng xem, tôi càng bị cuốn vào thế giới học đường đầy rối ren trong phim, nơi những học sinh trung học vật lộn với đủ thứ chuyện: mâu thuẫn giữa học sinh với học sinh, học sinh với giáo viên, chuyện tò mò về tình dục, phân biệt đối xử, bắt nạt, áp lực học tập, định kiến, cô đơn… Tất cả hòa trộn lại thành một thế giới vừa hỗn loạn, vừa đau lòng.
Có những cảnh tôi xem mà thấy nghẹn, khi một học sinh bị bắt nạt đến mức sợ đến trường, hay khi một cô bé chỉ vì tò mò mà bị cả lớp gán cho đủ lời đồn ác ý. Một thế giới mà người lớn nghĩ chỉ là “chuyện con nít”, nhưng với lũ trẻ, nó thực sự là cuộc chiến mỗi ngày.
Tôi tắt phim, ngồi im một lúc lâu. Trong đầu chỉ nghĩ đến con gái mình, cháu năm nay học lớp 11. Không biết thế giới của con ngoài kia có giống như trong phim không nhỉ? Hay phim ảnh phương Tây họ làm quá lên để câu chuyện kịch tính hơn?
Tối hôm đó, tôi quyết định hỏi con. Không phải kiểu tra khảo, mà là một cuộc trò chuyện nhẹ nhàng, như hai người bạn. Tôi hỏi: “Con này, ở trường con có mấy chuyện kiểu bắt nạt hay bè phái như trong phim không?”. Tôi không ngờ con lại trả lời thẳng thắn đến thế.
Con bảo: “Có chứ mẹ, không đến mức đánh nhau nhưng kiểu chia phe thì nhiều lắm. Có nhóm chỉ chơi với những đứa nhà giàu, nhóm khác thì chuyên nói xấu người khác. Có bạn bị cô lập chỉ vì ăn mặc khác một chút. Rồi chuyện yêu đương thì đầy, nhiều khi học sinh còn quan tâm đến chuyện đó hơn là bài kiểm tra.”
Tôi hơi sững người. Con kể tiếp, giọng có chút hờ hững, nhưng tôi nghe ra trong đó nhiều điều khiến mình trăn trở. Con nói, nhiều bạn ở trường không tìm được người để tâm sự, có chuyện buồn cũng không dám nói với bố mẹ vì sợ bị mắng, sợ bị cho là “rảnh rỗi, học không lo học”.
Có những bạn bị bắt nạt mà vẫn cười giả vờ như không sao, chỉ vì không muốn ai biết mình yếu đuối.
Tôi lặng đi. Thì ra, thế giới học đường của con hôm nay cũng nhiều phức tạp và đầy cảm xúc y như bộ phim kia. Không ồn ào như phương Tây, không kịch tính như phim, nhưng vẫn tồn tại những nỗi đau thầm lặng, những tổn thương âm ỉ mà nếu cha mẹ không đủ tinh ý, ta sẽ chẳng bao giờ biết.
Tôi chợt nhận ra, lâu nay mình vẫn đang nhìn con qua lăng kính của một người lớn, nghĩ rằng con chỉ cần ăn học tử tế, điểm cao, ngoan ngoãn là đủ. Tôi quên mất rằng, con tôi cũng đang sống trong một “xã hội thu nhỏ” đầy mâu thuẫn, nơi mỗi ngày con đều phải tìm cách thích nghi, bảo vệ bản thân và tìm kiếm sự thấu hiểu.
Đêm đó, tôi nói với con: “Nếu có chuyện gì ở trường, đừng giấu mẹ nhé. Mẹ không hứa giải quyết được hết, nhưng mẹ hứa sẽ luôn lắng nghe.” Con gật đầu, nhoẻn miệng cười, nụ cười vừa nhẹ nhõm, vừa khiến tôi thấy lòng mình ấm lên.
Xem Sex Education, tôi nhận ra một điều quan trọng: đôi khi, để hiểu con, ta không cần những bài giảng đạo lý hay lý thuyết nuôi dạy con phức tạp. Chỉ cần chịu ngồi xuống, nói chuyện, lắng nghe và nhìn thế giới từ góc nhìn của con. Vì chỉ khi đó, ta mới thực sự hiểu được con mình đang sống trong một thế giới như thế nào và con cần ta ra sao.
