Tôi năm nay 39 tuổi, có 2 đứa con, một gái, một trai. Thời điểm con gái lớn bước vào tuổi dậy thì, tôi cũng tìm hiểu tư liệu để giáo dục giới tính cho con. Trong những bộ phim, cuốn sách đã xem, tôi nhớ mãi về bộ phim Sex Education. Không phải vì những kiến thức giáo dục giới tính được truyền tải trong bộ phim, mà vì một chi tiết khiến tôi nhớ lại thời thơ ấu của mình.
Michael Groff là một nhân vật gây ấn tượng trong phim. Ông ta là một hiệu trưởng hà khắc với học sinh, một người chồng hà khắc với vợ, một người cha hà khắc với con. Nhưng hóa ra sâu bên trong nhân vật này lại có rất nhiều tổn thương.
Những năm tháng thơ ấu, ông ta bị chính bố đẻ và anh trai bắt nạt. Bố ông ta thiên vị người con trai lớn một cách rõ ràng. Và rồi sau này, khi có con, ông ta cũng phạm phải sai lầm giống bố, có sự thiên vị với các con. Michael tỏ ra yêu quý con gái hơn con trai rõ rệt. Rất may là sau này, ông ta cũng nhận ra được sai lầm và sau đó dũng cảm bày tỏ tình thương của mình với con trai.
Michael Groff lúc nhỏ đã bị thiên vị, bắt nạt trong chính gia đình mình.
Xem những phân cảnh thiên vị trong phim, tôi đã rùng mình, rơi nước mắt nhớ lại chính gia đình mình. Tôi có một người chị gái, học giỏi, xinh đẹp hơn tôi nhiều. Từ nhỏ, chị đã là ngôi sao ở nhà và ở trường. So với chị, tôi như một "sản phẩm lỗi" vậy.
Vì sao tôi nghĩ vậy? Vì chính cha mẹ đã khiến tôi nghĩ như vậy. Cha mẹ tôi thiên vị chị vô cùng, lúc nào cũng dành lời ngợi khen, đi đâu cũng dắt chị theo, trong khi tôi thì bị bỏ bê. Khi gặp người ngoài, cha mẹ cũng chỉ nói suốt ngày về chị, trong khi tôi thì bị lờ đi, chẳng đả động tới. Nếu chị mắc lỗi sai, cha mẹ sẽ nhắc nhở nhẹ nhàng, cười xòa cho qua. Ngược lại là tôi, dù một lỗi nhỏ cũng tưởng như chuyện động trời.
Dù tôi có cố gắng ngoan ngoãn, hiếu thảo với bố mẹ đến cỡ nào thì cũng chẳng bì được với chị. Thời điểm mẹ ốm phải vào viện, dù tôi là người kề bên cơm bưng nước rót, đổ bô chăm sóc suốt một tháng trời. Nhưng trong một lần nghe lỏm được mẹ nói chuyện với người ngoài, tôi chỉ thấy mẹ khen cô con gái lớn giỏi giang, có quan hệ tốt, giúp mẹ được nằm phòng bệnh tốt, được bác sĩ tốt điều trị. Tuyệt nhiên không nhắc đến con út một lời.
Chính điều đó khiến sau khi mẹ khỏe mạnh lại hoàn toàn, tôi đã ít trở về nhà. Bởi mỗi lần trở về, tôi lại cảm giác như mình là một người vô hình.
Những trải nghiệm này khiến tôi luôn tự thề với lòng, đối với 2 đứa con của mình, tôi sẽ luôn yêu thương một cách công bằng.
Thực tế, trong nhiều gia đình, chuyện cha mẹ thiên vị một đứa con hơn một đứa con khác không phải điều hiếm. Có nhiều lý do dẫn đến sự thiên vị này, bao gồm ảnh hưởng từ văn hóa, tư tưởng truyền thống như trọng nam khinh nữ hoặc ưu ái con trưởng, con út.
Ngoài ra, sự khác biệt về tính cách, hoàn cảnh đặc biệt như con bị bệnh, con sinh non hoặc con nuôi cũng khiến bố mẹ vô thức dành nhiều tình cảm hơn cho một đứa trẻ.
Một số phụ huynh có xu hướng thiên vị do cảm thấy hợp tính với một đứa con hơn hoặc đặt kỳ vọng lớn vào một đứa con nhất định.
Dù lý do là gì, thiên vị con cái có thể gây tổn thương cho đứa trẻ bị bỏ rơi, khiến chúng cảm thấy mặc cảm, thiếu tự tin, thậm chí xa lánh gia đình. Đồng thời, đứa con được ưu ái cũng có thể trở nên kiêu ngạo, ích kỷ hoặc ỷ lại. Về lâu dài, sự thiên vị có thể làm rạn nứt mối quan hệ giữa anh chị em và ảnh hưởng đến sự gắn kết gia đình.
Để tránh tình trạng này, bố mẹ cần nhận thức rõ hành vi của mình, hiểu rằng công bằng không có nghĩa là đối xử giống hệt nhau mà là đáp ứng nhu cầu của từng đứa trẻ một cách hợp lý. Giao tiếp cởi mở, lắng nghe cảm xúc của con cái, không so sánh giữa các con và khuyến khích tình cảm anh chị em là những cách giúp duy trì sự công bằng.
Ngoài ra, cả bố và mẹ nên cùng chia sẻ trách nhiệm nuôi dạy con cái để đảm bảo không có sự thiên vị do sự gắn bó với một đứa trẻ hơn đứa khác.
Dù việc thiên vị đôi khi là vô thức, điều quan trọng nhất vẫn là bố mẹ cần tỉnh táo nhận ra và điều chỉnh, tạo ra một môi trường gia đình yêu thương, bình đẳng, nơi tất cả con cái đều được trân trọng và đối xử công bằng.
