Chi - con gái tôi là một đứa trẻ thông minh và nhạy cảm, nhưng từ bé đã gặp khó khăn trong việc kết bạn. Ở trường, con bé thường ngồi một mình trong giờ ăn trưa. Các buổi sinh nhật, tiệc tùng của lớp, con bé luôn là người đầu tiên về hoặc thậm chí không được mời.
Làm mẹ, tôi đau lòng vô cùng. Tôi luôn tự nhủ con bé "quá hiền lành" hoặc "không gặp được người bạn tốt". Tôi thường khuyên con: "Cố gắng hòa đồng đi con" hoặc "Con phải mở lòng ra" . Nhưng mọi lời khuyên đều vô dụng. Chi càng ngày càng thu mình lại, chỉ tìm niềm vui trong sách vở và thế giới ảo, gánh nặng tâm lý đè nặng lên cả gia đình.
Tôi đã đổ lỗi cho môi trường, cho bạn bè, thậm chí cho cả số phận. Tôi chưa bao giờ dám nhìn lại chính mình. Cho đến khi tôi xem Sex Education .
Tôi bắt đầu xem phim vì tò mò, nhưng rồi lại bị cuốn vào các bài học tâm lý. Tôi đặc biệt chú ý đến cách các nhân vật giải quyết các vấn đề về tự tin, ranh giới và giao tiếp. Trong một phân đoạn, Jean Milburn (mẹ Otis) có nói về việc các vấn đề của con cái thường là "bóng dáng phản chiếu những nỗi sợ hãi và thói quen độc hại của cha mẹ".
Câu nói đó như một cú sốc. Tôi chợt nhớ lại mình. Tôi là người mẹ luôn sợ hãi va chạm, ghét tranh cãi, và luôn chọn cách nhẫn nhịn, chịu đựng sự bất công ở cơ quan hay ngoài xã hội. Tôi luôn tâm niệm: "Thôi kệ đi cho yên chuyện". Không chỉ vậy, tôi còn là người mẹ hay than vãn. Mỗi khi có chuyện không vừa ý, tôi thường than thở, đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc người khác, hiếm khi chủ động đứng lên giải quyết. Tôi tự hỏi, những thói quen và nỗi sợ hãi đó của tôi đã vô tình "ngấm" vào Chi bằng cách nào, để rồi nó trở thành một phần tính cách của con?
Tôi chợt liên hệ Chi với nhân vật Aimee Lou Wood sau vụ bị quấy rối trên xe buýt. Aimee, vốn là cô gái hòa đồng, bỗng trở nên cô độc, không dám đi xe buýt và không dám nói ra sự thật. Aimee sợ hãi, và cô bé chọn cách im lặng, tự cô lập. Sự im lặng không chỉ là một phản ứng tự vệ, mà còn là rào cản giao tiếp lớn nhất.
Tôi đau đớn nhận ra, con gái tôi không bị xa lánh vì "hư" hay "xấu tính" mà vì con thiếu tự tin để lên tiếng. Con không dám thể hiện ý kiến khác biệt, không dám nói "Không," khiến người khác nghĩ con dễ bị bắt nạt hoặc không có cá tính. Con sợ rắc rối giống như mẹ, con quá sợ va chạm, sợ làm phật lòng người khác, nên con luôn rút lui khỏi mọi cuộc tranh luận hay hoạt động nhóm. Chính vì thế, con vô tình tạo ra rào cản khi không biết cách thể hiện cảm xúc, khiến bạn bè khó tiếp cận và hiểu lầm con là người lạnh lùng hoặc chảnh chọe.
Tôi đau đớn hiểu ra tôi đã vô tình truyền cho con gái "gen" sợ hãi và tính cách nhẫn nhịn tiêu cực, khiến con không có khả năng bảo vệ ranh giới và thiết lập các mối quan hệ lành mạnh. Sự cô đơn của con bé chính là hậu quả từ cách sống quá sợ sệt, thiếu bản lĩnh của tôi.
Sau khi xem phim, tôi bắt đầu thay đổi từ chính mình. Tôi học cách dám lên tiếng tại nơi làm việc một cách lịch sự nhưng dứt khoát. Tôi chia sẻ những thay đổi nhỏ này với con.
Tôi và Chi cùng thảo luận về các tình huống trong phim, đặc biệt là cách Maeve Wiley - cô gái có vẻ ngoài khó gần nhưng luôn mạnh mẽ và thẳng thắn đã tạo ra ranh giới và tìm thấy những người bạn thực sự. Bài học lớn nhất tôi dạy con (và tự dạy mình) là dám lên tiếng không phải là gây hấn, mà là tôn trọng chính mình.
Chúng tôi bắt đầu luyện tập bằng học cách nói những câu như: "Nếu mình không đồng ý với ý kiến này, mình có quyền nói ra" hay "Nếu bạn làm thế khiến mình không thoải mái, mình phải yêu cầu bạn dừng lại" với chính mình.
Khi con gái tôi học được cách đặt ranh giới và tự tin bảo vệ ý kiến của mình, tôi thấy con bé dần cởi mở hơn, ánh mắt không còn sự sợ hãi. Con bé vẫn chưa có nhiều bạn, nhưng những người bạn mới của con là những người thực sự tôn trọng con.
Tôi biết ơn Sex Education đã giúp tôi nhìn nhận sự thật đau lòng này. Hóa ra, để con gái được hạnh phúc và hòa nhập, điều tôi cần làm không phải là sửa đổi con bé, mà là sửa chữa bản thân mình trước.
