Cùng với sự phát triển của công nghệ, máy ảnh kỹ thuật số đang ngày càng mạnh mẽ và trở nên phổ biến. Nhưng từ đâu đó, ảnh hưởng của máy ảnh analog (hay máy ảnh film) vẫn còn rõ nét, chứ không chỉ là một sự hoài niệm vô thường.
Giữa những ma trận của máy ảnh số hiện đại, âm thanh "xoạch xoạch" của màn trập trên chiếc máy ảnh film, cho đến tiếng "rẹt rẹt" của cuộn film outdate dường như vẫn đủ sức níu kéo những người trẻ hoài cổ về với một thời xưa cũ, thậm chí khiến họ đắm chìm mê mệt trong thú vui được coi là "lỗi mốt" đối với nhiều người.
Vậy điều gì đang khiến nhiếp ảnh film dần quay trở lại trong vài năm gần đây?
Máy ảnh analog và giá trị sưu tầm
Việc sưu tập máy ảnh không bao giờ là nhàm chán vì bạn có thể tìm thấy rất nhiều các loại máy ảnh khác nhau.
Không giống như đa số các máy ảnh kỹ thuật số với thiết kế ít nhiều trông "na ná" nhau, máy ảnh film sở hữu nhiều kiểu dáng rất độc đáo và cổ điển, khiến chúng trở nên "không đụng hàng".
Một số loại phổ biến bao gồm máy ảnh "ngắm và chụp" (point-and-shoot), máy ảnh phản xạ ống kính đơn (single lens reflex), máy ảnh phản xạ đôi (twin reflex), máy ảnh lấy ngay và máy ảnh rangefinder.
Cấu tạo của mỗi loại máy ảnh lại bị ảnh hưởng bởi hệ thống quang học của chúng - hay còn gọi là phương pháp truyền hình ảnh qua kính ngắm, và định dạng mà chúng sử dụng - như 5mm, định dạng trung bình, định dạng lớn,...
Ở một góc độ khác, điều khiến các máy ảnh analog trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà sưu tập là chúng có giá thành tương đối rẻ.
Nếu đủ kiên nhẫn và may mắn, bạn hoàn toàn có thể sở hữu một số máy ảnh film loại tốt, thậm chí rất tốt với giá thành chỉ vài triệu đồng. Con số này thấp hơn đáng kể so với những máy kỹ thuật số tầm trung đến cao cấp, thường có giá lên tới cả chục triệu đồng.
Máy ảnh analog giúp bạn có kiến thức về nhiếp ảnh
Về cơ bản, máy ảnh film không khác nhiều so với máy ảnh kỹ thuật số. Nhưng thay vì làm bạn choáng ngợp bằng các tính năng thân thiện với người dùng, máy ảnh film đưa bạn trở lại những điều cơ bản.
Trên thực tế, đây được coi là một "công cụ giảng dạy" tuyệt vời cho những nhiếp ảnh gia mới vào nghề, vì nó cho bạn thấy tất cả các yếu tố cơ bản của nhiếp ảnh mà không cần sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại.
Ở một nơi nào đó, bạn sẽ bắt gặp những cậu thanh thiếu niên bắt đầu mày mò từng nút chỉnh tốc độ, khẩu độ đến các thao tác tháo, lắp, bảo quản phim, chụp và rửa ảnh trong hào hứng. Thế rồi ngay cả đối với những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, cảm xúc ấy vẫn không hề mất đi.
Tất cả đều đòi hỏi một sự kì công và chỉ những ai có đủ yêu thích mới có thể kiên trì theo đuổi.
Chụp ảnh phim buộc bạn phải tỉ mỉ hơn
Máy ảnh kỹ thuật số ngày nay rất chính xác. Điều này cho phép ngay cả người mới bắt đầu cũng khó có thể mắc lỗi khi chụp.
Tất cả những gì bạn cần làm chỉ là đặt nó ở chế độ tự động, nhấn nút chụp là bạn đã có một bức ảnh đẹp.
Nếu gặp khó khăn với bố cục, bạn thậm chí có thể bật các đường lưới trên màn hình để hướng dẫn. Đây là tất cả các tính năng hoàn hảo để sử dụng, cho đến khi bạn nhận ra rằng chúng đã biến bạn thành một nhiếp ảnh gia lười biếng.
Chụp ảnh phim trái lại - buộc bạn phải chủ động đưa ra quyết định ở mọi lúc.
Bạn không thể chọn chế độ tự động trên máy ảnh analog hoàn toàn bằng tay, vì vậy chúng ta sẽ bị bắt buộc phải học cách sử dụng từng vòng đo, nút bấm và cần gạt của thiết bị.
Hơn thế nữa, trong khi máy ảnh kỹ thuật số có thể lưu trữ hàng nghìn bức ảnh trong một thẻ nhớ, thì với máy ảnh film, bạn chỉ có được 24 hoặc 36 khung hình cho một cuộn film.
Vì vậy thay vì "bấm lấy bấm để" với hy vọng có được một bức ảnh đẹp, số lượng khung hình hạn chế buộc bạn phải tỉ mỉ hơn và nghiên cứu mọi góc độ trước khi chụp.
Đặc điểm chung của việc sử dụng film khi chụp là mắc lỗi và rút kinh nghiệm. Nó khiến bạn tự suy nghĩ thay vì lệ thuộc vào chiếc máy ảnh, để đưa ra quyết định cho bạn một cách mù quáng.
Những tác phẩm luôn tạo sự bất ngờ
Nếu như với máy ảnh kỹ thuật số, mỗi bức ảnh cho ra đều được hiển thị ở chế độ xem trước của màn hình LCD, thì với máy ảnh film, điều này là không thể.
Do đó, mỗi lần nhấn chụp đều là ẩn số. Mỗi khoảnh khắc chỉ có một cơ hội để lưu giữ, không thể chụp liên tục giống như máy ảnh số hay điện thoại thông minh, dẫn đến thành phẩm có thể bị rủi ro.
Ảnh film cũng mang những màu sắc rất riêng. Tông màu chủ đạo của mỗi cuộn film có thể chuyển sang xanh hoặc vàng, tạo cảm giác hoài cổ, nhuốm màu thời gian mà máy ảnh số khó có thể làm được.
Cảm xúc mang lại khi chụp film sẽ không thể tìm thấy được ở những hình thức chụp ảnh khác trong thời đại kỹ thuật số hiện nay: Từ hồi hộp, lo sợ, mong chờ khi bấm chụp đến lúc chờ ảnh được tráng xong, lúc nhận thành phẩm, có người phấn khích, có người lại thất vọng vì không phải lần bấm chụp nào cũng ra được bức ảnh ưng ý.
Tận hưởng khoảnh khắc của sự bất định
Bất chấp những nỗ lực giới thiệu nhiếp ảnh film đến với công chúng, các hãng máy ảnh vẫn chịu sụt giảm lượng film bán ra hàng năm vì không còn đủ người mua.
Ngày nay, việc tìm kiếm máy ảnh film tại các cửa hàng cũng trở nên khó khăn hơn, các phòng lab rửa ảnh cũng không có nhiều.
Sự thật là nhiếp ảnh phim vẫn tiếp tục đối mặt với cuộc chiến khó khăn, bất chấp sự hồi sinh trong những năm gần đây của các thương hiệu nổi tiếng như Polaroid, Fujifilm Instax và Ektachrome (Kodak).
Không ai biết thú vui hoài cổ này sẽ kéo dài bao lâu, nhưng giá trị để thưởng thức chúng khi vẫn còn cơ hội là điều không thể bàn cãi. Để rồi từ đó, những cảm xúc đặc biệt vẫn sẽ còn đọng lại mãi trên từng tấm film, từng bức ảnh, từng ký ức của những con người gắn bó với chúng.
Nguyễn Nguyễn
