Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm
Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
Nhắc đến Trương Nguyện Thành, người ta đã nhớ ngay đến vị giáo sư "quần đùi", tác giả quyền sách "Cha Voi", người tâm huyết với khoa học, hết lòng hỗ trợ các tổ chức giáo dục Việt Nam phát triển. Để có được thành công như hiện tại, ông đã đi qua tuổi thơ đầy khốn khó, từng bán thuốc lá dạo, làm thuê, sống trong trại tị nạn ở Thái Lan. Khi sang Mỹ, bằng quyết tâm, nghị lực của mình, Trương Nguyện Thành lao vào nghiên cứu và tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học North Dakota, lấy bốn bằng phụ về lý, Toán, Kế Toán và Công nghệ Thông tin. Ông tiếp tục theo đuổi khoa học bằng cách hoàn thành đồ án Tiến sĩ. Năm 1992, Đại học Utah chính thức mời ông về làm giáo sư khoa Hóa học.
Tính đến nay, ông đã có hơn 200 bài báo được in trên các tạp chí khoa học quốc tế. Năm 2007, giáo sư Trương Nguyện Thành đã được Phó Chủ tịch UBND TP.HCM khi đó là ông Nguyễn Thiện Nhân mời về nước để phát triển ngành khoa học và công nghệ tính toán. Sau đó, ông lần lượt được bố nhiệm chức danh Phó hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen và trường Đại học Văn Lang TP.HCM.
Trong những ngày này, khi Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng, được mọi người đưa ra thảo luận khắp mọi diễn đàn, bản thân Giáo sư Trương Nguyện Thành cũng đã có những góc nhìn riêng, chia sẻ kỹ năng quan trọng giúp mỗi chúng ta 'sống sót' trong thời đại AI lên ngôi.
Theo Giáo sư, n ếu nhìn vào danh sách 10 kỹ năng quan trọng nhất do các nhà tuyển dụng đánh giá cao theo từng giai đoạn, có thể thấy ba nhóm kỹ năng chính đã thay đổi đáng kể: Năng lực trí tuệ, Lãnh đạo bản thân, và Ảnh hưởng cộng đồng. Với mỗi kỹ năng này, ông đưa ra phân tích kèm lời khuyên thấu đáo:
Giáo sư Trương Nguyện Thành
Nếu như trước đây, vào những năm 1995, việc có kỹ năng viết lách, đọc hiểu hay tư duy sáng tạo là đủ để bạn có một công việc tốt, thì ngày nay, mọi thứ đã khác. AI có thể xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ, làm những công việc tính toán cũng như khả năng đọc và viết nhanh hơn con người gấp nhiều lần.
Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về tư duy phân tích, giải quyết vấn đề phức tạp, sáng tạo và đổi mới. Các kỹ năng như tư duy phản biện, phân tích, sáng tạo, sử dụng và lập trình công nghệ đã trở thành nền tảng quan trọng để thích nghi với sự thay đổi này.
Lời khuyên: Đừng chỉ học để biết, hãy học để hiểu và để hành. Thay vì học thuộc lòng kiến thức hay các giải pháp mẫu, hãy rèn luyện tư duy phân tích, đặt câu hỏi "tại sao" và "làm sao" để tìm ra giải pháp mới. Đồng thời, hãy tập làm quen với công nghệ, dù bạn không phải là lập trình viên.
Khi thế giới trở nên biến động, mơ hồ và không chắc chắn, những người có khả năng tự chủ, kiên trì và linh hoạt sẽ trụ vững. Những năm gần đây, các kỹ năng như trí tuệ cảm xúc, khả năng thích nghi, tư duy linh hoạt và tự học trở thành tiêu chí hàng đầu trong tuyển dụng. Không ai có thể đảm bảo công việc của bạn sẽ tồn tại mãi mãi, nên bạn cần biết cách chủ động học hỏi và thích nghi với hoàn cảnh mới.
Lời khuyên: Hãy rèn luyện kỹ năng tự học và phát triển bản thân. Học cách quản lý thời gian, đặt mục tiêu và duy trì kỷ luật cá nhân. Đừng chờ ai đó hướng dẫn hay coaching cho bạn, hãy tự rèn luyện bản thân và phát triển tư duy cầu tiến.
Nếu như trước đây, làm tốt công việc cá nhân là đủ thì ngày nay, khả năng làm việc nhóm, giao tiếp và ảnh hưởng đến người khác trở nên thiết yếu. Khi công việc trở nên phức tạp, không ai có thể làm việc một mình. Khả năng lãnh đạo, hợp tác và xây dựng mối quan hệ sẽ giúp bạn tiến xa hơn.
Lời khuyên: Học cách giao tiếp hiệu quả, lắng nghe và thuyết phục người khác. Kỹ năng làm việc nhóm không chỉ đơn giản là "hòa đồng", mà còn là khả năng phối hợp, điều đình và điều phối để đạt kết quả tốt nhất, nhanh nhất và ít tốn kém nhất.
Kết luận: Bạn cần làm gì ngay hôm nay?
- Chủ động học hỏi – Luôn cập nhật những kỹ năng mới, đặc biệt là về công nghệ và tư duy phân tích.
- Rèn luyện bản thân – Học cách thích nghi, kiểm soát cảm xúc và duy trì tính kiên trì.
- Xây dựng mối quan hệ – Học cách làm việc nhóm, giao tiếp và mở rộng ảnh hưởng cá nhân.
Cuộc chơi việc làm đã thay đổi và sẽ tiếp tục thay đổi với tốc độ nhanh hơn mỗi ngày. Người chiến thắng không phải là người có nhiều bằng cấp nhất hay người thông minh nhất, mà là người biết thích nghi nhanh nhất. Hãy bắt đầu trang bị cho mình ngay từ bây giờ!
