Tri thức và kỹ năng

GS John Vu15/06/2026 12:00
Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

Tôi giải thích: “Nhiều sinh viên KHÔNG biết khác biệt giữa điều được dạy trong trường và điều được liệt kê trên thị trường việc làm. Điều họ học trong trường là “tri thức”, khi những tri thức này được áp dụng vào cái gì đó đặc biệt, chúng được coi là “kĩ năng”. Thị trường việc làm thường KHÔNG liệt kê tri thức mà yêu cầu kĩ năng nào đó. Phần lớn các trường không dạy ứng dụng COTS đặc biệt như SAP hay PeopleSoft nhưng có dạy tri thức về Lập kế hoạch tài nguyên doanh nghiệp Enterprise Resource Planning (ERP), quản lí quan hệ khách hàng Customer Relations Management (CRM) hay quản lí dây chuyền cung cấp Supply Chain Management (SCM). Chẳng hạn, trong môn ‘Nhập môn Quản lí hệ thông tin’, sinh viên CMU học về những tri thức và vấn đề này liên kết với việc thực hiện của chúng. Cùng điều này có thể được giải thích rằng sinh viên học các ngôn ngữ lập trình như C++, C# hay Java và dùng tri thức này để phát triển ứng dụng di động. Là sinh viên, bạn cần biết cách áp dụng điều bạn đã học để hoàn thành cái gì đó trong công nghiệp và tiếp tục học những điều mới khi làm việc. Điều bạn học trong trường là điều có thể được dạy nhưng điều bạn học khi làm việc là điều sẽ giúp bạn trong phần còn lại cuộc đời mình. Ngày nay, công nghệ thay đổi nhanh chóng, nếu bạn không bắt kịp bạn sẽ bị bỏ lại đằng sau.”

“Năm ngoái, IBM đã tiến hành một nghiên cứu về sinh viên đại học và đã thấy rằng 80 phần trăm sinh viên tin rằng họ sẽ đương đầu với công nghệ mới khi họ làm việc trong công nghiệp. Hơn 74 phần trăm số họ sẵn lòng trở lại trường để được tái đào tạo. Nghiên cứu này cũng thấy rằng 68 phần trăm sinh viên đã được đào tạo thêm, bên ngoài lĩnh vực học tập của họ, để đảm bảo rằng họ sở hữu kĩ năng nào đó trước khi tốt nghiệp cho nên họ có cơ hội tốt hơn để kiếm được việc làm. Nghiên cứu này thấy rằng sinh viên trong kinh doanh, tài chính và kế toán đã lấy nhiều lớp “công nghệ thông tin” bởi vì họ biết không có tri thức này, họ sẽ KHÔNG đi xa được trong nghề nghiệp của họ. Nghiên cứu này kết luận rằng ngày nay sinh viên hiểu rằng họ cần kĩ năng công nghệ để kiếm việc làm ngang qua nhiều lĩnh vực.”
“Ngày nay thị trường việc làm toàn cầu hiện thời đang trải qua thiếu hụt lớn về kĩ sư phần mềm, nhà khoa học máy tính, và người quản lí hệ thông tin. Thiếu hụt này KHÔNG phải duy nhất ở Mĩ hay châu Âu mà còn cả ở Ấn Độ và Trung Quốc vì nhu cầu này đang dâng lên cao đối với công nhân có kĩ năng công nghệ. Hiện thời, có tranh cãi ở quốc hội Mĩ về liệu có cho phép nhiều người có kĩ năng hơn được vào và làm việc ở Mĩ để chấm dứt xu hướng khoán ngoài đã từng xảy ra trong mười năm qua. Nhiều nghị sĩ tranh cãi rằng di dân mở sẽ giúp làm tăng thu nhập thuế vì công nhân nước ngoài cũng phải đóng thuế và giúp cho kinh tế Mĩ. Điều này là tốt hơn khoán ngoài đem công việc sang cho nước khác, mà không có lợi cho Mĩ. Tuy nhiên, thiếu hụt hiện thời lại nghiêm trọng tới mức phần lớn các công ti sẽ phải làm cả hai điều: Đem công nhân có kĩ năng vào (di dân mở) và gửi việc sang nước khoác (khoán ngoài công việc).”

“Toàn cầu hoá là hiện tượng mới của thế kỉ 21. Nó mở ra nhiều cơ hội để phát triển các nước, nếu họ biết cách nắm lấy chúng. Yếu tố then chốt là có “lực lượng lao động tri thức” mạnh bởi vì với tiến bộ của công nghệ, máy móc, và khoa học tiên tiến, “lực lượng lao động” sẽ phần lớn bị thay thế bằng máy móc do công nghệ thông tin (CNTT) điều khiển. Đó là lí do tại sao những công việc CNTT này sẽ bùng nổ vì nhu cầu vẫn tăng lên. Với toàn cầu hoá, mọi công ti đều phải vận hành hiệu quả và hiệu lực vì cạnh tranh là lớn. Để sống còn, các công ti phải cải tiến bằng việc áp dụng nhiều tự động hoá, thêm nhiều máy móc, nhiều robots, nhiều trang thiết bị và những điều này yêu cầu nhiều công nghệ thông tin tiên tiến. Nói cách khác, các công ti sẽ cần cần nhiều kiến trúc sư phần mềm, người thiết kế phần mềm, chuyên viên mạng, người quản lí hệ thông tin, chuyên viên yêu cầu phần mềm, chuyên viên cơ sở dữ liệu, người phát triển phần mềm, người kiểm thử, và người đảm bảo chất lượng. Ngày nay, các công ti không thể kiếm được đủ người có kĩ năng này trong nước riêng của họ, cho nên, họ phải tìm công nhân ở các nước khác như Đông Âu, Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á. Sự kiện là trong mười năm qua, mỗi năm Mĩ cho phép xấp xỉ 60.000 công nhân CNTT từ Ấn Độ tới và làm việc qua chương trình visa H1B, là bằng chứng về thiếu hụt trần trọng này. Tuy nhiên, số các công nhân CNTT từ các nước khác không được làm tài liệu tốt nhưng được giả định là nó cũng gần một trăm nghìn người. Ở châu Âu, biên giới mở hơn cho nên số công nhân CNTT nước ngoài đang làm việc được ước lượng là hơn một triệu. Ngay cả với các công nhân nước ngoài thêm vào cho lực lượng lao động hiện thời, thị trường việc làm cho CNTT vẫn trong thiếu hụt vì cầu vẫn tăng lên nhanh hơn cung.”

“Cho dù với suy thoái kinh tế, nhu cầu về công nhân CNTT vẫn cao. Hiện thời, các công ti đang tìm người có tri thức công nghệ thông tin rộng có thể được áp dụng qua nhiều khu vực. Không còn việc công nhân phần mềm sẽ làm việc trong công nghiệp phần mềm mà họ có thể làm việc trong nhiều khu vực, từ tài chính, bảo hiểm, ngân hàng tới chế tạo, bán và thậm chí trong kinh doanh giải trí. Nhu cầu như vậy đã dẫn nhiều đại học tới cung cấp các môn “liên ngành” giữa các trường kĩ nghệ, khoa học máy tính và kinh doanh. Bất kể liệu sinh viên chuyên về kinh doanh, tài chính hay thương mại, việc học các môn công nghệ thông tin thêm là điều đúng cần làm. Nó sẽ giúp cho sinh viên hiểu cách công nghệ có thể được áp dụng cho các doanh nghiệp khác nhau và cho sinh viên ưu thế hơn trong tìm việc tương lai của họ.”

English version

Knowlege and skills

Last week, I had a discussion with students about skills that the software industry needs. When I told them that there were many jobs for building mobile applications and working with Commercial Off The Shelf (COTS) applications such as SAP and PeopleSoft, a student immediately voiced the concern that those things are not taught in school.

I explained: “Many students do NOT know the different between what are taught in school and what are listed on the job market. What they learned in school is “knowledge”, when these knowledges are applied into something specific, they are considered “skills”. The job market usually does NOT list knowledge but requires certain skills. Most schools do not teach specific COTS applications skills such as SAP or PeopleSoft but do teach the knowledge of Enterprise Resource Planning (ERP), Customer Relations Management (CRM) or Supply Chain Management (SCM). For example, in the ‘Introduction to Information Systems Management’, CMU students learn about these knowledge and issues associated with their implementation. The same thing can be explained that students learn programming languages such as C++, C# or Java and use these knowledge to develop mobile applications. As students, you need to know how to apply what you have learned to accomplish something in the industry and continue to learn new things when working. What you learn in school is what can be taught but what you learn when working is what will help you for the rest of your life. Today, technology changes quickly, if you do not keep up, you will be left behind”.

“Last year, IBM conducted a study of university students and found that 80 percent of students believed that they will encounter new technologies when they work in industry. More than 74 percent of them were willing to go back to schools for retraining. The study also found that 68 percent of students were taken additional trainings, outside of their fields of study, to make sure that they possess certain skills before graduate so they can have better chance of getting jobs. The study found that students in business, finance, and accounting were taking many ‘Information Technology’ classes because they know without this knowledge, they will NOT go far in their careers. The study concluded that today students understand that they need technology skills for getting jobs across many fields.”

“Today the current global job market is experiencing significant shortage of software engineer, computer scientists, and information systems manager. The shortage is NOT unique in the U.S or Europe but also in India and China as the demand is soaring for technology skilled workers. Currently, there is a debate in the U.S Congress on whether to allow more skilled people to enter and work in the U.S to stop the outsourcing trends that have been happening in the past ten years. Many Congressmen argued that open immigration will help increase taxes revenues as foreign workers also have to pay taxes and help the U.S economy. This is better than outsourcing that takes works to other countries, without benefit the U.S. However, the current shortage is so severe that most companies will have to do both: Bring in skilled workers (Open Immigration) and send works to other countries (Outsource works)”.

“Globalization is a new phenomenon of the 21st century. It opens more opportunities to developing countries, if they know how to seize them. The key factor is having a strong “knowledge workforce” because with the advancement of technology, machinery, and advanced sciences, “Labor workforce” will mostly be replaced by machines control by information technology (IT). That is why these IT jobs will explode as the need keeps increasing. With globalization, every company must operate efficiently and effectively as the competition is significant. To survive, companies must improve by applying more automation, adding more machineries, more robots, more equipments and these require more advanced information technology. In other word, companies will need more software architects, software designers, networking specialists, information system managers, software requirement specialists, database specialists, software developers, testers, and quality assurance. Today, companies could not get enough of these skilled people in their own countries, so, they have to find workers in other countries such as Eastern European, China, India, and South East Asia. The fact is in the past ten year, each year the U.S allows approximately 60.000 IT workers from India to come and work via the H1B visa program, is evident of the critical shortage. However, number of IT workers from other countries are not well documented but it is assumed that it is also close to hundred thousand. In Europe, the borders are more open so the number of foreign IT workers working is estimated at more than a million. Even with foreign workers adding to the current workforce, the job market for IT is still in shortage as demand keep growing faster than supply”.

“Even with the economic recession, the need for IT workers is still in high demand. Currently, companies are looking for people with a broad information technology knowledge that can be applied across many areas. It is no longer that software workers will work in software industry but they could work in any areas, from Finance, Insurance, Banking to Manufacturing, Retails and even in Entertainment business. Such demands have driven many universities to offer “interdisciplinary” courses among engineering, computer science and business schools. Regardless of whether students are majoring in Business, Finance, or Commerce, studying additional information technology courses is the right thing to do. It will help students to understand how technology can be applied to various businesses and give students more advantage in their future job seeking”.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tác động kinh tế của công nghệ thông tin

Hiệp hội công nghiệp thông tin và phần mềm Software and Information Industry Association (SIIA) gần đây mới đưa ra một báo cáo đo về tác động kinh tế của những ngành công nghiệp này lên nền kinh tế Mĩ và toàn cầu.
2

Đối thoại với sinh viên ở Vô Tích, Trung Quốc

Tháng trước khi tôi tới dạy ở Vô Tích, Trung Quốc, một sinh viên nói với tôi: “...Điều tốt hơn có lẽ là thầy đọc bài giảng về điều chúng em cần chứ không phải là cái gì đó quá tiên tiến mà có thể tốt ở Mĩ nhưng không tốt ở Trung Quốc.”
3

Thị trường việc làm năm 2011

Ngày nay thị trường việc làm cho khoa học máy tính và kĩ nghệ phần mềm là “nóng” nhưng thay đổi “nhanh”.
4

Cách chọn bạn và thành công ở đại học

Khi vào đại học, một trong những điều mới đầu tiên bạn có lẽ cần là chọn bạn. Bạn là một phần của cuộc sống và tình bạn nào đó có thể kéo dài một thời gian lâu, nếu bạn cẩn thận về loại bạn mình chọn lựa. Bạn tốt có thể giúp bạn cực kì nhiều nhưng bạn xấu có thể làm hại bạn còn hơn bạn có thể hình dung.
5

Khuyên sinh viên

Thành công hay thất bại của sinh viên đại học không chỉ phụ thuộc vào quá trình học tập mà còn vào cả việc cố vấn đúng cho sinh viên. Với sinh viên năm đầu, điều này là mấu chốt không chỉ vào lĩnh vực vực học tập nào, môn học nào cần học, chiều hướng nghề nghiệp nào cần đi theo, mà còn về cách “sống sót và làm tốt” trong môi trường dạy học.

Người kiểm thử trong dự án Agile

Tôi nhận được một email người gửi viết: “Ai đó bảo tôi rằng trong phương pháp Agile, KHÔNG có việc làm cho người kiểm thử. Là người kiểm thử, tôi lo lắng về tương lai của mình vì công ti của tôi sớm có kế hoạch dùng phương pháp Agile (Scrum). Xin thầy lời khuyên.”

Điều nước Mỹ cần

Theo báo cáo của chính phủ Mĩ, trong năm thứ hai liên tiếp, kĩ sư phần mềm là việc làm số một ở Mĩ.

Kỹ nghệ phần mềm và khoa học máy tính

Một sinh viên hỏi tôi: “Tại sao tôi cần học Kĩ nghệ phần mềm thay vì Khoa học máy tính? Sau rốt, chúng là như nhau và sau khi tốt nghiệp đằng nào chúng tôi cũng sẽ làm việc trong công nghiệp phần mềm?”

Giáo sư và việc dạy

Một người bạn bảo tôi: “Tôi không biết điều gì xảy ra cho sinh viên đại học của tôi ngày nay. Dường như là nhiều người KHÔNG muốn học cái gì cả. Chúng ta đã lớn lên trong thời khó khăn khi việc vào đại học là đặc quyền. Ngày nay sinh viên không biết họ được may mắn thế nào để có cơ hội tốt như thế.”

Tại sao vào đại học

Một sinh viên hỏi tôi: “Tại sao tôi cần vào đại học? Tại sao tôi phải học nhiều lớp trong bốn năm để làm việc trong công nghiệp phần mềm khi tôi có thể học lớp lập trình trong vài tháng và vẫn có khả năng tìm được việc của người lập trình?”

Các kiểu sinh viên khác nhau

Học tập đại học là đầu tư thời gian, công sức và tài chính để thu được tri thức và kĩ năng. Tuy nhiên, một số sinh viên tới đại học với mong đợi rằng họ sẽ nhận được những điều có giá trị này “một cách tự động” không mấy nỗ lực.

Steve Jobs: Nhà doanh nghiệp

Định nghĩa của tôi về nhà doanh nghiệp là “Ai đó có sở hữu tri thức duy nhất và nhận ra cơ hội kinh doanh để truyền tri thức đó vào thành sản phẩm mới và đảm nhiệm việc đó và nhận rủi ro về việc đó.” Tất nhiên, bên cạnh tri thức đặc biệt, nhà doanh nghiệp phải có đam mê mạnh, động cơ, “công nghệ tiên tiến”, và ham muốn tiếp tục học để thành công trong khu vực này.

Gian lận bài tập về nhà

Tuần trước tôi nhận được một email người gửi viết: “Người bạn tốt nhất của em đề nghị em cho anh ấy chép bài tập về nhà của em. Em không muốn mất bạn nhưng cũng không muốn anh ta gian lận. Xin thầy cho lời khuyên.”

Cách giúp cho một dự án đang thất bại

Blog GS John VU - GS John Vu - 27/07/2026 11:00
Một người quản lí dự án hỏi tôi: “Dự án phần mềm của tôi không chạy tốt, tổ của tôi mệt mỏi và nản chí. Tôi phải làm gì?”

Bạn luôn đưa ra lời khuyên tuyệt vời cho người khác, ngoại trừ chính mình

Suy ngẫm - TĐ - 27/07/2026 10:00
"Tạo khoảng cách với bản thân" (self-distancing) giải thích vì sao lời khuyên bạn có thể dành cho một người bạn chỉ trong năm phút lại là điều bạn không thể tự nói với chính mình suốt cả một tháng.

Phạm Xuân Ẩn trong Mậu Thân 1968: Cuộc đấu trí từ bản cung của kẻ phản bội

Phong cách sống - Bích Phương - 27/07/2026 09:00
"Tiêu hết rồi các anh ơi!", Đại tá Tư Cang từng nhận định bi quan sau đợt 1 Tết Mậu Thân. Nhưng nguồn tin, phân tích chiến lược của ông Phạm Xuân Ẩn đã giúp Cụm H.63 nhìn ra bước ngoặt của cuộc chiến.

'Điệp viên hoàn hảo' Phạm Xuân Ẩn - Nghệ thuật xử lý thông tin và tư duy báo chí

Từ sách - Phim - Trúc Linh - 27/07/2026 08:00
Phạm Xuân Ẩn nhận thấy nghề báo và nghề tình báo có nhiều kỹ năng gần giống nhau. Một phóng viên giỏi phải tìm được sự thật bên trong tin đồn.

Tại sao học công nghệ tính toán?

Blog GS John VU - GS John Vu - 26/07/2026 11:00
Một người mẹ hỏi tôi: “Tại sao thầy cổ vũ học công nghệ tính toán? Con gái tôi sẽ tốt nghiệp phổ thông năm nay và nó quan tâm tới khu vực công nghệ. Chọn lựa của nó là gì?”

Lời khuyên cho những người đang dùng hộ chiếu chưa gắn chip

Kỹ năng - Thùy Linh - 26/07/2026 10:00
Thực hiện thao tác này sẽ giúp công dân rút ngắn thời gian làm thủ tục xuất nhập cảnh và nâng cao trải nghiệm di chuyển tại sân bay.

Càn Long chết, Gia Khánh gọi gấp lão thần về triều: Hòa Thân vừa nghe tên đã bật khóc 'Ta hết đời rồi'

Phong cách sống - Nguyệt Phạm - 26/07/2026 09:00
Khi Càn Long vừa trút hơi thở cuối cùng, triều đình tưởng chừng như nằm trong tay Hòa Thân.

Ánh lửa tình bạn - Người bạn thật sự

Từ sách - Phim - FN - 26/07/2026 08:00
“Người bạn thật sự là người bước vào cuộc sống của bạn khi cả thế giới bước ra.”– Walter Winchel

The Odyssey: Hành trình soi tỏ bản ngã mỗi người

Điện ảnh - Mai Trang - 25/07/2026 11:00
Điều khiến The Odyssey đặc biệt không nằm ở hành trình dài mười năm lênh đênh của vị vua xứ Ithaca, mà ở chỗ hành trình ấy thực chất là một chuyến đi vào nội tâm. Odysseus tưởng như đang tìm đường trở về quê hương, nhưng điều ông thực sự tìm kiếm là chính mình - con người đã bị chiến tranh, sự kiêu hãnh và những mất mát làm thay đổi.

8 dấu hiệu cho thấy tổ chức của bạn đang mắc bẫy "tư duy đồng thuận độc hại"

Suy ngẫm - QL - 25/07/2026 10:00
Ngày 28/1/1986, tàu con thoi Challenger phát nổ 73 giây sau khi phóng, giết chết toàn bộ 7 thành viên phi hành đoàn trước hàng triệu người xem trực tiếp qua truyền hình.

Ngôi làng Việt Nam dưới lòng đất lên báo Mỹ, nhiều người sửng sốt

Phong cách sống - Việt Hà - 25/07/2026 09:00
Nhà báo của CNN có dịp tới thăm địa đạo Vịnh Mốc ở Quảng Trị - nơi từng giúp hàng trăm người dân tránh bom - để tìm hiểu về cuộc sống người dân thời chiến trước kia.

Hồi ký của hy vọng

Tủ sách - FN - 25/07/2026 08:00
Sau một hành trình nhiều thử thách, có lúc gần như tuyệt vọng, Amanda Nguyen cuối cùng cũng tìm lại được hy vọng của mình. “Hồi ký của Hy Vọng” (tựa gốc: Saving Five: A Memoir of Hope) được kể qua hai tuyến truyện đan xen, mỗi chương lại chuyển qua lại giữa hiện thực và thế giới nội tâm.

Cách học tốt hơn

Blog GS John VU - GS John Vu - 24/07/2026 11:00
Ngày nay sinh viên đại học có nhiều sao lãng ngăn cản họ học tập.

Người hào phóng và cao thượng có thể vượt qua khó khăn sau khi chia tay

Suy ngẫm - Tr. Quang - 24/07/2026 10:00
Đây là một sự thật khá huyền bí: Trong một mối quan hệ, người hào phóng, vị tha và không tính toán thường sẽ có cuộc sống tốt hơn sau khi chia tay hoặc ly hôn, và người bạn đời mới của họ thường sẽ xuất sắc hơn.

Người trẻ Hàn Quốc không sợ sinh con, phải chăng họ sợ con mình trở thành ‘người thua cuộc’

Phong cách sống - Minh Ngọc - 24/07/2026 09:00
Hàn Quốc đã chi hàng chục tỷ USD để khuyến khích sinh con, nhưng ngày càng nhiều người trẻ vẫn quyết định không làm cha mẹ. Điều họ lo không chỉ là tiền bạc, mà là viễn cảnh con mình phải bước vào một cuộc đua học hành và cạnh tranh khốc liệt ngay từ khi còn nhỏ.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS