Trong 3 cao thủ được truyền thông Trung Quốc ca tụng là "Vịnh Xuân Tam Hùng", Diệp Vấn - người nổi tiếng nhất - chỉ xếp hạng 3. Trên ông là 2 võ sư Nguyễn Kỳ Sơn và Diêu Tài.
Ai mạnh nhất “Vịnh Xuân Tam Hùng”?
Đứng đầu "Vịnh Xuân Tam Hùng" là Nguyễn Kỳ Sơn (1887-1956) sinh ra ở Phật Sơn, Quảng Đông, trong một gia đình giàu có và quyền thế bậc nhất địa phương. Nhà họ Nguyễn ở Phật Sơn là danh gia vọng tộc. Tổ tiên am hiểu Đông y, mở tiệm thuốc “Nguyễn Thời Hòa Đường” nổi tiếng lâu đời. Nhờ khéo kinh doanh, gia tộc lại đầu tư vào nhiều ngành khác, sở hữu hàng loạt cửa hiệu lớn.
Đến đời cha của Nguyễn Kỳ Sơn là Nguyễn Sủng Minh, ông càng mở rộng quy mô, lập nhiều thương hiệu và nhà máy ở cả Phật Sơn lẫn tỉnh thành. Duói thời Nguyễn Sủng Minh, Nguyễn gia trở thành gia tộc giàu có số một vùng.
Nguyễn Kỳ Sơn là con thứ năm của Nguyễn Sủng Minh, thông minh từ nhỏ và được cha cưng chiều nhất. Từ bé ông đã mê quyền thuật. Thấy con thích gậy gộc đao kiếm, Nguyễn Sủng Minh bỏ ra 400 lượng bạc mời truyền nhân đời thứ hai Vịnh Xuân là Hộ Bảo Toàn về dạy ông và anh trai Xà hình quyền. Sau vài năm khổ luyện, công phu của Nguyễn Kỳ Sơn đã rất khá.
Năm 1913, danh sư Vịnh Xuân Phùng Thiếu Thanh từ Miến Điện trở về Trung Quốc, đến Phật Sơn thăm hậu duệ của Lạc Bỉnh Chương, vị tổng đốc cũ mà ông từng theo. Vì Nguyễn Sủng Minh từng kết thông gia với Lạc Bỉnh Chương, ông mời Phùng Thiếu Thanh ở lại nhà mình và mời làm sư phụ cho Nguyễn Kỳ Sơn.
Tiếc rằng Nguyễn Kỳ Sơn chỉ học được với Phùng Thiếu Thanh có 2 năm thì sư phụ qua đời. Dù vậy, ông vẫn kịp tiếp nhận được toàn bộ chân truyền, lại thấu hiểu được triết lý của các chiêu thức, nên võ công đạt đến mức cao thủ.
Khi giao đấu, Nguyễn Kỳ Sơn cực kỳ lợi hại ở các kỹ thuật tra (bắt), điệt (quật), tiếp (dính), phóng (thả) và khống chế đối thủ. Chỉ cần đối thủ tiếp xúc với tay ông là hầu như không thoát nổi “niêm công”. Nguyễn Kỳ Sơn thường mượn lực đối phương để dễ dàng chiến thắng. Vì thế giang hồ gọi ông là “Nguyễn Lão Tra” (Tra ở đây nghĩa là bắt, nắm).
Đầu thời Dân Quốc, một quyền sư phương Bắc Vu Lạc Giang vào Nam, mở quán dạy võ ở Phật Sơn. Ông này cao to lực lưỡng, tuyệt kỹ là Sơn Đông đạn thoái, một cước có thể đá bay bao gạo 200 cân ra xa hơn một trượng. Vu Lạc Giang đến Phật Sơn giao lưu, đánh bại hàng loạt cao thủ địa phương, danh chấn nhất thời.
Một hôm, có đệ tử nói với Vu Lạc Giang: “Nguyễn Lão Tra (Nguyễn Kỳ Sơn) có công phu cái thế, là nhân vật đỉnh cao nhất võ lâm Phật Sơn. Không biết sư phụ và ông ấy ai mạnh hơn?” .
Vu Lạc Giang tức tối, lập tức bảo đệ tử dẫn đến nhà Nguyễn Kỳ Sơn. Vừa gặp mặt đã động thủ. Chỉ vài hiệp, Vu Lạc Giang bị chưởng phong của Nguyễn Kỳ Sơn ép đến mất trọng tâm, bị một chưởng đánh văng ra mấy trượng, ngã ngửa xuống đất. Nửa ngày mới bò dậy được. Thua tâm phục khẩu phục, Vu Lạc Giang ôm quyền bái phục. Từ đó, danh tiếng Nguyễn Kỳ Sơn càng lớn, rất nhiều cao thủ tìm đến khiêu chiến nhưng không ai thắng nổi chưởng phong kín không một kẽ hở của ông.
Dù công phu cái thế, Nguyễn Kỳ Sơn không mở quán dạy võ, thu đồ đệ cũng rất tùy duyên. Người được coi là truyền nhân chính thức duy nhất của ông là Sầm Năng.
Mối quan hệ mật thiết với Diệp Vấn
Tương truyền Nguyễn Kỳ Sơn với 2 cao thủ Vịnh Xuân cùng thời còn lại là Diệp Vấn và Diêu Tài có mối quan hệ mật thiết. Diêu Tài học Vịnh Xuân từ anh trai Nguyễn Kỳ Sơn là Nguyễn Tế Vân, nên rất quen thuộc với Nguyễn Kỳ Sơn.
Cha của Diệp Vấn và Nguyễn Sủng Minh là bạn thân. Nhà Diệp Vấn từng bị cháy, cả nhà được Nguyễn gia cho ở nhờ. Diệp Vấn rất mê Vịnh Xuân, thường thỉnh giáo Nguyễn Kỳ Sơn. Lúc đó Nguyễn Kỳ Sơn đang học võ công từ võ sư Ngô Trọng Tố, vì cha ép nên đã dạy lại Niêm Thủ cho Diệp Vấn.
Cần phải nhớ rằng Diệp Vấn học Vịnh Xuân từ sư phụ Trần Hoa Thuận, tuy nhiên ông cũng học các kỹ thuật Vịnh Xuân khác từ Lương Bích (con trai Lương Tán – sư phụ Trần Hoa Thuận). Diệp Vấn cũng học kỹ thuật Vịnh Xuân từ Nguyễn Kỳ Sơn nhưng giữa hai người không thể gọi là sư đồ.
Tư liệu trên trang Sohu viết: “Vì vậy, dù về mặt quyền thuật ba người khó phân cao thấp, nhưng xét về tư cách và thâm niên, Nguyễn Kỳ Sơn chắc chắn đứng đầu. Ông còn có công rất lớn trong việc cải tiến và đặt nền móng cho Vịnh Xuân cận đại, hoàn toàn xứng đáng được coi là người đặt nền móng cho Vịnh Xuân hiện đại”.
Một điều thú vị là bộ phim "Diệp Vấn 3" của Chân Tử Đan được cho là lấy cảm hứng từ Nguyễn Kỳ Sơn và Diệp Vấn. Tương truyền, Diệp Vấn vừa học xong Vịnh Xuân do Lương Bích truyền ở Hồng Kông (Trung Quốc), ông đã trao đổi với Nguyễn Kỳ Sơn về những ý tưởng mới, nhưng cuối cùng hai bên không hoàn toàn đồng thuận.
Sau khi Diệp Vấn quay lại Hồng Kông (Trung Quốc), Nguyễn Kỳ Sơn còn nhờ đệ tử Sầm Năng tới giao lưu. Do đó trong phim "Diệp Vấn 3" có tới 2 võ sư Vịnh Xuân là Diệp Vấn (Chân Tử Đan đóng) và Trương Thiên Chí (Trương Tấn) đóng. Tuy nhiên trong phim đã thay đổi rất nhiều chi tiết.
Nguồn gốc phái Vịnh Xuân
Theo tờ QQ, nguồn gốc phái Vịnh Xuân tới nay vẫn chưa thống nhất và có nhiều giả thuyết khác nhau. Theo truyền thuyết được lưu truyền rộng rãi nhất thì Vịnh Xuân được đặt tên theo nữ đệ tử của Ngũ Mai sư thái ở Nam Thiếu Lâm – Nghiêm Vịnh Xuân. Tuy nhiên, trong các tài liệu lịch sử có thể khảo chứng thì dường như không hề có nhân vật “Ngũ Mai sư thái” hay “Nghiêm Vịnh Xuân”.
Trong khi đó, Diệp Chuẩn (con trai Diệp Vấn), có kể rằng năm 1982 ông đến Phật Sơn thăm đại sư Vịnh Xuân Bành Nam, Bành Nam kể tổ sư Vịnh Xuân là một người Hồ Bắc có biệt danh “Thản Thủ Ngũ”. Theo các tài liệu, “Thản Thủ Ngũ” vì chống triều đình mà trốn đến Phật Sơn, lập hội quán, truyền hết một thân võ nghệ cho các đệ tử trên Hồng thuyền.
Theo tư liệu hiện có, phải từ khi Lương Tán (1845-1922) – người mở tiệm thuốc ở Phật Sơn cuối đời Thanh – thì Vịnh Xuân mới có ghi chép lịch sử truyền thừa rõ ràng. Lương Tán cả đời rất ít thu đồ đệ, chỉ truyền cho con thứ Lương Bích và người ngoại môn có biệt hiệu “Trảo Tiền Hoa” – Trần Hoa Thuận (sư phụ của Diệp Vấn).
Về phần “Vịnh Xuân Tam Hùng”, hậu duệ của Diêu Tài kể cả rằng 3 người Nguyễn Kỳ Sơn, Diêu Tài và Diệp Vấn có mối quan hệ rất tốt. Sau Diệp Vấn đến Hồng Kông (Trung Quốc), truyền bá võ công và tạo ra 1 nhánh là “Diệp thị Vịnh Xuân”. Diêu Tài sáng lập “Diêu thị Vịnh Xuân” với đặc trưng xà hình thủ, ở lại giữ đất Phật Sơn. Trong khi đó, Nguyễn Kỳ Sơn truyền võ công cho Sầm Năng, từ Phật Sơn đưa Vịnh Xuân vào Quảng Châu.
