Thay đổi công nghệ

GS John Vu20/03/2026 13:00
Thay đổi công nghệ

Sự phát triển của công nghệ thông tin trong ba mươi năm qua đã tạo ra thay đổi lớn trong nhiều công ti nhưng cũng đặt ra thách thức khi họ cần đảm bảo rằng người của họ có kĩ năng đúng để chuyển giao sản phẩm và dịch vụ có chất lượng.

Vài năm trước, hội tụ chính của công nghiệp công nghệ thông tin là giảm chi phí bằng cách khoán ngoài các việc cho các nước có lao động chi phí thấp nhưng ngày nay hội tụ chính dịch chuyển từ chi phí sang thu nhận kĩ năng. Khi các hệ thống phần mềm trở nên lớn hơn và phức tạp hơn, các kĩ năng cao hơn được cần tới bất kể chi phí. Phần mềm là cấu phần cốt yếu và duy nhất trong mọi doanh nghiệp và nó bành trướng toàn cầu qua ứng dụng của công nghệ internet. Có nhiều nghiên cứu tìm ra rằng các phần mềm lớn và phức tạp yêu cầu tri thức và kĩ năng nào đó mà đa số người phát triển phần mềm ngày nay không có. KHÔNG CÓ ĐỦ nguồn cung cấp người quản lí dự án có kinh nghiệm, người quản lí hệ thông tin, và kiến trúc sư hệ thống với tri thức chuyên gia lĩnh vực nào đó. Có thiếu hụt kĩ sư phần mềm được giáo dục và đào tạo thích hợp ở cả Mĩ, châu Âu VÀ Trung Quốc và Ấn Độ. Hiện thời, không có các chuẩn giáo dục được thiết lập cho các hệ thống lớn và phức tạp cho nên mọi sự tuỳ vào từng đại học và các công ti đào tạo tổ chức chương trình đào tạo riêng của họ.

Một thách thức then chốt là nhận diện các khía cạnh nào đó của kĩ nghệ phần mềm, là duy nhất cho các hệ thống phần mềm lớn và phức tạp. Chẳng hạn, các môn học có thể đề cập tới kĩ nghệ yêu cầu, kiến trúc hệ thống, thiết kế phần mềm, phương pháp luận phát triển, mô hình hoá và mô phỏng phần mềm, quản lí giao diện, quản lí dự án phần mềm, tích hợp hệ thống, an ninh phần mềm, bền vững hệ thống, và quản lí cấu hình. Không may là những khu vực này yêu cầu nhiều kinh nghiệm trong công nghiệp và các giáo sư hàn lâm điển hình có thể KHÔNG có kinh nghiệm để dạy và phần lớn các nhà chuyên môn công nghiệp lại quá bận rộn không dành được thời gian để dạy.

Khi công nghiệp công nghệ thay đổi nhanh chóng, người phát triển phần mềm không chú ý tới những thay đổi nhanh chóng này trong vài năm tới có thể thấy mình bị bỏ tụt lại sau. Với bành trướng của công nghệ thông tin trong mọi doanh nghiệp, người phát triển phần mềm phải siêng năng trong việc đánh giá những xu hướng và công nghệ này tác động thế nào lên việc làm của họ. Nếu họ không làm điều đó, họ có thể mất việc. Bộ phận phần mềm vận hành theo cách truyền thống của quản lí kết cấu nền và thông tin về căn bản sẽ bỏ qua xu hướng đang làm thay đổi ngành công nghiệp này cho tới khi quá chậm mới nhận ra thì không kịp nữa. Khi họ cố gắng bắt đuổi theo, họ sẽ phạm phải sai lầm, có lẽ với nhiều sai lầm và sẽ rất tốn kém.

Môi trường Công nghệ thông tin trung bình bây giờ phức tạp hơn nhiều so với vài năm trước đây và kĩ năng trung bình của người phát triển phần mềm đang thay đổi nhanh chóng. Ngày nay xu hướng là Enterprise 2.0, phần mềm xã hội, Ảo hoá, phần mềm như dịch vụ-Software as a Service (SaaS), tính toán mây, ứng dụng di động, an ninh và khoán ngoài v.v. Tất cả những thay đổi này đang xảy ra nhanh chóng nhưng ít người chú ý tới điều đó. Điều đã thường xảy ra là công ti mua phần mềm, người phát triển thực hiện nó và tất cả đều được thực hiện tại chỗ, trong cơ quan, nhưng ngày nay, công ti mua giấy phép về sản phẩm bán sẵn trên thị trường – Commercial-off-the-Shelves (COTS) rồi chuyên biệt nó, một số ứng dụng được khoán ra ngoài, nhiều kết cấu nền được đi thuê từ nhà cung cấp SaaS VÀ mọi thứ đều phải làm việc đúng và an ninh. Vai trò của người phát triển phần mềm đang trở nên ngày một nhiều tính chất của kiến trúc sư giải pháp, người tích hợp hệ thống, và người quản lí hệ thông tin hơn chỉ là người lập trình hay kiểm thử nhưng phần lớn các trường vẫn dạy lập trình và kiểm thử như chẳng cái gì đã thay đổi.

Trong hoàn cảnh hiện thời, các công ti có thể bị buộc phải lấy “cách tiếp cận gây ấn tượng” bởi vì với ngân sách giới hạn và cạnh tranh cao. Một cách tiếp cận có thể là khoán ngoài hoàn toàn hệ thông tin cho nước khác nơi họ có người với tri thức và kĩ năng. Cách tiếp cận khác có thể là nhanh chóng chuyển vào “Ảo hoá” và “tính toán mây” nơi nhà cung cấp sẽ tiếp quản nhiều chức năng công nghệ thông tin then chốt. Với toàn cầu hoá, những nhà cung cấp này KHÔNG nhất thiết phải ở cùng một nước với công ti. Cách tiếp cận này sẽ tạo ra những cơ hội mới cho một số nước nhưng cũng tạo ra khó khăn có ý nghĩa cho các nước khác. Chẳng hạn, vài tháng trước chính phủ Anh bắt đầu khoán ngoài khối lượng lớn công việc CNTT của chính phủ cho Ấn Độ và đặt nhiều người phần mềm Anh ra ngoài công việc. Không ai thậm chí nghĩ được rằng chính phủ sẽ làm cái gì đó đột ngột vậy nhưng khi đa số công nhân phần mềm của chính phủ bằng lòng và tin tưởng rằng việc làm của họ là an toàn, họ thậm chí không muốn học cái gì đó mới. Theo một báo cáo, một số người dành nhiều năm làm việc trong hệ thống chính phủ chỉ biết cách lập trình trong Fortran và Pascal trên máy tính lớn, họ thậm chí không biết cách dùng PC.

English version

Technology changes

The development of information technologies in the past thirty years have created significant changes in many companies but it also poses a challenge as they need to ensure that their people has the right skills to deliver quality products and services.

Few years ago, the main focus of the information technology industry is reducing costs by outsourcing works to lower labor cost countries but today the main focus shifts from costs to skills acquisition. As the software systems became larger and more complex, higher skills are needed regardless of the costs. Software is a unique and critical component in all businesses and it extends globally with the application of internet technologies. There were several studies findings that larger and complex softwares require certain knowledge and skills that a majority software developers today do not have. There are NOT ENOUGH supply of experienced project managers, Information Systems Managers, and system architects with certain domain expertise. There is a shortage of adequately educated and trained software engineers in the both U.S, Europe AND China and India. Currently, there are no established software education standards for large and complex systems so it is up to each university and training company to come up with their own training programs.

A key challenge is to identify certain aspects of software engineering that are unique to large and complex software systems. For example, courses that can address requirements engineering, system architect, software design, development methodology, software modeling and simulation, interface management, software project management, system integration, software security, system sustainment, and configuration management. Unfortunately, these areas require a lot of experiences in the industry and typical academic professors may NOT have experience to teach and most industry professionals are too busy to spend time teaching.

As the technology industry is changing rapidly, software developers who do not pay attention to these rapid changes in the next few years could see themselves left behind. With the expansion of information technologies in every business, software developers have to be diligent in assessing how these trends and technologies impact their jobs. If they don’t, they could be out of work. A software  department that operates in the traditional way of managing infrastructure and information will typically ignore the trends that changing the industry until it is too late. As they are trying to catch up, they will make mistake, probably a lot of mistakes and it will be very costly.

The average Information Technology environment is now more complex than few years ago and the average skills of software developer are changing fast. Today the trends are Enterprise 2.0, Social software, Virtualization, Software as a Service (SaaS), Cloud Computing, Mobile applications, Security and outsourcing etc. All theses changes are happening fast but few people are paying attention to it. It used to be that company buys software, developers implement it and it was all done in-house but today, company license Commercial-off-the-Shelves (COTS) then customized it, some applications are being outsourced, many infrastructures are rented from SaaS vendor AND everything must be working correctly and securely. The role of software developers is becoming more of a solution architect, a systems integrators, and an information systems managers than just programmers or testers but most schools are still teaching programming and testing like nothing has changed.

Under current conditions, companies may be forced to take a “Dramatic approach” because of limited budgets and high competitions. One approach could be completely outsource information systems to another countries where they have people with knowledge and skills. Other could be move quickly into “Virtualization” and “Cloud computing” where vendors will take over many key information technology functions. With globalization, these vendors are NOT necessary have to be in the same country as the company. These approach will create new opportunities to some countries but also create significant difficulty to others. For example, last months U.K government began to outsource significant amount of government IT works to India and put a lot of UK software people out of work. Nobody would even think that government would do something that dramatic but when a majority of government software workers are complacent and believe that their jobs are safe, they did not even want to learn something new. According to a report, some people who spent many years working in government systems only know how to program in Fortran and Pascal in Mainframe computers, they did not even know how to use a PC.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
2

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
3

Hệ thống giáo dục mới

Tôi để ba tuần giảng dạy ở Trung Quốc.
4

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
5

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”

Lãnh đạo kỹ thuật

Lãnh đạo kĩ thuật là một kĩ năng KHÔNG được dạy trong đại học. Nó là một trong những kĩ năng bạn phát triển chỉ theo thời gian và kinh nghiệm.

Trường dạy quản lý hệ thông tin

Tôi nhận được một email người gửi viết: “Tôi rất quan tâm tới một chương trình mới có tên là Quản lý hệ thông tin (ISM). Thầy có thể nói thêm cho tôi về nó được không và trường nào là tốt nhất trong lĩnh vực này?”

Chất lượng phần mềm

Tôi nhận được một email hỏi: “Ai chịu trách nhiệm về chất lượng phần mềm? Điều đó phải thuộc về người đảm bảo chất lượng phần mềm bởi vì đó là việc của họ hay thuộc về người kiểm thử, người phải kiểm tra chất lượng? Làm sao tôi đo được chất lượng của sản phẩm phần mềm?”

Tìm việc

Trong thị trường việc làm đầy cạnh tranh ngày nay, tri thức và kĩ năng là quan trọng hơn bao giờ hết.

Nhóm kiểm thử độc lập

Phát triển phần mềm bao giờ cũng có lỗi và kiểm thử được dùng để tìm và sửa lỗi.

Quản lý hệ công nghệ thông tin

Ngày nay Công nghệ thông tin có khắp mọi nơi và kiểm soát nhiều thứ, từ xưởng chế tạo lớn cho tới doanh nghiệp nhỏ, từ hệ thống chính phủ tới các hệ thống doanh nghiệp tư nhân.

Chất lượng của người quản lý dự án

Tôi nhận được một email hỏi về điều tôi đã viết về người quản lí dự án phần mềm. Người này đã viết “Người quản lí dự án phải có kĩ thuật như thế nào? Tôi mới tốt nghiệp trong khoa học máy tính và đã hoàn thành lớp quản lí dự án. Tôi có đủ phẩm chất để làm việc như người quản lí dự án phần mềm không? Nếu không thì tại sao?”

Cách nhìn khác về phần mềm như dịch vụ (SaaS)

Vấn đề dùng các phần mềm thương mại – Commercial Off The Shelves (COTS) là rất đắt.

Làm chủ AI - Khi AI gánh giùm sự mệt mỏi của con người

"Làm chủ AI” không dạy bạn cách dùng AI để nhào nặn cơ thể cho khớp với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà giúp chúng ta cởi bỏ cái vỏ bọc tháo vát hàng ngày, được phép lười biếng, hoang mang và cả ốm yếu.

Cuộc chiến về tài năng

Blog GS John VU - GS John Vu - 03/06/2026 12:00
Các công ty ở Thung lũng Silicon (San Jose) đang cạnh tranh về những kỹ sư phần mềm có kỹ năng với lương cao đáng kể và nhiều thưởng lớn.

Cảnh báo cho những ai thích nhắn tin "trêu lại lừa đảo": Tưởng vui nhưng sau đó phải hối hận

Kỹ năng - Quốc Vinh - 03/06/2026 11:00
Trông thì có vẻ vô hại, nhưng bạn không thể biết điều gì đang diễn ra ở phía sau hậu trường đâu.

Cha đẻ của bài kiểm tra IQ đầu tiên đã đúng

Suy ngẫm - Thiên An - 03/06/2026 10:00
Thay vì đóng khung năng lực của con bằng những điểm số ngắn hạn, cha mẹ cần nuôi dưỡng tư duy phát triển để giúp những đứa trẻ "nở muộn" có cơ hội bứt phá.

Dịch giả Nhật Bản thông thạo 8 ngoại ngữ dù mới học từ tuổi 49, sở hữu 5 bằng đại học

Truyền cảm hứng - Nhật Linh - 03/06/2026 09:00
Bắt đầu học ngoại ngữ ở tuổi gần 50, một dịch giả người Nhật đã chinh phục tới 8 ngoại ngữ, chứng minh rằng việc học không bị giới hạn bởi tuổi tác.

Làm chủ AI - Khi AI gánh giùm sự mệt mỏi của con người

Từ sách - Phim - Linh Chi - 03/06/2026 08:00
"Làm chủ AI” không dạy bạn cách dùng AI để nhào nặn cơ thể cho khớp với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà giúp chúng ta cởi bỏ cái vỏ bọc tháo vát hàng ngày, được phép lười biếng, hoang mang và cả ốm yếu.

Giáo dục và toàn cầu hoá

Blog GS John VU - GS John Vu - 02/06/2026 12:00
Trong năm mươi năm qua, các nước đã phát triển chi phối kinh tế thế giới, đóng góp quãng hai phần ba GDP toàn cầu nhưng ngày nay nó tụt xuống còn một nửa.

1% người dùng biết quy tắc ngầm này để biến AI thành siêu trợ lý toàn năng

Kỹ năng - Lê Thảo - 02/06/2026 11:00
Phía sau hậu trường, các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) đã âm thầm chèn thêm hàng nghìn từ hướng dẫn vào mỗi cuộc hội thoại để điều hướng hành vi của chatbot.

Kiểu tình bạn rất phổ biến sau tuổi 25: Không xuất hiện thường xuyên nhưng vẫn luôn có mặt khi cần

Suy ngẫm - S.A - 02/06/2026 10:00
Tình bạn của người trưởng thành có thể mang nhiều hình dạng khác nhau.

Céline Nhã Nguyễn: Từ những cuộc đấu trí trong nghề luật đến trở thành người phụ nữ Việt đầu tiên chinh phục Everest

Truyền cảm hứng - Yên Yên - 02/06/2026 09:00
Céline Nhã Nguyễn là người phụ nữ mà bạn không bao giờ đoán được sẽ xuất hiện ở đâu tiếp theo.

Minh triết từ nỗi bất an - Khi chúng ta không sống trong hiện tại

Từ sách - Phim - Thu An - 02/06/2026 08:00
Có lẽ không ít người cảm nhận rằng chúng ta đang sống giữa thời đại đầy lo lắng. Tại sao con người luôn lo lắng, bất an? Nỗi bất an đến từ đâu?  Làm sao tìm được sự an ổn?. “Minh triết từ nỗi bất an” của Alan Watts là quyển sách sẽ chia sẻ với chúng ta thông điệp mang đến sự bình an giữa thời đại đầy lo lắng này.

Bài học từ khoán ngoài

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/06/2026 12:00
Khi tôi ở Trung Quốc tháng trước, tôi thấy điều gì đó mà tôi chưa bao giờ trông chờ: Việc đóng cửa một số nơi chế tạo ở Thượng Hải và Shenzheng.

Zalo ra mắt tính năng phụ đề cuộc gọi video

Kỹ năng - Nhật Hạ - 01/06/2026 11:00
Zalo vừa tung ra một tính năng AI mới vô cùng hữu ích giúp người dùng chuyển lời nói thành chữ theo thời gian thực ngay trên màn hình.

12 triệu người nghe Võ Hà Linh nói về điều hối hận nhất tuổi 34

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 01/06/2026 09:00
"Stress thì mua matcha latte, socola đá xay mà uống cho mát ruột chứ đi xăm gì cho cực", Võ Hà Linh nói.

Làm chủ AI - 90.000 giờ lao động và cỗ máy vô hình: Giữ lại phẩm giá trong đời đi làm

Từ sách - Phim - Quang Anh - 01/06/2026 08:00
Sau giai đoạn hào hứng ban đầu với AI tạo sinh, nhiều người bắt đầu nhìn thấy một mặt khác của nó. Công việc không hẳn nhẹ đi. Áp lực cũng chưa chắc giảm xuống. Có khi, mọi thứ còn trở nên dày hơn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS