Chất lượng phần mềm

GS John Vu17/03/2026 13:00
Chất lượng phần mềm

Tôi nhận được một email hỏi: “Ai chịu trách nhiệm về chất lượng phần mềm? Điều đó phải thuộc về người đảm bảo chất lượng phần mềm bởi vì đó là việc của họ hay thuộc về người kiểm thử, người phải kiểm tra chất lượng? Làm sao tôi đo được chất lượng của sản phẩm phần mềm?”

Câu trả lời của tôi: “Lỗi là một cách đo chất lượng của sản phẩm nhưng còn có nhiều cách đo hơn. Về căn bản, yêu cầu phần mềm là nền tảng từ đó chất lượng được đo. Nếu sản phẩm cuối không đáp ứng yêu cầu thì nó không phải là sản phẩm có chất lượng. Mọi dự án đều phải tuân theo một qui trình được xác định hay một tập các tiêu chí hướng dẫn các hoạt động phần mềm. Nếu qui trình này không được tuân thủ, việc phát triển cũng không có chất lượng cao. Cũng có một tập các yêu cầu ‘không tường minh” thường không được nhắc tới (như tính bảo trì được, hiệu năng, tính dùng được, tính đổi qui mô được v.v.). Nếu phần mềm chỉ tuân theo yêu cầu “tường minh” của nó mà không đáp ứng yêu cầu “không tường minh” thì chất lượng phần mềm cũng không rất tốt.

Vấn đề về chất lượng phần mềm vẫn còn với việc ai là người chịu trách nhiệm cho chất phần mềm? Ai chịu trách nhiệm lập mục đích chất lượng? Không có câu trả lời đúng, chất lượng phần mềm có thể bị thoả hiệp.

Đảm bảo chất lượng phần mềm (SQA) chỉ có thể kiểm điểm dự án để đảm bảo qui trình phát triển là được tuân theo và những kiểm thử nào đó là được tiến hành đúng nhưng họ không thể chịu trách nhiệm cho chất lượng phần mềm được. Người kiểm thử phần mềm chịu trách nhiệm cho kiểm thử phần mềm để đảm bảo rằng nó đáp ứng yêu cầu và chạy tương ứng nhưng họ không chịu trách nhiệm cho chất lượng phần mềm. Thực tế người quản lí dự án và tổ phát triển, người thực hiện phần mềm chịu trách nhiệm cho chất lượng phần mềm. Người quản lí dự án phải lập ra mục đích chất lượng cho cả các yêu cầu “tường minh” như phải đáp ứng yêu cầu và ít khiếm khuyết và yêu cầu “không tường minh” như hiệu năng, tính sử dụng được và tính đổi qui mô được v.v. Để đảm bảo rằng phần mềm sẽ được thực hiện đúng, người quản lí dự án phải nhận diện một số các kiểm điểm trong toàn thể dự án và làm tài liệu chúng trong kế hoạch dự án.

Các thành viên SQA sẽ kiểm điểm dự án bằng việc tuân theo bản kế hoạch dự án do người quản lí dự án xác định. SQA sẽ gặp người quản lí dự án xấp xỉ một tuần trước phiên kiểm điểm theo lịch để thảo luận về ngày tháng thực tế, vật phẩm cần được kiểm điểm, các thành viên tổ dự án mà SQA có thể tiếp xúc để nêu câu hỏi. SQA phải chuẩn bị danh sách kiểm và kiểm điểm các vật phẩm trước ngày kiểm điểm.

Trong khi kiểm điểm, SQA phải kiểm điểm hoạt động của tổ dự án bằng việc kiểm tra vật phẩm công việc kết quả theo qui trình liên kết được xác định trong bản kế hoạch dự án và danh sách kiểm. Kết quả sẽ được ghi lại để xác định sự tuân thủ và được báo cáo cho người quản lí dự án. Người quản lí dự án phải giải quyết bất kì vấn đề không tuân thủ nào theo cách đúng hạn (trong một hay hai tuần). Vấn đề không tuân thủ không được giải quyết mau lẹ sẽ được đưa lên người quản lí SQA và người quản lí phần mềm để giải quyết tình huống này cùng người quản lí dự án. Nếu họ không thể giải quyết được vấn đề thì nó phải đưa lên giám đốc phần mềm hay người quản lí sản phẩm, người phải giải quyết tối hậu cho vấn đề để đảm bảo sản phẩm có chất lượng.

English version

Software quality

I received an email asking: “Who is responsible for the quality of the software? Should it be Software Quality Assurance because it is their job or the tester who should test for quality? How do I measure the quality of a software product?

My answer: “Defect is one way to measure the quality of the product but there are more. Basically, Software requirements are the foundation from which quality is measured. If the final product does not meet the requirements then it is not a quality product. Every project must follow a defined process or a set of criteria that guide the software activities. If the process is not followed, the development is also not a high quality. There is also a set of “implicit” requirements that often goes unmentioned (e.g. maintainability, performance, usability, scalability etc.). If software only conforms to its “explicit” requirements but fails to meet its “implicit” requirements then software quality is also not very good.

The question on software quality rests with who is responsible for the quality of software? Who is responsible for setting quality goals? Without the proper answers, the software quality could be compromised.

Software Quality Assurance (SQA) can only review the project to ensure that the development process are being followed and certain tests are being conducted properly but they can not be responsible for the quality of the software. Software testers are responsible for testing the software to ensure that it meets the requirements and runs accordingly but they are not responsible for the quality of software. Actually the project manager and the development team who implement the software are responsible for the quality of the software. The project manager must set the quality goals both for the “Explicit” requirements such as meeting requirements and less defects and “Implicit” requirements such as performance, usability and scalability etc. To ensure that the software will be implemented correctly, the project manager should identify a number of reviews throughout the project and document them in the project plan.

The SQA member will review the project by following the project plan defined by the project manager. The SQA will meet with the Project manager approximately one week prior to a scheduled review to discuss the actual date, the artifacts to be reviewed, the project team members whom SQA can contact should questions arise. SQA must prepare the checklists and review the artifacts prior to the review date.

During the review, SQA must review the project teamwork activities by checking the resulting work artifacts against the associated process defined in the project plan and the checklists. The results will be recorded to determine compliances and reported to the project manager. The project manager must resolve any noncompliant issues in a timely fashion (Within one to two weeks). Noncompliant issues that are not resolved promptly shall be escalated to the SQA manager and the Software manager to address the situation with the project manager. If they cannot solve the issue then it must be escalated to the Software Director or Product Manager who ultimately must solve the problem to ensure quality product.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Vòng đời kiểm thử

Nhiều người trong các bạn đã hỏi tôi về kiểm thử và mối quan hệ của nó với vòng đời phát triển phần mềm. Về căn bản kiểm thử tuân theo vòng đời tương ứng với mọi pha của vòng đời phát triển.
2

Một dòng mã

Khi tôi là sinh viên khoa học máy tính, tôi chưa bao giờ học về Quản lí cấu hình phần mềm Software Configuration Management (SCM).
3

Cách đo và độ đo

Tôi nhận được một email người gửi viết: “Cái gì là khác biệt giữa cách đo và độ đo và có bao nhiêu cách đo hay độ đo phần mềm?”
4

Thành công ở đại học

Thành công nghĩa là đạt tới mục đích của bạn, dù chúng là bất kì cái gì.
5

Cách đo

Tôi nhận được một email từ một sinh viên: “Tại sao chúng ta phải đo công việc của mình? Đo là khó và phí thời gian vì nó không cung cấp cho tôi giá trị. Nếu chúng ta có lỗi, chúng ta có thể sửa chúng về sau bất kể chúng có bao nhiêu. Tôi không biết tại sao chúng ta cần đo?”

Tìm việc

Trong thị trường việc làm đầy cạnh tranh ngày nay, tri thức và kĩ năng là quan trọng hơn bao giờ hết.

Nhóm kiểm thử độc lập

Phát triển phần mềm bao giờ cũng có lỗi và kiểm thử được dùng để tìm và sửa lỗi.

Quản lý hệ công nghệ thông tin

Ngày nay Công nghệ thông tin có khắp mọi nơi và kiểm soát nhiều thứ, từ xưởng chế tạo lớn cho tới doanh nghiệp nhỏ, từ hệ thống chính phủ tới các hệ thống doanh nghiệp tư nhân.

Chất lượng của người quản lý dự án

Tôi nhận được một email hỏi về điều tôi đã viết về người quản lí dự án phần mềm. Người này đã viết “Người quản lí dự án phải có kĩ thuật như thế nào? Tôi mới tốt nghiệp trong khoa học máy tính và đã hoàn thành lớp quản lí dự án. Tôi có đủ phẩm chất để làm việc như người quản lí dự án phần mềm không? Nếu không thì tại sao?”

Cách nhìn khác về phần mềm như dịch vụ (SaaS)

Vấn đề dùng các phần mềm thương mại – Commercial Off The Shelves (COTS) là rất đắt.

Thư ngỏ gửi phụ nữ thế giới

Có một “Thư ngỏ gửi mọi phụ nữ trên thế giới” do Phó chủ tịch cấp cao của Google Susan Wojcicki viết, xuất hiện trong nhiều tờ báo Mĩ ngày nay. Tôi nghĩ một số các bạn có thể muốn đọc vì nó phản ánh nhu cầu khẩn thiết về nhiều công nhân công nghệ hơn, đặc biệt phụ nữ trẻ:

Lời khuyên cho sinh viên cao học

Tôi muốn chúc mừng nhiều người trong các bạn sắp tốt nghiệp năm nay. Các bạn đã sôi nổi hoàn thành lần cuối bằng cấp của mình và sẵn sàng đi làm nhưng một số trong các bạn cũng có thể cảm thấy buồn bởi vì các bạn sắp rời xa nhiều bạn bè, thầy giáo, đại học yêu dấu của các bạn, và cuộc đời sinh viên.

Kỹ năng quản lý dự án

“Tôi thích bài nói của thầy về phẩm chất người quản lí dự án nhưng thầy có thể nói sâu thêm về loại kĩ năng nào người quản lí dự án phải có không. Tôi đã làm việc như người phát triển phần mềm trong ba năm và muốn biết kĩ năng nào hay môn học đào tạo nào tôi cần trước khi xin việc làm người quản lí dự án phần mềm.”

Kỹ năng của nhà doanh nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/07/2026 11:00
Tuần trước trong lớp, một sinh viên đã hỏi tôi: “Em muốn là một nhà doanh nghiệp như Steve Jobs hay Bill Gates và bắt đầu công ti riêng của em. Em cần làm gì để biết trước khi em tốt nghiệp?” Đột nhiên, vài sinh viên cũng muốn biết cách bắt đầu công ti riêng của họ. Dường như là mọi người đều muốn là ông chủ riêng của họ thay vì làm việc cho ai đó khác.

Những cải tiến quan trọng về AI và đồng bộ dữ liệu

Kỹ năng - 14/07/2026 10:00
Theo Zalo, các tính năng Dịch AI, AI Agent, đồng bộ dữ liệu hiện đang mở thử nghiệm cho người dùng từ tháng 7 và sẽ sớm được phổ biến đến toàn bộ người dùng.

AI tranh việc, đất sống nào cho người làm nghề thiết kế?

Phong cách sống - Đoàn Thủy - Việt Anh - 14/07/2026 09:00
Mất dự án vì khách chọn AI, bị khách dùng AI nhận xét sản phẩm, đó là những gì người làm thiết kế đang đối mặt. Trước làn sóng công nghệ, người làm nghề phải tìm lời giải cho giá trị của chính mình.

Không khóc giữa nhân gian - Khổ đau chỉ là ảo tưởng do chính mình tạo

Từ sách - Phim - PV - 14/07/2026 08:00
Tất cả chúng ta, không ngoại trừ bất kỳ ai trong đời này, đều đang bước vào một kỳ thi tâm linh.

Ưu tiên cho người quản lý dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 13/07/2026 11:00
Phần lớn những người quản lí dự án được đào tạo để hội tụ vào lịch biểu nhưng theo kinh nghiệm của tôi, có lẽ điều quan trọng nhất là về đặt ưu tiên dự án.

10 câu trích dẫn ý nghĩa dành cho những ai đang cảm thấy lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 13/07/2026 10:00
Khi bạn không thích những người xung quanh, cách tốt nhất để thể hiện sự không thích đó không phải là tranh cãi với họ, mà là chủ động rời bỏ họ.

Bức ảnh bữa cơm gia đình của tỷ phú Jensen Huang khiến nhiều người suy ngẫm

Truyền cảm hứng - Mi Vân - 13/07/2026 09:00
Một bữa cơm gia đình giản dị của Jensen Huang - CEO Nvidia và là một trong những tỷ phú giàu nhất thế giới - đang khiến nhiều người suy ngẫm về giá trị của gia đình giữa cuộc sống hiện đại.

Không khóc giữa nhân gian: Gặp lại chính mình trong vô lượng khổ đau

Từ sách - Phim - TĐ - 13/07/2026 08:00
"Không khóc giữa Nhân gian" không phải là một quyển sách chữa lành, mà là lời nhắn nhủ chánh niệm rằng chúng ta đừng sợ nỗi buồn. Nỗi buồn không đáng sợ, cái đáng sợ là hiểu sai và có thái độ chưa đúng với nỗi buồn mình đang trải qua.

Một dòng mã

Blog GS John VU - GS John Vu - 12/07/2026 10:00
Khi tôi là sinh viên khoa học máy tính, tôi chưa bao giờ học về Quản lí cấu hình phần mềm Software Configuration Management (SCM).

10 câu trích dẫn giúp bạn khi lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 12/07/2026 09:00
Một khi đã đánh mất điều gì đó, bạn sẽ không bao giờ có thể lấy lại được. Có những việc, nếu bạn không làm ngay bây giờ, bạn sẽ không bao giờ làm lại được nữa.

Không khóc giữa nhân gian - Làm sao để hết khổ?

Từ sách - Phim - FN - 12/07/2026 08:00
Đau khổ vốn không trừ một ai, và nó có trăm hình vạn trạng: một sự mất mát, cảm giác cô độc giữa đám đông, hay đơn giản là nỗi thất vọng khi không đạt được thứ mà mình mong chờ. Vậy phải làm sao để ta hết khổ? Đau khổ có thực sự đáng sợ như người ta vẫn nghĩ? Hay chúng ta vẫn có thể nhìn đau khổ dưới một góc độ bao dung hơn?

Cách đo và độ đo

Blog GS John VU - GS John Vu - 11/07/2026 11:00
Tôi nhận được một email người gửi viết: “Cái gì là khác biệt giữa cách đo và độ đo và có bao nhiêu cách đo hay độ đo phần mềm?”

Không thích ai đó, cách khéo léo để xử lý việc này là thông qua "Phương pháp Sedona"

Suy ngẫm - PV - 11/07/2026 10:00
Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn gặp những người mình không thích: đó có thể là một đồng nghiệp luôn nhắm vào bạn ở nơi làm việc, một người quen giả tạo và hay buôn chuyện, hoặc một người lạ có giá trị sống trái ngược với bạn và bạn không thể hòa hợp.

Mẹ tỷ phú Elon Musk chỉ cách nuôi dạy con thành tài: điều tuyệt đối không nên làm

Phong cách sống - Hân Ly - 11/07/2026 09:00
Mẹ của người giàu nhất thế giới cho rằng việc nuôi dạy con không nằm ở sự áp đặt, mà ở điều này cực kỳ quan trọng và cần thiết.

Sắp phát hành: Hồi ký của hy vọng

Tủ sách - PV - 11/07/2026 08:00
Hồi ký của hy vọng (Saving Five: A Memoir of Hope) thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế không chỉ bởi câu chuyện có thật của Amanda Ngọc Nguyễn, mà còn bởi cách cô kể lại cuộc đời mình vượt ra ngoài khuôn mẫu của một hồi ký về sang chấn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS