Chất lượng phần mềm

GS John Vu17/03/2026 13:00
Chất lượng phần mềm

Tôi nhận được một email hỏi: “Ai chịu trách nhiệm về chất lượng phần mềm? Điều đó phải thuộc về người đảm bảo chất lượng phần mềm bởi vì đó là việc của họ hay thuộc về người kiểm thử, người phải kiểm tra chất lượng? Làm sao tôi đo được chất lượng của sản phẩm phần mềm?”

Câu trả lời của tôi: “Lỗi là một cách đo chất lượng của sản phẩm nhưng còn có nhiều cách đo hơn. Về căn bản, yêu cầu phần mềm là nền tảng từ đó chất lượng được đo. Nếu sản phẩm cuối không đáp ứng yêu cầu thì nó không phải là sản phẩm có chất lượng. Mọi dự án đều phải tuân theo một qui trình được xác định hay một tập các tiêu chí hướng dẫn các hoạt động phần mềm. Nếu qui trình này không được tuân thủ, việc phát triển cũng không có chất lượng cao. Cũng có một tập các yêu cầu ‘không tường minh” thường không được nhắc tới (như tính bảo trì được, hiệu năng, tính dùng được, tính đổi qui mô được v.v.). Nếu phần mềm chỉ tuân theo yêu cầu “tường minh” của nó mà không đáp ứng yêu cầu “không tường minh” thì chất lượng phần mềm cũng không rất tốt.

Vấn đề về chất lượng phần mềm vẫn còn với việc ai là người chịu trách nhiệm cho chất phần mềm? Ai chịu trách nhiệm lập mục đích chất lượng? Không có câu trả lời đúng, chất lượng phần mềm có thể bị thoả hiệp.

Đảm bảo chất lượng phần mềm (SQA) chỉ có thể kiểm điểm dự án để đảm bảo qui trình phát triển là được tuân theo và những kiểm thử nào đó là được tiến hành đúng nhưng họ không thể chịu trách nhiệm cho chất lượng phần mềm được. Người kiểm thử phần mềm chịu trách nhiệm cho kiểm thử phần mềm để đảm bảo rằng nó đáp ứng yêu cầu và chạy tương ứng nhưng họ không chịu trách nhiệm cho chất lượng phần mềm. Thực tế người quản lí dự án và tổ phát triển, người thực hiện phần mềm chịu trách nhiệm cho chất lượng phần mềm. Người quản lí dự án phải lập ra mục đích chất lượng cho cả các yêu cầu “tường minh” như phải đáp ứng yêu cầu và ít khiếm khuyết và yêu cầu “không tường minh” như hiệu năng, tính sử dụng được và tính đổi qui mô được v.v. Để đảm bảo rằng phần mềm sẽ được thực hiện đúng, người quản lí dự án phải nhận diện một số các kiểm điểm trong toàn thể dự án và làm tài liệu chúng trong kế hoạch dự án.

Các thành viên SQA sẽ kiểm điểm dự án bằng việc tuân theo bản kế hoạch dự án do người quản lí dự án xác định. SQA sẽ gặp người quản lí dự án xấp xỉ một tuần trước phiên kiểm điểm theo lịch để thảo luận về ngày tháng thực tế, vật phẩm cần được kiểm điểm, các thành viên tổ dự án mà SQA có thể tiếp xúc để nêu câu hỏi. SQA phải chuẩn bị danh sách kiểm và kiểm điểm các vật phẩm trước ngày kiểm điểm.

Trong khi kiểm điểm, SQA phải kiểm điểm hoạt động của tổ dự án bằng việc kiểm tra vật phẩm công việc kết quả theo qui trình liên kết được xác định trong bản kế hoạch dự án và danh sách kiểm. Kết quả sẽ được ghi lại để xác định sự tuân thủ và được báo cáo cho người quản lí dự án. Người quản lí dự án phải giải quyết bất kì vấn đề không tuân thủ nào theo cách đúng hạn (trong một hay hai tuần). Vấn đề không tuân thủ không được giải quyết mau lẹ sẽ được đưa lên người quản lí SQA và người quản lí phần mềm để giải quyết tình huống này cùng người quản lí dự án. Nếu họ không thể giải quyết được vấn đề thì nó phải đưa lên giám đốc phần mềm hay người quản lí sản phẩm, người phải giải quyết tối hậu cho vấn đề để đảm bảo sản phẩm có chất lượng.

English version

Software quality

I received an email asking: “Who is responsible for the quality of the software? Should it be Software Quality Assurance because it is their job or the tester who should test for quality? How do I measure the quality of a software product?

My answer: “Defect is one way to measure the quality of the product but there are more. Basically, Software requirements are the foundation from which quality is measured. If the final product does not meet the requirements then it is not a quality product. Every project must follow a defined process or a set of criteria that guide the software activities. If the process is not followed, the development is also not a high quality. There is also a set of “implicit” requirements that often goes unmentioned (e.g. maintainability, performance, usability, scalability etc.). If software only conforms to its “explicit” requirements but fails to meet its “implicit” requirements then software quality is also not very good.

The question on software quality rests with who is responsible for the quality of software? Who is responsible for setting quality goals? Without the proper answers, the software quality could be compromised.

Software Quality Assurance (SQA) can only review the project to ensure that the development process are being followed and certain tests are being conducted properly but they can not be responsible for the quality of the software. Software testers are responsible for testing the software to ensure that it meets the requirements and runs accordingly but they are not responsible for the quality of software. Actually the project manager and the development team who implement the software are responsible for the quality of the software. The project manager must set the quality goals both for the “Explicit” requirements such as meeting requirements and less defects and “Implicit” requirements such as performance, usability and scalability etc. To ensure that the software will be implemented correctly, the project manager should identify a number of reviews throughout the project and document them in the project plan.

The SQA member will review the project by following the project plan defined by the project manager. The SQA will meet with the Project manager approximately one week prior to a scheduled review to discuss the actual date, the artifacts to be reviewed, the project team members whom SQA can contact should questions arise. SQA must prepare the checklists and review the artifacts prior to the review date.

During the review, SQA must review the project teamwork activities by checking the resulting work artifacts against the associated process defined in the project plan and the checklists. The results will be recorded to determine compliances and reported to the project manager. The project manager must resolve any noncompliant issues in a timely fashion (Within one to two weeks). Noncompliant issues that are not resolved promptly shall be escalated to the SQA manager and the Software manager to address the situation with the project manager. If they cannot solve the issue then it must be escalated to the Software Director or Product Manager who ultimately must solve the problem to ensure quality product.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
2

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
3

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
4

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”
5

Khu vực nào sẽ nóng

Tuần trước, một sinh viên năm thứ nhất ở Trung Quốc hỏi tôi: “Công nghệ thông tin là lĩnh vực lớn với nhiều miền đặc biệt. Em nên tập trung vào miền nào để khi em tốt nghiệp trong bốn năm nữa kể từ bây giờ, em sẽ có khả năng có việc làm tốt? Nếu em muốn làm việc ở Mĩ hay châu Âu tôi cần làm gì khác nữa?”

Tìm việc

Trong thị trường việc làm đầy cạnh tranh ngày nay, tri thức và kĩ năng là quan trọng hơn bao giờ hết.

Nhóm kiểm thử độc lập

Phát triển phần mềm bao giờ cũng có lỗi và kiểm thử được dùng để tìm và sửa lỗi.

Quản lý hệ công nghệ thông tin

Ngày nay Công nghệ thông tin có khắp mọi nơi và kiểm soát nhiều thứ, từ xưởng chế tạo lớn cho tới doanh nghiệp nhỏ, từ hệ thống chính phủ tới các hệ thống doanh nghiệp tư nhân.

Chất lượng của người quản lý dự án

Tôi nhận được một email hỏi về điều tôi đã viết về người quản lí dự án phần mềm. Người này đã viết “Người quản lí dự án phải có kĩ thuật như thế nào? Tôi mới tốt nghiệp trong khoa học máy tính và đã hoàn thành lớp quản lí dự án. Tôi có đủ phẩm chất để làm việc như người quản lí dự án phần mềm không? Nếu không thì tại sao?”

Cách nhìn khác về phần mềm như dịch vụ (SaaS)

Vấn đề dùng các phần mềm thương mại – Commercial Off The Shelves (COTS) là rất đắt.

Thư ngỏ gửi phụ nữ thế giới

Có một “Thư ngỏ gửi mọi phụ nữ trên thế giới” do Phó chủ tịch cấp cao của Google Susan Wojcicki viết, xuất hiện trong nhiều tờ báo Mĩ ngày nay. Tôi nghĩ một số các bạn có thể muốn đọc vì nó phản ánh nhu cầu khẩn thiết về nhiều công nhân công nghệ hơn, đặc biệt phụ nữ trẻ:

Lời khuyên cho sinh viên cao học

Tôi muốn chúc mừng nhiều người trong các bạn sắp tốt nghiệp năm nay. Các bạn đã sôi nổi hoàn thành lần cuối bằng cấp của mình và sẵn sàng đi làm nhưng một số trong các bạn cũng có thể cảm thấy buồn bởi vì các bạn sắp rời xa nhiều bạn bè, thầy giáo, đại học yêu dấu của các bạn, và cuộc đời sinh viên.

Kỹ năng quản lý dự án

“Tôi thích bài nói của thầy về phẩm chất người quản lí dự án nhưng thầy có thể nói sâu thêm về loại kĩ năng nào người quản lí dự án phải có không. Tôi đã làm việc như người phát triển phần mềm trong ba năm và muốn biết kĩ năng nào hay môn học đào tạo nào tôi cần trước khi xin việc làm người quản lí dự án phần mềm.”

Zalo ra mắt tính năng phụ đề cuộc gọi video

Kỹ năng - Nhật Hạ - 01/06/2026 11:00
Zalo vừa tung ra một tính năng AI mới vô cùng hữu ích giúp người dùng chuyển lời nói thành chữ theo thời gian thực ngay trên màn hình.

12 triệu người nghe Võ Hà Linh nói về điều hối hận nhất tuổi 34

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 01/06/2026 09:00
"Stress thì mua matcha latte, socola đá xay mà uống cho mát ruột chứ đi xăm gì cho cực", Võ Hà Linh nói.

Làm chủ AI - 90.000 giờ lao động và cỗ máy vô hình: Giữ lại phẩm giá trong đời đi làm

Từ sách - Phim - Quang Anh - 01/06/2026 08:00
Sau giai đoạn hào hứng ban đầu với AI tạo sinh, nhiều người bắt đầu nhìn thấy một mặt khác của nó. Công việc không hẳn nhẹ đi. Áp lực cũng chưa chắc giảm xuống. Có khi, mọi thứ còn trở nên dày hơn.

Thị trường việc làm ngày nay

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/05/2026 12:00
Theo tin tức mới nhất, phần lớn các công ti đều tin tưởng về phục hồi kinh tế và bắt đầu thuê người.

Giờ tôi mới phát hiện Google Maps có tính năng chỉ đường hay đến vậy

Kỹ năng - Quốc Vinh - 31/05/2026 11:00
Google Maps không chỉ là xem bản đồ mà có vô vàn các tính năng hữu ích giúp bạn tiết kiệm được thời gian.

Cú điện thoại theo hướng dẫn của ChatGPT và sự nghiệp đổ sập của huyền thoại bóng chày Nhật Bản

Suy ngẫm - Đồng An - 31/05/2026 10:00
Một cuộc cãi vã trong bữa tối, một cú nhấc cổ áo, một câu hỏi gõ vội cho ChatGPT - và 25 năm sự nghiệp của Shinnosuke Abe, huyền thoại đội Yomiuri Giants, kết thúc trong nước mắt giữa buổi họp báo từ chức. Cô con gái 18 tuổi, người đã vô tình kích hoạt chuỗi sự kiện đó, sau này thú nhận: "Người sốc nhất khi cảnh sát đến chính là tôi."

Trào lưu Birdwatching khiến giới trẻ Trung Quốc dõi theo, kéo cả các thương hiệu lớn vào cuộc

Phong cách sống - Yên Yên - 31/05/2026 09:00
Từ một trào lưu 820 triệu lượt xem trên Xiaohongshu, birdwatching (ngắm chim) đang đặt ra câu hỏi thực sự cho các thương hiệu: Làm sao tiếp cận một thế hệ chủ động thoát khỏi vòng lặp nội dung?

“Sách xa hoa” trở thành cơn sốt mới: Khi độc giả chi hàng nghìn USD để săn các ấn bản đặc biệt

Từ sách - Phim - TĐ - 31/05/2026 08:00
Những cuốn sách với cạnh in màu, bìa dập nổi, minh họa độc quyền và thiết kế cầu kỳ đang tạo nên một cơn sốt mới trong cộng đồng yêu sách toàn cầu. Từ một thị trường ngách dành cho người sưu tầm, các “special edition” (ấn bản đặc biệt) giờ đây đã trở thành xu hướng bùng nổ, đặc biệt trong dòng sách romance và fantasy.

Một số sự kiện về cách tiếp cận Agile

Blog GS John VU - GS John Vu - 30/05/2026 12:00
Một sinh viên hỏi tôi: “Nếu Agile là cách tiếp cận tốt để phát triển phần mềm thì tại sao chúng ta phải học cách tiếp cận khác?”

Anthropic ra mắt "trợ lý AI ngành luật", thu hút hơn 20.000 người đăng ký

Kỹ năng - Lại Dịu - 30/05/2026 11:00
Anthropic đang biến Claude thành “trợ lý pháp lý AI” có thể kết nối trực tiếp với các phần mềm luật chuyên dụng, làm nóng thêm cuộc đua AI trong ngành pháp lý.

“Thần kinh doanh” Kazuo Inamori: Nếu không tài năng, cần biết 1 con đường “lợi hại” này để làm giàu

Suy ngẫm - Kim Linh - 30/05/2026 10:00
Theo tỷ phú Nhật Bản Inamori Kazuo, muốn trở thành một người giàu có và thành công cần có sự kiên nhẫn phi thường trong công việc.

Từ chiếc máy tính cũ, nam sinh Bách khoa thắng lớn với “Tiệm phở anh Hai”

Truyền cảm hứng - Mỹ Hà - 30/05/2026 09:00
Từ chiếc máy tính cũ và những dự án trò chơi âm thầm suốt nhiều năm, nam sinh Đại học Bách khoa Hà Nội tạo nên “cơn sốt” với “Tiệm phở anh Hai”, đồng thời thắng lớn hai giải thưởng.

Làm chủ ai -  Sách dành cho người muốn tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo

Từ sách - Phim - Thu An - 30/05/2026 08:00
Kể từ khi ChatGPT ra mắt, dường như ngày nào chúng ta cũng nghe nhắc đến AI và cách nó làm thay đổi thế giới xung quanh. Vậy rốt cuộc những công cụ này hoạt động ra sao? Và một người bình thường có thể sử dụng AI như thế nào? Quyển sách này sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó.

Hệ thống giáo dục mới

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/05/2026 12:00
Tôi để ba tuần giảng dạy ở Trung Quốc.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS