Phải chăng cái ác là bẩm sinh và có tính di truyền?

Thanh Hương31/01/2026 10:00
Phải chăng cái ác là bẩm sinh và có tính di truyền?

Trước khi tâm trí trưởng thành, trẻ không có khái niệm thiện - ác rõ ràng. Chúng thấy thiện sẽ làm thiện, thấy ác sẽ bắt chước ác không phân biệt đúng sai.

* Bài viết được đăng tải trên trang tin Sohu (Trung Quốc)

Mới đây, một sự việc xảy ra trước cửa quán cà phê tại Thiệu Hưng (Chiết Giang) đã nhanh chóng leo lên top tìm kiếm mạng xã hội Trung Quốc và gây ra làn sóng tranh luận dữ dội.

Câu chuyện bắt đầu bằng hình ảnh ấm áp: Một bé gái, dưới sự khích lệ của mẹ, đã tự mình đến quầy thu ngân xin một cốc nước lọc. Cô bé cẩn thận bưng cốc nước về phía mẹ, gương mặt rạng rỡ khoe: "Cô nhân viên cho con đấy ạ!".

Nhưng ngay lúc đó, một cặp mẹ con khác đi ngang qua. Bé gái đi sau người mẹ bất ngờ vung tay, cố tình hất đổ cốc nước trên tay cô bé kia. Tuy nhiên, điều khiến người ta ngỡ ngàng không chỉ là hành vi của đứa trẻ, mà là thái độ của người mẹ đi cùng. Sau khi sự việc xảy ra, bà mẹ này không hề xin lỗi, cũng không tranh thủ cơ hội để giáo dục con mình. Ngược lại, cô ta tỏ thái độ ngang ngược và đối phó qua loa.

Khoảnh khắc đó minh chứng cho một quan điểm đau lòng: Sự hung hãn của trẻ con hiếm khi tự nhiên mà có, đó là sự phản chiếu từ chính cha mẹ. Cái ác, theo một cách nào đó, cũng có tính "thế tập".

Đứa trẻ bên phải cố tình hất đổ cốc nước trên tay đứa trẻ bên trái và người mẹ không hề xin lỗi, không hề dạy con mà chỉ bao che cho hành động của con mình

Khi cha mẹ là "đồng phạm" của con

Đừng vội xót xa cho những đứa trẻ bị xã hội gán mác "hư hỏng". Sự lệch lạc của chúng, phần lớn do chính cha mẹ nhào nặn nên.

Tôi nhớ khi con trai mình mới vào tiểu học, trong lớp có một nam sinh rất hay gây gổ: cướp đồ, đánh bạn, chửi thề không thiếu món nào. Mỗi khi giáo viên tìm hiểu sự việc, cậu bé này luôn nói dối, đổi trắng thay đen và không bao giờ nhận lỗi.

Giáo viên liên hệ phụ huynh, nhưng người mẹ luôn tỏ vẻ thiếu kiên nhẫn: "Trẻ con hiếu động, đứa nào chẳng thế?" . Đỉnh điểm là khi nhà trường mời phụ huynh lên làm việc, người mẹ không những không đến mà còn tố cáo ngược lại giáo viên chủ nhiệm, cho rằng cô giáo có thái độ không tốt, kỳ thị con mình. Chính sự dung túng mù quáng đó đã khiến cậu bé ngày càng lún sâu, trở thành học sinh cá biệt chuyên bắt nạt những bạn yếu thế hơn.

Trong cuộc sống, không khó để bắt gặp những kịch bản tương tự: Con đẩy ngã bạn bầm tím, phụ huynh nói: "Trẻ con nô đùa là bình thường". Con nghịch ngợm làm chết thú cưng nhà hàng xóm, phụ huynh nói: "Có con vật thôi mà, mua đền con khác là xong". Con phá hoại đồ đạc nơi công cộng, phụ huynh nói: "Cháu nó còn bé, chưa biết gì".

Khi con cái phạm lỗi, phản ứng đầu tiên của những bậc cha mẹ này không phải là trực diện giải quyết vấn đề, mà là tìm lý do bào chữa. Lúc ấy, họ không còn là người dẫn đường cho con, mà đã trở thành "đồng phạm" nuôi dưỡng cái ác trong tâm hồn đứa trẻ. Sự ích kỷ, ngang ngược và vô cảm của cha mẹ đang dần dần thẩm thấu sang con cái họ.

Những bi kịch từ sự vô trách nhiệm

Đã có quá nhiều bài học đắt giá từ sự thờ ơ của gia đình.

Tại Cảnh Đức Trấn (Giang Tây), một nam sinh 14 tuổi đã đi theo một bé gái 7 tuổi vào thang máy, sau đó bất ngờ bịt miệng, bóp cổ và lôi nạn nhân ra ngoài. May mắn thay, người đi đường phát hiện kịp thời nên bé gái thoát nạn, nhưng cú sốc tâm lý khiến em gặp ác mộng suốt thời gian dài.

Sau khi nam sinh bị tạm giữ hành chính, phản ứng của cha mẹ cậu ta khiến dư luận ngỡ ngàng. Họ bao biện rằng con mình "xưa nay vẫn ngoan, hôm đó chắc bị ma nhập" . Họ từ chối xin lỗi, thậm chí thách thức gia đình nạn nhân kiện tụng vì "dù sao cũng không có tiền đền" . Chỉ đến khi dư luận lên án gay gắt, họ mới miễn cưỡng xin lỗi trong nhóm chat.

Tại Sâm Châu (Hồ Nam), vụ việc cậu bé 8 tuổi đẩy ngã bé trai 3 tuổi từ tầng 17 xuống đất cũng từng gây chấn động. Sau khi gây án, thủ phạm nhí này bình tĩnh nói dối rằng em bé tự ngã, thậm chí còn dàn dựng hiện trường giả. Trước đó, nhà trường đã nhiều lần cảnh báo về hành vi bạo lực và thói quen nói dối của cậu bé này, nhưng gia đình hoàn toàn phớt lờ.

Trong bộ phim Tòa án vị thành niên có một câu thoại kinh điển: "Tội phạm vị thành niên không đơn thuần là phạm lỗi, mà là sản phẩm của môi trường". Môi trường quan trọng nhất ở đây, chính là gia đình. Chính sự lơ là giáo dục về các giới hạn đạo đức của cha mẹ đã đẩy những đứa trẻ từ ngây thơ bước sang ranh giới của tội ác.

"Hiệu ứng Búp bê Bobo" và tấm gương phản chiếu

Nhà tâm lý học Albert Bandura từng thực hiện thí nghiệm nổi tiếng về búp bê Bobo. Ông chia trẻ em làm ba nhóm, trong đó một nhóm được xem video người lớn đánh đập búp bê bằng búa. Kết quả, nhóm trẻ xem video bạo lực có xu hướng bắt chước y hệt hành vi đó để tấn công đồ chơi, trong khi nhóm còn lại chơi đùa rất ôn hòa.

Bandura kết luận: Trước khi tâm trí trưởng thành, trẻ không có khái niệm thiện - ác rõ ràng. Chúng thấy thiện sẽ làm thiện, thấy ác sẽ bắt chước ác không phân biệt đúng sai.

Cha mẹ độc hại giống như loài dây leo có độc, quấn chặt lấy cuộc đời đứa trẻ, khiến chúng vô thức sao chép lại bi kịch.

Báo chí từng đưa tin về vụ việc tại Bình Đỉnh Sơn (Hà Nam), một nữ sinh phát hiện bị bé trai nhìn trộm trong nhà vệ sinh quán lẩu. Khi bị chất vấn, bà mẹ của bé trai không những không xin lỗi mà còn mắng ngược lại nạn nhân: "Con tôi mới bé tí, nhìn cô thì đã làm sao?" . Đứa trẻ thấy mẹ bênh vực liền hùa theo nói dối quanh co. Được biết, người mẹ này ngày thường cũng nổi tiếng là người ghê gớm, không nói lý lẽ.

Đúng là "rau nào sâu nấy".

Lời kết

Ngày nay, nhiều người tỏ ra ác cảm với những đứa trẻ được gọi là "bà cô ông mãnh" (bear kids). Thực ra, điều khiến xã hội ngán ngẩm không phải là đứa trẻ, mà là những bậc phụ huynh đứng sau chúng – những người không phân biệt đúng sai, bao che lỗi lầm và thậm chí cắn ngược lại người bị hại.

Có một câu nói rất hay: "Cách cha mẹ xử lý khi con phạm lỗi sẽ quyết định con trở thành người như thế nào. Muốn con thành ác quỷ, hãy cứ ra sức bênh vực, nuông chiều. Muốn con nên người, hãy nghiêm khắc uốn nắn, sửa sai".

Dạy con là quá trình tự tu dưỡng của chính cha mẹ. Bạn muốn con trở thành người thế nào, trước tiên bạn phải sống như thế ấy. Chỉ khi cha mẹ có nhân sinh quan đúng đắn, con cái mới có thể ngẩng cao đầu làm một người tử tế.

Những đứa trẻ thiếu giáo dục, không biết quy tắc, khi bước ra ngoài xã hội sẽ không còn nhận được sự bao dung. Thay vào đó, cuộc đời sẽ dạy cho chúng những bài học bằng sự trừng phạt tàn khốc hơn gấp ngàn lần.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Cổ nhân dặn về 'của cải': Giàu hay nghèo không phụ thuộc vào kiếm được bao nhiêu mà ở việc giữ 2 thứ này

Người xưa có câu: “Của đi thay người” hay “Đói cho sạch, rách cho thơm”. Những quan niệm này không chỉ là lời dặn về đạo đức mà còn chứa đựng triết lý sâu sắc về tài lộc. Trong xã hội hiện đại, chúng ta thường tập trung vào việc kiếm tiền nhanh nhất, nhiều nhất, mà quên đi bài học quan trọng hơn cả: Giữ gìn.
2

Sau tuổi 50, khôn ngoan thì đừng nói 5 câu này với họ hàng

Sau tuổi 50, sống sao cho thấu đáo là một dạng khôn ngoan.
3

Người càng dễ thành công càng có xu hướng làm điều này một mình

Những người có khả năng đạt được thành công thường chủ động tạo ra điều này.
4

Gen Z không biết Steve Jobs? Đó không phải vấn đề!

Sau kỳ thi sáng nay, nhiều người lớn đang lo lắng rằng Gen Z không biết Steve Jobs là ai. Đây là góc nhìn sai.
5

3 hành vi tố cáo 1 người mẹ "kém cỏi" - hy vọng bạn không mắc phải bất kỳ hành vi nào

Trong cuộc sống, vô số người mẹ dốc hết sức vì gia đình, nhưng lại sống trong tủi thân và tự ru ngủ bản thân bằng sự cam chịu.

Bốn câu ngắn gọn, sâu sắc gói gọn bản chất của cuộc sống

Bốn câu văn độc đáo , sâu sắc, gói gọn hoàn hảo bản chất của cuộc sống!

Mùa đông đã qua, chúng ta chờ đón mùa xuân trở lại

Khi cái lạnh của mùa đông dần khép lại, một sự bồn chồn âm ỉ ẩn hiện dưới bề mặt—những gợn sóng nhẹ nhàng của mùa xuân đang lặng lẽ hình thành, khúc dạo đầu cho việc tạm biệt cái cũ và chào đón cái mới đang diễn ra một cách lặng lẽ.

Cách đối phó với người xấu là sử dụng "hiệu ứng con thuyền không người lái"

Trong cuộc đời này, bạn sẽ gặp gỡ nhiều người và nhiều điều, bao gồm cả những người xấu và những việc xấu. Khi bạn gặp phải những người xấu hoặc những tình huống xấu, bạn càng chú ý đến họ thì họ càng trở nên "hăng hái" hơn.

Tuổi 20 sống cho sau này, tuổi 30 sống cho kịp lúc, 40 là lúc hạnh phúc khi bạn nghĩ...

Bạn chỉ cần một chỗ ở không cần đẹp để chụp ảnh, nhưng đủ yên để về là thấy nhẹ. Ở tuổi này, bạn cũng thôi nghĩ đời mình phải trông "ra gì"....

Đừng kết bạn với những người quá giỏi 'giao tiếp', dù bạn có tin điều đó hay không

Đừng kết bạn với những người quá xảo quyệt. Dù tin hay không, những người giỏi giao tiếp, ăn nói lưu loát và có trí tuệ cảm xúc cực cao thường rất tính toán trong đời tư.

Mãi 50 tuổi tôi mới nhận ra sự thật đau đớn nhất cuộc đời: Không phải nghèo khó hay thiếu địa vị...

Tôi chưa từng nghĩ “khủng hoảng tuổi trung niên” lại là câu chuyện của chính mình...

Gửi đến tuổi thơ đã mất

​​​​​​​Đưa mẹ về quê ăn Tết Nguyên đán, tôi lại một lần nữa trở về ngôi làng mà mình đã lâu không ghé thăm. Từ khi sinh ra cho đến khi vào đại học, nơi này đã gắn bó với tôi suốt thời thơ ấu và tuổi thiếu niên.

20 câu nói ngắn gọn, nhẹ nhàng để chia sẻ trên mạng xã hội

Đừng tham lam; chúng ta không thể có tất cả mọi thứ, và cũng đừng nản lòng; chúng ta không thể không có gì cả.

Trạm dừng sinh tử: Quan sát trung thực về những cuộc gặp gỡ trong giây phút cuối cùng

Từ sách - Phim - TĐ - 20/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà hầu hết chúng ta đều né tránh suốt cả cuộc đời: điều gì xảy ra sau khi chúng ta chết?

Lập mục đích

Blog GS John VU - GS John Vu - 19/06/2026 12:00
Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Tâm lý CEO: Nghệ thuật giữ bình tĩnh, ra quyết định và dẫn dắt trong áp lực

Kỹ năng - Vũ Anh - 19/06/2026 11:00
Giữ được sự minh mẫn, kiểm soát cảm xúc và ra quyết định tỉnh táo trong khủng hoảng — đó là “môn võ thượng thừa” mà không trường lớp nào có thể dạy.

"Thần đồng" Đại học Thanh Hoa, 49 tuổi vẫn thất nghiệp: Khi ra tới biển lớn, mới biết bản thân chỉ là hạt cát nhỏ

Suy ngẫm - Nguyễn Phượng - 19/06/2026 10:00
Khi vào đại học Thanh Hoa, nam sinh được mệnh danh là "thần đồng" mới biết còn nhiều người giỏi hơn mình.

Con trai duy nhất của Gia Cát Lượng vì sao không thể nối nghiệp cha?

Phong cách sống - Linh Lan - 19/06/2026 09:00
Gia Cát Lượng chỉ có một con trai ruột, rất thông tuệ và sớm được trọng dụng, nhưng "bên ngoài chẳng giúp được quốc gia, bên trong chẳng thể thay đổi triều chính".

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Từ sách - Phim - Bảo Lam - 19/06/2026 08:00
Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Công nghệ và cơ hội

Blog GS John VU - GS John Vu - 18/06/2026 12:00
Nếu chúng ta nhìn lại thành tựu của công nghệ, chúng ta sẽ ngạc nhiên về tiến bộ đã được thực hiện.

Warren Buffett tiết lộ nguyên tắc vàng, đảm bảo sự thành công bền vững

Phong cách sống - Thiên Di - 18/06/2026 11:41
Bên cạnh những phân tích sắc sảo về báo cáo tài chính hay các thương vụ đầu tư trị giá hàng tỷ USD, huyền thoại Warren Buffett mới đây đã chia sẻ về một triết lý sống cốt lõi mà ông cho rằng là chìa khóa để duy trì sự thành công và bền vững cho mọi tổ chức.

Sắp phát hành: Sức mạnh của nghỉ ngơi

Tủ sách - FN - 18/06/2026 08:00
Chúng ta thường nghĩ rằng nghỉ ngơi là ngủ một giấc, nằm yên một lúc, tạm rời công việc rồi cơ thể sẽ tự hồi phục lại. Nhưng có lúc ta ngủ đủ mà vẫn thức dậy trong trạng thái nặng nề. Cơ thể có thể không quá mỏi, nhưng đầu óc vẫn quay cuồng; ta vẫn thấy mình phải trả lời tin nhắn, phải tỏ ra ổn, phải chiều lòng người khác, phải tiếp tục.

Phần mềm mã nguồn mở

Blog GS John VU - GS John Vu - 17/06/2026 12:00
Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.

Người già khôn ngoan thường giả bộ 3 điều này với con cái

Kỹ năng - Thanh Hương - 17/06/2026 11:00
Có những thứ nên giả bộ cho qua

Tỷ phú Rockefeller: Miễn phí là cái bẫy đáng sợ nhất, muốn thành công phải ghi nhớ 3 điều sau

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 17/06/2026 10:00
Một số người chết trong nghịch cảnh, trong khi những người khác nhìn thấy cơ hội.

Sống giữa 25 triệu người vẫn cô đơn: Vì sao giới trẻ Hà Nội và TP.HCM vẫn tìm đến AI để được yêu thương?

Phong cách sống - Minh Ngọc - 17/06/2026 09:00
Khi công nghệ vô tri trở thành nơi nương tựa cảm xúc duy nhất, liệu AI đang thực sự "chữa lành" hay chỉ đang làm sâu sắc thêm nỗi cô đơn của con người thời đại số?

Sắp phát hành: Để thanh thản khi về già

Tủ sách - FN - 17/06/2026 08:00
“Để thanh thản khi về già” – Bí quyết sống vui cho người cao tuổi là một trong những quyển sách bán chạy nhất Hàn Quốc và được Thư viện Quốc gia Hàn Quốc khuyên đọc!

Người kiểm thử và người lập trình

Blog GS John VU - GS John Vu - 16/06/2026 12:00
Người lập trình không thích người kiểm thử và chúng tôi không thích họ. Làm sao chúng tôi có thể xây dựng được cách làm việc tổ trong tình huống này?
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS