Gia đình nữ họa sĩ Bé Ký xác nhận với tờ Người Việt bà qua đời vào khoảng từ 2 giờ đến 6 giờ chiều ngày 12.5.2021 tại nhà riêng ở Westminster, California, Mỹ.
Ông Hồ Thành Cung, con trai của họa sĩ Bé Ký chia sẻ với báo chí: “Mẹ mất vào khoảng từ 2 giờ đến 6 giờ chiều. Tôi về nhà thì thấy bà mất trong lúc ngủ và đang nắm tay ba. Mẹ tôi không chỉ là một người mẹ bình thường, và còn là một họa sĩ thành công với nhiều tác phẩm đầy tình mẹ con.”
Nhà báo Nguyễn Công Khế chia sẻ trên trang cá nhân vào tối 15.5: “Hoa trái trong vườn đang mùa nở rộ. Mình lại nghe một tin buồn từ Mỹ: họa sĩ Bé Ký, vợ anh Hồ Thành Đức đã ra đi tại nhà riêng ở Westmingter, hưởng thọ 83 tuổi”.
Nhà báo Nguyễn Công Khế chia sẻ thêm: “Tôi có dịp được quen biết với cả hai vợ chồng bà. Nhưng tôi thân với anh Hồ Thành Đức hơn. Hồi còn ở Việt Nam tôi hay gặp gỡ và nói chuyện nhiều với anh Đức về hội họa, về cuộc đời và thế sự. Sau đó, vợ chồng anh sang Mỹ định cư năm 1989. Khi vợ chồng anh sang Mỹ, tôi cũng có ghé thăm nhà anh ở Wesmingter.
Lúc còn ở Việt, khi tôi tới chơi nhà anh chị, chị Bé Ký có tặng cho tôi một bức tranh mà hiện nay tôi vẫn treo chỗ phòng tiếp khách ở Q.9.
Xin vĩnh biệt chị và chia buồn cùng anh Hồ Thành Đức và các cháu”.
Họa sĩ Bé Ký tên thật là Nguyễn Thị Bé, bà sinh năm 1938 tại Hải Dương, được biết đến là họa sĩ nổi tiếng trong làng mỹ thuật Việt Nam.
Họa sĩ Bé Ký mồ côi cả cha lẫn mẹ từ năm 8 tuổi. Ngón vẽ của bà phần lớn là tự học nhưng bà cũng được các họa sĩ Trần Đắc, Trần Văn Thọ và Văn Đen chỉ dẫn thêm.
Năm 1954 bà di cư vào Nam và tiếp tục theo con đường hội họa. Bé Ký nổi lên và được chú ý sau khi tổ chức triển lãm tranh đầu tiên năm 1957 ở Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp (Alliance Française) do René de Berval bảo trợ.
Tranh bà sau đó được trưng bày ở Hội Việt Mỹ và Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp. Cho đến năm 1975, bà đã đi triển lãm ở Paris (Pháp) và Đông Kinh (Trung Quốc).
Sau năm 1975, bà ngừng hoạt động hội họa một thời gian. Đến năm 1989, bà cùng chồng là họa sĩ Hồ Thành Đức sang định cư tại Mỹ.
Từ đó đến nay, tranh Bé Ký đã được trưng bày ở nhiều phòng tranh (gallery) và bảo tàng mỹ thuật tại Mỹ, kể cả Viện Smithsonian. Tranh Bé Ký thuộc trường phái sketchings, tức phác họa bằng bút lông trên giấy và lụa. Thời kỳ sau năm 1989, tranh Bé Ký thu nạp thêm dạng sơn mài.
Từ năm 1957 đến năm 1975, hoạ sĩ Bé Ký đã mở 18 cuộc triển lãm tranh, trong đó có 16 lần tại Sài Gòn, 1 lần tại Pháp và 1 lần tại Nhật Bản. Sau khi định cư tại Mỹ bà cũng đã có 8 lần triển lãm để khẳng định tên tuổi của người họa sĩ dân gian điển hình của miền Nam Việt Nam.
Các họa sĩ thường bắt đầu từ dessin rồi dựa vào dessin mới phóng ra các màu sắc khác nhau. Bé Ký dừng lại ở dessin. Dường như bà đã tìm thấy vùng đất Thánh và dứt khoát ở lại thiên đường nguồn cội của mình. Bà không lớn nữa. Có thể nói Bé Ký – như cái tên lựa chọn có ý tiền định của bà – đã lấy tuổi thơ làm quê hương, dừng lại ở thời điểm hàn vi, ngây thơ (naif) trong hội họa và trong đời. Bé Ký là hiện tượng không già, rất độc đáo trong hội họa Việt…
Bé Ký – Nỗi hoài nhớ niềm vui đã khuất - Thụy Khuê
