Đừng trở nên xấu xa

FN14/01/2023 09:00
Đừng trở nên xấu xa

Đây là một bản cáo trạng về cách mà các công ty công nghệ lớn nhất hiện nay đang chiếm đoạt dữ liệu, sinh kế, phá vỡ kết cấu xã hội và hủy hoại tâm trí của chúng ta.

Sự phát triển vượt bậc của công nghệ trong thế kỷ 21 đã giúp cho cuộc sống của chúng ta tiện nghi hơn, hiệu quả hơn bao giờ hết. Nhờ có công nghệ, chúng ta có thể tự do phát triển tài năng, quảng bá thương hiệu, tiếp cận nhiều loại hàng hóa và kết nối với thế giới.

Là biên tập viên kinh tế của Financial Times và nhà phân tích kinh tế toàn cầu cho CNN, Rana Foroohar đã dành nhiều năm quan sát và phân tích các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech), đặc biệt là 5 công ty lớn thuộc nhóm FAANG – Facebook, Apple, Amazon, Netflix và Google – từ đó đưa ra nhiều phát hiện “gây sốc” trong cuốn sách “Đừng trở nên xấu xa” (tựa gốc: “Don’t Be Evil”).

Theo Rana Foroohar, khoảng 80% tổng tài sản doanh nghiệp đang được nắm giữ bởi chỉ 10% công ty, và giá trị vốn hóa thị trường của FAANG hiện đã lớn hơn cả nền kinh tế của Pháp. Ngạc nhiên hơn, số người dùng của Facebook cũng đã lớn hơn số dân của quốc gia đông dân nhất thế giới là Trung Quốc. Thế nhưng, sự lớn mạnh không ngừng của các công ty này đang gây ảnh hưởng nặng nề cho nhiều lĩnh vực khác như chính trị, kinh tế và con người.

Về chính trị, Big Tech góp phần tiếp tay cho các thế lực nước ngoài thay đổi cục diện cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Các nhà vận động hành lang của Big Tech thao túng cả hệ thống để đảm bảo họ có thể tiếp tục hoạt động tự do mà không bị chính phủ can thiệp.

Về kinh tế, với tham vọng làm “nền tảng” cho mọi thứ, Big Tech đã dùng chính quy mô của mình để nghiền nát hoặc nuốt chửng đối thủ, cũng như lấn lướt những tay chơi nhỏ hơn và đánh cắp tài sản trí tuệ của họ. Sự trỗi dậy của Big Tech khiến cả số vốn đầu tư mạo hiểm cho giai đoạn đầu lẫn số lượng công ty khởi nghiệp được tài trợ giảm mạnh, làm cho số lượng việc làm mới cũng giảm theo. Và thay vì đóng thuế để tái đầu tư cho xã hội, những gã khổng lồ công nghệ lại tìm cách đưa phần lớn lợi nhuận ra nước ngoài để lách luật và né tránh những quy định về thuế mà mọi công dân bình thường đều phải tuân thủ.

Không chỉ tác động tới hệ thống chính trị và kinh tế, Big Tech còn sử dụng các thuật toán để thu hút và kinh doanh sự chú ý, kéo dài thời gian người dùng truy cập mạng và biến người dùng thành hàng hóa. Nhiều nhà khoa học thần kinh lo ngại rằng việc sử dụng các ứng dụng và trò chơi dành cho thiết bị di động có thể dẫn đến tình trạng suy giảm nhận thức trên diện rộng, thậm chí là gây mất trí sớm hàng loạt. Thêm vào đó, chứng nghiện công nghệ cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe tâm thần của người dùng, khiến họ dễ bị căng thẳng và lo âu kéo dài.

Câu hỏi được đặt ra là: Tại sao một ngành công nghiệp từng rất nhiệt huyết, cách tân và lạc quan lại trở nên tham lam, phiến diện và cao ngạo chỉ sau vài thập niên? Tại sao Google, một công ty từng xem “Don’t be evil” (Đừng làm điều ác) là câu mở đầu quan trọng trong Quy tắc ứng xử của mình, lại phản bội chính nguyên tắc đó và phản bội người dùng?

Dưới ngòi bút sắc sảo và văn phong mạch lạc của một phóng viên kinh tế kỳ cựu, cách những công ty lớn như Google, Facebook, Apple, Amazon và Uber kiếm tiền từ dữ liệu cá nhân của người dùng và ngày càng tham lam khi nắm giữ nhiều quyền lực… đã trở nên rất rõ ràng và dễ hiểu. Không những vậy, các luận điểm tác giả đưa ra còn được củng cố bởi ý kiến của các chuyên gia, số liệu từ kết quả nghiên cứu thực tế và chia sẻ của người trong cuộc.

Nhưng Rana Foroohar không chỉ nêu vấn đề mà còn đưa ra các phương pháp cụ thể để giải quyết, đó là chia nhỏ các tập đoàn công nghệ hoặc ít ra là giới hạn quy mô để họ không trở nên “lớn đến mức không thể sụp đổ”. Bên cạnh đó, những giải pháp cần thiết để kiềm chế những gã khổng lồ công nghệ còn bao gồm cải cách và áp dụng biểu thuế công bằng để tái đầu tư vào việc đào tạo lực lượng lao động dư thừa do sự phát triển công nghệ gây ra, hoặc hợp pháp hóa các quyền kỹ thuật số của cá nhân và thành lập cơ quan bảo vệ người dùng.

Điểm đặc biệt của “Đừng trở nên xấu xa” chính là nó đã phá vỡ câu thần chú đầy mê hoặc mà những gã khổng lồ công nghệ sử dụng với chính phủ các nước, đồng thời thức tỉnh những người dùng đang say sưa với các ứng dụng và thiết bị công nghệ bóng bẩy. Nó cho người đọc thấy họ có quyền lựa chọn một tương lai với ít thời gian sử dụng thiết bị hơn và nhiều thời gian cho gia đình hơn, vì sức khỏe tinh thần của mỗi thành viên.

Đối với các nhà điều hành và lập pháp, “nó là một lời cảnh tỉnh, không chỉ cho các nhà điều hành và nhà lập pháp mà còn cho bất kỳ ai tin tưởng vào một tương lai tươi sáng hơn, trong đó lợi ích cộng gộp của sự sáng tạo và tiến bộ sẽ lớn hơn nhiều so với các phí tổn của cá nhân và của cả xã hội. Sẽ có ích cho tất cả nếu mỗi người chúng ta đều tin rằng mình có thể tạo ra một tương lai như vậy. Bởi vì trong những năm vừa qua, chúng ta đã thấy quá rõ khi người ta không còn tin một hệ thống nào đó là tốt cho họ, hệ thống đó sẽ sụp đổ”.

“Đừng trở nên xấu xa” từng được trao giải Porchlight cho hạng mục Sách kinh doanh và được vinh danh là một trong những cuốn sách hay nhất của năm, theo Evening Standard.

Rana Foroohar hiện phụ trách chuyên mục kinh doanh toàn cầu của tờ Financial Times và là nhà phân tích kinh tế toàn cầu cho CNN. Bà từng là thư ký tòa soạn kiêm người phụ trách chuyên mục kinh tế của Time và là biên tập viên kinh tế đối ngoại kiêm phóng viên thường trực nước ngoài của Newsweek. Bà là thành viên trọn đời của Hội đồng Đối ngoại và là thành viên hội đồng quản trị của Viện Thị trường Mở.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Đầu tư thông minh

Để thành công trong thế giới biến động.

Ping – Giải cứu Vườn địa đàng

Nối tiếp hành trình “Vượt ao tù ra biển lớn”, Ping dấn bước vào cuộc phiêu lưu thứ ba đi tìm nguyên nhân và giải pháp cho những thay đổi bất thường của tự nhiên: Giải cứu Vườn địa đàng.

Sao ta làm điều ta làm

Thấu hiểu động lực; Giải mã hành vi; Làm chủ cuộc đời – Quyển sách chứa đựng hy vọng, cho biết những gì chúng ta có thể làm với chính mình.

Lời tiên tri Celestine

Quyển sách mang đến sự khai sáng đầy thông tuệ, những nhận thức mới mẻ về mặt tâm linh. Sách được GS John Vu – Nguyên Phong viết lời giới thiệu.

Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó - Tập 2

Tác giả Cù Mai Công tiếp tục dẫn bạn đọc đi sâu vào từng ngõ hẻm, gặp gỡ những nhân vật đã làm nên một trời tuổi thơ đầy kỷ niệm của nhiều cư dân Ông Tạ...

Quyền lực biểu tượng

Đừng đuổi theo cái mới, hãy biến cái hiện có trở nên xuất sắc

Cẩm nang chăm sóc sức khỏe răng miệng trẻ em

Những trang bị hữu ích để phụ huynh luôn sẵn sàng và chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe răng miệng của trẻ.

Kỷ niệm 28 năm ngày thành lập First News - Trí Việt - 100 cuốn sách do First News thực hiện có giá trị vĩnh hằng

Nhân kỷ niệm 28 năm ngày thành lập (10-12-1994), First News – Trí Việt đặc biệt ưu đãi 30% tất cả các loại sách của First News trong 10 ngày từ 10-12 đến 20-12-2022.

Thở bằng mũi và thở bằng miệng có ảnh hưởng khác nhau như thế nào?

Kỹ năng - Anh Tú (dịch) - 31/01/2023 12:12
Các nghiên cứu gần đây đã gợi ý rằng hơi thở có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của mọi người trong một loạt các bài kiểm tra trong phòng thí nghiệm.

Công nghệ thông tin và thế giới của chúng ta

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/01/2023 11:00
Công nghệ thay đổi nhanh chóng và tạo ra những thách thức mới cho mọi công ti và cấp quản lí của nó nhưng một số công ti có thể không biết phải làm gì.

10 đạo lý nên hiểu khi trưởng thành

Suy ngẫm - Trung Hạ - 31/01/2023 09:00
Không nên ngưỡng mộ cuộc sống của người khác, bởi lẽ những thứ bạn nhìn thấy không phải là tất cả trong cuộc đời của họ.

Hạt giống tâm hồn - Bất kỳ vị khách nào cũng quan trọng và đáng được giúp đỡ

Truyền cảm hứng - FN - 31/01/2023 08:00
“Chúng ta không có nhiều cơ hội lớn để giúp đỡ người khác, nhưng những cơ hội nhỏ để giúp đỡ mọi người thì xuất hiện quanh ta mỗi ngày.”

Cuộc hội ngộ xúc động giữa cô gái trẻ và người lính cứu hỏa đã cứu mình

Truyền cảm hứng - Minh Nhân - 30/01/2023 15:23
Giây phút hội ngộ lần đầu tiên sau vụ hỏa hoạn hồi tháng 10/2022, người lính cứu hỏa và cô gái trẻ ôm chầm lấy nhau, như cái ôm khi họ cùng bước qua khoảnh khắc sinh tử.

Ồn ào chửi thề ở "Nhà bà Nữ": Trấn Thành tả đời hay hạ thấp người lao động?

Điện ảnh - Bích Phương - 30/01/2023 13:00
Nhà phê bình điện ảnh Lê Hồng Lâm cho rằng "Nhà bà Nữ" thể hiện đúng ngôn ngữ của đời sống thị dân, trong khi nhà văn Hoài Hương lại nói: "Trấn Thành đang hạ thấp văn hóa của người lao động miền Nam".

Big data và World Cup

Blog GS John VU - GS John Vu - 30/01/2023 12:00
Ngay cả tôi dạy và tiến hành nghiên cứu về phân tích Big Data, tôi không hề hình dung được rằng Big data cũng có thể được dùng trong thể thao, đặc biệt trong giải vô địch bóng đá thế giới 2014.

Nổi bật tuần qua: Người phụ nữ và trẻ nhỏ bị vạ lây bởi va chạm giao thông

Thư giãn - Gia An - 30/01/2023 11:00
Đang ngồi chơi bên lề đường, người phụ nữ và 2 trẻ nhỏ bất ngờ bị vạ lây bởi một tình huống va chạm giao thông ở gần đó. Đoạn clip ghi lại là một trong những khoảnh khắc giao thông nổi bật tuần qua.

9 câu nói nên đút túi để làm châm ngôn học hành cho năm 2023

Suy ngẫm - Thiên An - 30/01/2023 10:00
Năm mới năm me, đút túi ngay những câu nói này để 365 ngày sắp tới cuộc sống thuận lợi mà việc học cũng không còn vất vả nữa thôi nào!

Luật Nhân Quả trong Lời tiên tri Celestine: Hãy cho đi và bạn sẽ nhận trở lại nhiều hơn

Từ sách - Phim - Quang Thanh - 30/01/2023 09:00
Bạn có tin rằng bất kỳ khi nào bạn lắng nghe trực giác và giúp đỡ người khác, thì ngay lập tức một khoản tiền nhất định sẽ chạy vào tài khoản của bạn?

Học viện thành công - Những người thành công đều khởi sự gian nan

Suy ngẫm - FN - 30/01/2023 08:00
Không có mục tiêu và kế hoạch, bạn giống như một con tàu căng buồm ra khơi mà không có đích đến.

Nhờ chăm quét trại giam, chàng trai ở Mỹ kiếm bộn tiền sau khi mãn hạn tù

Phong cách sống - Tuệ Minh - 29/01/2023 12:00
Sau khi mãn hạn tù, anh chàng ở Mỹ đã nghĩ đến dịch vụ dọn dẹp có thể giúp kiếm tiền nên quyết định khởi nghiệp.

Clip nổi bật tuần qua

Thư giãn - Quang Huy - 29/01/2023 11:00
Cô gái chuẩn bị thực hiện một màn nhảy xuống nước đầy ấn tượng trước máy quay, nhưng không ngờ lại gặp sự cố. Đó là một trong những khoảnh khắc nổi bật nhất mạng xã hội tuần qua.

Lời khuyên cho người chủ công ti nhỏ

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/01/2023 10:00
Công nghệ thông tin (IT) có thể tự động hoá nhiều điều, làm tăng tính hiệu quả cũng như giảm chi phí cho các công ti. Nhưng có hiểu lầm rằng CNTT chỉ tốt cho công ti lớn mà không phù hợp cho công ti vừa hay nhỏ.

15 câu chấn chỉnh bản thân để bước sang năm mới mạnh mẽ, dồi dào động lực

Suy ngẫm - Trung Hạ - 29/01/2023 09:00
Hãy nghĩ rằng hôm nay rồi cũng sẽ thành quá khứ, có khổ thì hạnh phúc mới càng ngọt ngào.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 31/01/2023