Đối thoại về giáo dục

GS John Vu09/05/2026 13:00
Đối thoại về giáo dục

Tuần trước, việc xếp hạng các đại học thế giới đã được trường đại học Giao thông ở Thượng Hải đưa ra khi họ xếp hạng Harvard là đại học hàng đầu trong tám năm qua.

Trong khoa học máy tính và kĩ nghệ phần mềm, họ xếp hạng CMU là số 5 trên thế giới sau Stanford, MIT, Berkeley và Princeton. Bạn có thể kiểm lại xếp hạng của họ tại

http://www.arwu.org/SubjectCS2010.jsp ;

Điều thú vị nhất từ xếp hạng của người Trung Quốc là ở chỗ trong 100 đại học tốt nhất trên thế giới, Mĩ có 54 trường nhưng không đại học nào ở Trung Quốc thậm chí lọt vào tốp 100. Chỉ hai đại học Trung Quốc được xếp vào tốp 200. Tôi rất ngạc nhiên rằng Đại Học Thanh Hoa được xếp hạng 191 và Đại học Bắc Kinh được xếp hạng 199. Tuy nhiên, Báo cáo News Report của Mĩ lại xếp hạng Đại học Thanh Hoa vào số 9 và Đại học Bắc Kinh vào số 10. Khi tôi hỏi một người bạn, giáo sư Yang tại đại Thanh Hoa về sự khác biệt này, ông ấy nói: “Thật đáng thất vọng rằng ít đại học Trung Quốc được xem xét tới trong các trường tốt nhất thế giới, ngay cả theo nguồn Trung Quốc. Điều đó nghĩa là hệ thống giáo dục của chúng tôi không đủ tốt như chúng tôi muốn và chúng tôi sẽ phải làm việc gian nan hơn để cải tiến nó.”

Bởi vì tôi cũng dạy ở Đại học Thanh Hoa như giáo sư thỉnh giảng, tôi thấy rằng sinh viên ở đó rất giỏi và chẳng có lí do gì để trường có thể được xếp hạng thấp thế cho nên tôi hỏi ông ấy: “Tại sao ông nghĩ Thanh Hoa được xếp hạng như thế theo nghiên cứu của Trung Quốc, nó phải có lí do nào đó mà tôi không biết”. Ts Yang giải thích: “Từ một người ngoài như ông, ông nhìn mọi thứ khác với ai đó ở bên trong. Cho dù trường chúng tôi rất tốt và phần lớn sinh viên rất có tính cạnh tranh nhưng hệ thống của chúng tôi không hoàn hảo. Sự kiện là thỉnh thoảng chúng tôi phải hạ thấp chuẩn đầu vào để nhận một số sinh viên không đủ tư cách. Nếu cái vào KHÔNG có chất lượng cao thì ông KHÔNG THỂ mong đợi cái ra tốt hơn. Đôi khi, chúng tôi được yêu cầu phải cho thi lại một số sinh viên bởi vì họ đã không làm bài thi tốt. Nếu kết quả của kì thi thứ hai vẫn không tốt hơn, chúng tôi phải cho họ thi lại lần nữa cho tới khi họ qua được. Mỗi lần thi được thực hiện, chúng lại phải hạ thấp chuẩn để cho chúng tôi đáp ứng được chỉ tiêu số lượng. Có vấn đề với việc gian lận trong thi cử giữa một số sinh viên nữa, cho dù điều đó vẫn là phần nhỏ khi so sánh với các trường khác. Nghiên cứu của Jiao Tong ở Thượng Hải đã kiểm lại chất lượng của sinh viên và họ có thể tìm ra cái gì đó. Các nghiên cứu khác như News & World Report của Mĩ đã không hội tụ vào kết quả sinh viên nhưng phần lớn vào nghiên cứu được xuất bản, và tỉ lệ giữa giáo sư và sinh viên. Phương pháp khác nhau dẫn tới các kết luận khác nhau.”

Tôi không hoàn toàn đồng ý với kết luận của bạn tôi vì tôi biết Thanh Hoa là trường xuất sắc với sinh viên giỏi. Nếu có vài trường hợp đặc biệt, họ là ngoại lệ thay vì đa số. Tuy nhiên, tôi cũng biết rằng xếp hạng ARWU của Thượng Hải để đánh giá các đại học Trung Quốc là trong việc xếp hạng xuất sắc toàn thế giới và được nhiều học giả kính trọng cao. Một cuộc điều tra về giáo dục cao hơn do tờ tạp chí The Economist tiến hành đã bình luận rằng “ARWU là việc xếp hạng hàng năm được sử dụng rộng rãi nhất” về các đại học trên thế giới, và tờ Chronicle of Higher Education cũng báo cáo rằng ARWU “được coi là việc xếp hạng quốc tế có ảnh hưởng nhất ngày nay.”

Ts. Yang bảo tôi: “Ngày nay số sinh viên Trung Quốc học tập ở nước ngoài còn cao hơn sinh viên ở bất kì nước nào. Mỗi năm, quãng nửa triệu người trong số họ rời Trung Quốc đi học ở hải ngoại, vài người hỏi tại sao con số cao thế. Lí do đơn giản: Họ tìm kiếm giáo dục tốt hơn, đào tạo tốt hơn, và cơ hội tốt hơn ở đâu đó. Thiếu giáo dục chất lượng là yếu tố chính làm cho họ phải đi học ở đâu đó khác. Thực tế, Trung Quốc đang đánh mất những sinh viên giỏi nhất nước bởi vì một khi họ ra đi, chỉ vài người quay về. Để giữ các tài năng giỏi nhất, Trung Quốc phải xây dựng nền giáo dục chất lượng tốt và làm cho giáo dục nội địa thành ưu tiên cao nhất. Chính phủ chúng tôi đã chi nhiều tiền vào cải tiến hệ thống giáo dục nhưng điều đó không dễ bởi vì nó yêu cầu một cách nghĩ hoàn toàn khác. Phương pháp truyền thống dựa trên thi cử không còn phù hợp, nó chỉ tạo ra nhiều người với tri thức sách vở mà không có kĩ năng thực hành. Sinh viên của chúng tôi dành nhiều thời gian nhồi nhét sách vở, ghi nhớ các lí thuyết thay vì áp dụng tri thức của họ vào thực hành. Nếu ông hỏi một sinh viên tại sao anh ta tới đại học, có lẽ ông sẽ có được câu trả lời đại loại như: “Để được bằng” hay “Để được việc làm lương cao.” Đó là suy nghĩ hiện thời trong các sinh viên của chúng tôi, bằng cấp là quan trọng hơn tri thức và kĩ năng. Nếu ông hỏi cùng câu hỏi với sinh viên ở Mĩ hay châu Âu câu trả lời chắc sẽ là “Để thu được giáo dục” hay “Để học cái gì đó kích động.” Kết quả buồn nản của nền giáo dục của chúng tôi là chúng tôi học sao chép chứ không sáng tạo, chúng tôi học bắt chước chứ không canh tân. Chừng nào cách nghĩ này còn chưa thay đổi, cải tiến sẽ không xảy ra và đó là lí do tại sao chúng tôi đã không được xếp hạng cao, ngay cả bởi hệ thống xếp hạng của riêng chúng tôi.”

Tất nhiên, không phải mọi người đều đồng ý với Ts. Yang. Một giáo sư giận dữ bảo tôi: “Loại xếp hạng này là vô nghĩa, đầy những thiên vị hướng về phương tây, ông nên bỏ qua nó.” Vị giáo sư khác phàn nàn: “Tôi không biết tại sao chúng tôi nói với thế giới về nhược điểm của nền giáo dục của chúng tôi. Loại chân thành đó tương đương với ngu xuẩn.”

English version

A conversation about Education

Last week, a ranking of world universities was released by ShanghaiJiaoTongUniversity where they ranked Harvard as the top university for the past eight year. In computer science and software Engineering, they rank CMU as number 5 in the world after Stanford, MIT, Berkeley and Princeton. You could check their ranking in  http://www.arwu.org/SubjectCS2010.jsp ;

The most interesting from this Chinese ranking was that among 100 best universities in the world, the U.S has 54 but no university in China even make it to the top 100. Only two Chinese universities were ranked in the top 200. I was very surprised that TsinghuaUniversity was ranked 191 and PekingUniversity was ranked 199. However, the U.S News Report ranking put TsinghuaUniversity at number 9 and PekingUniversity at number 10. When I asked a friend, Professor Yang at Tsinghua university about this differences, he said: “It is disappointing that few Chinese universities are considered among the world’s best, even by a Chinese source. It means our education system is not as good as we would like to and we will have to work harder to improve it”.

Because I also teach at Tsinghua University as a visiting professor, I found that students there were very good and under no reason the school could be ranked that low so I asked him: “Why do you think Tsinghua was ranked like that by a Chinese study, it must have reason that I do not know”. Dr Yang explained: “From an outsider like you, you see thing differently from someone who is inside. Even our school is very good  and most students are very competitive but our system is not perfect. The fact is sometime we have to lower the admission standard to accept some students who do not qualify. If the input is NOT of high quality then you CANNOT expect better output. Sometime, we were told to re-test some students because they did not do well in their tests. If the results of the second test were not better, we had to re-test them again until they passed. Each time the test was done, we had to lower our standard so we can meet the quota. There is problem with cheating on exams among some students too, even it is still a small portion as compare with other schools. The Shanghai Jiao Tong study checked the quality of students and they may find something. Other studies such as the U.S News & World Report did not focus on students outcomes but mostly on the amount of research published, and the ratio between professors and students. Different methods lead to different conclusions”.

I do not quite agree with my friend’s conclusion as I know Tsinghua is an excellent school with good students. If there are few special cases, they are an exceptions rather than a majority. However, I also know that the Shanghai’s ARWU ranking to evaluate Chinese universities was among the prominent ranking worldwide and highly respected by many scholars. A survey about higher education published by The Economist magazine commented that “The ARWU is the most widely used annual ranking” of the world’s universities, and the Chronicle of Higher Education also reported that the ARWU “is considered the most influential international ranking today.”

Dr. Yang told me: “Today number of Chinese students who study abroad are much higher than students from any country. Each year, about half million of them leave China to study oversea, few people would ask why such a high number. The simple reasons: They are seeking better education, better trainings, and better opportunities elsewhere. Lack of a quality education is the main factor causing them to study elsewhere. In fact, China is losing some of the country’s best students because once they leave, few would return. To retain the best talents, China must build good quality education system and make domestic education the highest priority. Our government has spent a lot of money on improving the education system but it is not easy because it requires a completely different mindset. The traditional method based on exams is no longer suitable, it only produces a lot of people with book knowledge but no practicing skills. Our students spent more time in cramming books, memorizing theories rather than applying their knowledge into practices. If you ask a student why he is attending university, you probably get an answer such as : “To get a degree” or “To get a high paying job” That is the current thinking among our students, the degree is more important than knowledge and skills. If you ask the same question of a students in the U.S or Europe the answer would probably be “To get an education” or “To learn something exciting”. The sad results of our education is we learn to copy rather than create, we learn to imitate rather than to innovate. Unless this mindset changes, improvement will not happen and that is why we were not ranked high, even by our own ranking system”.

Of course, not everybody agreed with Dr. Yang. One professor angrily told me: “This kind of ranking is nonsense, full of biases toward westerners, you should ignore it”. Another professor complained: “I do not know why we tell the world about our education weaknesses. That kind of honesty equates to stupidity”.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”
4

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?
5

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

Quản lý dự án phần mềm

Chìa khoá cho thành công của bất kì dự án phần mềm nào là thiết lập các yêu cầu tốt. Từ những yêu cầu này, người quản lí dự án có thể đặt ra mục đích, chiều hướng, và trao đổi chúng với thành viên tổ.

Lại nói về chất lượng phần mềm

Một số trong các bạn hỏi tôi về khác biệt giữa Đảm bảo chất lượng phần mềm (SQA), Kiểm soát chất lượng phần mềm (SQC) và Kiểm thử phần mềm. Về cơ bản, SQA hội tụ vào các vấn đề có liên quan tới qui trình tạo ra sản phẩm phần mềm. SQC hội tụ vào vấn đề có liên quan tới sản phẩm phần mềm. Kiểm thử là phương pháp của SQC để chắc rằng sản phẩm làm việc như mong đợi.

Giám sát xu hướng

Ngày nay, công nghệ thông tin là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh nhất, nghề nghiệp được trả lương cao nhất, và bao giờ cũng có nhu cầu cao. Tuy nhiên, cũng có rủi ro mà sinh viên phải xem xét khi lựa chọn lĩnh vực học tập này.

Lời khuyên khác cho sinh viên năm đầu

Tôi nhận được một email mà người gửi viết: “Tôi thực sự thích những lời khuyên của thầy trong website SEGVN nhưng bên cạnh việc học những vấn đề kĩ thuật còn gì khác thầy có thể gợi ý cho sinh viên đại học năm thứ nhất không?”

Viết tiếp về Trung Quốc và Ấn Độ

Tôi gặp Robert trên máy bay từ Thượng Hải tới San Francisco. Anh ấy là phó chủ tịch cấp cao của một công ti lớn đã có những tiện nghi chế tạo ở cả Trung Quốc và Ấn Độ cho nên chúng tôi nói chuyện về hai nước này dựa trên tri thức của anh ấy trong nhiều năm làm việc ở đó.

Dự án Agile

Thay đổi yêu cầu là một trong những vấn đề chính trong hầu hết các dự án phần mềm.

Xu hướng tương lai trong Công nghệ thông tin

Theo nghiên cứu gần đây của Carnegie Mellon về cái nhìn trong năm năm đối với công nghiệp Công nghệ thông tin (CNTT), thì sẽ có thay đổi lớn về cách chức năng CNTT được tổ chức và quản lí.

Nhu cầu công nghiệp

Ngày nay, doanh nghiệp phức tạp hơn và yêu cầu thông tin có ý nghĩa để giúp cấp quản lí ra quyết định. Để đáp ứng với những thay đổi, công nghệ thông tin (CNTT) được sử dụng để tiến hành thu thập dữ liệu, phân tích thông tin để giúp qui trình ra quyết định và tăng năng lực cạnh tranh của công ti.

Nghề nghiệp và việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/06/2026 12:00
"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.

Công nghiệp công nghệ thông tin ở Nga

Blog GS John VU - GS John Vu - 21/06/2026 12:00
Khi lần đầu tiên tôi tới thăm Nga năm 1996 để tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm, tôi đã bị ấn tượng về lực lượng lao động kĩ năng cao quãng vài nghìn người phát triển phần mềm, nhiều người có bằng tiến sĩ và thạc sĩ với đào tạo chuyên sâu về toán học và vật lí.

Vì sao quẹt thẻ ngân hàng thanh toán đúng chỗ nhưng bạn không được hoàn tiền như quảng cáo?

Kỹ năng - Thu Thủy - 21/06/2026 11:00
Bạn nghĩ mình đã quẹt thẻ tại đúng nhà hàng, đúng chương trình ưu đãi nhưng vẫn không nhận được hoàn tiền như kỳ vọng. Trong khi đó, người khác chi tiêu tương tự lại được hưởng đầy đủ. Sự khác biệt nằm một mã 4 chữ số ít ai để ý.

Sau 30 tuổi, bạn biết mình có thể làm khác đi, nhưng chưa dám

Suy ngẫm - Hà Nguyên - 21/06/2026 10:00
Không phải không muốn cố gắng, mà là không biết cố vào lúc nào.

Từng bị smartphone "khai tử", Gen Z bất ngờ hồi sinh dòng máy ảnh 20 năm tuổi

Phong cách sống - Minh Ngọc - 21/06/2026 09:00
Bị smartphone 'khai tử' suốt hơn 10 năm, máy ảnh compact bất ngờ hồi sinh: Gen Z đang săn lùng thứ công nghệ lỗi thời này vì điều gì?

Cô đơn ở đỉnh cao

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 21/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà nhiều lãnh đạo tự hỏi mình sau một cuộc họp dài, khi căn phòng đã vắng hết người: tại sao mình lại cô đơn đến vậy?
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS