Đối thoại về giáo dục

GS John Vu09/05/2026 13:00
Đối thoại về giáo dục

Tuần trước, việc xếp hạng các đại học thế giới đã được trường đại học Giao thông ở Thượng Hải đưa ra khi họ xếp hạng Harvard là đại học hàng đầu trong tám năm qua.

Trong khoa học máy tính và kĩ nghệ phần mềm, họ xếp hạng CMU là số 5 trên thế giới sau Stanford, MIT, Berkeley và Princeton. Bạn có thể kiểm lại xếp hạng của họ tại

http://www.arwu.org/SubjectCS2010.jsp ;

Điều thú vị nhất từ xếp hạng của người Trung Quốc là ở chỗ trong 100 đại học tốt nhất trên thế giới, Mĩ có 54 trường nhưng không đại học nào ở Trung Quốc thậm chí lọt vào tốp 100. Chỉ hai đại học Trung Quốc được xếp vào tốp 200. Tôi rất ngạc nhiên rằng Đại Học Thanh Hoa được xếp hạng 191 và Đại học Bắc Kinh được xếp hạng 199. Tuy nhiên, Báo cáo News Report của Mĩ lại xếp hạng Đại học Thanh Hoa vào số 9 và Đại học Bắc Kinh vào số 10. Khi tôi hỏi một người bạn, giáo sư Yang tại đại Thanh Hoa về sự khác biệt này, ông ấy nói: “Thật đáng thất vọng rằng ít đại học Trung Quốc được xem xét tới trong các trường tốt nhất thế giới, ngay cả theo nguồn Trung Quốc. Điều đó nghĩa là hệ thống giáo dục của chúng tôi không đủ tốt như chúng tôi muốn và chúng tôi sẽ phải làm việc gian nan hơn để cải tiến nó.”

Bởi vì tôi cũng dạy ở Đại học Thanh Hoa như giáo sư thỉnh giảng, tôi thấy rằng sinh viên ở đó rất giỏi và chẳng có lí do gì để trường có thể được xếp hạng thấp thế cho nên tôi hỏi ông ấy: “Tại sao ông nghĩ Thanh Hoa được xếp hạng như thế theo nghiên cứu của Trung Quốc, nó phải có lí do nào đó mà tôi không biết”. Ts Yang giải thích: “Từ một người ngoài như ông, ông nhìn mọi thứ khác với ai đó ở bên trong. Cho dù trường chúng tôi rất tốt và phần lớn sinh viên rất có tính cạnh tranh nhưng hệ thống của chúng tôi không hoàn hảo. Sự kiện là thỉnh thoảng chúng tôi phải hạ thấp chuẩn đầu vào để nhận một số sinh viên không đủ tư cách. Nếu cái vào KHÔNG có chất lượng cao thì ông KHÔNG THỂ mong đợi cái ra tốt hơn. Đôi khi, chúng tôi được yêu cầu phải cho thi lại một số sinh viên bởi vì họ đã không làm bài thi tốt. Nếu kết quả của kì thi thứ hai vẫn không tốt hơn, chúng tôi phải cho họ thi lại lần nữa cho tới khi họ qua được. Mỗi lần thi được thực hiện, chúng lại phải hạ thấp chuẩn để cho chúng tôi đáp ứng được chỉ tiêu số lượng. Có vấn đề với việc gian lận trong thi cử giữa một số sinh viên nữa, cho dù điều đó vẫn là phần nhỏ khi so sánh với các trường khác. Nghiên cứu của Jiao Tong ở Thượng Hải đã kiểm lại chất lượng của sinh viên và họ có thể tìm ra cái gì đó. Các nghiên cứu khác như News & World Report của Mĩ đã không hội tụ vào kết quả sinh viên nhưng phần lớn vào nghiên cứu được xuất bản, và tỉ lệ giữa giáo sư và sinh viên. Phương pháp khác nhau dẫn tới các kết luận khác nhau.”

Tôi không hoàn toàn đồng ý với kết luận của bạn tôi vì tôi biết Thanh Hoa là trường xuất sắc với sinh viên giỏi. Nếu có vài trường hợp đặc biệt, họ là ngoại lệ thay vì đa số. Tuy nhiên, tôi cũng biết rằng xếp hạng ARWU của Thượng Hải để đánh giá các đại học Trung Quốc là trong việc xếp hạng xuất sắc toàn thế giới và được nhiều học giả kính trọng cao. Một cuộc điều tra về giáo dục cao hơn do tờ tạp chí The Economist tiến hành đã bình luận rằng “ARWU là việc xếp hạng hàng năm được sử dụng rộng rãi nhất” về các đại học trên thế giới, và tờ Chronicle of Higher Education cũng báo cáo rằng ARWU “được coi là việc xếp hạng quốc tế có ảnh hưởng nhất ngày nay.”

Ts. Yang bảo tôi: “Ngày nay số sinh viên Trung Quốc học tập ở nước ngoài còn cao hơn sinh viên ở bất kì nước nào. Mỗi năm, quãng nửa triệu người trong số họ rời Trung Quốc đi học ở hải ngoại, vài người hỏi tại sao con số cao thế. Lí do đơn giản: Họ tìm kiếm giáo dục tốt hơn, đào tạo tốt hơn, và cơ hội tốt hơn ở đâu đó. Thiếu giáo dục chất lượng là yếu tố chính làm cho họ phải đi học ở đâu đó khác. Thực tế, Trung Quốc đang đánh mất những sinh viên giỏi nhất nước bởi vì một khi họ ra đi, chỉ vài người quay về. Để giữ các tài năng giỏi nhất, Trung Quốc phải xây dựng nền giáo dục chất lượng tốt và làm cho giáo dục nội địa thành ưu tiên cao nhất. Chính phủ chúng tôi đã chi nhiều tiền vào cải tiến hệ thống giáo dục nhưng điều đó không dễ bởi vì nó yêu cầu một cách nghĩ hoàn toàn khác. Phương pháp truyền thống dựa trên thi cử không còn phù hợp, nó chỉ tạo ra nhiều người với tri thức sách vở mà không có kĩ năng thực hành. Sinh viên của chúng tôi dành nhiều thời gian nhồi nhét sách vở, ghi nhớ các lí thuyết thay vì áp dụng tri thức của họ vào thực hành. Nếu ông hỏi một sinh viên tại sao anh ta tới đại học, có lẽ ông sẽ có được câu trả lời đại loại như: “Để được bằng” hay “Để được việc làm lương cao.” Đó là suy nghĩ hiện thời trong các sinh viên của chúng tôi, bằng cấp là quan trọng hơn tri thức và kĩ năng. Nếu ông hỏi cùng câu hỏi với sinh viên ở Mĩ hay châu Âu câu trả lời chắc sẽ là “Để thu được giáo dục” hay “Để học cái gì đó kích động.” Kết quả buồn nản của nền giáo dục của chúng tôi là chúng tôi học sao chép chứ không sáng tạo, chúng tôi học bắt chước chứ không canh tân. Chừng nào cách nghĩ này còn chưa thay đổi, cải tiến sẽ không xảy ra và đó là lí do tại sao chúng tôi đã không được xếp hạng cao, ngay cả bởi hệ thống xếp hạng của riêng chúng tôi.”

Tất nhiên, không phải mọi người đều đồng ý với Ts. Yang. Một giáo sư giận dữ bảo tôi: “Loại xếp hạng này là vô nghĩa, đầy những thiên vị hướng về phương tây, ông nên bỏ qua nó.” Vị giáo sư khác phàn nàn: “Tôi không biết tại sao chúng tôi nói với thế giới về nhược điểm của nền giáo dục của chúng tôi. Loại chân thành đó tương đương với ngu xuẩn.”

English version

A conversation about Education

Last week, a ranking of world universities was released by ShanghaiJiaoTongUniversity where they ranked Harvard as the top university for the past eight year. In computer science and software Engineering, they rank CMU as number 5 in the world after Stanford, MIT, Berkeley and Princeton. You could check their ranking in  http://www.arwu.org/SubjectCS2010.jsp ;

The most interesting from this Chinese ranking was that among 100 best universities in the world, the U.S has 54 but no university in China even make it to the top 100. Only two Chinese universities were ranked in the top 200. I was very surprised that TsinghuaUniversity was ranked 191 and PekingUniversity was ranked 199. However, the U.S News Report ranking put TsinghuaUniversity at number 9 and PekingUniversity at number 10. When I asked a friend, Professor Yang at Tsinghua university about this differences, he said: “It is disappointing that few Chinese universities are considered among the world’s best, even by a Chinese source. It means our education system is not as good as we would like to and we will have to work harder to improve it”.

Because I also teach at Tsinghua University as a visiting professor, I found that students there were very good and under no reason the school could be ranked that low so I asked him: “Why do you think Tsinghua was ranked like that by a Chinese study, it must have reason that I do not know”. Dr Yang explained: “From an outsider like you, you see thing differently from someone who is inside. Even our school is very good  and most students are very competitive but our system is not perfect. The fact is sometime we have to lower the admission standard to accept some students who do not qualify. If the input is NOT of high quality then you CANNOT expect better output. Sometime, we were told to re-test some students because they did not do well in their tests. If the results of the second test were not better, we had to re-test them again until they passed. Each time the test was done, we had to lower our standard so we can meet the quota. There is problem with cheating on exams among some students too, even it is still a small portion as compare with other schools. The Shanghai Jiao Tong study checked the quality of students and they may find something. Other studies such as the U.S News & World Report did not focus on students outcomes but mostly on the amount of research published, and the ratio between professors and students. Different methods lead to different conclusions”.

I do not quite agree with my friend’s conclusion as I know Tsinghua is an excellent school with good students. If there are few special cases, they are an exceptions rather than a majority. However, I also know that the Shanghai’s ARWU ranking to evaluate Chinese universities was among the prominent ranking worldwide and highly respected by many scholars. A survey about higher education published by The Economist magazine commented that “The ARWU is the most widely used annual ranking” of the world’s universities, and the Chronicle of Higher Education also reported that the ARWU “is considered the most influential international ranking today.”

Dr. Yang told me: “Today number of Chinese students who study abroad are much higher than students from any country. Each year, about half million of them leave China to study oversea, few people would ask why such a high number. The simple reasons: They are seeking better education, better trainings, and better opportunities elsewhere. Lack of a quality education is the main factor causing them to study elsewhere. In fact, China is losing some of the country’s best students because once they leave, few would return. To retain the best talents, China must build good quality education system and make domestic education the highest priority. Our government has spent a lot of money on improving the education system but it is not easy because it requires a completely different mindset. The traditional method based on exams is no longer suitable, it only produces a lot of people with book knowledge but no practicing skills. Our students spent more time in cramming books, memorizing theories rather than applying their knowledge into practices. If you ask a student why he is attending university, you probably get an answer such as : “To get a degree” or “To get a high paying job” That is the current thinking among our students, the degree is more important than knowledge and skills. If you ask the same question of a students in the U.S or Europe the answer would probably be “To get an education” or “To learn something exciting”. The sad results of our education is we learn to copy rather than create, we learn to imitate rather than to innovate. Unless this mindset changes, improvement will not happen and that is why we were not ranked high, even by our own ranking system”.

Of course, not everybody agreed with Dr. Yang. One professor angrily told me: “This kind of ranking is nonsense, full of biases toward westerners, you should ignore it”. Another professor complained: “I do not know why we tell the world about our education weaknesses. That kind of honesty equates to stupidity”.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
2

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
3

Hệ thống giáo dục mới

Tôi để ba tuần giảng dạy ở Trung Quốc.
4

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
5

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”

Quản lý dự án phần mềm

Chìa khoá cho thành công của bất kì dự án phần mềm nào là thiết lập các yêu cầu tốt. Từ những yêu cầu này, người quản lí dự án có thể đặt ra mục đích, chiều hướng, và trao đổi chúng với thành viên tổ.

Lại nói về chất lượng phần mềm

Một số trong các bạn hỏi tôi về khác biệt giữa Đảm bảo chất lượng phần mềm (SQA), Kiểm soát chất lượng phần mềm (SQC) và Kiểm thử phần mềm. Về cơ bản, SQA hội tụ vào các vấn đề có liên quan tới qui trình tạo ra sản phẩm phần mềm. SQC hội tụ vào vấn đề có liên quan tới sản phẩm phần mềm. Kiểm thử là phương pháp của SQC để chắc rằng sản phẩm làm việc như mong đợi.

Giám sát xu hướng

Ngày nay, công nghệ thông tin là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh nhất, nghề nghiệp được trả lương cao nhất, và bao giờ cũng có nhu cầu cao. Tuy nhiên, cũng có rủi ro mà sinh viên phải xem xét khi lựa chọn lĩnh vực học tập này.

Lời khuyên khác cho sinh viên năm đầu

Tôi nhận được một email mà người gửi viết: “Tôi thực sự thích những lời khuyên của thầy trong website SEGVN nhưng bên cạnh việc học những vấn đề kĩ thuật còn gì khác thầy có thể gợi ý cho sinh viên đại học năm thứ nhất không?”

Viết tiếp về Trung Quốc và Ấn Độ

Tôi gặp Robert trên máy bay từ Thượng Hải tới San Francisco. Anh ấy là phó chủ tịch cấp cao của một công ti lớn đã có những tiện nghi chế tạo ở cả Trung Quốc và Ấn Độ cho nên chúng tôi nói chuyện về hai nước này dựa trên tri thức của anh ấy trong nhiều năm làm việc ở đó.

Dự án Agile

Thay đổi yêu cầu là một trong những vấn đề chính trong hầu hết các dự án phần mềm.

Xu hướng tương lai trong Công nghệ thông tin

Theo nghiên cứu gần đây của Carnegie Mellon về cái nhìn trong năm năm đối với công nghiệp Công nghệ thông tin (CNTT), thì sẽ có thay đổi lớn về cách chức năng CNTT được tổ chức và quản lí.

Nhu cầu công nghiệp

Ngày nay, doanh nghiệp phức tạp hơn và yêu cầu thông tin có ý nghĩa để giúp cấp quản lí ra quyết định. Để đáp ứng với những thay đổi, công nghệ thông tin (CNTT) được sử dụng để tiến hành thu thập dữ liệu, phân tích thông tin để giúp qui trình ra quyết định và tăng năng lực cạnh tranh của công ti.

Làm chủ AI - Khi AI gánh giùm sự mệt mỏi của con người

"Làm chủ AI” không dạy bạn cách dùng AI để nhào nặn cơ thể cho khớp với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà giúp chúng ta cởi bỏ cái vỏ bọc tháo vát hàng ngày, được phép lười biếng, hoang mang và cả ốm yếu.

Cuộc chiến về tài năng

Blog GS John VU - GS John Vu - 03/06/2026 12:00
Các công ty ở Thung lũng Silicon (San Jose) đang cạnh tranh về những kỹ sư phần mềm có kỹ năng với lương cao đáng kể và nhiều thưởng lớn.

Cảnh báo cho những ai thích nhắn tin "trêu lại lừa đảo": Tưởng vui nhưng sau đó phải hối hận

Kỹ năng - Quốc Vinh - 03/06/2026 11:00
Trông thì có vẻ vô hại, nhưng bạn không thể biết điều gì đang diễn ra ở phía sau hậu trường đâu.

Cha đẻ của bài kiểm tra IQ đầu tiên đã đúng

Suy ngẫm - Thiên An - 03/06/2026 10:00
Thay vì đóng khung năng lực của con bằng những điểm số ngắn hạn, cha mẹ cần nuôi dưỡng tư duy phát triển để giúp những đứa trẻ "nở muộn" có cơ hội bứt phá.

Dịch giả Nhật Bản thông thạo 8 ngoại ngữ dù mới học từ tuổi 49, sở hữu 5 bằng đại học

Truyền cảm hứng - Nhật Linh - 03/06/2026 09:00
Bắt đầu học ngoại ngữ ở tuổi gần 50, một dịch giả người Nhật đã chinh phục tới 8 ngoại ngữ, chứng minh rằng việc học không bị giới hạn bởi tuổi tác.

Làm chủ AI - Khi AI gánh giùm sự mệt mỏi của con người

Từ sách - Phim - Linh Chi - 03/06/2026 08:00
"Làm chủ AI” không dạy bạn cách dùng AI để nhào nặn cơ thể cho khớp với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà giúp chúng ta cởi bỏ cái vỏ bọc tháo vát hàng ngày, được phép lười biếng, hoang mang và cả ốm yếu.

Giáo dục và toàn cầu hoá

Blog GS John VU - GS John Vu - 02/06/2026 12:00
Trong năm mươi năm qua, các nước đã phát triển chi phối kinh tế thế giới, đóng góp quãng hai phần ba GDP toàn cầu nhưng ngày nay nó tụt xuống còn một nửa.

1% người dùng biết quy tắc ngầm này để biến AI thành siêu trợ lý toàn năng

Kỹ năng - Lê Thảo - 02/06/2026 11:00
Phía sau hậu trường, các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) đã âm thầm chèn thêm hàng nghìn từ hướng dẫn vào mỗi cuộc hội thoại để điều hướng hành vi của chatbot.

Kiểu tình bạn rất phổ biến sau tuổi 25: Không xuất hiện thường xuyên nhưng vẫn luôn có mặt khi cần

Suy ngẫm - S.A - 02/06/2026 10:00
Tình bạn của người trưởng thành có thể mang nhiều hình dạng khác nhau.

Céline Nhã Nguyễn: Từ những cuộc đấu trí trong nghề luật đến trở thành người phụ nữ Việt đầu tiên chinh phục Everest

Truyền cảm hứng - Yên Yên - 02/06/2026 09:00
Céline Nhã Nguyễn là người phụ nữ mà bạn không bao giờ đoán được sẽ xuất hiện ở đâu tiếp theo.

Minh triết từ nỗi bất an - Khi chúng ta không sống trong hiện tại

Từ sách - Phim - Thu An - 02/06/2026 08:00
Có lẽ không ít người cảm nhận rằng chúng ta đang sống giữa thời đại đầy lo lắng. Tại sao con người luôn lo lắng, bất an? Nỗi bất an đến từ đâu?  Làm sao tìm được sự an ổn?. “Minh triết từ nỗi bất an” của Alan Watts là quyển sách sẽ chia sẻ với chúng ta thông điệp mang đến sự bình an giữa thời đại đầy lo lắng này.

Bài học từ khoán ngoài

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/06/2026 12:00
Khi tôi ở Trung Quốc tháng trước, tôi thấy điều gì đó mà tôi chưa bao giờ trông chờ: Việc đóng cửa một số nơi chế tạo ở Thượng Hải và Shenzheng.

Zalo ra mắt tính năng phụ đề cuộc gọi video

Kỹ năng - Nhật Hạ - 01/06/2026 11:00
Zalo vừa tung ra một tính năng AI mới vô cùng hữu ích giúp người dùng chuyển lời nói thành chữ theo thời gian thực ngay trên màn hình.

12 triệu người nghe Võ Hà Linh nói về điều hối hận nhất tuổi 34

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 01/06/2026 09:00
"Stress thì mua matcha latte, socola đá xay mà uống cho mát ruột chứ đi xăm gì cho cực", Võ Hà Linh nói.

Làm chủ AI - 90.000 giờ lao động và cỗ máy vô hình: Giữ lại phẩm giá trong đời đi làm

Từ sách - Phim - Quang Anh - 01/06/2026 08:00
Sau giai đoạn hào hứng ban đầu với AI tạo sinh, nhiều người bắt đầu nhìn thấy một mặt khác của nó. Công việc không hẳn nhẹ đi. Áp lực cũng chưa chắc giảm xuống. Có khi, mọi thứ còn trở nên dày hơn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS