Cụ Bùi Thị Xong (82 tuổi), hay còn gọi thân mật là Hai Xong, một người phụ nữ gắn liền với nghề chèo ghe trên sông Hoài, Hội An, thành phố Đà Nẵng đã bất ngờ trở thành biểu tượng toàn cầu với danh xưng "cụ bà đẹp nhất thế giới" nhờ một khoảnh khắc vô tình được ghi lại.
Cuộc đời cụ Xong, trước khi được biết đến rộng rãi, là chuỗi ngày mưu sinh trên sông Hoài, đưa đón khách du lịch qua lại, một hình ảnh quen thuộc của phố cổ Hội An.
Cụ Bùi Thị Xong bên bức ảnh “Nụ cười ẩn giấu” (Ảnh: Ngô Linh).
Mùa hè năm 2011, định mệnh đã đưa nhiếp ảnh gia người Pháp Réhahn Croquevielle đến với chiếc ghe của cụ.
Khi ống kính máy ảnh hướng về mình, cụ Xong theo phản xạ tự nhiên của nhiều phụ nữ lớn tuổi, đưa tay che miệng cười, vừa e ngại vừa che đi hàm răng đã rụng theo năm tháng. Khoảnh khắc chân thật ấy đã được Réhahn ghi lại và đặt tên là "Hidden Smile" (Nụ cười ẩn giấu).
Bức ảnh nhanh chóng lan tỏa trên truyền thông quốc tế, giành nhiều giải thưởng danh giá và được trưng bày ở nhiều quốc gia. Hình ảnh đôi mắt sáng, bàn tay chai sạn và nụ cười kín đáo của người lao động bình dị đã chạm đến trái tim hàng triệu người.
Từ đó, cụ Xong được cả thế giới trìu mến gọi là "cụ bà đẹp nhất thế giới" - một danh xưng không đến từ vẻ đẹp ngoại hình mà từ sự mộc mạc, chân thành toát lên từ bức ảnh.
Cụ Xong chia sẻ sự bất ngờ khi hình ảnh của mình được lan truyền rộng rãi: "Chắc nhờ ông ấy chụp đẹp nên họ khen đẹp chứ tôi có đẹp đâu". Nụ cười giòn tan của cụ, cùng ánh mắt lấp lánh, cho thấy sự hồn nhiên và khiêm tốn của một người phụ nữ đã trải qua bao thăng trầm cuộc đời.
Để tri ân cụ, nhiếp ảnh gia Réhahn đã trích một phần doanh thu từ tác phẩm để hỗ trợ cụ Xong. Ông từng tặng cụ chiếc ghe mới trị giá 15 triệu đồng và hiện vẫn duy trì hỗ trợ tài chính hàng tháng, giúp cụ có cuộc sống ổn định khi tuổi cao sức yếu.
Cụ rất thích được gặp gỡ, trò chuyện với mọi người (Ảnh: Ngô Linh).
Sau khi bức ảnh nổi tiếng, cuộc sống của cụ Xong có nhiều thay đổi. Nhiều du khách tìm đến bến sông Hoài để gặp gỡ, đi ghe hoặc chụp ảnh lưu niệm cùng cụ. Chân dung cụ xuất hiện trong sách ảnh, các cửa hàng lưu niệm tại Hội An và được trưng bày tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.
Đặc biệt, vào tháng 3/2018, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tặng bức ảnh "Nụ cười ẩn giấu" cho Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong chuyến thăm chính thức, kỷ niệm 45 năm hữu nghị Việt - Pháp.
Tổng thống Pháp đã nhìn nhận bức ảnh như một biểu trưng về vẻ đẹp của nụ cười Việt Nam và mối quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Thi thoảng cụ vẫn bồi hồi nhớ nghề chèo đò đã nuôi sống gia đình (Ảnh: Ngô Linh).
Ở tuổi ngoài 80, cụ Xong đã rời mái chèo. Mỗi ngày, cụ dậy sớm, đi bộ đến trung tâm vật lý trị liệu để tập máy rung lưng, máy đi bộ nhằm giảm đau nhức xương khớp, sau đó về ăn sáng và nghỉ ngơi.
Cụ sống một mình để tiện sinh hoạt, con cháu đều ở gần. Cụ vẫn giữ thói quen ăn trầu và một tinh thần lạc quan, minh mẫn.
"Đôi khi có khách nước ngoài ghé thăm khi họ xem hình tôi trên sách báo, rồi các nhiếp ảnh gia mời ra phố chụp ảnh. Tôi vui lắm vì có người nhớ đến mình, được giới thiệu hình ảnh người Hội An đến với bạn bè khắp nơi", cụ Xong chia sẻ.
