Con đường nghề nghiệp

GS John Vu23/04/2026 13:00
Con đường nghề  nghiệp

Nhiều sinh viên tới đại học để học tri thức và kĩ năng mức cao hơn với hi vọng sẽ đưa tới nghề nghiệp tốt hơn và cuộc sống tốt hơn.

Tuy nhiên, sau khi tốt nghiệp nhiều người KHÔNG thể tìm được việc làm tốt hay thậm chí không tìm được loại việc nào. Nhiều người tiếp tục sống cùng bố mẹ với bằng đại học không có giá trị trong trị trường cạnh tranh cao này. Một số người nhìn vào giáo dục đại học của họ như thất bại và phí tiền bố mẹ. Một số còn tự hỏi liệu cuộc sống của họ có tốt hơn không nếu như họ không vào đại học.

Trước hết, để tôi đảm bảo rằng giáo dục đại học ngày nay là bản chất. Phần lớn các công ti sẽ chỉ thuê người có bằng đại học là tối thiểu. Chúng ta đang kinh qua cuộc khủng hoảng toàn cầu nơi cơ hội việc làm tiềm năng tạm thời bị dừng lại. Phần lớn các công ti đều sợ thuê sinh viên tốt nghiệp, và một số chọn thuê công nhân có nhiều kinh nghiệm hơn bởi vì họ không phải đào tạo các công nhân đó. Nhiều người có kinh nghiệm sẵn lòng làm việc với lương ít hơn khi họ bị sa thải. Trong nền kinh tế khủng hoảng này, sẽ khó cho hầu hết sinh viên tốt nghiệp tìm được việc làm chừng nào họ còn chưa có bằng cấp trong khu vực mà hầu hết các công ti cần nhưng không thể tìm ra người như bác sĩ y tế, y tá, kĩ sư phần mềm, và người quản lí hệ thông tin v.v.

Trước khi chọn nghề, hay thậm chí chọn lĩnh vực nghiên cứu ở đại học, điều quan trọng là bạn biết xu hướng công nghiệp toàn cầu cũng như hiểu cá tính riêng của mình và cách nó có thể liên quan tới nghề nghiệp của bạn. Nhiều sinh viên KHÔNG cẩn thận trong chọn lựa điều họ học tập. Họ hoặc chọn “khu vực lí tưởng” hoặc theo lời khuyên của bạn bè thay vì có “cái nhìn thực tế” về điều sắp xảy ra khi họ tốt nghiệp. Tình huống này là rất thông thường ở châu Á khi nhiều sinh viên KHÔNG nhận biết về chọn lựa nghề nghiệp của họ tương phản với sinh viên phương tây, người rất tích cực ra quyết định về nghề nghiệp của riêng họ. Để tôi nêu cho bạn vài dữ liệu:

Vài năm trước khi thị trường chứng khoán và đầu tư tài chính đang nóng, số sinh viên đăng tuyển vào kinh doanh, tài chính và ngân hàng đã tăng từ 40% tới 60% trên toàn thế giới. Khi cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra, nhiều ngân hàng và công ti tài chính mất kinh doanh và hàng trăm nghìn người mất việc, số đăng tuyển vào kinh doanh và ngân hàng lập tức giảm xuống hơn 50% ở Mĩ và châu Âu. Đồng thời, số các sinh viên kinh doanh chuyển sang quản lí hệ thông tin và kĩ sư phần mềm đã tăng lên 35%. Năm nay, gần như mọi đại học ở Mĩ và châu Âu báo cáo số đăng tuyển tăng đáng kể trong các khu vực “nóng” như công nghệ thông tin, kĩ nghệ phần mềm và y tá v.v. Tuy nhiên, điều thú vị cần lưu ý là dữ liệu đăng tuyển ở châu Á không thay đổi. Từ nhiều nghiên cứu về đăng tuyển sinh viên ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia và tất cả họ đều báo cáo số lượng sinh viên cao trong các khu vực này nơi thị trường việc làm đã “nguội” và được mong đợi vẫn còn phẳng lặng trong nhiều năm. Một người bạn ở Nhật nói với tôi: “Với hàng trăm nghìn người phân tích kinh doanh và tài chính đã mất việc, sẽ phải mất ít nhất tới mười năm cho thị trường việc làm được ổn định nếu KHÔNG có khủng hoảng khác. Không có mấy hi vọng việc làm cho người mới tốt nghiệp kinh doanh trong đôi chốc.”

Bạn có thể hỏi liệu tôi có gợi ý gì không. Không, tôi KHÔNG có gợi ý nào nhưng chỉ muốn nhấn mạnh rằng khi phải chọn lĩnh vực học tập, bạn phải nhận biết về xu hướng toàn cầu và tình huống thị trường việc làm. Về căn bản, nghề nghiệp của bạn là việc diễn đạt của cá tính của bạn và cá tính của bạn chủ yếu bị ảnh hưởng bởi mối quan tâm của bạn. Điều quan trọng là bạn lựa chọn nghề mà bạn có thể quan tâm tới. Cho nên bạn phải hiểu nhiều về bản thân mình, về mối quan tâm của riêng bạn để xem kĩ năng và quan tâm của bạn có thể có liên hệ tới con đường nghề nghiệp của bạn thế nào. Bạn cần hiểu rằng lựa chọn lĩnh vực học tập KHÔNG phải là ngẫu nhiên, lựa chọn lĩnh vực học tập không phải là may mắn, lựa chọ lĩnh vực học tập là đầu tư chủ yếu của gia đình bạn, và của thời gian và công sức của bạn. Là người lớn, bạn phải làm chọn lựa giáo dục của riêng mình mà có thể giúp hình thành nên con đường có thể dẫn bạn tới điều bạn muốn làm cho tương lai của mình. Bạn có thể kiến “việc làm mơ ước” của mình bằng việc lấy giáo dục đúng ở  trường đúng. Có bằng cấp đúng không chỉ làm cho bạn có đủ tư cách cho việc làm tốt, mà còn bắt đầu cho bạn trên con đường thăng tiến đúng. Bạn phải nghĩ cẩn thận về khu vực nào bạn cần học tập, và ở mức độ nào bạn sẽ cần thu được vị trí tốt điều sẽ giúp cho bạn thăng tiến trong nghề nghiệp. Một khi bạn có khả năng đi vào khu vực quan tâm, xét xem liệu bạn có cần tiếp tục giáo dục của mình hay không để thăng tiến tới vị trí cao hơn.

Bạn cần hiểu rằng không ai có thể cho bạn việc làm mơ ước được, nhưng bạn phải kiếm được nó vì sẽ phải cần nhiều công việc vất vả và quyết tâm để đi tới chỗ bạn muốn tới. Chẳng hạn, nếu bạn muốn là người quản lí cấp cao một ngày nào đó, bạn phải nghĩ về trách nhiệm của việc đặc thù đó và kiểu kinh nghiệm và kĩ năng cần để hoàn thành chúng. Việc của người quản lí cấp cao là quản lí một tổ các nhà chuyên nghiệp, phân công công việc, và kiểm điểm công việc của họ để xác định liệu họ có đạt tới mục đích và mong đợi của bạn không. Để làm điều đó bạn phải giỏi cả về kĩ năng kĩ thuật và quản lí.  Con đường tới người quản lí cấp cao có thể bao gồm các việc làm như lãnh đạo tổ, người quản lí dự án, người quản lí dịch vụ, và người quản lí cấp trung. Nếu bạn có mục đích nghề nghiệp đặc biệt, điều quan trọng là bạn lập kế hoạch các bước cần thiết bạn có thể cần thực hiện để đi tới đó. Nền tảng giáo dục đại học của bạn sẽ không chỉ giúp cho bạn xây dựng nền móng chắc để xây dựng nghề nghiệp của bạn, mà còn để bạn vào vị trí đáp ứng các liên hệ tốt và thu được kinh nghiệm có giá trị nữa.

English version

The career path

Many students go to college to learn higher level of knowledge and skills that will hopefully lead to a better career and better life. However, after graduated many could NOT find good jobs or even any kind of jobs. Many are continue to live with their parents with college degrees that are not valuable in this highly competitive market. Some look at their college education as failure and wasting money of their parents. Some even wonder if their life would have been better had they not gone to college.

First, let me assure that today college education is essential. Most companies will only hire people with a college degrees as minimum. We are experiencing a global crisis where many potential job openings are temporary halted. Most companies are too afraid to hire college graduates, and some choose to hire more experienced workers because they do not have to train them. Many experienced people are willing to work with lesser salaries as they are being laid-off. In this crisis economy, it will be difficult to most graduates to find jobs unless they have degrees in the area that most companies need but could not find people such as Medical Doctor, Nurse, Software Engineer, and Information System Managers etc.

Before choosing a career, or even selecting a field of study in college, it is important that you know the global industry trends as well as understand your own personality and how it can relate to your occupation. Many students are NOT careful in selecting what they study. They either choose an “idealistic area” or follow their friends advices rather have a “practical view” of what is going to happen when they graduate. This situation is very common in Asia as many students are NOT aware about their career choices as contrast with western students, who are very active in making decision about their own careers. Let me give you some data:

Few years ago when the stock market and financial investment were hot, number of students enrolled in business, finance and banking increased 40% to 60% throughout the world. When the financial crisis happened, many banks and financial companies went out of business and hundred thousand people lost their jobs, the number of enrollment in business and banking immediately decreased more than 50% in the U.S and Europe. At the same time, the number of business students switching to Information System Management and Software Engineer increased by 35%. This year, almost every universities in the U.S and Europe reported significant enrollment in “Hot” areas such as Information technology, Software Engineering and Nursing etc. However, it is interesting to note that enrollment data in Asia does not change. From several studies on student enrollment in China, S. Korea, Japan, Malaysia and they all reported high number of students in the areas where the job markets are already “Cold” and expected to remain flat for many years. A friend in Japan told me: “With hundred thousand experienced business and financial analysts already lost their jobs, it will take at least five to ten more years for the jobs market to stabilized if there will NOT be another crisis. There is not much hope for newly business graduates for quite awhile”.

You may ask whether I would have any suggestion. No, I do NOT have any suggestion but only want to emphasize that when it comes to select a field of study, you must be aware of the global trends and the local job market situation. Basically, your career is an expression of your personality and your personality is largely influenced by your interests. It is important for you to select an occupations that you are likely to be interested in. So you must understand more about yourself, about your own interest to see how your skills and interests can relate to a career path. You need to understand that selecting a field of study is NOT a random, selecting a field of study is NOT about luck, selecting a field of study is a major investment of your family, and of your time and efforts. As an adult, you must make your own education choice that can help to shape a path that may lead you to what you want to do for your future. You can get your “dream job” by getting the right education at the right school. Having the right degree can not only qualify you for a good job, but start you on the right path for advancement. You must think careful about what area you need to study, and on what levels you will need to obtain good position that will help you to advance in your career. Once you are able to get into your area of interest, consider if you need to continue your education in order to advance to a higher position.

You need to understand that no one can give you a dream job, but you must earn it as it will take a lot of hard work and determination to get where you want to be. For example, if you want to be a high level manager someday, you must think about the responsibilities of that particular job and the type of experience and skills necessary to fulfill them. A high level manager job is to manage a team of professionals, assign works, and review their works to determine whether they achieve your goals and expectations. To do that you must be good at both technical and management skills.  The path to a high level manager may consist of jobs such as a team leader, project manager, service manager, and middle level manager. If you have a specific career goal, it is important that you plan out the necessary steps you may need to take to get there. Your college educational background will not only help you build a strong foundation to build your career, but put you in a position to meet good contacts and gain valuable experience as well.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Giáo sư và việc dạy

Một người bạn bảo tôi: “Tôi không biết điều gì xảy ra cho sinh viên đại học của tôi ngày nay. Dường như là nhiều người KHÔNG muốn học cái gì cả. Chúng ta đã lớn lên trong thời khó khăn khi việc vào đại học là đặc quyền. Ngày nay sinh viên không biết họ được may mắn thế nào để có cơ hội tốt như thế.”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Điều nước Mỹ cần

Theo báo cáo của chính phủ Mĩ, trong năm thứ hai liên tiếp, kĩ sư phần mềm là việc làm số một ở Mĩ.
4

Kỹ nghệ phần mềm và khoa học máy tính

Một sinh viên hỏi tôi: “Tại sao tôi cần học Kĩ nghệ phần mềm thay vì Khoa học máy tính? Sau rốt, chúng là như nhau và sau khi tốt nghiệp đằng nào chúng tôi cũng sẽ làm việc trong công nghiệp phần mềm?”
5

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

Lời khuyên cho sinh viên đại học năm thứ nhất

Hôm nay khi các bạn vào năm học đầu tiên trong đại học, các bạn kích động về cuộc sống mới là sinh viên đại học nhưng một số trong các bạn có thể cảm thấy chút ít không thoải mái bởi vì có khác biệt giữa đại học và trung học. Tôi muốn cho các bạn vài lời khuyên mà có thể giúp bạn trong bốn năm tới:

Kỹ sư phần mềm là...

Khi năm học mới bắt đầu, tôi yêu cầu sinh viên của tôi tới với định nghĩa về kĩ sư phần mềm hay người phát triển phần mềm.

Làm việc tổ trong dự án lớn

Ngày nay nhiều dự án phần mềm là lớn và làm việc tổ đang trở nên quan trọng hơn để giữ mọi người làm việc cùng nhau. Không may nhiều người quản lí không được đào tạo về làm việc theo tổ cho nên khi dự án gặp vấn đề, họ không biết cách giải quyết nó. Điều đầu tiên người quản lí có thể làm là tạo điều kiện cho cuộc họp nơi mọi người có thể nói với nhau.

Xếp hạng đại học năm 2011

14 năm liên tiếp Carnegie Mellon được xếp hạng trong những trường hàng đầu.

Hãy phản biện và sáng tạo hơn khi sử dụng AI

Hôm qua một người bạn kể với tôi rằng anh vừa ghi danh cho đứa con mười hai tuổi, vào một khóa học dạy về Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) để chuẩn bị cho tương lai khi con của anh vào đại học. Anh tin rằng nó sẽ có khả năng và ưu thế hơn các bạn đồng lứa.

Đào tạo và học tập

Yếu tố thành công then chốt cho bất kì công ti phần mềm nào là có tổ gồm các cá nhân có hiệu năng cao, những người đam mê và có hiểu biết về nghề nghiệp của họ.

Việc làm phần mềm

“Tôi học về khoa học máy tính, tốt nghiệp năm 2006 sau đó làm việc cho công ti đầu tư và thương mại chứng khoán. Sáu tháng qua tôi thất nghiệp, liệu tôi có thể kiếm được việc làm trong công nghiệp phần mềm? Thầy có nhắc tới việc thiếu hụt người làm phần mềm, nếu tôi muốn làm việc ở Mĩ thì làm sao tôi có thể kiếm việc làm ở đó? Tôi cần có loại kĩ năng nào?”

Kỹ năng nào đang cần?

Tôi gặp Steve Smith trên chiếc máy bay từ Thượng Hải tới San Francisco. Steve là người quản lí nhân lực về thuê kĩ sư từ hải ngoại cho công ti phần mềm lớn của Mĩ. Anh ấy bảo tôi:

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Lập mục đích

Blog GS John VU - GS John Vu - 19/06/2026 12:00
Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Tâm lý CEO: Nghệ thuật giữ bình tĩnh, ra quyết định và dẫn dắt trong áp lực

Kỹ năng - Vũ Anh - 19/06/2026 11:00
Giữ được sự minh mẫn, kiểm soát cảm xúc và ra quyết định tỉnh táo trong khủng hoảng — đó là “môn võ thượng thừa” mà không trường lớp nào có thể dạy.

"Thần đồng" Đại học Thanh Hoa, 49 tuổi vẫn thất nghiệp: Khi ra tới biển lớn, mới biết bản thân chỉ là hạt cát nhỏ

Suy ngẫm - Nguyễn Phượng - 19/06/2026 10:00
Khi vào đại học Thanh Hoa, nam sinh được mệnh danh là "thần đồng" mới biết còn nhiều người giỏi hơn mình.

Con trai duy nhất của Gia Cát Lượng vì sao không thể nối nghiệp cha?

Phong cách sống - Linh Lan - 19/06/2026 09:00
Gia Cát Lượng chỉ có một con trai ruột, rất thông tuệ và sớm được trọng dụng, nhưng "bên ngoài chẳng giúp được quốc gia, bên trong chẳng thể thay đổi triều chính".

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Từ sách - Phim - Bảo Lam - 19/06/2026 08:00
Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Công nghệ và cơ hội

Blog GS John VU - GS John Vu - 18/06/2026 12:00
Nếu chúng ta nhìn lại thành tựu của công nghệ, chúng ta sẽ ngạc nhiên về tiến bộ đã được thực hiện.

Warren Buffett tiết lộ nguyên tắc vàng, đảm bảo sự thành công bền vững

Phong cách sống - Thiên Di - 18/06/2026 11:41
Bên cạnh những phân tích sắc sảo về báo cáo tài chính hay các thương vụ đầu tư trị giá hàng tỷ USD, huyền thoại Warren Buffett mới đây đã chia sẻ về một triết lý sống cốt lõi mà ông cho rằng là chìa khóa để duy trì sự thành công và bền vững cho mọi tổ chức.

Sắp phát hành: Sức mạnh của nghỉ ngơi

Tủ sách - FN - 18/06/2026 08:00
Chúng ta thường nghĩ rằng nghỉ ngơi là ngủ một giấc, nằm yên một lúc, tạm rời công việc rồi cơ thể sẽ tự hồi phục lại. Nhưng có lúc ta ngủ đủ mà vẫn thức dậy trong trạng thái nặng nề. Cơ thể có thể không quá mỏi, nhưng đầu óc vẫn quay cuồng; ta vẫn thấy mình phải trả lời tin nhắn, phải tỏ ra ổn, phải chiều lòng người khác, phải tiếp tục.

Phần mềm mã nguồn mở

Blog GS John VU - GS John Vu - 17/06/2026 12:00
Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.

Người già khôn ngoan thường giả bộ 3 điều này với con cái

Kỹ năng - Thanh Hương - 17/06/2026 11:00
Có những thứ nên giả bộ cho qua

Tỷ phú Rockefeller: Miễn phí là cái bẫy đáng sợ nhất, muốn thành công phải ghi nhớ 3 điều sau

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 17/06/2026 10:00
Một số người chết trong nghịch cảnh, trong khi những người khác nhìn thấy cơ hội.

Sống giữa 25 triệu người vẫn cô đơn: Vì sao giới trẻ Hà Nội và TP.HCM vẫn tìm đến AI để được yêu thương?

Phong cách sống - Minh Ngọc - 17/06/2026 09:00
Khi công nghệ vô tri trở thành nơi nương tựa cảm xúc duy nhất, liệu AI đang thực sự "chữa lành" hay chỉ đang làm sâu sắc thêm nỗi cô đơn của con người thời đại số?

Sắp phát hành: Để thanh thản khi về già

Tủ sách - FN - 17/06/2026 08:00
“Để thanh thản khi về già” – Bí quyết sống vui cho người cao tuổi là một trong những quyển sách bán chạy nhất Hàn Quốc và được Thư viện Quốc gia Hàn Quốc khuyên đọc!

Người kiểm thử và người lập trình

Blog GS John VU - GS John Vu - 16/06/2026 12:00
Người lập trình không thích người kiểm thử và chúng tôi không thích họ. Làm sao chúng tôi có thể xây dựng được cách làm việc tổ trong tình huống này?

Một kiểu cha mẹ nhìn qua thì dễ bị người đời chê trách nhưng thực tế: Họ mới là bậc thầy dạy con!

Kỹ năng - Thanh Hương - 16/06/2026 11:00
Cách dạy dỗ của họ mới thực sự có lợi cho con.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS