Tai nghe (cả chụp tai và nhét tai) giờ đây gần như là “vật bất ly thân” của người trẻ: đeo khi đi làm, học tập, chạy bộ, tập gym, thậm chí ngủ cũng không tháo ra. Nhưng một báo cáo môi trường gần đây tại châu Âu đã khiến nhiều người giật mình: trong 81 mẫu tai nghe nhét tai và chụp tai được kiểm nghiệm, phần lớn phát hiện có chứa các hóa chất gây rối loạn nội tiết, trong đó có bisphenol A (BPA).
81 mẫu tai nghe bị kiểm nghiệm, 98% phát hiện bisphenol
Theo dự án nghiên cứu đa quốc gia ToxFree LIFE for All, các nhà khoa học đã mua ngẫu nhiên 81 mẫu tai nghe phổ biến tại Trung Âu và trên các nền tảng thương mại điện tử quốc tế. Kết quả cho thấy:
- 98% mẫu dương tính với BPA
- Hơn 75% mẫu chứa BPS, một chất thay thế BPA nhưng có cấu trúc và tác động sinh học tương tự
- Một số mẫu ghi nhận nồng độ bisphenol lên tới 315 mg/kg, cao hơn nhiều lần so với mức 10 mg/kg mà Cơ quan Hóa chất châu Âu khuyến nghị cho một số sản phẩm tiêu dùng
Các mẫu kiểm tra bao gồm cả tai nghe nhét tai và chụp tai, từ dòng phổ thông đến cao cấp. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở kiểu dáng, mà ở vật liệu nhựa và lớp đệm tiếp xúc trực tiếp với da.
Đặc biệt, chuyên gia cảnh báo rằng chất độc, chất gây ung thư xâm nhập vào cơ thể thông qua thẩm thấu qua da nhờ mồ hôi. Vì vậy, chúng ta càng cần cẩn thận hơn khi sử dụng!
Nguy cơ sức khỏe nằm ở đâu?
BPA đã được nhiều nghiên cứu quốc tế liên hệ với rối loạn nội tiết, suy giảm khả năng sinh sản, tăng nguy cơ ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt. Ngoài BPA và BPS, nghiên cứu còn phát hiện dấu vết phthalates và parafin clo hóa, những chất có thể góp phần vào “hiệu ứng cocktail”, tức là tác động cộng hưởng của nhiều hóa chất liều thấp cùng lúc.
Điều đáng nói là tai nghe chỉ là một trong vô số nguồn tiếp xúc nhựa mỗi ngày: hộp đựng thực phẩm, chai nước, đồ gia dụng, mỹ phẩm. Khi cộng dồn tất cả nguồn phơi nhiễm, tổng gánh nặng hóa chất lên cơ thể có thể không còn nhỏ.
Vì sao mồ hôi lại khiến nguy cơ ung thư khi dùng tai nghe tăng lên?
BPA và BPS là các hợp chất dùng trong sản xuất nhựa polycarbonate và nhựa epoxy. Chúng được xếp vào nhóm chất gây rối loạn nội tiết, có thể bắt chước estrogen trong cơ thể.
Các nhà khoa học chỉ ra 2 cơ chế đáng lo ngại khi đeo tai nghe lâu, đặc biệt trong lúc tập luyện:
- Thứ nhất, mồ hôi hoạt động như một dung môi. Khi tai và vùng da xung quanh tiết mồ hôi, độ ẩm tăng lên làm các phân tử hóa chất trong nhựa dễ giải phóng hơn.
- Thứ hai, nhiệt độ và tuần hoàn máu tăng cao trong lúc vận động khiến lỗ chân lông giãn nở, làm hàng rào bảo vệ da suy yếu tạm thời. Điều này có thể tạo điều kiện cho các phân tử nhỏ như BPA thẩm thấu qua da vào máu nhanh hơn so với khi da khô.
Mặc dù lượng hấp thụ từ một lần đeo không gây ngộ độc cấp tính, nhưng phơi nhiễm kéo dài, lặp lại mỗi ngày có thể tạo ra hiệu ứng tích lũy.
Các nhà nghiên cứu không khẳng định rằng mọi tai nghe đều nguy hiểm hay sẽ gây ung thư ngay lập tức. Đây là cảnh báo về vật liệu và mức độ tiếp xúc lâu dài, đặc biệt trong điều kiện ẩm nóng. Vì vậy, bạn không cần thiết phải từ bỏ vật dụng tiện lợi này.
Thay vào đó, hãy nhớ vài lưu ý để chủ động giảm rủi ro bằng cách:
- Hạn chế đeo liên tục nhiều giờ, nhất là khi tập luyện cường độ cao
- Lau khô tai và đệm tai nghe sau khi đổ mồ hôi
- Vệ sinh tai nghe thường xuyên và đúng cách
- Thay miếng đệm tai khi có dấu hiệu bong tróc, dính hoặc nứt
- Ưu tiên sản phẩm có công bố vật liệu an toàn, không chứa BPA
Tai nghe mang lại tiện lợi và trải nghiệm âm thanh tuyệt vời, nhưng như nhiều sản phẩm nhựa khác, nó cũng có thể trở thành một nguồn phơi nhiễm hóa chất âm thầm. Khi khoa học đã lên tiếng cảnh báo, điều quan trọng không phải là hoảng loạn, mà là hiểu rõ cơ chế rủi ro và điều chỉnh thói quen sử dụng một cách thông minh.
Nguồn và ảnh: Health Sent, Express - Theo CFB
