Bên tách cà phê: Cà phê trong phẩm tính của người Do Thái

08/09/2020 16:00
Bên tách cà phê: Cà phê trong phẩm tính của người Do Thái

​​​​​​​Quán cà phê chưa từng là không gian của riêng người Do Thái, nhưng quán cà phê đã có ảnh hưởng sâu sắc đến việc tạo nên phẩm tính người Do Thái hiện đại.

        

Quán cà phê – nơi con người được hiện hữu là chính mình

Từ khi người Hồi Giáo sử dụng cà phê trong những buổi lễ Dhikr, người Do Thái cũng đã nhận ra sức mạnh của thức uống giúp tâm trí tỉnh thức và tiếp nhận cà phê là thức uống truyền thống. Họ thưởng thức cà phê trong lối ẩm thực Kosher, thánh lễ Shabbathay để khởi đầu nghi thức Tikun Hatzot thực hành vào nửa đêm.

Thế kỷ 8 cho đến 16, người Do Thái di cư đã tạo nên những cộng đồng nhỏ khắp đế chế Ottoman và lục địa Á – Phi – Âu. Tuy nhiên, dù ở quốc gia nào, cộng đồng người Do Thái cũng tách biệt bởi văn hóa riêng, ngôn ngữ riêng và lối sống riêng. Vì ý thức bản sắc tôn giáo - dân tộc mãnh liệt, người Do Thái đã luôn bị cô lập. Chỉ trong không gian quán cà phê – nơi chấp nhận mọi tư tưởng, chào đón mọi tầng lớp, giai cấp, dân tộc… người Do Thái cảm nhận được rằng họ có thể tham gia vào đời sống xã hội cùng những dân tộc khác.

Người Do Thái đến quán cà phê không đơn thuần vì thức uống - họ có thể thưởng thức tại nhà, điều thu hút người Do Thái tập trung về quán cà phê chính xác là những hoạt động bên trong không gian hàn lâm này. Do Thái vốn là dân tộc thượng tôn tri thức, coi kiến thức trí tuệ là tài sản quý nhất của con người. Nhiều trào lưu văn học, nghệ thuật, khoa học hình thành từ quán cà phê, người Do Thái đã đến quán cà phê để tiếp cận và tìm kiếm những có cùng trường phái tư tưởng. Họ học hỏi những dân tộc tôn giáo khác và mở rộng nhân sinh quan, thế giới quan. Họ cũng được chia sẻ tri thức với người khác theo cách được tôn trọng.

Từ tính chất tranh luận bình đẳng, người Do Thái cũng đã mong cầu xã hội bản địa thấu hiểu, chấp nhận bản sắc văn hóa của họ. Khẳng định người Do Thái là dân tộc khác biệt nhưng vẫn tồn tại hòa hợp và hơn nữa còn đóng góp nhiều giá trị nhân văn cho cộng đồng. Ở quán cà phê, người Do Thái chia sẻ những công trình nghiên cứu của mình nhằm bày tỏ khát khao chứng minh tính hiện hữu.


Moses Mendelssohn - người được coi là cha đẻ của phong trào Khai sáng Do Thái đã viết các bài tiểu luận và những cuốn sách nền tảng cho triết lý Haskalah (trí tuệ Do Thái thế tục) tại quán cà phê Gelehrtes Kaffeehaus (Đức). Yonatan Ratosh - người sáng lập phong trào Canaanite chia sẻ quan điểm của mình tại Bitan Café (Israel), Quán cà phê Ziemiańska (Ba Lan) là nơi Hiệp hội Nhà văn Do Thái khảo luận và truyền bá những tác phẩm tiếng Yiddish và Hebrew. Quán Kassit Café (Israel) đăng tải tác phẩm của những bậc thầy văn học Do Thái trên tờ báo Davar phát hành hàng tuần. Quán cà phê Herrick's Café là nơi tụ tập quan trọng của các nhà văn và nhà báo người Do Thái sinh sống tại New York (Mỹ)…

Những học giả trí thức Stefan Zweig, Alfred Adler, Theodore Herzl, Sholem Aleichem, Isaac Bashevis… cũng đã dành phần lớn cuộc đời mình ở các quán cà phê Berlin, Viên, Budapest, Prague để sáng tạo những tác phẩm có ảnh hưởng lớn đến văn hóa đại chúng. Trong quán cà phê, các hoạt động diễn ra theo cách xã hội hóa, một không gian của những cuộc bàn luận khai mở về tất cả vấn đề thời thế nhân sinh, dành cho tất cả mọi người. Vì thế người Do Thái đã xem quán cà phê như trường học tự do hay trường học xã hội.

Không gian định hình người Do Thái hiện đại

Cuối thế kỷ 19, quán cà phê đã trở thành nơi chốn làm nên lịch sử đương đại của dân tộc Do Thái. Bước ngoặt trong hành trình 4.000 năm lưu lạc là sự xuất hiện của Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái (Zionism). Zionism cho rằng việc hoàn thành phục hưng dân tộc cần phải đạt được bằng cách phát huy bản sắc Do Thái.

Khởi đầu, giới trí thức Do Thái quần tụ về những quán cà phê do người Do Thái thành lập như Sheleg Levanon Café, Hermon Café, Kassit Café ở Tel Aviv (Israel) nỗ lực bồi dưỡng phẩm tính dân tộc Do Thái hiện đại. Những hoạt động manh nha trong hàng quán cà phê lan rộng trở thành làn sóng “tìm về nguồn cội” của người Do Thái khắp các châu lục. Monopol Café và Romanisches Café ở Berlin được biết đến là trung tâm của Zionism tại Đức. Rehavia Café, Hermon Café, Atara Café và đặc biệt là Tmol Shilshom Café ở Jerusalem được xem là diễn đàn của những nhà dẫn dắt Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái. Theodor Herzl – “Người cha tinh thần của Nhà nước Do Thái” đã liên kết những người cùng chí hướng tại hàng quán cà phê Viên (Áo) và xuất bản tuần báo Die Welt là diễn ngôn chính của Zionism cũng trong quán cà phê.

Văn hóa Do Thái hiện đại được định hình thông qua các bài diễn thuyết lý luận, tác phẩm văn học nghệ thuật công bố hoặc trình diễn tại quán cà phê. Những tờ báo tuyên truyền của Zionism như Ha-Tsefirah, Ha-Tsofeh, Ha-Olam… phát hành trong quán cà phê. Những vở kịch của Jacob Gordin, Peretz Hirschbein và Max Reinhardt biểu diễn tại Theater Café và Monopol Café (Berlin) đã phần nào làm cho văn hóa Do Thái hiện đại rõ nét và khát vọng phục quốc Do Thái bùng nổ hơn.

Từ thế kỷ 20 và chủ yếu vào những năm 1930, hàng quán cà phê tại Tel Aviv được xem là địa điểm thần thoại để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử Do Thái. Tel Aviv tiếp nhận làn sóng người Do Thái nhập cư về Israel và thành phố này đã đóng vai trò lớn trong suốt quá trình phục quốc Do Thái. Giới kinh doanh chia sẻ các vấn đề kinh tế ở Haachim Café, Carlton Café, giới văn nhân gặp nhau ở Kassit Café, MediaWiki Café và Maor Café, giới nghệ thuật tìm đến Sheleg Levanon Café… Diện mạo bản sắc Do Thái dần hình thành tại Tel Aviv từ kiến trúc, âm nhạc, giáo dục, văn hóa, lối sống… Tel Aviv phát triển như trung tâm văn hóa Yishuv (cộng đồng người Do Thái khao khát phục hưng quốc gia) và thu hút người Do Thái khắp thế giới trở về. Ngày 14/5/1948, tại Tel Aviv, Nhà nước Israel tuyên bố thành lập sau 4.000 năm lưu lạc.

Vì đặc tính thức uống tỉnh thức, người Do Thái đã chấp nhận cà phê từ thế giới Hồi Giáo là thức uống được sử dụng trong nghi lễ truyền thống dân tộc. Vì tinh thần tự do, khai sáng tri thức, người Do Thái xem hàng quán cà phê là không gian mang tính di chỉ ký ức cộng đồng. Bởi lẽ, từ sự hội tụ chung quanh quán cà phê mà người Do Thái đã thật sự chất vấn căn cước của chính dân tộc mình. Đến quán cà phê mưu cầu sự hội nhập công bằng vào nhiều địa bàn, bộc lộ khát vọng đóng góp trí tuệ Do Thái cho mọi lĩnh vực đời sống xã hội sở tại, hướng đến khát vọng khẳng định tính tồn tại của dân tộc. Và trên hành trình phục quốc, hàng quán cà phê là yếu tố quan trọng định danh văn hóa, phẩm tính dân tộc Do Thái hiện đại – một điều cần thiết để người Do Thái được quay về vùng đất quê hương và trở thành một quốc gia thực sự.

Đón đọc kỳ sau: Thương mại cà phê xác lập vị thế cường quốc Hà Lan.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Danh họa Picasso qua lời kể của người con gái bí mật

Cuốn hồi ký của người con gái đầu lòng sẽ cho thấy một danh họa Picasso rất khác khi ở trong vai trò của một người cha, khác xa với những tai tiếng của ông trong vị trí một người tình.
2

Triển lãm tranh trực tuyến ‘Xuôi dòng sông Thu’

Triển lãm do “Quỹ Gieo nhà gặt nhà’ thực hiện với mục đích bán tranh ủng hộ xây nhà cho người nghèo ở tỉnh Quảng Nam.
3

Tinh thần chiến binh tạo nên Đế chế Nguyên Mông hùng mạnh

Ở thời điểm cực thịnh, đế chế Nguyên Mông chinh phục được 24 triệu km2, tương đương 1/6 diện tích địa cầu và trở thành đế quốc có lãnh thổ liền nhau lớn nhất trong lịch sử loài người.
4

Ứng xử với lời chê

Ở đời, ai mà không thích được người khác khen ngợi. Thế nhưng, đôi khi chúng ta bị góp ý về khuyết điểm hay thậm chí là bị chê, cần ứng xử sao cho phù hợp.
5

Đà Lạt, một lịch sử hoài niệm: Ngôi làng dưới đáy hồ hay mộng phù vân

Đà Lạt đi vào các tác phẩm hư cấu của những nhà văn thời Đông Dương và hiện đại với vẻ kín đáo, ưu sầu và đầy hoài niệm. Mà không chỉ có vậy, hậu duệ của những cư dân bản địa cũng đang trình bày nỗi hoài niệm ấy theo từng bước chân trở về trung tâm thành phố, nơi từng là làng bon cũ.

Bên tách cà phê: Cà phê trong tiến trình thăng hoa âm nhạc của Johann Sebastian Bach

Cà phê đến châu Âu mang theo năng lượng tỉnh thức, tác động mạnh mẽ đến khả năng sáng tạo vô hạn cho các nhà soạn nhạc thời kỳ này với một lượng lớn tác phẩm âm nhạc kinh điển đã ra đời.

Nhà văn Văn Lê, tác giả 'Long thành cầm giả ca' qua đời ở tuổi 72

Nhà văn Văn Lê, tác giả kịch bản nổi tiếng 'Long thành cầm giả ca' đột ngột qua đời ở tuổi 72.

Tinh thần chiến binh tạo nên Đế chế Nguyên Mông hùng mạnh

Ở thời điểm cực thịnh, đế chế Nguyên Mông chinh phục được 24 triệu km2, tương đương 1/6 diện tích địa cầu và trở thành đế quốc có lãnh thổ liền nhau lớn nhất trong lịch sử loài người.

An Giang: Công bố phát hành tem bưu chính văn hóa Óc Eo

An Giang vừa tổ chức buổi họp báo công bố phát hành tem văn hóa Óc Eo.

Bên tách cà phê: Đại văn hào Johann Wolfgang von Goethe - Cà phê là thức uống tuyệt vời nhất!

Cà phê vừa là xúc tác sáng tạo để con người khám phá thế giới, quán thấu bản thân cũng vừa là đối tượng nghiên cứu của khoa học.

Đà Lạt, một lịch sử hoài niệm: Ngôi làng dưới đáy hồ hay mộng phù vân

Đà Lạt đi vào các tác phẩm hư cấu của những nhà văn thời Đông Dương và hiện đại với vẻ kín đáo, ưu sầu và đầy hoài niệm. Mà không chỉ có vậy, hậu duệ của những cư dân bản địa cũng đang trình bày nỗi hoài niệm ấy theo từng bước chân trở về trung tâm thành phố, nơi từng là làng bon cũ.

Những vụ tấn công siêu phẩm hội họa gây chấn động thế giới

Trong lịch sử hội họa, đã có nhiều tác phẩm nổi tiếng từng trở thành “đối tượng bị hại” trong những vụ tấn công gây bàng hoàng, sửng sốt.

Đế chế Ottoman - Từ không chốn dung thân đến bá chủ thế giới

Đế chế Ottoman đã gây ảnh hưởng trên toàn bộ khu vực châu Á – Âu – Phi, tạo ra một diện mạo chính trị mới của thế giới kể từ cuối thế kỷ 13 đến thế kỷ 17.

Chán Trung Quốc, EU tăng cường đầu tư vào Đài Loan

Thế giới - 22/09/2020 18:15
Hơn một chục quốc gia châu Âu, gồm Đức, Pháp, Hà Lan, Ý, Tây Ban Nha... hôm 22.9 đã khởi động chiến dịch chung đầu tiên để thúc đẩy đầu tư giữa Liên minh châu (EU) và Đài Loan, một tín hiệu về mối quan hệ nồng ấm với hòn đảo này trong bối cảnh các nước EU ngày càng xa lánh Trung Quốc.

Chủ tịch JVE nói gì về dự án cải tạo sông Tô Lịch thành Công viên lịch sử - văn hóa - tâm linh?

Du lịch - 22/09/2020 18:00
Ngày 22.9, Công ty cổ phần Tập đoàn Môi trường Nhật Việt (JVE) tổ chức buổi chia sẻ thông tin về giải pháp cải tạo sông Tô Lịch thành “Công viên Lịch sử - văn hoá - tâm linh Tô Lịch” bằng nguồn vốn từ phía Nhật Bản.

Chim cánh cụt mất mạng vì nuốt khẩu trang N95 vào bụng

Thời sự - 22/09/2020 17:45
Một con chim cánh cụt được phát hiện chết trên bãi biển nổi tiếng của Brazil với khám nghiệm tử thi cho thấy một chiếc khẩu trang quấn quanh ruột của nó.

Bà Carrie Lam: Không thể yêu cầu bảo vệ quyền lợi 12 người Hồng Kông bị Trung Quốc bắt

Thế giới - 22/09/2020 17:30
Hồng Kông không có cơ sở pháp lý để yêu cầu mở rộng bất kỳ quyền cụ thể nào cho 12 người Hồng Kông bị giam giữ ở Trung Quốc khi họ cố gắng chạy trốn bằng tàu và họ sẽ phải đối mặt với luật pháp ở đó”, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) cho biết hôm 22.9.

Người kiểm duyệt bị trầm cảm kiện YouTube: Xem hàng trăm video hiếp, giết, thú tính mỗi ngày

Thế giới - 22/09/2020 17:15
Một cựu nhân viên kiểm duyệt nội dung YouTube đã kiện công ty cũ sau khi cô phát triển các triệu chứng PTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn tâm lý) và trầm cảm trong công việc.

Tỷ phú chỉ trích Chủ tịch Tập Cận Bình lãnh án 18 năm tù

Thế giới - 22/09/2020 17:00
Tỷ phú Trung Quốc, Nhậm Chí Cường - người được cho là chỉ trích Chủ tịch Tập Cận Bình trong việc xử lý đại dịch coronavirus - đã bị tuyên án tù 18 năm vì tội tham nhũng.

Philippines quyết không để Trung Quốc loại phương Tây khỏi Biển Đông

Thế giới - 22/09/2020 16:46
Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin mới đây khẳng định nước này sẽ không tuân theo lập trường của Trung Quốc trong việc đẩy các cường quốc phương Tây, bao gồm cả Mỹ ra khỏi Biển Đông.

Bánh trung thu 3D vẫn hút khách

Kinh doanh - 22/09/2020 16:30
Chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Trung thu 2020, năm nay thị trường bánh trung thu khá đa dạng. Bên cạnh các loại bánh truyền thống, loại bánh trung thu 3D vẫn thu hút đông đảo sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Emmy 2020: Người da màu làm nên lịch sử

Giải trí - 22/09/2020 16:15
Emmy lần thứ 72 ghi nhận là năm có nhiều nghệ sĩ da đen được đề cử và trao giải nhất từ trước tới nay.

Một cảnh sát Mỹ ra tòa với cáo buộc làm gián điệp cho Trung Quốc

Thế giới - 22/09/2020 16:00
Một sĩ quan cảnh sát thành phố New York đã bị buộc tội làm gián điệp cho chính phủ Trung Quốc trong vụ việc liên quan phong trào đòi độc lập của người Tây Tạng.

Lần đầu tiên tại Việt Nam có bệnh viện mở chuyên khoa nhũ

Sức khỏe - 22/09/2020 15:47
Bệnh viện Hùng Vương là nơi đầu tiên trong cả nước mở chuyên Khoa nhũ để điều trị các bệnh lý về vú. Đồng thời, khoa này cũng là nơi làm đẹp “núi đôi” cho các chị em phụ nữ.

Nghiên cứu cho thấy coronavirus vẫn tồn tại trên máy bay sau khi người nhiễm rời khỏi

Sức khỏe - 22/09/2020 15:30
Nghiên cứu của nhóm nhà khoa học Việt – Úc và nghiên cứu của một nhóm nhà khoa học quốc tế đăng trên tạp chí Merging Infectious Diseases mới nhất đã xác nhận coronavirus có thể lây cho hành khách khi đi máy bay.

Nghiên cứu đột phá: Người bị sốt xuất huyết có kháng thể chống lại COVID-19

Công nghệ - 22/09/2020 15:00
Nghiên cứu mới phân tích sự bùng phát COVID-19 ở Brazil cho thấy mối liên hệ giữa sự lây lan của coronavirus và các đợt bùng phát sốt xuất huyết trước đây. Cụ thể là người từng bị bệnh do muỗi truyền có thể cung cấp một số mức độ miễn dịch chống lại COVID-19.

CEO First News: Chỉ sau một tuần tạm ngưng, Lazada lại tiếp tục để sách giả bàn công khai

Sách - 22/09/2020 14:54
Cũng theo đại diện First News, sau khi bị nhiều độc giả lên án thì các fanpage bán sách giả lại càng hoạt động mạnh hơn trước.

Bộ Công an cảnh báo hình thức lừa đảo qua điện thoại, giả danh cán bộ tư pháp

Thời sự - 22/09/2020 14:44
Kẻ lừa đảo sử dụng công nghệ cao, ẩn danh dưới số điện thoại giống hệt số điện thoại công khai của cơ quan công an, kiện kiểm sát để gọi điện cho người chúng định lừa đảo...
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 22/09/2020