8 nguyên tắc 'nằm lòng' cho người đi tiêm vắc xin để tránh lây Covid-19 ở điểm tiêm

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Lê Duy, giảng viên bộ môn Sinh lý bệnh và Miễn dịch, Đại học Y Dược TP HCM cho biết chiến lược tiêm vắc xin đang trong giai đoạn gấp rút để nhanh chóng tạo miễn dịch cộng đồng, bảo vệ những người chưa nhiễm Covid-19. Tuy nhiên, có rất nhiều mối quan ngại về việc lây nhiễm Covid-19 từ việc đi tiêm ngừa.

Thực tế, lo ngại nơi tiêm vắc xin có thể là khu vực lây nhiễm hoàn toàn hợp lý vì nơi tiêm vắc xin là nơi đông người, khi càng đông người thì nguy cơ lây nhiễm càng cao nếu bạn không tuân thủ nguyên tắc an toàn phòng bệnh.

Để phòng bệnh an toàn khi đi tiêm vắc xin, bác sĩ Duy khuyến cáo người đi tiêm nên tuân thủ phòng bệnh đúng cách và nghiêm túc:

Trang bị trước khi đi tiêm

Thứ nhất, khẩu trang phải che chắn cả mũi-miệng-cằm. Nếu đeo khẩu trang N95 mà muốn bảo vệ 2 lớp thì đeo N95 ở trong, khẩu trang y tế ở ngoài. Nhớ điều chỉnh gọng cao su hay kim loại ở phía trên khẩu trang cho ôm sát hai bên cánh mũi, để khẩu trang thật kín, ôm sát khuôn mặt.

Thứ hai, nếu bạn có đeo mặt nạ chắn giọt bắn thì sử dụng luôn càng tốt, nhưng nhớ là, đã đeo thì đeo luôn cho đến lúc rời khỏi địa điểm tiêm chủng, đừng tháo ra rồi đeo vào, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Tiêm vắc xin Covid-19 cho người dân tại TP HCM.

Thứ ba, mang theo nước rửa tay sát khuẩn. Rửa tay thường xuyên và đặc biệt khi chạm vào những vật dùng chung. Tốt nhất nên tránh sờ mó những vật xung quanh nếu không cần thiết.

Nếu bạn mang găng tay y tế, nhưng nhớ là vẫn phải tuân thủ việc rửa tay (rửa bên ngoài găng). Cho dù có mang găng thì vẫn không giúp làm giảm nguy cơ lây nhiễm vì đôi bàn tay có mang găng vẫn có thể nhiễm virus và khi chạm lên mũi, miệng thì vẫn lây nhiễm. Xin nhớ là, covid-19 lây truyền qua đường hô hấp, không phải qua da! Trước khi ra về, lột bỏ găng, bỏ vào thùng rác y tế (màu vàng) tại điểm tiêm chủng, rửa tay thật sạch. Đừng mang găng về nhà.

Thứ 4, bạn nên mang theo 1 cây bút riêng, vì có thể phải điền thông tin cá nhân vào các tờ phiếu tiêm chủng, hạn chế dùng bút chung. Nếu phải dùng bút chung thì nhớ rửa tay sau khi dùng!

Thứ năm, nhiều người mặc đồ phòng hộ cá nhân (PPE) đi tiêm chủng, nhưng nếu không nắm rõ quy trình tháo bỏ PPE thì có thể làm tăng thêm nguy cơ lây nhiễm. Bên ngoài PPE sẽ là nơi có thể có virus bám vào, do đó, khi cởi bỏ PPE phải tuân thủ theo quy trình chuẩn.

Có thể tham khảo trên youtube các clip hướng dẫn với từ khóa: "cách mặc và cởi trang phục phòng hộ". Nhiều người mặc PPE nhưng thấy nóng quá, lại cởi phanh ngực, thậm chí còn mặc theo kiểu thời trang high-fashion thì bộ PPE đó cũng chẳng có tác dụng gì! Lột bỏ PPE tại nơi tiêm chủng trước khi về nhà, bỏ vào thùng rác y tế (màu vàng). Đừng mang PPE từ nơi tiêm chủng về nhà.

Ở điểm tiêm

Thứ sáu, giữ khoảng cách với người xung quanh, nếu đứng xếp hàng thì nên giữ 2m cách người trước và người sau, hạn chế nói chuyện, đùa giỡn khi đang ở nơi đông người. Nếu không phải xếp hàng, thì tìm một nơi vắng người nhất để đứng, không nên gia nhập vào 1 nhóm đông người.

Thứ bảy, hạn chế mặt đối mặt với nhân viên y tế: khi ngồi khai báo, khám sàng lọc hay tiêm ngừa thì nên ngồi "vuông góc" với nhân viên y tế, không nên mặt đối mặt trực tiếp với nhân viên y tế, trừ những trường hợp bắt buộc.

Vệ sinh sau khi rời điểm tiêm

Thứ tám, khi về nhà bạn cần làm tuần tự theo các bước để hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm.

Việc đầu tiên là rửa tay! Trước khi chạm vào cái gì trong nhà thì rửa tay thật sạch với nước sát khuẩn, mà tốt hơn là với nước và xà phòng diệt khuẩn. Giày dép nên cởi ra và bỏ ở ngoài, hoặc ở 1 góc nào đó ít người qua lại. Có thể xịt sát khuẩn giày dép trước khi mang vào nhà.

Cởi quần áo mặc bên ngoài (trong khi vẫn đang đeo khẩu trang, vì quần áo có thể dính virus và có thể tiếp xúc với mũi-miệng trong lúc cởi quần áo), bỏ quần áo vào máy giặt hoặc ngâm xà phòng ngay. Sau đó mới cởi bỏ khẩu trang, cho vào thùng rác. Sau mỗi bước cần rửa tay với nước sát khuẩn.

Cuối cùng là gội đầu, tắm rửa sạch sẽ với nước và xà phòng.

TS Duy nhấn mạnh nếu bạn tuân thủ các nguyên tắc trên thì việc lây nhiễm khi đi tiêm vắc xin sẽ không còn đáng lo.