Tôi đã dừng lại thật lâu sau khi nghe Jean Milburn – nhà trị liệu tình dục trong phim Sex Education – nói câu này: “Your generation is so touchy. Information is empowering.” (Tạm dịch: “Thế hệ của các cô cậu nhạy cảm quá. Thông tin là sức mạnh.”)
Không hiểu sao câu nói ấy khiến tôi thấy lòng mình như có gì đó được gỡ ra. Có thể là vì tôi đã tin điều đó từ rất lâu, nhưng chưa từng nói ra một cách rõ ràng. Có thể vì tôi thấy những người xung quanh – là cha mẹ như tôi – vẫn còn giữ quá nhiều định kiến.
Tôi từng kể với chồng rằng: khi con trai tôi lên 8, tôi đã cho con đọc sách về sự phát triển cơ thể, nói chuyện với con về sự khác biệt giới tính, cả về cảm xúc và sinh lý. Khi con bắt đầu tuổi dậy thì, tôi không tránh né chuyện thủ dâm, mộng tinh hay thậm chí là rung động giới tính đầu đời. Những lúc đó, tôi không hề cảm thấy ngại, cũng không nghĩ mình “nói trước tuổi” — tôi chỉ thấy mình đang cho con một bản đồ trước khi con bước vào khu rừng rậm rạp của tuổi mới lớn.
Vậy mà đến tận năm 2025, tôi vẫn chứng kiến không ít cha mẹ đối xử với giới tính như điều cấm kỵ. Có lần, một chị đồng nghiệp ở công ty tôi tâm sự trong nỗi bối rối: con gái chị – mới học lớp 7 – hôm đó bỗng khóc ngất ở lớp, tưởng mình bị ung thư hay mắc bệnh gì đó, vì bất ngờ thấy máu chảy. Thì ra là con bé lần đầu có kinh nguyệt. Chị chưa từng nói với con chuyện đó, vì… ngại.
Tôi nghe mà vừa giận vừa buồn. Giận là vì tại sao ở thời đại này, khi chỉ cần một cú nhấp chuột là có thể tìm được hàng trăm bài viết, video để giúp con hiểu, mà vẫn có người giữ nguyên lối nghĩ cũ kỹ. Buồn là vì người lớn đôi khi cứ tưởng im lặng là đang bảo vệ con, không ngờ lại khiến con hoảng loạn và tổn thương ngay trong những cột mốc quan trọng nhất đời mình.
Tôi biết có nhiều cha mẹ sợ con biết sớm sẽ "vẽ đường cho hươu chạy". Nhưng tôi tin điều ngược lại: khi trẻ có đủ thông tin, chúng sẽ biết cách đi đúng đường, không phải vì bị cấm mà vì hiểu đâu là điều đúng đắn cho mình.
Nên tôi luôn nói với con mình: “Không có gì em cần giấu mẹ. Dù là chuyện con tò mò, lo lắng hay mắc lỗi. Miễn là con dám nói, mẹ sẽ cùng con tìm ra cách.”
Không ai dạy làm cha mẹ, nhưng có lẽ bài học đầu tiên nên là: Đừng sợ hãi khi con hỏi điều bạn không giỏi, càng đừng mắng con vì những điều chúng cần được hiểu rõ nhất. Bởi vì, đúng như Jean nói – thông tin không bao giờ là nguy hiểm, sự mù mờ mới thực sự đáng sợ.
Thanh Hương
