Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm
Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
Khi xem bộ phim Sex Education, tôi đã rất ngỡ ngàng và xấu hổ. Bởi vì mối quan hệ của 2 mẹ con nam chính Jean Milburn và Otis Milburn lại giống hệ với câu chuyện của tôi và con trai ngoài đời.
Giống như tôi, Jean rất yêu thương, quan tâm con. Cô luôn mong muốn hiểu được suy nghĩ của con, và cũng vì vậy mà làm ra nhiều hành động đi quá giới hạn. Chẳng hạn đọc trộm nhật ký, tin nhắn, thường xuyên đưa ra lời khuyên mà Otis không hề yêu cầu, thậm chí còn lấy chuyện riêng tư của Otis để viết thành sách.
Tất cả những điều này khiến Otis vô cùng khó chịu, dẫn đến một cuộc cãi vã căng thẳng giữa 2 mẹ con và Otis có những từ ngữ không đúng mực với mẹ.
Otis: Mẹ đang rình rập con trai của mẹ.
Jean Milburn: Từ đó nặng nề lắm đấy. Đừng dùng sai cách.
Mối quan hệ của 2 mẹ con Otis trong phim Sex Education khiến tôi nhận ra nhiều điều
Cuộc cãi vã của hai mẹ con Otis khiến tôi xấu hổ nhớ lại cuộc cãi vã của mình và con, khi tôi bình luận về những bài đăng trên Facebook một người bạn cùng lớp của con và yêu cầu con không nên đăng những thứ vớ vẩn như vậy. Rồi câu chuyện bắt đầu lan man sang thứ này, thứ khác, để rồi con trai tôi cáu lên:
"Sao mẹ lắm chuyện thế. Hết rình mò con giờ lại rình mò cả bạn con. Con phát mệt với mẹ".
Và rồi tôi quát con, nói con "hỗn láo", "mẹ bằng vai phải lứa với mày hay sao mà dám nói chuyện kiểu ấy. Mày bảo ai rình mò mày?",... Và chồng tôi phải chạy vội ra can hai mẹ con. Giờ ngồi xem phim, tôi mới thấy, giống như Jean, tôi cũng yêu thương con, mong muốn được gần gũi, hiểu về thế giới của con, nhưng cả hai chúng tôi đều làm xa cách.
Tôi cùng từng lén đọc tin nhắn của con trai giống Jean, cũng hay xen vào các mối quan hệ của con rồi bình phẩm nọ kia, khiến con khó chịu. Ngẫm lại, thì khi xưa, tôi cũng từng khó chịu y như vậy khi bị bố mẹ can thiệp quá mức vào chuyện riêng tư của mình. Tôi từng nghĩ "sau này, nếu làm bố mẹ, mình sẽ thật tinh tế với con cái" nhưng cuối cùng tôi lại cứ vô duyên trong vô thức, gây ức chế cho con, dù rằng mục đích của cả tôi, của Jean, hay của bố mẹ tôi trước kia và vô vàn bậc cha mẹ khác đều rất tốt, chỉ vì sự yêu thương và quan tâm đến con.
Đó là trong gia đình, sự kết nối cảm xúc quan trọng hơn lời khuyên lý trí. Trẻ không cần cha mẹ trở thành bác sĩ trị liệu, mà cần họ trở thành người lắng nghe thật sự, một chốn an toàn để được là chính mình.
Nhiều cha mẹ lo rằng nếu không kiểm soát, con sẽ đi sai đường. Nhưng thực tế, tôn trọng con không có nghĩa là từ bỏ vai trò làm cha mẹ. Ngược lại, khi được tin tưởng và đối xử như một người đang lớn, con sẽ dần học được cách tự chịu trách nhiệm, đưa ra lựa chọn và quay về tìm cha mẹ khi cần giúp đỡ. Sự tôn trọng mà cha mẹ trao đi sẽ được con trả lại bằng niềm tin và sự gắn bó lâu dài.
Cuối cùng, điều quan trọng nhất không phải là nói điều gì cho con nghe, mà là tạo ra một không gian đủ ấm để con muốn nói. Giao tiếp không bắt đầu bằng lời khuyên, mà bắt đầu từ kết nối. Chẳng hạn khi chúng ta hỏi con: “Hôm nay con cảm thấy thế nào?” có thể mở ra một cuộc trò chuyện sâu sắc hơn bất kỳ lời khuyên nào.
Đôi khi, chỉ cần cha mẹ ngồi yên và thật lòng lắng nghe, con sẽ tự tìm thấy hướng đi cho mình.
Cuộc tranh cãi giữa Otis và Jean, hay cuộc tranh cãi giữa tôi và con trai không phải là sự nổi loạn của một đứa trẻ, cũng không phải là thất bại của một người mẹ. Nó là lời nhắc nhở rằng, để đồng hành cùng con trong hành trình trưởng thành, cha mẹ không cần kiểm soát nhiều hơn, mà cần thấu hiểu nhiều hơn.
