Kỹ năng con người

GS John Vu07/02/2026 13:00
Kỹ năng con người

Hầu hết dự án phần mềm thành công đều có hai yếu tố quan trọng: Người quản lí dự án phần mềm giỏi và tổ có kĩ năng cao trong miền họ đang làm việc.

Về cơ bản, đây tất cả đều là về con người và kĩ năng của họ. Qua 40 năm làm việc trong công nghiệp phần mềm, tôi chưa bao giờ gặp một dự án phần mềm thất bại vì vấn đề kĩ thuật nhưng tôi đã thấy nhiều thất bại do “vấn đề con người” và đây là một khu vực những người hàn lâm không biết rõ. Hầu hết các trường chỉ hội tụ vào vấn đề kĩ thuật mà chưa bao giờ chuẩn bị cho sinh viên giải quyết với “vấn đề con người”.

Ý tưởng rằng người kĩ thuật chỉ làm việc với máy tính là hoàn toàn sai. Nhiều sinh viên nghĩ chừng nào họ còn có thể viết được mã, họ có thể vẫn làm việc tốt, điều đó là sai. Ngay khi sinh viên vào công nghiệp, họ sẽ thấy rằng họ sẽ dành đến nửa thời gian gian để nói với người khác: thu lấy yêu cầu từ người dùng, thảo luận về thiết kế, kiểm điểm cách tích hợp, tranh cãi về ai sẽ thực hiện chức năng nào, phân tích mô đun nào sẽ làm điều gì, và ai sẽ quản lí giao diện v.v. Họ sẽ biết rằng mọi người đều có tình cảm và cách họ tương tác với mọi người sẽ xác định cách họ có thể làm cho dự án thành công hay không. Mọi người đều muốn được đối xử một cách kính trọng, một cách nhã nhặn và nếu họ hiểu rằng nếu họ muốn dược đối xử tốt thì họ phải đối xử với người khác cũng hệt như vậy. Chung cuộc, họ sẽ biết rằng khi mọi người làm việc vất vả mà không có nghỉ ngơi, họ sẽ tạo ra khiếm khuyết. Khi mọi người quá bị căng thẳng, họ sẽ không nghĩ được rõ ràng và sẽ phạm nhiều sai lầm hơn. Khi mọi người cảm thấy không thoải mái họ sẽ dễ dàng tức giận và nếu họ ra đi trước khi dự án kết thúc, dự án sẽ không đáp ứng được lịch biểu.

Người có kĩ năng cao có thể vượt qua các vấn đề kĩ thuật và làm cho dự án thành công nhưng họ KHÔNG thể vượt qua được việc quản lí kém. Quản lí kém phá huỷ mọi thứ. Nếu người quản lí ước lượng thiếu về lịch biểu, mọi người sẽ KHÔNG có đủ thời gian để làm việc tốt và chất lượng sẽ bị ảnh hưởng. Nếu người quản lí KHÔNG biết cách quản lí mọi người, tổ dự án sẽ có xung đột với nhau và dự án sẽ thất bại. Nếu người quản lí không đối xử với mọi người một cách công bằng, tổ sẽ KHÔNG làm việc với nhau tốt và tranh cãi trong các thành viên tổ sẽ xảy ra…. v.v. Câu hỏi của tôi là bao nhiêu người quản lí dự án được đào tạo về quản lí con người? Bao nhiêu việc đào tạo dự án đã hội tụ vào “vấn đề con người”? Bao nhiêu chương trình đại học có môn học về “kĩ năng con người” hay “kĩ năng mềm”? Nếu trường không dạy bạn thì bạn phải tìm cách khác để học thêm về kĩ năng này.

Người quản lí dự án giỏi thừa nhận tài năng của tổ mình và hiểu rằng thành công của dự án phụ thuộc vào nỗ lực của người của họ. Họ biết về rủi ro dự án và cách giảm nhẹ chúng. Mọi dự án phần mềm đều có rủi ro nhưng người quản lí kém KHÔNG biết về chúng hay không biết cách ngăn cản chúng. Bởi vì rủi ro có thể xuất hiện ở bất kì đâu và bất kì lúc nào, người quản lí kém thường sợ rồi trách mọi người của mình chứ không hiểu trạng thái của dự án của họ. Khi mọi người bị đối xử không công bằng, họ bực bội, căng thẳng và năng suất sẽ giảm.

Các công ti thành công hiểu vấn đề con người cho nên họ rất cẩn thận trong việc thuê người và chỉ chọn những người có thể thành công trong môi trường làm việc của họ. Trong phỏng vấn việc làm, họ sẽ hội tụ nhiều vào câu hỏi làm việc tổ và kĩ năng con người hơn là câu hỏi kĩ thuật. Họ hiểu rằng phần lớn sinh viên tốt nghiệp đều có nền tảng giáo dục kĩ thuật tốt cho nên họ không hỏi về câu hỏi kĩ thuật. Họ biết rằng, nếu cần có thể đào tạo lại mọi người về kĩ thuật. Nhưng họ sẽ cẩn thận với cá tính, thái độ, hành vi bởi vì những đặc trưng này là khó thay đổi. Các công ti thành công nhất có đầu tư vào đào tạo, không chỉ kĩ thuật mà còn cả cách làm việc tổ và “kĩ năng con người”. Mọi người trong các công ti này đều hiểu rằng việc làm của họ không chỉ là chuyển giao sản phẩm mà còn là liên tục xây dựng năng lực và làm việc cùng nhau để đạt tới mục đích chung: Làm cho công ti thành công hơn.

Mọi công ti đều cần người hiểu việc của mình và biết cách áp dụng  kĩ năng của họ để xây dựng sản phẩm phần mềm. Mọi công ti đều cần người quản lí có hiểu biết, những người hiểu cách quản lí cả dự án và con người, người biết đủ về doanh nghiệp để ra quyết định đúng.

English version

People skills

Most successful software projects have two important factors:  A good software project manager and a highly skilled team in the domain in which they are working. Basically, they are all about people and their skills. Throughout my 40 years in software industry, I never encountered a software project that failed because of technical issues but I have seen many failures due to the “people issues” and this is one area that the academic people did not know well. Most schools only focus on technical issues but never prepare students to deal with the “People issues”.

The idea that technical people only work with computers is completely wrong. Many students think as long as they can code, they can do good jobs, that is wrong too. As soon as students enter the industry, they will find that they will spend half of the time talking with other people: obtain requirements from users, discuss the designs, review how to integrate, debate on who would implement which function, analyze which module would do what thing, and who would manage the interfaces etc. They will learn that people have feelings and how they interact with them will determine how they can make the project successful or not. Everybody want to be treated with respect, with courtesy and if they understand that how they want to be treated then they should treat others exactly the same. Eventually, they will learn that when people work so hard without rest, they will create defects. When people are too stressful, they will not think clearly and will make more mistakes. When people feel uncomfortable they will easily get angry and if they quit before project ends, the project will not meet the schedule.

Highly skilled people can overcome technical issues and make projects success but they can NOT overcome bad management. Bad management destroys everything. If managers underestimate the schedule, people will NOT have enough time to do good works and quality will suffer. If managers do NOT know how to manage people, the project team will have conflicts with each other and project will fail. If managers do not treat people fairly, the team will NOT work together well and arguments among team members will happen….etc. My question is how many project managers are trained in people management? How many project training have focused on “People issues”? How many university’s programs have courses in “People skills” or “soft skills”? If the school do not teach you then you must find another way to learn more about this skills.

Good project managers recognize the talent of their team and understand that the success of the project is depending on their people’s efforts. They know about project risks and how to mitigate them. Every software project has risks but bad managers do NOT know them or know how to prevent them. Because risks can occur anywhere and anytime, bad managers often panic then blame their people rather than understand the state of their projects. When people get treated unfairly, they get angry, stressed and productivity will decrease.

Successful companies understand the people issue so they are very careful in their hiring and only select people who can succeed in their work environment. During job interviews, they will focus more on teamwork questions and people skills than technical questions. They understand that most graduated students have a good technical education foundation so they do not ask about technical question. They know that, if needed people can be retrained in technical. But they would be careful with the personality, the attitude, the behavior because these characteristics are difficult to change. Most successful companies do invest in trainings, not just technical but also teamwork and “people skills”. People in these companies understand that their job is not just to deliver products but also to continually build capacity and work together to achieve a common goal: Make the company more successful.

Every company need people who understand their jobs and know how to apply their skills to build the software product. Every company need knowledgeable managers, people who understand how to manage both projects and people, and who know enough about the business to make good decisions.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.
2

Cách học tốt hơn

Ngày nay sinh viên đại học có nhiều sao lãng ngăn cản họ học tập.
3

Qui trình đơn giản cho dự án nhỏ

Hôm qua, một sinh viên đã tốt nghiệp vài năm trước tới gặp tôi. Anh ta nói: “Em cần lời khuyên của thầy để thiết lập qui trình tốt nhằm phát triển phần mềm có chất lượng với chi phí thấp nhất có thể được."
4

Công nghệ cao

Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.
5

Tại sao học công nghệ tính toán?

Một người mẹ hỏi tôi: “Tại sao thầy cổ vũ học công nghệ tính toán? Con gái tôi sẽ tốt nghiệp phổ thông năm nay và nó quan tâm tới khu vực công nghệ. Chọn lựa của nó là gì?”

Tìm việc làm chiến lược

Là sinh viên đã tốt nghiệp, không gì thất vọng hơn là không có được đề nghị việc làm.

Đàm luận với bạn bè

Tuần trước, tôi ăn tối với hai người bạn tốt nhất ở Thượng Hải. Một người là quản lí cấp cao của một công ti rất lớn ở Ấn Độ và người kia là một giáo sư của một đại học nổi tiếng ở Trung Quốc.

Vì tương lai tốt hơn

Ngày nay các nước tăng trưởng nhanh như Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc đang đầu tư nặng vào giáo dục và bành trướng nền kinh tế của họ khi các nước đã phát triển như Mĩ và châu Âu thực tế bị mất thị phần toàn cầu và trở nên kém cạnh tranh hơn.

Nghề quản lý thông tin

Nếu bạn đang nghiên cứu quản lí hệ thông tin hay sắp tốt nghiệp trong lĩnh vực này, bạn đang ra đúng quyết định.

Đào tạo về an ninh thông tin

Tôi nhận được một email: “Cám ơn thầy về bài báo an ninh Công nghệ thông tin. Thầy có thể nói thêm cho em về cách tôi có thể vào lĩnh vực này được không? Em đã là người phát triển phần mềm trong 4 năm và em muốn là chuyên viên về an ninh.”

Thỏa mãn của khách hàng

Khách hàng của bạn KHÔNG yêu cầu “điều không thể được” như bạn nghĩ đâu.

Câu hỏi về việc làm

"Làm sao tôi có thể kiếm được việc làm như một người phát triển phần mềm với công ty nước ngoài?"

Quan hệ và tình thương yêu

“Tôi thích blog của thầy nhưng không đồng ý với quan điểm của thầy về mối quan hệ với bố mẹ.”

‘Sức mạnh của Đạo’ - Nghệ thuật sống trong dòng chảy của Đạo

​​​​​​​Trong nhịp sống hiện đại, hội chứng cuồng công việc (workaholism) hay kiệt sức (burnout) đang dần trở thành “căn bệnh thời đại”. Con người bận rộn theo đuổi thành công, không ngừng tối ưu hiệu suất và lấp kín từng khoảng thời gian trong ngày, nhưng lại hiếm khi cảm thấy viên mãn, hạnh phúc trong việc mình làm.

Đối thoại với sinh viên ở Nam Kinh, Trung Quốc

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/08/2026 11:00
Tháng trước khi tôi đọc bài giảng ở Nam Kinh, Trung Quốc, tôi có cơ hội nói chuyện với sinh viên đại học và họ hỏi tôi nhiều câu hỏi. Một sinh viên ghi lại nó và công bố nó trong báo trường như sau:

Sự im lặng là hình thức bác bỏ cao nhất

Suy ngẫm - Tr. Quang - 01/08/2026 10:00
Trong các mối quan hệ giữa người với người, khi đối mặt với mưu mô và những lời vu khống vô căn cứ, phản ứng đầu tiên của hầu hết mọi người là tranh cãi, phản bác và đối đầu trực diện.

Cứ 10 người trẻ Hàn Quốc thì 9 người sợ gặp bạn bè, khi các mối quan hệ thành khoản chi tiêu bị cắt giảm

Phong cách sống - Dun - 01/08/2026 09:00
Khi giá một bữa ăn tăng nhanh hơn thu nhập, thứ bị cắt không phải là món ăn mà là chính cuộc hẹn. Từ Seoul đến New York và Tokyo, "friendflation" đang cho thấy lạm phát không chỉ làm nhẹ giỏ hàng đi chợ mà còn làm nguội đi các mối quan hệ, và với nền kinh tế, đó là cú đòn giáng thẳng vào sức cầu nội địa.

‘Sức mạnh của Đạo’ - Nghệ thuật sống trong dòng chảy của Đạo

Từ sách - Phim - FN - 01/08/2026 08:00
​​​​​​​Trong nhịp sống hiện đại, hội chứng cuồng công việc (workaholism) hay kiệt sức (burnout) đang dần trở thành “căn bệnh thời đại”. Con người bận rộn theo đuổi thành công, không ngừng tối ưu hiệu suất và lấp kín từng khoảng thời gian trong ngày, nhưng lại hiếm khi cảm thấy viên mãn, hạnh phúc trong việc mình làm.

Công nghệ cao

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/07/2026 11:00
Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.

Giới khoa học chụp não người đang toan tính trả thù và phát hiện ra thứ đáng sợ hơn cả ma túy

Suy ngẫm - Long Vân - 31/07/2026 10:00
"Quân tử trả thù mười năm chưa muộn", câu nói cửa miệng quen thuộc hóa ra không chỉ đơn thuần là một triết lý sống. Dưới lăng kính của thần kinh học hiện đại, nó là mô tả chính xác về một chu kỳ gây nghiện đáng sợ.

Nhạc sĩ Trần Tiến đi xe ôm lên tận đỉnh núi, ước mơ bỏ hết thế gian

Phong cách sống - Tùng Ninh - 31/07/2026 09:00
"Tôi đi 43 nước, không nước nào thân yêu bằng Việt Nam" – nhạc sĩ Trần Tiến nói.

Thế giới trong giọt nước - Khi những người tử tế không đồng ý với nhau

Từ sách - Phim - Quang Anh - 31/07/2026 08:00
Trong "Thế giới trong giọt nước", Regina Linke không đặt các nhân vật trước lựa chọn giữa thiện và ác. Họ đều muốn giúp một con chim sẻ bị thương, nhưng lại không thống nhất về cách giúp. Cũng từ những bất đồng ấy, câu chuyện không còn chỉ nói về lòng tốt.

Bạn có thể tìm thấy bao nhiêu khuôn mặt trong bức ảnh

Thư giãn - Tr. Quang - 30/07/2026 11:00
Chúng vô cùng khó tìm. Người ta nói rằng chỉ những người có khả năng quan sát cực kỳ tinh tường mới có thể tìm thấy chúng. Liệu bạn có phải là một trong số họ?

Người EQ cao vay tiền như thế nào?

Kỹ năng - Hà Nguyên - 30/07/2026 10:00
Ai cũng có lúc cần vay tiền để giải quyết một việc cấp bách. Nhưng điều khiến một người được tin tưởng không nằm ở số tiền họ vay, mà ở cách họ mở lời, giữ cam kết và ứng xử với khoản tiền mình đang mượn. Đó cũng là một biểu hiện của EQ tài chính.

Hành trình 3.000 km vượt sa mạc đến chiếc huy chương World Cup trên cổ của mẹ Nico Williams

Truyền cảm hứng - Minh Ngọc - 30/07/2026 09:00
Sau khi Tây Ban Nha bước lên ngôi vô địch, cầu thủ 24 tuổi của La Roja đã nhìn lên khán đài rồi tiến thẳng về phía mẹ mình - bà Maria, ôm bà thật chặt rồi tháo chiếc huy chương vô địch vừa nhận được để đeo lên cổ người phụ nữ đã đứng khóc suốt trận đấu.

'Sức mạnh của Đạo' - khi người bận rộn học cách không cản đường chính mình

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 30/07/2026 08:00
Có những cuốn sách đổi đời người ta không phải bằng một chân lý lớn, mà bằng một tai nạn nhỏ. Với Max Landsberg, đó là một mảnh gỗ nhỏ mắc trong cổ họng vào một tối thứ Sáu — và ba mươi năm để hiểu vì sao mình lại ngồi ăn pizza kiểu ấy.

Lập kế hoạch dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/07/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm tới gặp tôi: “Tôi được đề bạt làm quản lí một dự án nhỏ. Ông chủ của tôi bảo tôi hội tụ vào viết mã chứ KHÔNG lập kế hoạch bởi vì lập kế hoạch là phí thời gian. Viết mã sẽ cho tổ nhiều thời gian hơn để hoàn thành dự án. Câu hỏi của tôi là làm sao lập kế hoạch cho dự án mà không phí thời gian và vẫn đạt tới thành công?”

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Phong cách sống - Tô Giang - 29/07/2026 09:00
Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS