Trước khi tốt nghiệp

GS John Vu26/06/2026 12:00
Trước khi tốt nghiệp

"Một số bạn sinh viên bảo em rằng không có việc làm có sẵn cho sinh viên tốt nghiệp đại học như em nhưng thầy giáo của em lại nói rằng có nhiều. Em KHÔNG biết tin ai, đôi khi em tự hỏi mình liệu em có chọn đúng lĩnh vực học tập hay không."

Một sinh viên phần mềm năm thứ tư gửi cho tôi một email: “Đây là năm cuối của em ở đại học, vài tháng nữa kể từ nay em sẽ đi tìm việc làm. Em lo lắng nhiều vì có nhiều thông tin xung đột về thị trường việc làm. Một số bạn sinh viên bảo em rằng không có việc làm có sẵn cho sinh viên tốt nghiệp đại học như em nhưng thầy giáo của em lại nói rằng có nhiều. Em KHÔNG biết tin ai, đôi khi em tự hỏi mình liệu em có chọn đúng lĩnh vực học tập hay không. Nhìn vào các việc làm được quảng cáo rằng chỉ yêu cầu kĩ năng lập trình, em KHÔNG chắc về chọn lựa của mình để dành ra bốn năm trong đại học? Xin thầy cho lời khuyên.”

Trả lời: ĐỪNG nghe những lời khuyên tiêu cực. ĐỪNG lo lắng vì những tin đồn giả. Nhìn vào sự kiện đi, có thiếu hụt người có phẩm chất trong công nghệ thông tin trong thế giới ngày nay. Bạn đang chọn ĐÚNG lĩnh vực rồi, bạn đang làm chọn lựa ĐÚNG, và bạn gần hoàn thành bằng cấp ĐÚNG của mình. Tôi chắc chắn rằng bạn sẽ thành công và làm cho gia đình bạn tự hào cho nên xin dừng lo lắng. Tôi KHÔNG biết liệu đó có là “mưu đồ bất lương” hay không nhưng sự kiện là ở Ấn Độ và Trung Quốc, có nhiều trường hướng nghề “được quảng cáo giả” đầy những việc làm lập trình và kiểm thử mà chỉ yêu cầu đào tạo sáu tháng. Những việc làm này KHÔNG thực, nhưng chúng cám dỗ nhiều thanh niên đăng tuyển vào những trường này với hi vọng “làm tiền nhanh chóng” thay vì xây dựng nền tảng vững chắc cho nghề nghiệp của họ. Từ điều tôi biết, phần lớn việc làm phần mềm tốt đều yêu cầu bằng đại học là tối thiểu. Đây là vài điều bạn có thể làm được trước khi tốt nghiệp:

1)          KHÔNG đợi cho tới khi tốt nghiệp rồi mới tìm việc làm, bạn cần chuẩn bị và bắt đầu tìm việc từ BÂY GIỜ.

2)          Bắt đầu tới thăm người doanh nghiệp và người chủ công ti, phỏng vấn họ về nghề nghiệp của họ và thu được cơ hội nói chuyện với người quản lí của họ. (Bạn có thể nói với họ rằng bạn đang làm nghiên cứu cho trường và xin 15 phút phỏng vấn cho công việc của trường của bạn. Nếu bạn lễ phép, họ sẽ cho bạn thời gian đó.)

3)          Chọn chỉ những công ti bạn quan tâm và để cho họ biết rằng bạn sẽ đi tìm việc sớm. Làm cho họ quan tâm tới bạn bằng việc chia sẻ với họ tri thức của bạn và hỏi họ lời khuyên, điều đó có thể biến thành cuộc phỏng vấn việc làm. (Phần lớn sinh viên bảo tôi rằng kĩ thuật này có tác dụng tốt.)

4)          ĐỪNG dừng lại vì cái gì đó dường như đơn giản. Tìm những việc thách thức bởi vì việc dễ sẽ sớm làm bạn chán, cho bạn địa vị thấp và bạn chẳng học được gì.

5)          Hỏi các câu hỏi. Là “sinh viên” bạn có thể có cớ về cái gì đó bạn KHÔNG biết. Sự việc sẽ khó hơn sau khi tốt nghiệp vì họ mong đợi bạn biết nhiều thứ.

6)          Chuẩn bị câu hỏi của bạn một cách cẩn thận. Hỏi họ đã bắt đầu thế nào trong nghề này; điều gì họ thích và không thích; loại dự án nào họ làm việc; điều gì giúp cho họ đi theo con đường này, điều gì họ ước muốn họ đã làm được, lời khuyên nào họ có thể cho bạn. Nếu có thể, hỏi xin cơ hội được làm thực tập (có trả tiền hay không).

7)          Tham gia cùng các hoạt động chuyên nghiệp ở trường như quản lí diễn đàn phần mềm, tổ chức ngày công nghệ, mặc cho lịch biểu học tập nặng của bạn. Nhiều người sử dụng lao động tìm những người lãnh đạo doanh nghiệp tương lai sáng tạo, năng nổ. Quyền lãnh đạo trong các hoạt động nhà trường chứng tỏ rằng bạn có thể làm nhiều hơn là tuân theo chỉ đạo và chứng tỏ cố găng, động cơ và khả năng của bạn để làm việc với mọi người, xử trí xung đột và giải quyết vấn đề.

8)          Dùng Trung tâm nghề ở trường để biết thông tin thêm và lời khuyên. Đăng kí tham gia các khoá tập huấn được cung cấp, như phỏng vấn thử hay cách làm đơn xin việc. ĐỪNG thụ động cho dù trong các khoá tập huấn này; tham gia ngay cả khi nó không thuận tiện cho bạn để bắt đầu thực hành điều họ dạy.

9)          Nếu bạn vẫn KHÔNG biết nên chọn việc làm nào sau khi tốt nghiệp, ĐỪNG thất vọng bởi vì phần lớn sinh viên đều trải qua cùng điều đó. Chọn lấy vài tuỳ chọn. Bạn không bao giờ biết tuỳ chọn nào sẽ dẫn tới lời mời việc làm. Đi theo trái tim của bạn và trực giác của bạn.

10)      Khi bạn tham gia phỏng vấn tìm việc, ĐỪNG thụ động bằng việc trả lời chỉ các câu hỏi được hỏi. Lấy mọi cơ hội để giải thích điều bạn đã học trong lớp và bên ngoài, điều đó sẽ giúp bạn đóng góp như một nhân viên lớn. Trong khi bạn không thể giả vờ biết mọi thứ, bạn phải biểu lộ nhiệt tình và sự chuẩn bị. Và, cuối cùng hỏi xin việc làm. Nếu họ nói họ đang phỏng vấn người khác, hỏi về cơ hội của bạn và bất kì mối quan tâm nào họ có về bạn để cho bạn có thể cải tiến khả năng của mình.

11)      Đừng dựa quá nhiều vào danh tiếng trường của bạn hay chương trình học của bạn. Học “xoay xở” bằng việc làm cho mối quan tâm của bạn, khả năng của bạn và tri thức thị trường của bạn được họ biết tới. Chứng minh cho họ rằng bạn rất nghiêm chỉnh về nghề nghiệp KHÔNG chỉ việc làm.

Cuộc sống không bao giờ là cuộc hành trình trôi chảy từ việc này sang việc khác. Thay vì thế, nó bao giờ cũng là cái gì đó “không biết” yêu cầu thám hiểm và phiêu lưu. Đó là lí do tại sao bạn dành bốn năm ở đại học để chuẩn bị cho cuộc hành trình này. Làm cho mọi sự xảy ra đí!

English version

Before graduation

A fourth year software student sent me an email: “This is my last year in college, few months from now I will be looking for job. I worried a lot since there are many conflicting information about the job market. Some students told me that there is no jobs available for college graduates like me but my professor said there are many. I do NOT know who to believe, sometime I ask myself whether I chose the right field to study or not. Looking at the advertised jobs that only requires programming skills, I am NOT sure about my choice to spend four year in college? Please advise.”

Answer: Do NOT listen to negative advices. Do NOT worry because of false rumors. Look at the fact, there is a shortage of qualified people in information technology in the world today. You are selecting the RIGHT field, you are making the RIGHT choice, and you almost complete your RIGHT degree. I am sure that you will be successful and make your family proud so please stop worry. I do NOT know whether it is a “Scam” or not but the fact is in India and China, there are many vocational schools “falsely advertised” plenty of programming and testing jobs that only require six months training. These jobs are NOT real, but they lure many young people to enroll in these schools with the hope of making “quick money” instead of building a solid foundation for their careers. From what I know, most good software jobs do require a bachelor degree as minimum. Here are few things that you could do before your graduation:

1)          Do NOT wait until graduation then looking for job, you need to prepare and start looking NOW.

2)          Start to visit business people and company owners, interview them about their careers and gain a chance to talk with their managers. (You may tell them that you are doing a research for school and ask for a 15 minutes interview for your school assignment. If you are polite, they will grant you the time).

3)          Choose only companies that you are interested in and let them know that you will be looking for work soon. Get them to interest in you by share with them your knowledge and ask them for advices, it may turn into a job interview. (Most students told me that this technique works well)

4)          Do NOT settle for something that seems simple. Look for challenging works because easy things will soon bore you, give you a lower position, and you learn nothing.

5)          Ask questions. As “student” you could have an excuse on something that you do NOT know. It would be harder after graduation as they expect you to know many things.

6)          Prepare your questions carefully. Ask how they got started in this career; what do they like and do not like; what kind of projects they work on; what help they got along the way, what they wish they had done, what advice they can give you. If possible, ask for a chance to be an intern (paid or not).

7)          Get involved with professional activities in school such as manage a software forum, organize a technology day, despite your heavy academic schedules. Many employers are looking for aggressive, creative, entrepreneurial future leaders. Leadership in school activities proves that you can do more than follow directions and demonstrate your drive, motivation, and ability to work with people, deal with conflict and solve problems.

8)          Use the Career Center in school for additional information and advices. Sign up for any workshops offered, such as mock-up interview or how to apply for jobs. Do NOT be passive even in these workshops; participate even if it is uncomfortable for you to start practicing what they teach.

9)          If you still do NOT know what job to choose after graduation, do NOT despair because most students are experiencing the same thing. Choose several options. You never know which one will lead to a job offer. Follow your heart and your intuition.

10)      When you are interviewing for a job, do NOT act passively by answering just the questions asked. Take every chance to explain what you have learned in class and outside that will help you contribute as a great employee. While you cannot pretend to know everything, you do have to show enthusiasm and preparation. And, finally ask for the job. If they say they are interviewing others, ask about your chances and any concerns they have about you so you can improve your odds.

11)      Do NOT rely too much on the prestige of your school or your program. Learn to “hustle” by making your interests, your abilities, and your markets knowledge known to them. Prove to them that you are very serious about a career NOT just a job.

Life is never a smooth journey from one thing to the next. Instead, it always be something “unknown” that requires exploration and adventure. That is why you spend four years in college to prepare for this journey. Make things happen!

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Lời khuyên về giáo dục

Theo một nghiên cứu toàn cầu mới, năm nay các công ti sẽ thuê nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học hơn năm ngoái nhưng chỉ với những bằng cấp nào đó. Khoa học máy tính, kĩ nghệ phần mềm, y học và chăm sóc sức khoẻ là NÓNG.
2

Công nhân có kỹ năng cho công việc dự án

Mục tiêu then chốt của mọi dự án phần mềm là đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Điều khách hàng muốn là tổ dự án chuyển giao sản phẩm tương ứng theo lịch biểu, trong chi phí, và có chất lượng cao. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất với nhiều người quản lí dự án là lịch biểu dự án.
3

Phát triển phần mềm Agile

Agile là cách tiếp cận phát triển phần mềm trong đó tổ xây dựng phần mềm trong vài lần lặp ngắn, thay vì mọi thứ đi từ bắt đầu tới kết thúc. Agile cung cấp ích lợi như linh hoạt, dễ thay đổi, chất lượng tốt, ít rủi ro và thoả mãn khách hàng tốt hơn nhưng có “tiền điều kiện” mà tổ chức phải có để đạt tới những ích lợi này.
4

Vấn đề với cách tiếp cận Agile

Một người phát triển phần mềm hỏi tôi: “Người quản lí của tôi nói rằng hoạt động chính của Agile chỉ là viết mã và kiểm thử. Bạn không cần tài liệu cho nên chúng tôi có thể hoàn thanh nhanh và đó là lí do tại sao cái tên “Agile – mau lẹ” tới. Điều đó có đúng không?”
5

Chương trình bằng cấp chuyên sâu

Có vài lí do mà sinh viên muốn tiếp tục theo đuổi các bằng cấp chuyên sâu như Thạc sĩ hay Tiến sĩ. Nhiều người muốn chuyên sâu tri thức của họ và đẩy mạnh giáo dục của họ nhưng một số người không biết làm cái gì, cho nên họ quyết định ở lại trường.

Tài liệu kiểm thử

Một độc giả gửi cho tôi một email sau khi đọc bài “Người kiểm thử mới cần gì?” Người đó viết “Trong nghề của tôi như người kiểm thử, tôi chưa bao giờ thấy bất kì tài liệu kiểm thử nào. Người kiểm thử bao giờ cũng bận rộn, không có thời gian cho bất kì cái gì khác. Người kiểm thử có cần làm tài liệu không? Tài liệu kiểm thử có quan trọng không? Xin làm ơn giải thích.”

Người kiểm thử chuyên nghiệp

Tuần trước, một sinh viên hỏi tôi: “Kiểm thử có phải là việc làm mức vào nghề hay nó là một nghề chuyên nghiệp? Có nghề như kiểm thử viên phần mềm không?”

Nghề nghiệp và việc làm

"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Công nghiệp công nghệ thông tin ở Nga

Khi lần đầu tiên tôi tới thăm Nga năm 1996 để tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm, tôi đã bị ấn tượng về lực lượng lao động kĩ năng cao quãng vài nghìn người phát triển phần mềm, nhiều người có bằng tiến sĩ và thạc sĩ với đào tạo chuyên sâu về toán học và vật lí.

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Công nghệ và cơ hội

Nếu chúng ta nhìn lại thành tựu của công nghệ, chúng ta sẽ ngạc nhiên về tiến bộ đã được thực hiện.

Thần đồng 15 tuổi đỗ đại học, trở thành thiên tài thi ca nhưng cuộc đời khép lại ở tuổi 25

Phong cách sống - Thiên An - 15/08/2026 10:00
Cuộc đời của một trong những nhà thơ tài hoa nhưng đoản mệnh nhất Trung Quốc hiện đại vẫn còn để lại nhiều suy ngẫm cho đến tận ngày nay.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh

Từ sách - Phim - FN - 15/08/2026 09:00
Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.

Vấn đề với cách tiếp cận Agile

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/08/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm hỏi tôi: “Người quản lí của tôi nói rằng hoạt động chính của Agile chỉ là viết mã và kiểm thử. Bạn không cần tài liệu cho nên chúng tôi có thể hoàn thanh nhanh và đó là lí do tại sao cái tên “Agile – mau lẹ” tới. Điều đó có đúng không?”

Tâm lý học: Tài sản quý giá nhất của người phụ nữ

Suy ngẫm - Tr. Quang - 14/08/2026 10:00
Tài sản quý giá nhất của người phụ nữ không bao giờ là tuổi trẻ hay sắc đẹp, mà chính là hai khả năng tưởng chừng như trái ngược nhau này. 

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung miễn tác quyền trong 7 trường hợp, người sử dụng không cần xin phép

Phong cách sống - Minh Ngọc - 14/08/2026 09:00
Nhạc sĩ cho biết sẵn sàng cho phép sử dụng và miễn tác quyền đối với nhiều hoạt động giáo dục, cộng đồng, tôn giáo hay mục đích cá nhân không tạo ra doanh thu. Thậm chí, với những trường hợp nằm trong danh sách này, mọi người không cần mất công nhắn tin xin phép anh trước khi sử dụng các ca khúc.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Những đứa con tùy sanh

Từ sách - Phim - FN - 14/08/2026 08:00
Hồi nhỏ Pháp Hòa có một thú chơi mà nhiều người không thích: Pháp Hòa đi tìm con gián, con dế, con thằn lằn, v.v…, con nào chết, Pháp Hòa làm đám tang cho nó đàng hoàng.

Lời khuyên về giáo dục

Blog GS John VU - GS John Vu - 13/08/2026 11:00
Theo một nghiên cứu toàn cầu mới, năm nay các công ti sẽ thuê nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học hơn năm ngoái nhưng chỉ với những bằng cấp nào đó. Khoa học máy tính, kĩ nghệ phần mềm, y học và chăm sóc sức khoẻ là NÓNG.

Tôi dùng ChatGPT thay cho 12 ứng dụng trên điện thoại và cái kết bất ngờ

Kỹ năng - Quốc Vinh - 13/08/2026 10:00
ChatGPT có thể thay thế được các ứng dụng trên điện thoại như báo thức, máy tính hay thời tiết hay không?

Nam sinh từng cõng mẹ tâm thần đi học ĐH, từ chối mức lương 2 tỷ để về núi dạy học

Truyền cảm hứng - Nhật Linh - 13/08/2026 09:00
Năm 2008, hình ảnh một tân sinh viên Trung Quốc tay xách hành lý, tay dắt theo người mẹ mắc bệnh tâm thần đến nhập học từng khiến hàng triệu người xúc động.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Con cái là phước hay là nghiệp?

Từ sách - Phim - FN - 13/08/2026 08:00
Người ta thường nói: “Cha mẹ sinh con, trời sinh tánh”. Thật ra câu đó chỉ để an ủi thôi, chứ đúng ra cha mẹ sinh con là duyên của cha mẹ, còn con được như thế nào là giữa cái nghiệp của nó và phước của cha mẹ.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS