Nhiều thói quen trong số này nắm bắt nguồn từ bản năng sinh tồn được hình thành trong quá trình tiến hóa nhắm giúp chúng ta an toàn và sống đủ lâu để duy trì nòi giống. Việc trở nên cẩn trọng hay tham lam đôi khi cũng có lợi trong cạnh sinh tồn. Tuy nhiên, trong thế giới hiện đại, nếu bạn chỉ sống để sinh tồn thì đó lại là một lối sống vô cùng hạn hẹp. Khi bạn rèn luyện tâm trí để kiểm tra mọi thứ đúng như bản chất của chúng, hãy tiếp tục thực hiện mà không áp đặt cảm xúc cá nhân lên chúng và không có kiểm soát chúng, hạnh phúc sẽ dần dần tìm đến bạn.
Đó chính là cách bạn mở lòng để nhận bản chất yêu thương tự nhiên bên trong mình. Hạnh Phúc Yêu cầu bạn phải hành động có mục tiêu chủ yếu, biết chữa bệnh, thả lỏng và rèn luyện để tập trung trí tuệ trong khoảnh khắc khắc hiện tại. Chỉ có nỗ lực của chính bạn mới có thể giúp khơi dậy cảm giác hạnh phúc thật sự trong bạn.
Hãy dành chút thời gian để nghĩ về lần cuối cùng bạn cảm nhận được những cảm xúc căng thẳng như giận dữ, lo âu, căng thẳng, sợ hãi hay buồn phiền. Phải có một sự kiện bên ngoài hoặc một yếu tố kích thích nào đó khiến bạn cảm thấy như vậy? Bạn có thấy mình thường xuyên lặp lại những phản ứng này khi gặp phải những tình huống tương tự không? Các tình huống thảo luận giống nhau có khiến bạn phản ứng theo cách tương tự không? Ta thường xuyên liên tục rơi vào những vòng lặp này, và điều đó càng khiến chúng có ảnh hưởng sâu sắc hơn trong tiềm thức mà cơ thể không thể kiểm soát được. Lúc đó, ta lập tức quay ta.
Thông thường, điều này sẽ xảy ra khi bạn gặp phải một vấn đề về thói quen tồn tại của con người như một cách tự bảo vệ. Việc hiểu được các mẫu khuôn mẫu của bạn và nhận thức được các vấn đề là tác nhân gây ra chúng sẽ làm suy yếu sức mạnh của chúng rất nhiều. Nhân thức của ta chứa nhiều thông tin trong quá khứ đến ta thường so sánh trải nghiệm mới với trải nghiệm cũ để tâm trí có thể hiểu được những gì đang diễn ra. Mỗi lần như vậy, chúng ta lại tạo ra một lối mòn để phản ứng lại cách chúng ta làm trong quá khứ.
Về cơ bản, thói quen của con người là tổng hợp các mẫu mẫu trong tâm trí của chúng ta, trong khi chất của con người là một tâm trí không còn được phân phối mẫu mẫu. Tâm trí đó vẫn chứa thông tin từ quá khứ để giúp ta đưa ra quyết định đúng đắn, nhưng thông tin đó không còn là yếu tố điều khiển tâm trí ta nữa. Thay vào đó, ta sẽ có xu hướng quan sát những gì đang xảy ra mà không lập tức lao vào thế phòng thủ.
Nếu cứ để tâm trí vận hành theo những mẫu cũ, nó sẽ tiếp tục phản ứng một cách vô thức và khiến bạn sống trong trạng thái phản ứng “tự động”. Điều tâm trí làm tốt nhất chính là lặp đi lặp lại những phản ứng vô thức, đặc biệt là khi bạn gặp phải vấn đề khó khăn. Điều này khiến bạn luôn ở trong trạng thái sinh tồn, trạng thái hành động của bạn được chi phối bởi phản ứng thiếu sáng suốt.
Thói quen của người dùng thường là một trạng thái mơ hồ, trong đó chúng ta phản ứng nhanh và vô thức. Ta không hiểu vì sao có một số thói quen quen lại ăn sâu vào tâm trí mình đến vậy và tại sao mình cứ quanh quẩn với một chút cảm xúc nào đó. Bạn biết mình vẫn đang được làm quen với quy trình phối hợp khi thế giới nội tâm vẫn là một điều gì đó bí ẩn và khó hiểu đối với bạn, đặc biệt là khi bạn cảm thấy mình chưa sẵn sàng khám phá và giải quyết nó.
Khi còn thiết lập thói quen chi phối, ta thường khó xác định điều mình thực sự muốn làm trong đời và dễ nhầm lẫn những điều mình tiếp thu từ xã hội, từ các phương tiện truyền thông hay từ cha mẹ với mong muốn thật sự của bản thân. Nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng có thời điểm trước khi bắt đầu quá trình chữa bệnh, tôi đã nghĩ đến việc trở thành một nhân viên ngân hàng đầu tư. Tôi tưởng đó là cách nhanh nhất để giúp gia đình mình thoát nghèo. Nhưng bây giờ tôi đã hiểu, nếu đi theo con đường đó, tôi chỉ giải quyết những vấn đề trên bề mặt, còn những vấn đề bên dưới có thể sẽ khiến tôi phải trải qua một giai đoạn cuối cùng tệ hơn.
Khi bắt đầu quá trình chữa lành và kết nối lại với bản chất thật của mình, nhiều người đã từ bỏ những mục tiêu cũ vì nhận ra rằng họ chưa bao giờ là ước mơ thực sự của họ. Thường thì những khát vọng thật sự, ẩn sâu dưới lớp vỏ của thói quen, sẽ mang nhiều tính sáng tạo hơn, giàu ý nghĩa hơn và hướng đến công việc đóng góp cho cộng đồng. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bạn phải nghỉ việc thì mới có thể bước vào quá trình chữa lành bệnh nguy hiểm.
Vợ tôi, Sara, là một ví dụ tiêu biểu cho trường hợp này: cô ấy vẫn đang làm công việc của một nhà khoa học là người thiết kế các cuộc thử nghiệm, trong khi vẫn dành thời gian phát triển hành trình tự định hướng của mình. Mỗi người cần tự khám phá con đường phù hợp với cơ thể. Bạn không cần phải đạt được độ giác ngộ hoàn toàn như Angulimala thì mới trải nghiệm được một sự chuyển hóa sâu sắc và có thể thay đổi cuộc đời. Chỉ cần chữa lành một phản xạ thôi thì bạn đã có thể thay đổi hoàn toàn cuộc sống của mình và giúp bản thân tìm thấy những khát vọng thực sự phát ra từ chính trực giác và trái tim mình.
Chúng ta dễ dàng bị cuốn vào thói quen khi tâm trí cứ bận lo nghĩ về quá khứ hoặc tương lai. Vì thói quen con người gắn chặt với nhu cầu sinh tồn nên ký ức từ quá khứ trở thành "bộ lọc" chính mà ta dùng để nhìn nhân thế giới. Thầy tiếp tục nhận ra những điều đang xảy ra ở mức độ mới mẻ và không phán xét, thường nhanh chóng đánh giá mọi thứ và không có đủ cảm giác để cảm nhận được sự phức tạp và độc đáo của từng khoảnh khắc khắc phục.
Tương tự, suy nghĩ của ta về tương lai cũng bị dồn nén bởi những gì đã xảy ra trong quá khứ. Những người lo lắng, bất cứ điều gì bám lấy ta như thể đang cố gắng ngăn cản mọi chuyện phiền muộn từng xảy ra tái diễn, ngay cả khi khả năng chúng tái diễn là rất nhỏ. Muốn thoát khỏi vòng luẩn quẩn của lo âu – thứ bắt nguồn từ những cảm xúc sâu sắc trong quá khứ – ta cần học cách kết nối với các cảm xúc của mình ngay khi chúng yên lặng trong khoảnh khắc khắc hiện tại.
Bản chất thực sự của con người chỉ có thể được tìm thấy trong những khoảnh khắc khắc hiện tại, và cũng chính tại đây, ta có thể chạm đến nhiều trải nghiệm sâu sắc và mạnh mẽ nhất: trí tuệ, tình yêu, niềm vui, sự chữa lành, hạnh phúc và bình an. Ta có thể tiếp cận những trải nghiệm đó qua ký ức hoặc hình dung về tương lai, nhưng nếu muốn cảm thấy nhân lực hiện tại. Khi ý kiến của chúng tôi đặt vào hiện tại, cánh cửa cánh của họ, chúng tôi phải thực sự tồn tại ở thời điểm dẫn đến bản chất con người sẽ mở ra. Tâm trí ta sẽ trở nên chắc chắn hơn, ít bị chi phối bởi những câu chuyện sai lệch và có thể dễ dàng đạt đến sự an yên. Để trở nên thực sự hạnh phúc và sáng suốt, ta cần rèn luyện tâm trí, và phần lớn quá trình xoay quanh việc học cách chiến đấu kéo mình ra khỏi những suy nghĩ lan man bắt nguồn từ căng thẳng, để quay lại với thực tại.
Nếu bạn liên tục bỏ đi cảm giác căng thẳng của mình, những cảm giác căng thẳng đó sẽ gây ra cảm giác khó chịu trong tâm trí và gây ra những cảm giác lân cận mà bạn đang cố tránh né ngày càng rõ ràng hơn. Việc né tránh có vẻ như là một giải pháp tạm thời hợp lý, đặc biệt khi bạn đang ở chế độ sinh tồn. Nhưng khi phản ứng tránh tránh lặp đi lặp lại, nó chỉ củng cố thêm mẫu phản ứng này. Nếu bạn luôn chọn cách né tránh thì khoảng cách giữa bạn và chính mình sẽ ngày càng xa hơn. Ban đầu, cách làm này có thể giúp bạn cảm thấy thư giãn, nhưng về sau, bạn sẽ thấy mình như đang sống trong một cơ thể và tâm trí xa lạ.
Khoảng cách giữa bạn và chính nó không trống. Nó sẽ nhanh chóng chứa đầy những câu chuyện được tạo ra nên từ tham ái, sợ hãi, sân hận và hiểu rõ – những chất liệu thần thoại đã tạo ra lớp vỏ xà nhanh ngoài cùng thói quen của con người. Khi tiếp tục né tránh, ta càng dễ tự động rơi vào kiểu phản xạ đó, ngay cả khi những cảm xúc thư giãn đã không còn quá dữ dội. Càng tránh né, ta càng đánh mất sự kết nối với chính mình.
Trích lược từ cuốn sách “Nhẹ nhàng mà sống” của tác giả yung pueblo
