Lãnh đạo khôn ngoan: Khi nhận ra sự ngu ngốc của bản thân

Chắc rằng ai cũng sẽ chọn sự khôn ngoan. Nhưng bằng cách nào và làm như thế nào? Có lẽ cuốn sách Lãnh đạo khôn ngoan - bản lĩnh vững vàng giữa ngàn biến động của tiến sĩ Manfred Kets De Vries là một lựa chọn thật sự cần thiết để bạn tham khảo cho hành trình của mình.

Bi kịch từ sự thiếu khôn ngoan

Theo tác giả Manfred Kets De Vries, về cơ bản, bi kịch của kiếp người chưa bao giờ giảm bớt. Chúng ta vẫn tiếp tục gây hỗn loạn. Chúng ta vẫn đang sống trong một thế giới đầy xung đột, chịu ảnh hưởng của nạn đói và chiến tranh.

Tình trạng mất kết nối với thế giới - thể hiện qua cảm giác bất lực, mất phương hướng và thiếu mục đích sống - đang trở nên trầm trọng hơn bao giờ hết.

Nỗi sợ hãi, lo âu và trầm cảm luôn hiện diện khắp nơi, và một thế giới tràn ngập những cảm xúc như vậy đã khiến nhiều người sa đà vào các thói quen “gây nghiện” để tìm quên.

Người ta ảo tưởng chỉ cần tích lũy thêm chút tri thức mọi thứ rồi sẽ đâu vào đấy. Chẳng mấy ai bận tâm việc tích lũy trí tuệ, hay nói cách khác là việc làm thế nào để đưa ra những quyết định khôn ngoan hơn.

Chúng ta sống trong một xã hội tràn ngập thông tin, việc tiếp cận tri thức dễ dàng hơn bao giờ hết, nhưng thế giới này vẫn thiếu sự khôn ngoan một cách trầm trọng.

Manfred cho rằng: Chúng ta hiếm khi tìm được những nhà lãnh đạo thật sự khôn ngoan. Nói thẳng ra là có quá nhiều nhà lãnh đạo thiếu năng lực. Họ hành xử giống như những diễn viên trong một chương trình truyền hình thực tế đang cố gắng truyền bá ảo tưởng của bản thân.

Nhiều nhà lãnh đạo dường như đã quên rằng sự vĩ đại của một quốc gia không được đo bằng tiền bạc mà bằng phẩm giá của con người. Một quốc gia không nên lấy kinh tế làm thước đo duy nhất cho sự thịnh vượng.

Dù ở cấp độ cá nhân hay quốc gia thì lòng tham và sự ích kỷ đều không phải là giải pháp cho những vấn nạn nghiêm trọng của xã hội. Các xã hội ổn định luôn có những giá trị cốt lõi định hình bản sắc của chúng.

Người hiểu được tầm quan trọng của sự khôn ngoan sẽ đưa ra những quyết định sáng suốt hơn trên hành trình cuộc đời. Họ trân trọng sự khôn ngoan vì biết nó sẽ giúp họ đạt được những mục tiêu trong cuộc sống. Họ nhận ra những quyết định khôn ngoan có vai trò hết sức quan trọng đối với hạnh phúc của cá nhân và sự ổn định của xã hội.

Những bài học nâng tầm chiến lược

Theo tác giả, nếu muốn hành động một cách khôn ngoan, ta không chỉ cố gắng tỏ ra mình có kiến thức, mà còn phải nỗ lực học nhiều hơn những điều ngoài sách vở. Muốn hiểu cặn kẽ một vấn đề thì phải liên hệ vấn đề đó với trải nghiệm của chính mình, và phải rút tỉa kinh nghiệm từ nhiều trải nghiệm của người khác.

Là một giáo sư chuyên ngành quản trị có kiến thức về môi trường doanh nghiệp, Manfred còn là một nhà phân tâm học. Lăng kính của một bác sĩ lâm sàng giúp ông hiểu rõ hơn về bản chất của trí tuệ và suy nghĩ thấu đáo hơn khi đưa ra quyết định.

Theo Manfred, để có thể đưa ra những quyết định khôn ngoan, ngoài kiến thức, ta phải học cách quan sát, phải thật sự hiểu rõ và luôn suy ngẫm về những gì đang diễn ra xung quanh. Học từ trải nghiệm bản thân là cần thiết nhưng học từ trải nghiệm của người khác cũng rất quan trọng.

“Tất cả ý nghĩ khôn ngoan đã được người khác nghĩ ra hết rồi; nhưng để những ý nghĩ đó thật sự trở thành của mình, chúng ta phải không ngừng suy ngẫm về chúng cho đến khi chúng ăn sâu vào trải nghiệm sống cá nhân của chúng ta” - Manfred dẫn lời Johann Wolfgang von Goethe.

Manfred cho rằng kiến thức có thể được truyền đạt, còn trí tuệ thì không. Để có được trí tuệ, bạn phải sẵn sàng quan sát, trải nghiệm và hành động. “Có lẽ trí tuệ tối thượng nằm ở việc hiểu ra rằng không ai có thể biết hết tất cả”.

Theo Manfred, trí tuệ được thể hiện qua năng lực đánh giá tình huống, nghĩa là bạn có thể đánh giá chính xác việc gì nên làm và việc gì không nên. Trí tuệ còn bao hàm việc đạt được một mức độ “thấu thị” nhất định, tức là khả năng thấy được bản chất của sự vật mà không bị vẻ ngoài đánh lừa. Trí tuệ không tăng lên khi chúng ta biết nhiều hơn, mà là khi chúng ta nhìn nhận mọi thứ một cách sâu sắc hơn.

Có thể, bạn sẽ phải nhiều lần dừng lại ở nội dung tác giả nói về lòng tham làm tha hóa tâm trí con người, về cái cách nó “giết chết” người lãnh đạo, và bài học cần thiết để người khôn ngoan có thể vượt qua được cám dỗ của lòng tham.

Có lẽ, bạn sẽ suy ngẫm nhiều về bài học lắng nghe, về nhà lãnh đạo biết lắng nghe, về cái cách người khôn ngoan biết thật sự lắng nghe, chứ không phải giả vờ lắng nghe, trước khi ra quyết định. Bạn sẽ phải nghiền ngẫm về bài học can đảm để có chính kiến và làm điều đúng đắn. Bạn sẽ ngạc nhiên với bài học về hạnh phúc, khi tác giả dẫn câu nói của Sophocles “Hạnh phúc của chúng ta phụ thuộc hoàn toàn vào trí tuệ”…

Manfred Kets De Vries

Đọc sách, bạn sẽ được Manfred Kets De Vries thuyết phục bởi một góc nhìn hoàn toàn mới về nghệ thuật lãnh đạo, cách tiếp cận tập trung vào trí tuệ, lòng can đảm và định hướng bởi những nguyên tắc vàng. Xuyên suốt trong cuốn sách, tác giả còn thuyết phục bạn bởi nhiều giai thoại, câu chuyện của nhiều nền văn hóa, nhiều truyền thống tâm linh để chứng minh những giá trị xuyên thời gian, không gian mà người làm lãnh đạo cần chiêm nghiệm, học hỏi.

Kết lại quyển sách, tác giả nhắn nhủ: Hiểu được chính mình là bước đầu tiên trong hành trình tìm kiếm trí tuệ. Tự biết mình luôn là con đường ngắn nhất dẫn đến trí tuệ. Rồi sẽ đến lúc chỉ có trí tuệ mới có quyền năng cứu rỗi, và thông qua trí tuệ, chúng ta có thể tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn.