Nhiều người tin rằng muốn giỏi ngoại ngữ, phải bắt đầu từ khi còn trẻ. Tuy nhiên, ông Shinji Miyazaki, 62 tuổi, một dịch giả tại Tokyo, Nhật Bản lại đang chứng minh điều ngược lại.
Ông bắt đầu học tới 8 ngoại ngữ, bao gồm tiếng Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan và gần đây nhất là tiếng Indonesia khi gần bước sang tuổi 50. Trong suốt 13 năm, ông dành phần lớn thời gian cho việc học ngoại ngữ, một hành trình mà ông gọi là “tập trung hoàn toàn”.
Bắt đầu từ con số 0 ở tuổi 49
“Kursi” (ghế), “tangga” (cầu thang),… là những từ tiếng Indonesia được ông Shinji Miyazaki ghi trên những tấm thẻ từ vựng tự làm. Đây là ngôn ngữ ông mới bắt đầu học từ năm ngoái.
Khi học một ngôn ngữ mới, ông Miyazaki ưu tiên ghi nhớ những nhóm từ cơ bản như màu sắc, số đếm, ngày trong tuần hay các bộ phận cơ thể. Ông cũng kết hợp nhiều ngôn ngữ trong cùng một cuốn sổ, chẳng hạn như từ vựng tiếng Hàn viết bằng Hangul song song với tiếng Indonesia, nhằm tăng khả năng liên tưởng và ghi nhớ.
Thói quen mỗi ngày của ông bắt đầu từ 6h30 sáng, với hai giờ học tại một cửa hàng đồ ăn nhanh. Trên đường di chuyển, ông tiếp tục nghe và luyện phát âm. Ngoài ra, ông còn tham gia các lớp học trực tiếp 3-4 buổi mỗi tuần.
Trong suốt 13 năm, ông duy trì việc học khoảng 6 tiếng mỗi ngày, không nghỉ một ngày nào. Dù chưa đạt đến trình độ phiên dịch chuyên sâu ở tất cả các ngôn ngữ, ông đã đủ khả năng đọc báo, xem phim bằng tiếng Trung và giao tiếp hàng ngày bằng tiếng Đức.
Hành trình trở thành dịch giả
Ông Miyazaki cho biết thời nhỏ gia đình không có thói quen đọc sách. Chỉ đến khi theo học tại Đại học Aoyama Gakuin ở Tokyo, ông mới bắt đầu tiếp xúc với văn học và nhận ra rằng thế giới được mở rộng qua những trang sách.
Ban đầu, ông mơ trở thành nhà văn, nhưng sau đó chuyển hướng sang nghề dịch giả, tận dụng lợi thế tiếng Anh vốn học tốt từ trung học. Ông bắt đầu làm dịch giả trong ngành công nghiệp từ năm 27 tuổi, sau đó sang Anh học cao học ngành ngôn ngữ học.
Tuy nhiên, con đường dịch thuật xuất bản không hề suôn sẻ. Nhiều tác phẩm ông dịch bị hủy xuất bản vì lý do thương mại. Điều này khiến ông bắt đầu đặt câu hỏi về ý nghĩa thực sự của hạnh phúc. Ở tuổi 42, ông tìm đến triết học và tiếp tục học thêm nhiều lĩnh vực như luật và thương mại, thậm chí lấy tới 5 bằng đại học trong độ tuổi 40, bao gồm một bằng từ Đại học London.
Động lực nội tại - chìa khóa của việc học tập suốt đời
Trong quá trình học từ xa với Đại học London, ông tiếp cận nhiều cuốn sách chưa được dịch sang tiếng Nhật. Chính trải nghiệm này khiến ông nhận ra niềm vui thực sự của việc học ngoại ngữ.
“Có những cuốn sách tuyệt vời mà chỉ khi biết ngoại ngữ, bạn mới có thể đọc được”, ông chia sẻ.
Từ đó, ông quyết định mở rộng việc học sang nhiều ngôn ngữ khác ngoài tiếng Nhật và tiếng Anh, với mục tiêu không phải là nói, mà là đọc được nguyên tác. Ở tuổi 55, sau khi học các ngôn ngữ châu Âu như Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Italy, ông bắt đầu chuyển sang các ngôn ngữ châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc và Thái Lan để có thêm góc nhìn đa dạng. Theo ông Miyazaki, việc học nhiều ngôn ngữ cùng lúc giúp cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung. Quan trọng hơn, nó khiến tư duy trở nên linh hoạt hơn.
Ông kể lại một tình huống hiểu lầm tại tiệm giặt là, khi từ “service” trong tiếng Nhật bị hiểu khác nghĩa. Từ đó, ông học được cách suy nghĩ từ góc nhìn của người khác thay vì chỉ dựa vào cách hiểu của bản thân. Những trải nghiệm này đã được ông tổng hợp trong cuốn sách xuất bản vào tháng 1 năm nay, với nội dung xoay quanh việc học đa ngôn ngữ giúp “làm mềm” tư duy.
Không chỉ học ngoại ngữ, ông Miyazaki còn tham gia các cuộc thi hài độc thoại, sử dụng chính ngôn ngữ làm chất liệu biểu diễn. Dù bị loại từ vòng đầu, ông vẫn hài hước nói rằng sẽ thử sức ở các cuộc thi khác trong tương lai. Ở tuổi 60, ông bắt đầu học chơi piano, minh chứng cho tinh thần không ngừng học hỏi.
Theo ông, chính mong muốn đóng góp cho xã hội đã giúp ông duy trì hành trình học tập suốt nhiều năm. Trong tương lai, ông hy vọng có thể truyền cảm hứng cho người khác rằng việc học không bao giờ là quá muộn.
