'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.
Từng có quãng thời gian dài ở bệnh viện nhiều hơn ở nhà vì căn bệnh xương thủy tinh quái ác, nhưng cô gái Nguyễn Thị Ngọc Tâm (SN 1990 tại Ninh Bình) vẫn luôn ấp ủ ước mơ trở thành một cô giáo. Dù buộc phải nghỉ học năm lớp 9 vì sức khỏe yếu đi, nhưng với chị Tâm, hành trình đến với con chữ không bao giờ tắt. Chị quyết tâm trở thành cô giáo để truyền cảm hứng cho học sinh. Lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" được ra đời vào năm 2004, với ước mơ giản dị đó. Đến nay, lớp học của cô giáo Ngọc Tâm đã chắp cánh ước mơ cho hàng trăm học sinh. Nhiều em đạt kết quả tốt, thậm chí thi đậu vào đại học danh tiếng.
Năm 2024, lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" đạt giải Human Act Prize tại hạng mục "Dự án truyền cảm hứng".
Chị Tâm chia sẻ: "Đây có thể nói là một dấu mốc rất quan trọng với lớp học. Đồng thời cho thấy rằng lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" đã đi được một chuyến hành trình dài và cũng được ghi nhận từ cộng đồng và xã hội, cũng như niềm tin yêu dành cho cô trò của lớp học. Sau giải thưởng Human Act Prize, lớp học được đông đảo mọi người trong xã hội biết đến nhiều hơn, cũng như có nhiều sự quan tâm, chia sẻ và kết nối".
Có rất nhiều bạn sau khi biết đến dự án của lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" thì có nhắn và chia sẻ với chị rằng làm như thế nào để có thể duy trì một mô hình trong hơn 20 năm, với tiêu chí "5 không" là không phấn, không bảng, không bục giảng, không giáo án, không học phí.
Sau khi được vinh danh ở mùa giải Human Act Prize 2024, chị Tâm thừa nhận chị "lãi" được nhiều thứ, nhưng rất khó tính cụ thể (cười – PV). "Tôi rất vui khi lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" được biết đến nhiều hơn. Nhưng ngoài giải thưởng và niềm vui ấy, bản thân tôi nhận thấy mình cần có trách nhiệm xã hội lớn hơn. Sau đó, mình cần phải làm nhiều hơn cho cộng đồng, xã hội. Tiếp đó sẽ là làm sao để có thể làm tốt hơn nữa những dự định, ước mơ, đam mê khác của bản thân để mình thực sự sống một cuộc đời ý nghĩa".
Ngoài việc có thêm những em học sinh mới, chị Tâm hồ hởi chia sẻ, sau khi được vinh danh ở Human Act Prize, lớp học còn có thêm nhiều sách vở mới trong "Không gian đọc Ngọc Tâm thủy tinh". Trước đây, lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" thiên về trực tiếp nhiều hơn. Tuy nhiên, hiện nay, lớp họp có cả những buổi học trực tiếp và trực tuyến để có thể kết nối với các bạn ở xa.
Lớp học còn có các hoạt động hỗ trợ cho cộng đồng người khuyết tật, chẳng hạn như dự án bình đẳng và phòng chống bạo lực, chăm sóc và hỗ trợ sinh sản…
"Trong 6 tháng đầu năm nay, tôi và lãnh đạo người khuyết tật ở các cấp cũng đã thực hiện các dự án giúp hàng trăm người khuyết tật trên địa bàn tỉnh (Ninh Bình – PV) được thụ hưởng các hoạt động, từ đó giúp nâng cao năng lực, kỹ năng cho họ", chị Tâm cho biết.
"Ngay khi đọc chủ đề của mùa giải Human Act Prize năm 2025, với tôi, "Kiên trì phụng sự" không chỉ là làm những gì lớn lao mà chúng ta có thể góp nhặt từ những việc nhỏ nhặt nhất hàng ngày", chị Tâm chia sẻ tại họp báo công bố Giải thưởng Human Act Prize 2025, chiều 20/8.
Trong quá trình hơn 20 năm đồng hành với lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" cho đến hiện tại, chị Tâm cho biết, chị nhận ra rằng, đầu tiên chúng ta phải luôn giữ vững niềm tin và giá trị cốt lõi của mình, cũng như đam mê và nỗ lực để hiện thực hóa ước mơ. Dù trên chặng đường đó chắc chắn sẽ gặp rất nhiều khó khăn, thử thách, nhưng chúng ta có mục tiêu và sẵn sàng nỗ lực để đi đến cùng thì chắc chắn sẽ thành công.
Thứ hai, chúng ta phải luôn cố gắng thích ứng và thay đổi của xã hội, với sự giúp đỡ của các công nghệ hiện nay.
Thứ ba, sự kết nối, lan tỏa trong cộng đồng.
Với những đổi mới của mùa giải Human Act Prize năm nay, một trong những điều mà chị Tâm cảm thấy ấn tượng nhất giải thưởng có những khóa đào tạo cho các thủ lĩnh cộng đồng. Theo chị, các bạn trẻ có thể có những dự án ở những quy mô khác nhau nhưng sẽ được hỗ trợ các kỹ năng để thực hiện tốt hơn dự án của mình. Năm nay sẽ là cơ hội để cho các thủ lĩnh này được tiếp cận sự hỗ trợ đó về mặt kỹ thuật hay ngân sách.
"Trong năm nay, ngoài mô hình lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh", tôi cũng đang cân nhắc rằng có thể tham gia vào mùa giải này để biết đâu đó có cơ hội được tham gia vào những khóa đào tạo trên để học hỏi thêm các kỹ năng. Mọi người biết đấy, tôi chỉ học đến lớp 9 thôi, nên tất cả các kỹ năng mà mình có được sau này đều là tự học", chị Tâm cho hay.
Về tinh thần dám ước mơ, dám nỗ lực hết mình, cô giáo của lớp học "Ngọc Tâm thủy tinh" bày tỏ: "Tôi không dám đưa ra lời khuyên cho các bạn trẻ, vì nó hơi cao xa. Tuy nhiên, bản thân tôi luôn tự nhủ rằng suy nghĩ tích cực, nỗ lực không ngừng, đừng bao giờ từ bỏ ước mơ. Nếu các bạn có những ước mơ, những mong muốn, những dự án mà bản thân muốn hiện thực hóa, chia sẻ và lan tỏa, thì hãy sẵn lòng và sẵn sàng làm điều đó, bằng cách tham gia những giải thưởng như Human Act Prize. Khi tham gia, các bạn không chỉ được học hỏi từ các chuyên gia mà còn có thể học từ những dự án khác".
Cũng với tinh thần "yếu thế" nhưng không "yếu đuối" và dám ước mơ, dám nỗ lực hết mình vì một cuộc đời thực sự có ý nghĩa, đó là câu chuyện của những người làm dự án "Giặt là sáng – Tiệm giặt là người điếc".
"Giặt là Sáng - Tiệm giặt là người điếc" là một sáng kiến xã hội do CTCP nhượng quyền kinh doanh xã hội Sáng Group triển khai từ tháng 12/2020, với mục tiêu cải thiện sinh kế cho cộng đồng người điếc/ khiếm thính, cũng như nâng cao vị thế của người khuyết tật trong xã hội.
Dự án này bắt đầu từ một cơ sở nhỏ tại đường bờ sông Sét, Hà Nội, với mục tiêu tạo việc làm và cải thiện sinh kế cho người điếc/ khiếm thính. Đội ngũ sáng lập đã đặt ra tầm nhìn xây dựng một doanh nghiệp, với tất cả nhân viên là người điếc/ khiếm thính, vận hành trong lĩnh vực giặt là. Dự án này không chỉ giúp người khuyết tật có cơ hội phát triển và tự lập về tài chính mà còn góp phần thay đổi nhận thức xã hội về khả năng của người điếc.
Với thành công từ cơ sở đầu tiên, dự án Giặt là Sáng đã mở rộng lên 2 xưởng giặt tại Hà Nội, phục vụ gần 5.000 khách hàng và cung cấp việc làm ổn định cho 10 người điếc/ khiếm thính, với mức lương trung bình 5,8 triệu đồng/người/tháng.
Đến nay, dự án Giặt là Sáng đã có nhiều sự thay đổi mới. Theo chị Lương Thị Kiều Thúy, người sáng lập Giặt Là Sáng: "Sau khi mở rộng 5 cơ sở tại Hà Nội, TP HCM và Đồng Nai, với gần 20 nhân viên đều là người điếc/ khiếm thính, chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng tại miền Trung trong năm 2026. Đồng thời, chúng tôi cũng có kế hoạch đưa ngôn ngữ ký hiệu vào giảng đường để có thể cung cấp thêm dịch vụ về loại ngôn ngữ này cho các bạn sinh viên học đại học".
Dự án Giặt là Sáng mang lại nhiều tác động xã hội tích cực, nhất là đối với cộng đồng người điếc/ khiếm thính. Dự án không chỉ tạo ra việc làm ổn định, giúp người điếc có thu nhập và tự lập tài chính mà còn giúp nâng cao nhận thức xã hội về khả năng đóng góp của họ. Những giá trị tử tế này đã và đang được chứng minh trong gần 5 năm qua. Giặt là sáng vẫn đang kiên trì trên hành trình nỗ lực vươn lên này. Đó cũng là lý do khiến chị Kiều Thúy, người sáng lập dự án, ấn tượng với chủ đề của giải thưởng Human Act Prize 2025.
"Tôi rất ấn tượng với chủ đề "Kiên trì phụng sự" của mùa giải Human Act Prize 2025. Với Giặt là sáng, phụng sự ở đây là phụng sự cho khách hàng và bản thân. Bản thân mỗi người phát triển sẽ là phụng sự cho cộng đồng và xã hội. Với dự án của chúng tôi, phụng sự là kiên trì trong công việc, mở cửa hàng ngày, chất lượng dịch vụ tận tâm và chỉn chu trong từng bộ quần áo, từ đó góp phần nâng cao vị thế của cộng đồng người điếc/khiếm thính nói riêng và cộng đồng người khuyết tật nói chung.
Với mùa giải Human Act Prize năm nay, chúng tôi mong muốn có thể lan tỏa được ý tưởng, ý nghĩa thông qua công việc của người điếc/ khiếm thính đến với mọi người. Đồng thời, chúng tôi kỳ vọng xã hội biết đến ngôn ngữ ký hiệu, những cái khác biệt trong cộng đồng và tôn trọng sự đa dạng đó", chị Kiều Thúy chia sẻ.
