Bên tách cà phê - Kỳ 70: Hương vị cà phê trong nhân giới

T.N.L29/06/2021 16:00
Bên tách cà phê - Kỳ 70: Hương vị cà phê trong nhân giới

Khởi nguyên là thức uống được ưa chuộng trong những chuyến viễn hành muôn dặm từ xa xưa, rốt cuộc con đường lan tỏa của cà phê cũng đã kết nối phương Đông với phương Tây, tạo cầu nối giữa các nền văn hoá, văn minh.

ky-70-hinh-bia.png

Hương vị cà phê – khởi nguyên và tiếp biến

Hạt cà phê khi được phát hiện ở Ethiopia đã bị các tu sĩ ném vào bếp lửa như hình thức diệt trừ ma quỷ. Tuy nhiên, hương thơm dễ chịu tỏa ra đã khiến những người đứng gần đó cảm thấy tỉnh táo kinh ngạc. Họ nhanh chóng lấy hạt cà phê đang cháy ra và cho vào nước để làm nguội. Một tu sĩ đã nếm thử nước ngâm hạt cà phê và nhận thấy cả cơ thể lẫn tinh thần được tiếp thêm sinh lực. Cà phê từ đó được đón nhận và tôn là quà tặng của thượng đế.

Người Ethiopia rang cà phê và luộc như sắc thuốc để uống trong các nghi lễ tâm linh. Vì có thể tăng cường sức lực, nước cà phê cũng được sử dụng để chữa bệnh như một loại dược phẩm. Trong khi đó, các bộ tộc chiến binh nghiền những quả cà phê chín mọng, trộn chung với mỡ động vật làm thành lương thảo cung cấp năng lượng trên đường hành quân mở mang bờ cõi.

ky-70-hinh-2.png

Đến khi cà phê được cung tiến vào hoàng gia Ottoman, phong cách thưởng lãm cà phê tiến thêm một bước với sự ra đời của phương pháp pha chế, bộ công cụ dụng cụ và nghi thức phục vụ mới. Trong cung điện Ottoman, các Sultan (tước hiệu chỉ vua ở đế chế Hồi giáo) đặc biệt thiết lập đội ngũ bảo trợ cà phê, người được chọn thực thi nhiệm vụ này tuyệt đối trung thành với Sultan và được gọi là Kahvecibaşı. Kahvecibaşı rang hạt cà phê rồi xay thành bột mịn, sau đó đun sôi trong nước và rót ra những chiếc cốc bằng vàng dâng lên Sultan. Một số Kahvecibaşı đã xay cà phê cùng các loại thảo quả như bạch đậu khấu, đinh hương, quế nhằm làm dịu tinh thần và kéo dài hương thơm trong vòm miệng.

Đôi khi Kahvecibaşı pha cà phê cùng xạ hương để thêm phong phú về hương thơm và đậm đà tiền vị lẫn hậu vị, được gọi là mümessek kahve. Hoặc pha với long diên hương để ra cà phê muanber kahve thơm nồng lại bùi như pha sữa, vừa thoang thoảng ngọt vừa có chút mặn mà huyền diệu của muối biển, uống vào mấy ngày sau khứu giác còn đậm mùi thơm.

Đối thoại giữa các nền văn minh

Cùng với những bước chân hành hương, những chuyến viễn du thám hiểm và những tuyến đường thương mại quốc tế thời trung cổ như “con đường hương liệu”, “con đường gia vị”, cà phê lan tỏa khắp bốn phương tám hướng. Từ đó, làm nổi bật ý nghĩa của việc pha chế cà phê với những nội hàm triết lý về văn hóa ẩm thực của các nền văn minh khác nhau trong lịch sử nhân loại.

ky-70-hinh-3.png

Đế chế Ottoman nằm ở vị trí trọng yếu, có thể kiểm soát các tuyến giao thương qua cả 3 lục địa Á - Phi - Âu. Trong đó, “con đường hương liệu” kết nối những nền văn minh thuộc các vùng Địa Trung Hải, vịnh Ả Rập đến Ấn Độ và đông Á; “Con đường gia vị” nối liền bờ biển phía tây của Nhật Bản, các hòn đảo của Indonesia, qua Ấn Độ dương đến các vùng đất ở Trung Đông, và từ đó qua Địa Trung Hải đến châu Âu. Nhờ những chuyến giao thương băng qua nhiều biển lớn nối liền các bờ đất lạ mà con người đã có thêm cơ hội để khám phá sự kết hợp giữa cà phê và những hương liệu – gia vị trân kỳ quý hiếm của tạo hóa.

Cà phê pha với bạch đậu khấu và quế theo phong cách truyền thống của Ottoman được xem là dược ẩm của những con người dọc ngang đây đó, tránh được việc ngủ gục và phòng lạnh giữa trời khuya sa mạc. Pha chế cà phê với tiêu đen và cả ớt cay, thoạt nghe, ngỡ là một “đặc sản kỳ bí”, nhưng lại rất phổ biến với các thương nhân trên đường về phương Đông. Đặc tính cay nồng của hạt tiêu che đi mùi khó chịu của những hạt cà phê bị mưa lâu ngày, đồng thời tăng cường sức khỏe khi gặp thời tiết lạnh. Đoàn người Tây tiến lại chuộng cà phê pha với quế và mật, vốn được truyền tụng là thức uống phòng chống gió sương của thuyền trưởng và thủy thủ xuôi ngược trên sóng biển. Hành trình từ Ấn Độ trở về Âu châu bằng “con đường gia vị trên biển” gặp đợt gió mùa đông - bắc mang hơi mặn của muối biển ngấm dần vào trong các bao cà phê nằm ở hầm tàu tạo ra cà phê Malabar mang hương vị rất mặn vì ngấm đầy chất iode.

ky-70-hinh-4.png

Cũng do tính chất đặc trưng của địa lý gia vị - hương liệu, mà ở rất nhiều nơi trên thế giới, cà phê được thưởng ngoạn mang đậm dấu ấn niềm tin, văn hóa ẩm thực bản địa. Người Cuba có cà phê Cuban Espresso được pha với đường mía. Người Trung Quốc uống cà phê với trà, thức uống này gọi là Yuanyang. Ireland –đất nước có truyền thống sản xuất rượu whisky lâu đời pha cà phê với whisky, đường và một lớp kem đánh bông. Mexico có Café de Olla nấu trực tiếp cà phê, quế, đường phên trong một chiếc ấm đất tráng men. Người Malaysia rang cà phê trong dầu cọ để lại hậu vị hơi đắng nhưng hương thơm lại đậm đà. Người Indonesia có cà phê pha sả, đường thốt nốt và thậm chí là uống với than củi được gọi là Kopi Joss.

Năm 1660, nhà thám hiểm người Hà Lan - Johan Nieuhof đến phương Đông và học cách sử dụng sữa trong thức uống của giới thượng lưu. Ông cho sữa vào cà phê khiến cà phê có vị ngọt ngào hơn. Và từ đó, cà phê pha sữa trở thành thức uống yêu thích, thậm chí là tiêu chuẩn trong công thức pha chế cà phê phương Tây. Đây cũng là gốc gác của các dạng cà phê nổi danh ở các quốc gia như: Cappuccino, Latte (Ý), Café au Lait (Pháp), Wiener Melange (Áo), Café Bombón, Café Dulce de Leche (Tây Ban Nha), Galão Coffee (Bồ Đồ Nha) Frappé Coffee (Hy Lạp),…

Hương vị cà phê tạo tác hạnh phúc

Hương thơm đậm đà của cà phê là kết quả của khoảng 50 – 60 hợp chất được giải phóng trong quá trình pha chế. Cà phê phổ biến đến hai bán cầu cũng đã có sự giao thoa với những liệu pháp y học chữa lành đã được truyền tụng trong nhân gian hàng ngàn năm. Ở phương Đông, cà phê đã được sử dụng trong triết lý y học Ayurvedic của Ấn Độ và phương pháp chữa bệnh bằng thảo dược của Trung Quốc. Ở vùng Địa Trung Hải, các nhà y học đã chiết xuất tinh dầu cà phê, ứng dụng trong liệu pháp chữa bệnh bằng hương thơm – vốn được người Hy Lạp và người La Mã xem là “sức mạnh chữa lành của tự nhiên”.

ky-70-hinh-5.png

Cho đến ngày nay, có rất nhiều nghiên cứu khoa học ở cả phương Đông lẫn phương Tây xác thực rằng, hương thơm cà phê có thể cải thiện trí nhớ, tăng cường sự tỉnh táo và làm tăng cảm xúc hạnh phúc. Các nhà khoa học tại Đại học Y tế Công cộng Harvard, Trung tâm Cà phê đại học California, Đại học Temple, Viện Y tế Quốc gia (Mỹ), Đại học Navarra (Tây Ban Nha), Đại học Ruhr (Đức), Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc), Đại học Mae Fah Luang (Thái Lan),… đã công bố nhiều nghiên cứu khẳng định hương thơm cà phê điều chỉnh tâm trạng, hiệu suất nhận thức, sóng não, nhịp tim, huyết áp tạo ra những thay đổi về dược lý, sinh lý và tâm lý. Do vậy, ngửi hương cà phê có tác động tích cực đến trạng thái tinh thần và nhận thức của con người, làm giảm các triệu chứng căng thẳng, trầm cảm, lo lắng.

Tinh dầu cà phê đã là một trong những liệu pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện về thể chất, tâm trí, tinh thần. Trị liệu bằng hương thơm (Aromatherapy) được xem như nghệ thuật cải thiện chất lượng cuộc sống và đã được công nhận trong lĩnh vực khoa học lẫn y học. Hiện nay, trên khắp thế giới, tinh dầu cà phê được sử dụng trong một số chế độ dinh dưỡng, thể thao, thẫm mỹ, thiền định… giúp con người đạt đến trạng thái an lành, hạnh phúc.

Đón đọc kỳ sau: Pha chế cà phê và quan niệm về sự sống


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

2 phút quảng cáo lấy đi nước mắt hàng chục triệu người của Pandora

Bộ phận tiếp thị của Pandora đã tạo ra một chiến dịch quảng cáo ghi được điểm trọn vẹn trong mắt khán giả.
2

Phổ Nghi sau khi ra tù có đến thăm vài vị thái giám già, đối phương mới nói 3 chữ đã khiến ông vô cùng bối rối

Rốt cuộc, những vị thái giám già đã nói gì khiến Phổ Nghi phải bối rối trong cuộc tái ngộ đầy cảm xúc ấy?
3

Người tình của các danh họa: Những bi kịch thảm khốc

Ít ai ngờ rằng làm người tình của các danh họa lại có thể bi kịch đến thế...
4

Ôi em tôi, Sài Gòn không vỉa hè...

Nhiều người đã bỏ dở gánh hàng rong để chạy về quê từ đợt dịch thứ nhất. Có người lay lắt dọn hàng ra rồi lại dẹp hàng vào. Và đến đợt phong tỏa của trận dịch thứ tư, kinh tế vỉa hè thuộc về phe nước mắt.
5

'Bức tranh Quỷ' trong Bảo tàng Cố cung, hơn 800 năm ai xem cũng không hiểu

Chi tiết ẩn sâu bên trong bức tranh đã khiến nhiều người cảm thấy vô cùng kỳ lạ.

Sài Gòn bao dung, nghĩa tình được khắc họa trong tranh của họa sĩ Lê Sa Long

Hơn 40 bức tranh mới đây của họa sĩ Lê Sa Long là những câu chuyện về Sài Gòn bao dung, nghĩa tình.

Cuộc sống đa sắc màu trong triển lãm "Chúng ta đang NGHỊCH gì?"

Từ ngày 25/6 đến 25/7/2021, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA) phối hợp cùng CLB Nghệ sĩ trẻ - Hội Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu đến công chúng triển lãm đặc sắc "Chúng ta đang NGHỊCH gì?".

Triển lãm 30 bản sao tranh của danh họa Mai Trung Thứ trong ga Lyon ở Pháp

30 bản sao tranh của danh họa Mai Trung Thứ đã cho trưng bày tại nhà ga Lyon song song với 140 tác phẩm của ông đang triển lãm tại Paris.

'Tháng 6 cháy bỏng' và sự long đong chìm nổi ly kỳ của một vẻ đẹp

Bức tranh "Tháng 6 cháy bỏng" từng rơi vào cảnh vô giá trị, khi khung tranh còn "được giá" hơn cả bức tranh. Bức tranh đẹp đẽ rực rỡ là vậy, nhưng nàng thơ trong tranh có cuộc đời buồn bã.

Bản nhái kiệt tác ‘Mona Lisa’ được mua với giá 4,6 triệu USD

Mới đây, tác phẩm mang tên Hekking Mona Lisa đã được mua với giá 2,9 triệu EUR (4,6 triệu USD).

Tại sao tranh sơn mài của Việt Nam đắt giá?

Trong 13 siêu phẩm hội họa đắt giá nhất của mỹ thuật Việt Nam tính tới thời điểm này, 2 tác phẩm trong số đó là tranh sơn mài. Tại sao tranh sơn mài đắt giá đến vậy?

Gia tài hội họa 'triệu USD' của danh họa Lê Phổ

Trong tranh Lê Phổ, đất nước - con người Việt Nam luôn là nguồn cảm hứng bất tận, hồn Việt trong tranh ông được thể hiện rất đậm đà.

Bên tách cà phê: Cà phê tứ ngộ tri

Cà phê không đơn thuần là thức uống, mà chủ yếu là dưỡng chất tinh thần, là nghệ thuật sống, quan niệm sống, triết lý sống của mỗi bản thân, đi liền với cung cách thưởng lãm.

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam: Tôi tha thiết đề nghị các tỉnh nhường một phần vắc xin cho TP.HCM

Thời sự - Lam Thanh - 31/07/2021 10:30
Tôi không biết nói gì hơn và tha thiết đề nghị Bộ Y tế, các tỉnh, thành phố trong thời điểm này, nhường một phần vắc xin để TP.HCM tiêm trước cho người dân nhằm đạt được miễn dịch cộng đồng”, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nói.

Đề nghị Romania xem xét nhượng lại cho Việt Nam số vắc xin dôi dư nhiều nhất có thể

Thời sự - GVP - 31/07/2021 10:15
Tiếp Đại sứ Romania đến chào xã giao, Thủ tướng Phạm Minh Chính trân trọng cảm ơn Chính phủ Romania đã tặng 100.800 liều vắc xin Astra Zeneca cho Việt Nam; đề nghị lãnh đạo và Chính phủ Romania xem xét nhượng lại cho Việt Nam số vắc xin dôi dư nhiều nhất và nhanh nhất có thể.

Sáng 31.7: Hà Nội thêm 23 ca COVID-19, phạt 7 tỷ đồng sau 6 ngày giãn cách

Thời sự - Hà Nội Mới - 31/07/2021 10:09
Sáng 31.7, theo tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, tính từ 18g ngày 30.7 đến 6h ngày 31.7, trên địa bàn thành phố ghi nhận 23 ca COVID-19, trong đó có 8 ca tại cộng đồng và 15 ca tại khu cách ly.

Thầy giáo bị 'tố' ôn giống đề thi thưởng nóng Kim Anh thủ khoa toàn quốc

Thi cử - 31/07/2021 10:00
Kim Anh với 3 điểm 10 trở thành thủ khoa khối B kiêm thủ khoa toàn quốc. Em cũng là học trò của thầy Phan Khắc Nghệ, người từng gây xôn xao có buổi ôn tập giống với đề thi tốt nghiệp THPT vừa qua.

Hành khách từ Việt Nam đi quốc tế bị từ chối nhập cảnh, vạ vật ở sân bay

Thời sự - 31/07/2021 09:30
Hãng hàng không vận chuyển hành khách từ Việt Nam đi quốc tế bị yêu cầu đưa ngược trở lại do khách bị từ chối nhập cảnh; khách phải nằm ở khu vực quá cảnh tại sân bay trong thời gian dài.

Chủ tịch Nguyễn Thành Phong: TP.HCM có thể tiếp tục chỉ thị 16 thêm 2 tuần, siết hơn từ 6h-18h

Thời sự - 31/07/2021 09:00
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong cho biết có thể kéo dài giãn cách theo chỉ thị 16 thêm 2 tuần nữa từ sau ngày 1-8; áp dụng mọi biện pháp siết chặt chỉ thị 16, đặc biệt là từ 6h-18h.

Đường về tỉnh thức - Tâm trí bạn có đang sống với hiện tại không?

Sách - 31/07/2021 08:30
Chúng ta có thể nhìn thấy cái giá phải trả của sự phát triển hiện đại và nhận ra rằng có những thói quen đã dẫn chúng ta đi theo những con đường vô ích.

'Thiên tài trong các thiên tài' khiến Harvard phá vỡ thông lệ 300 năm nhưng vẫn bị ghét bỏ chỉ trích

Giới trẻ - 31/07/2021 08:00
Chàng trai đầu tiên khiến Harvard phá lệ lại không trở thành "niềm tự hào quốc dân" như tưởng tượng.

Bán đậu phụ cũng trở nên nổi tiếng: Triết lý sống giản dị, sâu sắc của người bán hàng rong

Giới trẻ - 31/07/2021 07:30
Tư tưởng “lợi người”, nghĩ cho lợi ích của người khác không chỉ cho phép chúng ta thắng được sự ủng hộ của mọi người xung quanh, mà còn giúp chúng ta có được sự ưu ái và dẫn dắt ta trên con đường thành công.

Sáng 31.7: Thêm 4.060 ca mắc COVID-19, gần 6 triệu liều vắc xin đã được tiêm chủng

Thời sự - SK&ĐS - 31/07/2021 07:15
Bản tin dịch COVID-19 sáng 31.7 của Bộ Y tế cho biết có 4.060 ca mắc COVID-19, trong đó TP.HCM 2.503 ca. Đến nay Việt Nam ghi nhận 141.122 ca. Hiện cả nước đã tiêm chủng gần 6 triệu liều vắc xin COVID-19.

Nhà Trắng: Phó tổng thống Mỹ thăm Việt Nam vào tháng 8

Thế giới - Sơn Vân - 31/07/2021 07:00
Phó tổng thống Mỹ Kamala Harris sẽ thăm Việt Nam và Singapore vào tháng 8.2021, Nhà Trắng cho biết hôm 30.7.

Hàn Quốc đứng đầu thế giới về tốc độ download 5G, nhanh hơn Mỹ 10 lần

Công nghệ - Nhân Hoàng - 30/07/2021 23:30
Hàn Quốc là một trong số ít quốc gia đã áp dụng rộng rãi mạng 5G. Không chỉ là một trong những nước đi đầu về 5G, Hàn Quốc còn cung cấp các khả năng thực sự của thế hệ viễn thông mới hơn và nhanh hơn.

Ấn Độ sẵn sàng phối hợp với Việt Nam để sản xuất vắc xin COVID-19

Thời sự - Tin và ảnh: Tuyết Nhung - 30/07/2021 23:15
Ấn Độ sẵn sàng phối hợp với Việt Nam thử nghiệm và sản xuất vắc xin điều trị COVID-19.

Công nghệ tàng hình cho vệ tinh nhỏ tránh sự giám sát của kẻ thù

Khoa học - Cẩm Bình - 30/07/2021 23:00
Một nhóm nghiên cứu ở thành phố Nam Kinh (Trung Quốc) phát triển thành công công nghệ tàng hình để vệ tinh nhỏ không bị radar phát hiện.

Vợ chồng Tổng thống Israel được tiêm liều vắc xin Pfizer thứ 3: Hiệu quả chống biến thể Delta ra sao?

Thời sự - Sơn Vân/ảnh: Reuters - 30/07/2021 22:51
Tổng thống Israel - Isaac Herzog đã nhận mũi vắc xin ngừa COVID-19 thứ ba hôm 30.7, khởi động chiến dịch tiêm liều tăng cường cho những người trên 60 tuổi như một phần trong nỗ lực làm chậm sự lây lan của biến thể Delta.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 7, 31/07/2021