Trong bối cảnh du lịch hậu COVID-19, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ như ChatGPT đang nổi lên như những "trợ lý du lịch" thông minh tại nhiều quốc gia, đặc biệt là Mỹ và châu Âu. Một cuộc khảo sát gần đây tại Mỹ đã chỉ ra rằng, thế hệ trẻ ở quốc gia này đang ngày càng dựa vào AI để xây dựng các hành trình du lịch của mình, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng từ các phương pháp lập kế hoạch truyền thống. Đây không chỉ là một xu hướng công nghệ, mà còn là minh chứng cho sự dịch chuyển trong cách du khách tìm kiếm cảm hứng, thông tin và tổ chức chuyến đi của mình trong kỷ nguyên số.
Bối cảnh ngành du lịch hiện nay và vai trò của công nghệ
Bối cảnh du lịch đương đại đang được định hình bởi nhu cầu cá nhân hóa, sự tiện lợi và khả năng tiếp cận thông tin nhanh chóng. Du khách ngày nay, đặc biệt là giới trẻ mong muốn những trải nghiệm độc đáo, được thiết kế riêng và ít tốn công sức trong việc chuẩn bị. Chính trong bối cảnh này, công nghệ đã trở thành xương sống, kết nối du khách với mọi khía cạnh của chuyến đi.
Theo khảo sát của Talker Research, một điều rõ ràng là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ các phương pháp truyền thống sang công nghệ số. Cuộc khảo sát được thực hiện với 2.000 người Mỹ, phân bổ đều theo các thế hệ, cho thấy một sự tương phản rõ rệt: chỉ 29% thế hệ Millennials và 33% thế hệ Gen Z chưa từng sử dụng AI cho việc lập kế hoạch du lịch. Ngược lại, 70% Baby Boomers (thế hệ sinh năm 1946 - 1964) chưa bao giờ sử dụng AI cho các kế hoạch du lịch của họ. Sự khác biệt thế hệ này nhấn mạnh rằng AI không chỉ là một công cụ mới, mà đang dần trở thành một tiêu chuẩn mới cho nhóm du khách trẻ, những người lớn lên cùng công nghệ và mong đợi sự tiện lợi mà nó mang lại.
Tại các thị trường lớn như châu Âu, Mỹ, nhiều công ty du lịch đã sử dụng AI để phân tích thói quen tiêu dùng, từ đó xây dựng các chương trình tiếp thị phù hợp hơn với nhu cầu khách hàng.
AI lập kế hoạch và nâng cao trải nghiệm du lịch
Vậy, công nghệ AI, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT, đang được ứng dụng cụ thể như thế nào để nâng cao cả quá trình lập kế hoạch và trải nghiệm du lịch?
So sánh giá chuyến bay tự động và tối ưu hóa chi phí
Một trong những ứng dụng phổ biến nhất của AI là khả năng so sánh giá vé máy bay. Thay vì du khách phải truy cập từng trang web của hãng hàng không hoặc các công cụ so sánh thủ công, AI có thể tổng hợp dữ liệu từ hàng trăm nguồn khác nhau trong thời gian thực, đưa ra các tùy chọn chuyến bay tối ưu nhất về giá cả và lịch trình.
Ví dụ, một người dùng có thể đơn giản hỏi AI: "Tìm cho tôi chuyến bay rẻ nhất từ Mỹ đến Việt Nam vào tháng 7 năm sau". AI không chỉ liệt kê các chuyến bay mà còn có thể gợi ý những ngày bay linh hoạt để tiết kiệm chi phí, hoặc các hãng hàng không có chương trình khuyến mãi, giúp du khách dễ dàng đưa ra quyết định.
Gợi ý điểm đến
Nếu như trước đây, người ta thường sử dụng Google để tìm kiếm thông tin thì giờ đây, AI cung cấp thông tin và tạo nguồn cảm hứng cho kế hoạch du lịch. Rất nhiều người cho biết mình đã sử dụng AI, đặc biệt là ChatGPT để hỏi về địa điểm nên đến cho chuyến đi của họ. Dựa trên các thông tin ít ỏi như ngân sách, sở thích (ví dụ: "biển và thư giãn," "núi và phiêu lưu," "thành phố và văn hóa"), hoặc khoảng thời gian du lịch, AI có thể đề xuất các điểm đến phù hợp.
Ví dụ, một cặp đôi muốn tìm một địa điểm lãng mạn cho kỳ nghỉ kỷ niệm 5 năm ngày cưới, với ngân sách vừa phải và thích khám phá ẩm thực, cùng với khoảng thời gian mong muốn. AI có thể gợi ý điểm đến gần trong nước hoặc xa hơn là đảo du lịch Bali với cảnh hoàng hôn huyền ảo và các nhà hàng địa phương độc đáo.
Lập kế hoạch chi tiết toàn bộ chuyến đi
AI có lẽ là ứng dụng tiên tiến nhất và mang lại sự tiện lợi đáng kinh ngạc. Thậm chí, có người còn dùng AI hoàn thành một kế hoạch chi tiết cho toàn bộ chuyến đi của họ. Kế hoạch này có thể bao gồm lịch trình từng ngày, gợi ý các điểm tham quan nổi bật, các hoạt động địa phương cần trải nghiệm, và thậm chí là những bảo tàng đáng ghé thăm.
Công nghệ số tạo nguồn cảm hứng du lịch
Trong khi lời truyền miệng và các gợi ý từ người thân vẫn luôn là cách truyền thống để tìm kiếm địa điểm du lịch, thì một số khảo sát đã chỉ ra một "đối thủ" mới mạnh mẽ hơn: các nền tảng mạng xã hội và video trực tuyến.
Tại Mỹ, YouTube đã vượt qua lời khuyên từ gia đình và bạn bè để trở thành nền tảng hàng đầu mà mọi người sử dụng để tìm kiếm cảm hứng du lịch. Các video du lịch, vlog, và hướng dẫn chi tiết trên YouTube cung cấp cái nhìn trực quan, sống động về các điểm đến, giúp du khách hình dung rõ ràng hơn về trải nghiệm của mình.
TikTok đặc biệt phổ biến trong thế hệ Gen Z, với 52% số người thuộc thế hệ này sử dụng TikTok để tìm kiếm cảm hứng du lịch. Các video ngắn, hấp dẫn và thường xuyên được cập nhật trên TikTok cung cấp những "lát cắt" nhỏ nhưng đầy cuốn hút về các điểm đến, ẩm thực địa phương hay các hoạt động độc đáo.
Ví dụ như một Gen Z có thể lướt TikTok và thấy một clip 30 giây giới thiệu một quán cà phê "check-in" cực chất ở Seoul, hoặc một món ăn đường phố độc đáo ở Sài Gòn, lập tức thôi thúc họ đưa địa điểm đó vào danh sách "phải đến".
Việt Nam: AI bước vào bản đồ du lịch
Ở Việt Nam, xu hướng ứng dụng AI trong du lịch tuy chưa bùng nổ như Mỹ, nhưng đã hình thành. Các doanh nghiệp lữ hành, startup công nghệ, thậm chí cả cơ quan quản lý nhà nước đều đang đưa AI vào phục vụ khách hàng.
Trên thị trường xuất hiện một số công ty trẻ như Flamingo Redtour tập trung phát triển phần mềm thông minh tăng cường tương tác với khách hàng, hướng tới dịch vụ “may đo” cho từng cá nhân. Ví dụ, du khách yêu thích văn hóa có thể được gợi ý tour trải nghiệm Hội An về đêm, tham gia lớp nấu ăn, thay vì chỉ tham quan phố cổ.
Nhiều trang web đặt vé máy bay, phòng khách sạn ở Việt Nam đã tích hợp chatbot AI hỗ trợ 24/7, thay thế cho tổng đài viên truyền thống.
Ở tầm chính sách quốc gia, Bộ VH-TT-DL đã đưa “chuyển đổi số” thành trụ cột chiến lược phát triển, trong đó có việc ứng dụng AI để xây dựng hệ thống dữ liệu lớn về du lịch.
Một số thành phố du lịch trọng điểm như Đà Nẵng, Nha Trang, TP.HCM đã bắt đầu ứng dụng AI trong việc phân tích dòng khách, dự đoán xu hướng lưu trú để điều chỉnh dịch vụ phù hợp. Hà Nội cũng thử nghiệm chatbot du lịch phục vụ du khách quốc tế, cung cấp thông tin về các di tích và tour tham quan.
Điều thú vị là khi AI bước vào ngành du lịch, nó không chỉ thay đổi cách du khách lên kế hoạch mà còn chạm đến bản sắc văn hóa địa phương. Người Việt vốn coi du lịch không chỉ là “đi để nghỉ” mà còn là “đi để trải nghiệm, để sống chậm”.
Trong bối cảnh AI thúc đẩy sự nhanh chóng, chính xác, tiện lợi, du lịch Việt Nam lại đang tìm cách giữ lại yếu tố “chậm rãi, thưởng thức”. Chẳng hạn, như một ứng dụng AI có thể gợi ý khách Tây lịch trình 3 ngày ở Hà Nội, nhưng trải nghiệm cà phê trứng bên hồ Gươm hay buổi tối dạo chợ Đồng Xuân thì chỉ có thể cảm nhận bằng sự gắn kết với văn hóa bản địa - điều mà AI khó lòng thay thế.
Triển vọng tương lai
Sự nổi lên của AI và các nền tảng công nghệ trong lập kế hoạch và tìm kiếm cảm hứng du lịch không chỉ là một hiện tượng nhất thời mà là một xu hướng đang định hình lại toàn bộ ngành này. Từ việc tối ưu hóa chi phí và lịch trình đến việc khám phá các điểm đến mới mẻ thông qua nội dung trực quan, công nghệ đang mang lại sự tiện lợi và cá nhân hóa chưa từng có.
Mặc dù AI vẫn còn tương đối mới mẻ, nhưng xu hướng sử dụng công nghệ này trong lập kế hoạch du lịch được dự đoán sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Khi AI trở nên tinh vi và dễ tiếp cận hơn, chúng ta có thể kỳ vọng nó sẽ đóng một vai trò ngày càng quan trọng hơn trong việc định hình trải nghiệm du lịch của mọi người, biến những chuyến đi trong mơ trở thành hiện thực một cách dễ dàng và hiệu quả.
