Doraemon là bộ truyện gắn liền với tuổi thơ của rất nhiều người. Lớn lên rồi xem lại, vẫn thấy dễ thương, vẫn cười vì những tình huống ngớ ngẩn của Nobita. Nhưng có một chi tiết quen thuộc, lặp đi lặp lại suốt hàng trăm tập Doraemon, nếu nhìn bằng con mắt của phụ huynh, có thể khiến nhiều người phải giật mình. Đó là việc Doraemon luôn giúp đỡ Nobita gần như ngay lập tức mỗi khi cậu gặp rắc rối.
Trong các tập Doraemon, cứ hễ Nobita bị điểm kém, bị thầy mắng, bị bạn bắt nạt hay tự gây họa vì lười biếng, cậu sẽ khóc lóc rồi chạy về nhà. Doraemon xuất hiện đúng lúc, lôi ra một bảo bối thần kỳ và mọi chuyện được giải quyết rất nhanh. Nobita không cần suy nghĩ quá lâu, không cần lập kế hoạch, cũng hiếm khi phải chịu hậu quả dài hạn cho những gì mình gây ra.
Vấn đề không nằm ở Doraemon, mà ở mô hình quen thuộc khi khó khăn xuất hiện, giải pháp đến ngay và giải pháp luôn đến từ bên ngoài.
Nếu soi kỹ, đây lại là hình ảnh rất quen trong nhiều gia đình ngoài đời. Không ít phụ huynh cũng đang vô tình trở thành “Doraemon” của con. Con quên làm bài, cha mẹ nhắn tin xin cô giáo. Con làm sai, người lớn đứng ra giải thích hộ. Con gặp mâu thuẫn với bạn, phụ huynh lập tức can thiệp để “giải quyết cho xong”. Mọi thứ đều xuất phát từ thương con, sợ con khổ, sợ con thua thiệt.
Trong Doraemon, Nobita hiếm khi được dạy cách suy nghĩ đến cùng một vấn đề. Cậu ít khi phải đối mặt trọn vẹn với hậu quả của lựa chọn của mình. Trên thực tế, nếu trẻ em luôn được “cứu nguy” quá nhanh, các em sẽ rất khó học được những kỹ năng quan trọng như kiên nhẫn, chịu trách nhiệm hay tự phục hồi sau thất bại.
Tất nhiên, không ai nói phụ huynh nên bỏ mặc con. Trẻ em cần được hỗ trợ, được bảo vệ. Nhưng giữa giúp con và làm thay con là một ranh giới rất mong manh. Giúp con là đứng cạnh, đặt câu hỏi, chấp nhận việc con làm chậm và có thể sai. Làm thay con là vội vàng giải quyết để mọi thứ “êm đẹp” ngay lập tức.
Có thể Nobita sẽ vấp ngã nhiều hơn, khóc nhiều hơn, chậm hơn. Nhưng biết đâu, cậu sẽ không mãi là cậu bé hậu đậu luôn chờ người khác cứu mình. Và với phụ huynh, chi tiết quen thuộc trong Doraemon có thể là một lời nhắc nhở rằng yêu con không chỉ là giúp con thoát khỏi rắc rối, mà là đồng hành để con tự bước qua rắc rối đó.
