Thở bằng mũi và thở bằng miệng có ảnh hưởng khác nhau như thế nào?

Anh Tú (dịch)31/01/2023 12:12
Thở bằng mũi và thở bằng miệng có ảnh hưởng khác nhau như thế nào?

Các nghiên cứu gần đây đã gợi ý rằng hơi thở có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của mọi người trong một loạt các bài kiểm tra trong phòng thí nghiệm.

Thời điểm của một người nào đó trong chu kỳ hít vào và thở ra có thể ảnh hưởng đến các khả năng đa dạng như phát hiện một cái chạm nhẹ và phân biệt các vật thể ba chiều. Một nghiên cứu cho thấy mọi người có xu hướng hít vào ngay trước một nhiệm vụ nhận thức - và làm như vậy có xu hướng cải thiện hiệu suất. Một số người đã phát hiện ra rằng chỉ thở bằng mũi mới có những tác dụng này; thở bằng miệng thì không.

Một ý tưởng mới nổi về cách thức hoạt động của điều này tập trung vào các dao động nhịp nhàng được ghi chép đầy đủ của hoạt động điện não. Những sóng này, thường được đo bằng các điện cực trên da đầu, ghi lại hoạt động tích lũy của hàng nghìn tế bào thần kinh và trong nhiều thập niên, một số nhà thần kinh học đã lập luận rằng chúng phản ánh sự giao tiếp giữa các vùng não xa xôi có thể tạo nên các khía cạnh quan trọng của nhận thức.

Ví dụ, chúng có thể là cách não bộ tích hợp thông tin giác quan được xử lý riêng biệt trong các phần thính giác và thị giác của não bộ để tạo ra những gì chúng ta trải nghiệm dưới dạng nhận thức liền mạch về âm thanh và cảnh vật của một cảnh. Một số nhà khoa học thậm chí còn đề xuất rằng hoạt động đồng bộ như vậy có thể là cơ sở của chính ý thức dù điều này rất khó chứng minh.

Trong các thí nghiệm với loài gặm nhấm, một số nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nhịp thở ảnh hưởng đến các làn sóng hoạt động ở vùng hải mã, một khu vực quan trọng đối với việc học và ghi nhớ. Trong lúc thức, hoạt động điện tập thể của các tế bào thần kinh ở vùng hải mã tăng và giảm với tốc độ nhất quán - thường là từ 6 đến 10 lần mỗi giây. Nhịp não theta này, như tên gọi của nó, xảy ra ở tất cả các loài động vật đã được nghiên cứu, gồm cả con người.

Trong một nghiên cứu năm 2016, nhà thần kinh học Adriano Tort tại Đại học Liên bang Rio Grande do Norte ở Brazil và các đồng nghiệp đã bắt đầu nghiên cứu các dao động theta nhưng nhận thấy rằng các điện cực của họ cũng bắt nhịp theo một nhịp điệu khác, nhịp điệu chậm hơn với khoảng ba đỉnh mỗi giây, đại khái là giống như tốc độ hô hấp của một con chuột đang nghỉ ngơi. Ban đầu, họ lo lắng rằng đó có thể do điện cực không ổn định hoặc do chuyển động của con vật gây ra. Nhưng các thí nghiệm bổ sung đã thuyết phục họ rằng không chỉ hoạt động nhịp nhàng là có thật và được đồng bộ hóa với hô hấp, mà nó còn hoạt động giống như một máy đánh nhịp để thiết lập tốc độ cho các sóng não theta nhanh hơn ở vùng hải mã.

Cũng trong khoảng thời gian đó, nhà thần kinh học Christina Zelano và các đồng nghiệp đã báo cáo những phát hiện tương tự ở người. Sử dụng dữ liệu từ các điện cực được các bác sĩ phẫu thuật đặt trên não của bệnh nhân động kinh để theo dõi các cơn co giật của họ, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng hơi thở tự nhiên đồng bộ hóa các dao động trong một số vùng não, bao gồm vùng hải mã và hạch hạnh nhân, một nhân tố quan trọng trong quá trình xử lý cảm xúc. Hiệu ứng đồng bộ hóa này giảm đi khi các nhà nghiên cứu yêu cầu các đối tượng thở bằng miệng, cho thấy rằng phản hồi cảm giác từ luồng không khí mũi đóng một vai trò quan trọng.

Zelano và các đồng nghiệp nhận thấy nhịp hô hấp không chỉ đồng bộ hóa hoạt động ở các vùng não liên quan đến cảm xúc và trí nhớ, mà còn có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của mọi người đối với các nhiệm vụ liên quan đến cảm xúc và trí nhớ. Trong một thí nghiệm, họ theo dõi hơi thở của các đối tượng và yêu cầu họ xác định cảm xúc mà mọi người thể hiện trong một bộ ảnh do các nhà tâm lý học phát triển để kiểm tra khả năng nhận biết cảm xúc. Trong quá trình đó, các đối tượng xác định khuôn mặt sợ hãi nhanh hơn khi họ đang hít vào so với khi thở ra. Trong một bài kiểm tra khác, kết quả cho thấy các đối tượng nhớ chính xác hơn các chi tiết của bức ảnh khi họ hít sâu bằng mũi.

Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy nhịp hô hấp có thể đồng bộ hóa hoạt động không chỉ bên trong mà còn giữa các vùng não. Trong một nghiên cứu, các nhà thần kinh học Nikolaos Karalis và Anton Sirota đã phát hiện ra rằng tốc độ hô hấp đồng bộ hóa hoạt động giữa vùng hải mã và vỏ não trước trán ở những con chuột đang ngủ. Sự đồng bộ hóa này có thể đóng một vai trò trong việc tạo ra những ký ức dài hạn, Karalis và Sirota đề xuất trong một bài báo xuất bản đầu năm nay trên tạp chí Nature Communications. Nhiều nhà thần kinh học cho rằng ký ức ban đầu hình thành ở vùng hải mã trước khi được chuyển đến vỏ não trong khi ngủ để lưu trữ lâu dài — một quá trình được cho là đòi hỏi hoạt động đồng bộ giữa vùng hải mã và vỏ não.

Tập thiền tập thở có tác dụng gì?

Trong nhiều thiên niên kỷ, những người tập yoga và các truyền thống thiền định cổ xưa khác đã thực hành kiểm soát hơi thở như một phương tiện để tác động đến trạng thái tâm trí của họ. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu ngày càng quan tâm đến cơ chế sinh học của những hiệu ứng này và cách chúng có thể được áp dụng để giúp những người mắc chứng lo âu và rối loạn tâm trạng.

Helen Lavretsky, bác sĩ tâm thần tại UCLA, trong nhiều năm đã hợp tác với các nhà thần kinh học và những người khác để điều tra xem các loại thiền khác nhau ảnh hưởng đến não và các dấu hiệu sinh học của căng thẳng, cũng như chức năng miễn dịch như thế nào. Ngoài những thứ khác, Lavretsky đã phát hiện ra rằng thiền định có thể cải thiện hiệu suất trong các bài kiểm tra trí nhớ trong phòng thí nghiệm và thay đổi kết nối não bộ ở những người lớn tuổi bị suy giảm nhận thức nhẹ, tiền thân tiềm ẩn của bệnh Alzheimer và các loại chứng mất trí nhớ khác. Trong các nghiên cứu gần đây hơn, vẫn chưa được công bố, Lavretsky đã chuyển sang điều tra xem liệu các phương pháp kiểm soát hơi thở đơn thuần có thể hữu ích hay không.

Lavretsky, người cũng là một huấn luyện viên yoga được chứng nhận, cho biết: “Mặc dù tôi là bác sĩ tâm thần, nghiên cứu của tôi là làm thế nào để tránh dùng thuốc. Lavretsky nghĩ rằng các bài tập thở có thể là một lựa chọn thay thế tốt cho nhiều người, đặc biệt là với nhiều nghiên cứu hơn về kỹ thuật thở nào hoạt động tốt nhất cho những điều kiện nào và cách chúng có thể được điều chỉnh cho phù hợp với từng cá nhân.

Ảnh hưởng đến tiếng nói của loài người

Nhà thần kinh học Kevin Yackle và các đồng nghiệp gần đây đã sử dụng chuột để điều tra sự tương tác giữa hơi thở và cách phát âm. Khi bị tách khỏi tổ, những con chuột mới sinh phát ra tiếng kêu siêu âm, có tần số quá cao với ngưỡng khả thính của con người. Yackle, người hiện đang làm việc tại Đại học California, San Francisco, cho biết: Thông thường có một số tiếng kêu cách quãng đều đặn trong một hơi thở, không giống như các âm tiết trong lời nói của con người.

Để tìm ra cách thức hoạt động của nó, các nhà nghiên cứu đã làm ngược lại từ thanh quản, phần cổ họng liên quan đến việc tạo ra âm thanh. Họ đã sử dụng các công cụ theo dõi giải phẫu để xác định các tế bào thần kinh kiểm soát thanh quản và lần theo các kết nối của chúng trở lại một cụm tế bào trong thân não, trong một khu vực mà họ đặt tên là bộ dao động dạng lưới trung gian (iRO). Sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng việc tiêu diệt hoặc ức chế tế bào thần kinh iRO sẽ loại bỏ khả năng phát ra tiếng kêu và kích thích chúng làm tăng số lượng tiếng kêu trong mỗi hơi thở.

Khi các nhà nghiên cứu mổ xẻ các lát mô não bằng tế bào thần kinh iRO, các tế bào tiếp tục hoạt động theo mô hình thông thường. Yackle nói: “Những tế bào thần kinh này tạo ra một nhịp điệu giống hệt như tiếng kêu của động vật nhưng nhanh hơn”.

Các thí nghiệm bổ sung cho thấy, các tế bào thần kinh iRO giúp tích hợp phát âm với hơi thở bằng cách yêu cầu preBötC (bộ phận tạo điều khiển hô hấp nằm ở thân não) tạo ra những hơi thở nhỏ làm gián đoạn quá trình thở ra — cho phép một loạt tiếng kêu ngắn gọn vừa vặn trong một hơi thở ra. Đó là, tiếng khóc nhịp nhàng không được tạo ra bởi một loạt các lần thở ra, mà là từ một lần thở ra dài với nhiều lần ngắt quãng.

Những phát hiện, được báo cáo vào đầu năm nay trên tạp chí Neuron, có thể có ý nghĩa đối với việc khám phá ngôn ngữ của con người. Yackle cho biết số lượng âm tiết mỗi giây nằm trong một phạm vi tương đối hẹp trên tất cả các ngôn ngữ của loài người. Yackle gợi ý rằng có lẽ đó là do những hạn chế do nhu cầu phối hợp giữa phát âm với hơi thở.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Cách giải tỏa cơn giận hiệu quả

Hãng tin AFP dẫn một nghiên cứu mới của Nhật Bản chỉ ra khi giận dữ không nên quát mắng đồng nghiệp hay hét với gối, mà hãy viết cảm xúc ra giấy rồi xé nhỏ hoặc vứt đi để bình tĩnh lại.
2

Ông Hoàng Nam Tiến: Đại học không phải cấp 4, hãy biến trí tuệ nhân tạo thành 'con sen', 'osin'

Sinh viên cần bộc lộ khả năng làm chủ trí tuệ nhân tạo, tạo ra sự khác biệt chứ không phải dùng trí tuệ nhận tạo để tạo ra bài giải...
3

Cách khóa trang cá nhân với người lạ trên Facebook

Tính năng này đã được Facebook ra mắt khá lâu, nhưng mới đây, Facebook mới chính thức cho phép người dùng tại Việt Nam khóa trang cá nhân của mình với người lạ nếu muốn.

Học viện thành công - Những thứ không tồn tại trong ngôn ngữ cơ thể của người thành công

“Thất bại sẽ không bao giờ thắng được tôi, nếu khao khát thành công của tôi đủ mạnh mẽ.” – Og Mandino tác giả cuốn sách Học viện thành công.

6 đại kị trong đối nhân xử thế, phạm một điều cũng đủ khiến sự nghiệp gian truân

Nơi làm việc như một xã hội thu nhỏ, xin hãy nhớ: Đường dài biết sức ngựa, ngày dài biết lòng người.

Năm mới, làm gì để thoát khỏi suy nghĩ quá mức?

Overthinking (suy nghĩ quá mức) là một "căn bệnh" khó chữa mà nhiều người mắc phải. Nếu muốn bắt đầu một năm mới tích cực và vui vẻ hơn, hãy học cách thoát khỏi overthinking.

Nếu bỗng dưng trúng số, bạn có lập tức nghỉ hưu?

Ngày càng có nhiều người chỉ muốn lập tức nghỉ hưu sớm sau khi đạt được tự do tài chính. Nếu có ngày bạn là người trúng số 1 triệu đô, bạn sẽ làm điều gì đầu tiên?

Người nắm vững quy tắc 4 “không”, khó khăn nào cũng có thể vượt qua

Người thành công luôn có cách tiết kiệm năng lượng và thời gian bằng cách sẵn sàng nói “không” với 4 điều này.

Làm thế nào để đọc những cuốn sách dài và khó?

Điều gì đã giúp tôi bước lên trên đỉnh cao và cho phép tôi vượt qua tất cả những chủ đề khó nhằn này?

Đường đến tự do - Trái phiếu và những điều nên biết

Gần đây xuất hiện rất nhiều từ khóa liên quan đến trái phiếu, vậy trái phiếu là gì?

Bạn có chắc mình đã đọc sách có hiệu quả? 

“Không có cuốn sách nào trên thế giới có thể mang lại may mắn cho bạn, nhưng chúng có thể khiến bạn lặng lẽ trở thành chính mình.” (Hermann Hesse)

Phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/04/2024 12:00
Hiện nay phần mềm không còn là sản phẩm đem bán ra thị trường nữa mà là nhân tố bản chất chi phối cuộc sống của mọi người và ảnh hưởng chủ chốt cho nền kinh tế toàn cầu.

Ông Hoàng Nam Tiến: Đại học không phải cấp 4, hãy biến trí tuệ nhân tạo thành 'con sen', 'osin'

Kỹ năng - Ứng Hà Chi - 23/04/2024 11:00
Sinh viên cần bộc lộ khả năng làm chủ trí tuệ nhân tạo, tạo ra sự khác biệt chứ không phải dùng trí tuệ nhận tạo để tạo ra bài giải...

5 bí quyết giúp cuộc sống tiến vào trạng thái "ổn định"

Suy ngẫm - Trung Hạ - 23/04/2024 10:00
Sự thật về “ổn định” là gì? Gia đình có tài sản nhất định, cho dù gặp phải vấn đề gì cũng có thể giải quyết bằng số tiền này.

Bộ sách “Đủ duyên ta lại tương phùng” - Tìm bình yên trong từng ý niệm

Từ sách - Phim - Lan Phương - 23/04/2024 09:00
Những câu chữ trong bộ sách Đủ duyên ta lại tương phùng sẽ giúp độc giả có những phút dừng lại, chiêm nghiệm, từ đó, nhen lên trong lòng một chút ấm áp, thắp lên một chút bình an.

Người đàn bà trong tôi - Cô đơn trong chính gia đình mình

Từ sách - Phim - Đoàn Huy - 23/04/2024 08:00
Danh tiếng tạo nên thần tượng lớn và cũng chính danh tiếng khiến Britney Spears chìm trong khổ đau...

Sự phân chia công nhân công nghệ lớn lao

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/04/2024 12:00
Với tấm bằng cử nhân về Khoa học máy tính, Rennie Sawade có thể kiếm việc làm dễ dàng trong ngành công nghệ phần mềm. Nhưng anh ta chỉ tìm được việc tạm thời, ngắn hạn kiểu như hợp đồng 5 tháng mà anh ta hiện đang làm tại một công ti ở Seattle.

Thầy giáo "Tây" đi bộ từ Hà Nội vào TPHCM gây quỹ 1 tỷ đồng cho trẻ nghèo

Truyền cảm hứng - Nguyễn Vy - DT - 22/04/2024 11:00
Bàn chân tứa máu, bầm dập, nhiều lần suýt mất mạng vì tai nạn khi đi bộ hơn 2.000 km từ Hà Nội vào TPHCM nhưng hai thầy giáo người nước ngoài đã hoàn thành hành trình, gây quỹ được gần 1 tỷ đồng.

Quan điểm ‘ngang ngược’ của người Do Thái về làm giàu: Cứ ‘bay lên’ trước, điều chỉnh tâm thái sau!

Suy ngẫm - Diệu Đan - 22/04/2024 10:00
Làm sai, tiền sẽ chảy đi nơi khác; làm đúng, tiền sẽ chảy vào túi. Đơn giản là vậy, nhưng khôg phải ai cũng kiên trì và quyết liệt hành động như người Do Thái.

Sát-na này là thiên thu - 8 hiểu biết để yêu thương không đau khổ

Từ sách - Phim - TĐ - 22/04/2024 09:00
Khi ta bắt đầu thương yêu một ai đó, hãy yêu thương như một người có trí tuệ, yêu theo cách người có trí, như thế sẽ chỉ có hạnh phúc chứ chẳng có khổ đau.

Từ bỏ - Tiêu chí khai tử giúp bạn nhận biết khi nào nên cất bước ra đi

Từ sách - Phim - YÊN VŨ - 22/04/2024 08:00
Trong cuốn sách "Từ bỏ", tác giả Annie Duke cho biết ưu điểm của tiêu chí khai tử là bạn luôn có cơ hội thiết lập nó bất cứ lúc nào khi đã bắt đầu một hành trình.

Tác giả Trung Nghĩa: ‘Đọc sách cũng như yêu’

Từ sách - Phim - Tiểu Vũ - 21/04/2024 12:00
Đọc sách cũng như yêu” là tác phẩm của nhà văn, nhà báo, Đại sứ văn hóa đọc Trung Nghĩa ra mắt nhân sự kiện Ngày Sách và văn hóa đọc Việt Nam năm 2024 tại TP.HCM.

43 tuổi vẫn cô độc, người phụ nữ nhận bạn thân làm con nuôi

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 21/04/2024 11:00
Nhận nuôi một người lớn rất đơn giản, cô sẽ không cần chứng minh năng lực tài chính, môi trường nuôi dạy trẻ...mà vẫn có người chăm sóc khi về già.

Hóa ra "phong thủy" đẹp nhất của một người chính là 1 thứ này

Suy ngẫm - Trung Hạ - 21/04/2024 10:00
Hoa nở, bướm sẽ bay tới; nếu bạn ưu tú thì cuộc đời sẽ không bạc bãi.

Bộ sách 'Đủ duyên ta lại tương phùng' - Hạnh phúc, chỉ cần quay về ta sẽ thấy

Từ sách - Phim - Thu An - 21/04/2024 09:00
Nếu bạn đang trên hành trình tìm kiếm hạnh phúc; muốn thoát khỏi khổ đau, bế tắc; muốn sống một cuộc đời bình an, đầy trí tuệ, hãy đọc bộ ba cuốn sách “Đủ duyên ta lại tương phùng”, “Sát-na này là thiên thu”, “Tịch tịnh” của Đại đức Thích Đồng Tâm.

Lời tiên tri Celestine - tấm bản đồ cho hành trình tỉnh thức

Từ sách - Phim - Mi Mi - 21/04/2024 08:00
“Lời Tiên Tri Celestine: Hành Trình Thức Tỉnh Tâm Linh Nhân Loại” có thể xem vừa là cuốn tiểu thuyết phiêu lưu ly kỳ, vừa là cuốn sách tâm linh hấp dẫn khai phá về khía cạnh “ẩn” của cuộc sống, của con người.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 23/04/2024