Chủ nhật, 19/01/2020

Nhớ một thời trên bến dưới thuyền, dọc ngang sông rạch...

16/01/2020 12:42
Nhớ một thời trên bến dưới thuyền, dọc ngang sông rạch...

Hơn 30 năm sống trong căn nhà ngay ngã ba sông, tôi cũng từng sống với quãng thời gian dài, mà ghe thuyền tíu tít suốt ngày. Người ta tha hồ mua bán, vận chuyển, ăn uống, cứ trên mặt sông, ung dung tự tại...

Giờ, ghe thuyền chưa hẳn chỉ là ký ức. Trên những con sông, những chiếc ghe hàng, tàu lớn, vẫn thi thoảng lướt qua. Nhưng ít lắm rồi. Đã qua cái thời mà ở vùng quê, mỗi nhà có ít nhất 1 chiếc ghe hoặc xuồng. Đường sá mở khắp, giờ người ta chỉ cần xe, đi ghe xuồng chi cho chậm, hao xăng dầu nhiều...

Hồi tôi còn nhỏ, cứ cận Tết, ngã ba sông sát nhà như cái chợ. Chợ nổi thì bên kia sông, thì bên đây, cũng như xóm chợ. 4-5 giờ sáng, người trên ghe đã túm lại, nhấm nháp tách trà, pha vội ly cà phê, chuyện trò rôm rả. Người trên bờ, cũng bị cái không khí háo hức ấy cuốn theo, ai cũng thức sớm, xuống bến ngó xem họ bán gì, cần thì mua. Thậm chí, người trên ghe làm cái chuyện không thể ai thay thế là... tiểu tiện, đại tiện, cũng trên chiếc ghe ấy, chẳng sợ người trên bờ trông thấy. Cứ ngồi nép sát ngoài ghe, che mặt bằng cái nón lá, là cứ vô tư. Che mặt rồi, biết ai mà sợ.

Giờ cầu khỉ hầu như chỉ còn tái hiện lại trong những khu du lịch, nên ghe xuồng cũng ít dần, thay bằng xe máy - Ảnh: Hoàng Việt

Còn trên ghe, như cả chợ Tết. Đây dưa hấu, kia là bánh mứt, dừa tươi, có cả mấy ghe bán hột vịt lộn, ban đêm chong đèn dầu tù mù. Mấy ghe kia, chở cả thịt heo vừa xẻ. Hoa kiểng thì đầy, nhiều nhất là thứ đó. Cứ 10 ghe, đã có 6 ghe chở hoa kiểng bán Tết. Người trên bờ, muốn mua gì cứ ngoắc, họ ghé vào. Thuận mua vừa bán, khuân lên. Trưa 30 Tết, hầu hết các ghe đã hết hàng, chủ ghe chất đầy đồ cúng ông bà, thịt thà, dưa hấu, tíu tít về nhà, chờ giao thừa.

Lúc đó, có ông Sáu bán hủ tíu trên sông. Lâu lâu, tôi mới có đủ tiền ăn được một tô. Hủ tíu ông nấu ngon tuyệt. Chẳng biết ngon thật, hay thời đó quá thiếu thốn, ăn gì cũng thấy ngon. Trong ký ức mờ xa, tôi nhớ tô hủ tíu ấy nước dùng trong veo, đầy những thịt bằm. Xương heo thì là thứ xa xỉ, chỉ có vài lát thịt xắt mỏng. Vậy mà, tô hủ tíu ấy qua miệng những thằng bé như tôi, không còn một giọt nước dùng. Húp sạch. Vậy mà vẫn còn thèm.

Cái ghe của ông làm bằng gỗ tốt. Suốt ngày ông hầu như trên ghe, “chà lết” trên sạp ghe, nên nó lên nước bóng loáng. Cứ như gạch bông. Ghe của ông chỉ chứa tối đa vài thực khách, đã khẳm lừ. Bởi vậy, ai trên bờ kêu thì ông ghé ghe, bưng lên cho họ. Còn những người trên ghe đi mua bán, công việc... cứ tấp vào ghe ông, ngồi mà sì sụp. Gió sông thốc qua mát lạnh, tô hủ tíu thơm lừng, bốc khói, cái thú khó gì sánh bằng.

Bao lâu nữa, muốn tìm ghe xuồng phải vào các khu du lịch? - Ảnh: Hoàng Việt

Ngày ông Sáu lên bờ vì tuổi già, cả xóm tôi buồn hiu. Nhớ cái tô hủ tíu đầy hành ngò của ông, nhớ ông già còm nhom, ít nói, hay cười, nhớ chiếc ghe có cái sàn gỗ bóng loáng. Lên bờ không bao lâu, ông mất. Như cái nghiệp? Ông mất đành rằng vì tuổi già, nhưng những thằng bé như tôi, lúc đó cứ kháo nhau: “Ông chết vì nhớ ghe, nhớ sông, nhớ những tiếng sóng vỗ nhè nhẹ, lắc lư. Ổng không chịu nổi”...

Thời mà ở vùng sông nước chằng chịt miền Tây, hiếm hoi lắm mới có cây cầu khỉ - sang lắm là cầu ván (gỗ) bắc qua, thì ghe xuồng là phương tiện đi lại chính yếu! Đàn bà đau bụng đẻ, cũng cứ gom đồ chất xuống ghe, ra bảo sanh. Có mớ rau, muốn ra chợ bán, cứ chất lên ghe. Nhà thiếu gạo, cũng dong ghe ra nhà máy xay xát mà chở về. Chợ nổi Cái Răng thì sầm uất, cứ bơi ghe ra đó, thứ gì chẳng có.

Thiếu nữa, thì lên bờ, chợ Cái Răng, nằm ven sông. Ở chợ nổi, ghe nào cắm sào, mà trên đầu sào có treo thứ nào, thì trong ghe bán thứ đó. Treo củ sắn, thì cả ghe đầy củ sắn. Treo khoai mì, thì cứ ghé mua, cả chục ký khoai cũng có. Cũng may, thời đó, người ta không bán đồ lót dưới ghe, tại chợ nổi. Chứ không, sào treo lủng lẳng mấy thứ đó, xanh đỏ đủ màu, thiệt à!

Tôi nhớ nhất mấy cái ghe vó, thỉnh thoảng vài tháng lại dong về. Chủ ghe, đa phần là dân miền Bắc. Ghe dạng hình chữ nhật. Phía trước là khoảng “sân”, ở giữa gắn cái vó đưa ra trước. Cứ 5-10 phút, chủ vó lại từ trong bước ra, kéo vội. Vài bầy cá lòng tong, cá he, cá thiểu... trắng xóa giẫy vùng trong lưới. Tuyệt vọng, chúng lại rơi dần xuống dưới, lọt thỏm vào cái ống đan bằng tre gắn bên dưới, chờ đầy thì chủ vó gỡ, đổ vào thau.

Phía sau ghe, là cái ghe nhà nhỏ bằng gỗ, “nền nhà” là sàn ghe. Ăn uống, ngủ nghỉ của cả gia đình người chủ vó, cứ gom vào đó. Họ cứ thế, nay bến sông này, mai bến sông khác. Có người, cả đời, mưu sinh trên mặt nước. Chỉ khi chết, mới được lên bờ. Chuyện ăn học, là điều họ chẳng bao giờ mơ tới. Mấy đứa con của họ, cởi truồng, chà lết trên sàn ghe, vậy mà đứa nào cũng bơi lội cực giỏi. Nhưng hơn chục năm nay, những chiếc ghe vó ấy đã biến mất.

Miền Tây sông rạch rất chằng chịt - Ảnh: Hoàng Việt

Những niềm vui tột bực của lũ trẻ chúng tôi khi đó, là những gánh hát, hoặc đoàn lô tô. Họ cũng đến bằng ghe, ghe lớn. Cả sân khấu chất hết lên ghe, từ diễn viên, đạo cụ. Sáng sớm, họ đã dong ghe tới. Xin phép chính quyền đâu đó, xế trưa họ bắt đầu khuân trên ghe xuống, từ cái trống, cây đàn, phông màn... Bày biện nấu nướng, ăn uống xong, là tối diễn. Vài ngay sau, cũng chính chiếc ghe ấy, đưa tất cả đi mất trong nỗi tiếc ngẩn tiếc ngơ của lũ trẻ tối ngày đánh đáo, đi chân không ở xóm tôi. Và cũng vài ngày ở xóm tôi, họ được lên bờ...

Ba tôi, mấy chục năm sống ở căn nhà ven sông, tiếng sóng, tiếng mái dầm khua nước, tiếng máy tàu, với ông, cũng đã như máu thịt. Ngày má tôi xây xong cái nhà ở khu dân cư mới, kêu ba tôi ra ở, ông ra nhìn một chút, thậm chí không thèm bước vào nhà. Ông về, về với những chiếc ghe hay neo đậu bến sông, với con nước lớn nước ròng mỗi buổi, với những cơn gió lồng lộng mát rượi suốt ngày.

Nhưng rồi như định mệnh, ông gắn bó sông nước, nhưng cũng chính sông nước đã xua đuổi ông. Mùa nước năm trước, nước dâng ngập nhà, tới đầu gối. Má tôi khóc, bảo rằng: “Già rồi, mà khổ vậy sao ông? Mình có nhà khác mà”. Ông ngậm ngùi, chia tay căn nhà ven sông. Vài tháng sau, ông mất. Tôi lại nhớ ông Sáu hủ tíu, và nhủ rằng: “Ba tôi mất, vì nhớ ghe, nhớ sông”.

Bán bún riêu tại chợ nổi - Ảnh: Quốc Trung

Hồi đi sang Lào, xe rong trên đường quốc lộ của họ, tôi từng thắc mắc vì có nhiều căn nhà mặt tiền, nhưng mặt căn nhà lại xoay ngược với đường, hướng vào rừng. Anh hướng dẫn viên giải thích rằng, có người, cả đời sống nhờ rừng. Họ sống nhờ hái củi, săn bắt... Và giờ nhà có dời đi đâu, họ vẫn nhớ rửng, cất nhà hướng mặt về rừng.

Và trong đầu nhiều người dân miền Tây cũng vậy. Cả đời gắn bó với sông nước, với những chiếc ghe, xa chúng, họ nhớ ray rứt. Bởi thế, sông bên lở bên bồi, nhưng bên nào cũng có người ở. Lở thì làm kè, trồng bần, cứ thế mà sống. Dù rằng, nhiều người trong căn nhà ấy, không hề chài lưới hoặc làm nghề gì gắn bó với sông nước. Nhưng họ đã sống rất lâu bên sông, đã quen với từng tiếng ghe, tiếng máy nổ. Xa chẳng được.

Hình ảnh tại chợ nổi Cái Răng - Ảnh: Hồng Hiếu

Dù rằng, cái xóm ghe một thời lừng lẫy, sung túc ở ngang chợ nổi Cái Răng đã lụn bại dần. Dù rằng, dưới lòng sông chẳng còn bao nhiêu cá tôm vì ô nhiễm. Chợ nổi Cái Răng vẫn còn, nhưng bao lâu nữa cái hồn sẽ mất, chỉ còn cái xác để mà làm du lịch, “dụ dỗ” du khách? Chợ này rồi chỉ sẽ mua bán với nhau cho có, chủ yếu mồi chài khách phương xa? Nhưng sông vẫn là sông, ghe vẫn là ghe, chẳng gì xóa mờ được cả ký ức một thời...

Hồ Hùng

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Con trai của nghệ sĩ Nguyễn Chánh Tín đã kịp về thọ tang cha

Anh Nguyễn Chánh Minh Thức con trai của cố nghệ sĩ Chánh Tín cùng vợ và con gái đã kịp về nhìn mặt cha, ông lần cuối.
2

Joo Jin Mo bị nghi ngờ môi giới gái mại dâm cho Jang Dong Gun

Trong một đoạn chat bị hacker lấy được, Joo Jin Mo đề nghị giới thiệu một cô gái sexy cho người được cho là Jang Dong Gun.
3

Nhà thơ Trương Minh Nhật phản đối ZMA trao giải thưởng bài 'Gánh mẹ' cho Quách Beem

Mặc dù đang ồn ào tranh chấp và đang chờ phán quyết từ tòa án, thế nhưng bài hát “Gánh mẹ” của Quách Beem vẫn được trao giải ở hạng mục “Nhạc phim yêu thích nhất” do Zing Music Awards 2019 bình chọn.
4

Hé lộ lý do Hoàng tử Harry chống lại cả gia đình cùng Meghan Markle rời khỏi nước Anh

Ngay sau khi tuyên bố rời khỏi vai trò là thành viên hoàng gia cao cấp ở Anh, hoàng tử Harry đang phải đối mặt với sự thất vọng và tức giận của các thành viên trong gia đình cùng với làn sóng chỉ trích dữ dội đến từ dư luận.
5

Vụ tranh chấp quyền tác giả bài 'Gánh mẹ': Nhạc sĩ Quách Beem lần thứ 2 vắng mặt tại tòa

Phiên hòa giải vụ kiện quyền tác giả bài hát “Gánh mẹ" giữa ông Trương Minh Nhật và ông Đoàn Đông Đức (tức nhạc sĩ Quách Beem) bất thành vi vắng mặt bị đơn.

Khẳng định Ludwig van Beethoven bị mất thính lực do nhiễm độc chì

Qua điều trị một nữ bệnh nhân có triệu chứng nhiễm độc chì giống như Ludwig van Beethoven, các bác sĩ Ý khẳng định chì là nguyên nhân khiến nhà soạn nhạc bị mất thính lực.

Cuộc tình cuồng dại của siêu mẫu Kaia Gerber và Pete Davidson đã chấm dứt?

Chuyện tình mới chớm của siêu mẫu Kaia Gerber và diễn viên hài Pete Davidson dường như đã kết thúc.

9 nữ đạo diễn duy nhất từng được trao hơn 100 triệu USD để làm phim

Khi bàn về những dự án phim lớn, các studio tại Hollywood thường xem nhẹ các ứng cử viên phụ nữ cho vị trí đạo diễn.

Siêu mẫu Bella Hadid diện trang phục trong suốt lộ nội y

Bella Hadid, một trong những chân dài bốc lửa của làng mốt thế giới vừa tung những bức ảnh selfie gợi cảm trên trang các nhân. Trong ảnh, cô mặc trang phục xuyên thấu lộ nội y bên trong.

Nữ ca sĩ Hàn thừa nhận yêu cả hai giới

Jiae là một trong những ngôi sao LGBT hiếm hoi của showbiz Hàn.

Vụ tranh chấp quyền tác giả bài 'Gánh mẹ': Nhạc sĩ Quách Beem lần thứ 2 vắng mặt tại tòa

Phiên hòa giải vụ kiện quyền tác giả bài hát “Gánh mẹ" giữa ông Trương Minh Nhật và ông Đoàn Đông Đức (tức nhạc sĩ Quách Beem) bất thành vi vắng mặt bị đơn.

Phương Khánh đón xuân cùng cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản vừa tổ chức Tết cộng đồng đón Xuân Canh Tý 2020 với sự tham dự của đông đảo bà con người Việt.

Nữ vlogger đình đám bất ngờ công khai là người chuyển giới vì bị đe dọa

Bị những kẻ nặc danh đe dọa, Nikkie de Jager quyết định tự mình công khai bí mật mà cô đã che giấu từ lâu.

Có thêm ca nhiễm bệnh viêm phổi lạ tại Trung Quốc

Thế giới - 18/01/2020 14:38
Giới chức y tế Trung Quốc ngày 18.1 thông báo phát hiện đến 4 ca viêm phổi mới, các bệnh nhân vẫn trong tình trạng ổn định.

Khách sạn có những căn phòng đặc biệt ở New York

Du lịch - 18/01/2020 14:38
Refinery là một khách sạn sang trọng nhưng đặc biệt ở New York. Khách sạn được nhiều trang du lịch, blogger nhắc đến bởi không chỉ sở hữu quán bar trên sân thượng có tầm nhìn tuyệt đẹp, nơi đây còn khiến du khách bất ngờ bởi những căn phòng có "1-0-2" được thiết kế theo chủ đề.

Sợ trễ giờ bay, hành khách đổ dồn khiến sân bay chật chội chen chúc

Thời sự - 18/01/2020 14:37
Từ 6 giờ sáng nay 18.1 (24 tháng chạp), sảnh nhà ga quốc nội sân bay Tân Sơn Nhất trở nên ngột ngạt do quá tải. Hàng nghìn người xếp hàng dài từ ngoài sảnh vào đến bên trong quầy check-in để làm thủ tục.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng yếu nhất trong gần 3 thập niên

Thế giới - 18/01/2020 14:18
Trong bối cảnh chiến tranh thương mại với Mỹ, nền kinh tế Trung Quốc năm 2019 chỉ tăng trưởng 6,1%, thấp hơn mức 6,6% năm 2018 và là mức tăng yếu nhất kể từ năm 1990 đến nay.

Xác định thủ phạm gây ra cái chết của khủng long

Khoa học - 18/01/2020 14:18
66 triệu năm trước, 2 sự kiện bi thảm tàn phá Trái đất, trong đó, tiểu hành tinh rơi xuống đã giết chết khủng long còn hoạt động núi lửa dẫn đến sự nóng lên toàn cầu dần dần giúp khôi phục sự sống sau hậu quả do thiên thạch rơi gây ra.

'Một quốc gia, hai chế độ' có thể duy trì ở Hồng Kông tới sau năm 2047?

Thế giới - 18/01/2020 14:16
Trưởng đặc khu hành chính Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) hôm 16.1 nói rằng nguyên tắc "Một quốc gia, hai chế độ" đang được áp dụng với Hồng Kông, có thể duy trì sau năm 2047, nhưng với điều kiện nhất định.

Chợ hoa lớn nhất Hà Nội rực rỡ trước thềm xuân

Thời sự - 18/01/2020 14:15
Thời điểm gần Tết Nguyên đán Canh Tý 2020 là lúc "vựa hoa xuân" Quảng Bá vào chính vụ. Đây là lúc chợ hoa tấp nập, nhộn nhịp và rực rỡ nhất trong năm.

An Giang: Nhộn nhịp thị trường dưa hấu, hoa, cây cảnh chưng tết

Thời sự - 18/01/2020 12:32
Hoa tươi, cây cảnh, dưa hấu là những thứ không thể thiếu trong không gian của mỗi gia đình người Việt phương Nam vào những ngày Tết. Ở miền Tây Nam Bộ, những mặt hàng này đang tràn ngập vào ngày cận Tết.

Có nên cúng ông Công ông Táo bằng cá Koi thay cho cá chép?

Văn hóa - 18/01/2020 10:32
Dù tục cúng vàng mã và dùng cá chép để tiễn ông Công, ông Táo về trời đã có từ xa xưa nhưng không ít người lại chuyển qua cúng bằng cá Koi Nhật Bản.

Tiền truyện phim 18+ ‘Game of Thrones’ ra mắt năm 2022

Điện ảnh - 18/01/2020 10:26
Kênh HBO dự kiến phát sóng loạt House of the Dragon sau hai năm nữa.

Câu chuyện về quê ăn Tết

Giải trí - 18/01/2020 10:25
Về quê ăn Tết cùng gia đình là khoảng thời gian đẹp nhất mà ai cũng từng có, thế nhưng những câu chuyện từ quê hương đôi khi cũng khiến cho họ không khỏi chạnh lòng.

18 bức ảnh khắc họa cuộc sống bí mật của người đồng tính nam Nhật Bản

Giải trí - 18/01/2020 10:23
Các quán bar đồng tính tại Shinjuku giống như những phòng khách nhỏ - nơi người đồng tính có thể thoải mái chia sẻ câu chuyện của mình và sống thật.

Thực ra, người càng hướng nội càng giỏi giang

Giới trẻ - 18/01/2020 09:51
Có người nói, làm người đừng quá hướng nội, quá hướng nội không tốt, tôi cảm thấy, thực ra không phải vậy, hướng nội một chút thực ra cũng chẳng có gì là không tốt.

Trước khi ăn Tết, cần lượt bớt 3 điều: Bớt sống ảo, bớt bạn bè trên Facebook, bớt than phiền!

Giới trẻ - 18/01/2020 08:30
Mạng xã hội không phải lúc nào cũng tốt đẹp như bạn nghĩ. Nếu cứ đam mê sống ảo, nó chỉ khiến bạn mất đi kĩ năng và ý chí sống ngoài đời thực. Thế nên, thay vì đăng status, kết bạn không chọn lọc, hãy bớt than phiền lại và sống thực tế, tích cực hơn.

Binh pháp Tôn Tử dạy cách vượt qua đối thủ lớn trên thương trường

Sách - 18/01/2020 08:00
Cuốn sách diễn giải "Tôn Tử Binh pháp” thành 12 bài học trong kinh doanh, tiết lộ cách để doanh nghiệp vừa và nhỏ biết cách chọn lĩnh vực phù hợp.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS