Thứ 3, 22/01/2019

Khi người Việt chơi cây cảnh

13/09/2018 09:21
Khi người Việt chơi cây cảnh

Tuổi cây càng cao thì cây càng quý. Một cây cảnh được coi là đẹp, là quý khi đó là cổ thụ trong hình hài nhỏ gọn, xinh xắn. Bộ rễ của cây sẽ phản ánh điều này. Cây cảnh có bộ rễ chắc khỏe, sum xuê, hình thù cổ quái thì giá trị càng cao.

Tháng 3/2012, tạp chí BCI chuyên viết về nghệ thuật chơi hoa cảnh của Mỹ có đăng bài Bonsai in Vietnam and Indonesia của Budi Sulystio, viết về thú chơi cây cảnh ở Việt Nam và ở Indonesia. 

Đáng chú ý là trang bìa của số báo này in trọn hình cây cảnh có tên Mâm xôi con gà của ông Nguyễn Nam Thành, một đại gia ở Việt Trì, Phú Thọ. Cây cảnh Mâm xôi con gà này từng gây xôn xao dư luận trong nước khi xuất hiện tại triển lãm sinh vật cảnh chào mừng đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội vào tháng 10.2010 bởi nhiều nguồn tin cho rằng giá của nó lên đến 6 triệu đô la Mỹ. Thực hư không ai rõ, nhưng sự xuất hiện của cây cảnh này trên một tạp chí hàng đầu về thú chơi cây cảnh ở Mỹ đã chứng tỏ cây cảnh Việt Nam bắt đầu được thế giới biết đến, dù rằng nghề trồng cây cảnh và thú chơi cây cảnh của người Việt đã có hơn 800 năm tuổi.

Cây sanh, chủ đề mẫu tử. Ảnh: Trần Đức Anh Sơn

Thú chơi cây cảnh của người Việt có lẽ bắt nguồn từ Trung Quốc. Cổ văn Trung Hoa có câu: Chỉ xích chi nội nhi chiêm vạn lý chi dao. Phương thuấn chi trung nãi biện thiên tầm chi tuấn (Học giả Lý Thân dịch: Cao ngất ngàn tầm dựng trong gang tấc. Xa xôi muôn dặm thâu gọn vòng ôm) để nói về một nghệ thuật có từ lâu đời, gọi là bồn cảnh (cảnh trong chậu). Đến thời Minh (1368 - 1644), người Trung Hoa phân nghệ thuật bồn cảnh thành hai loại: thụ thung bồn cảnh (chậu cảnh cây cối) và sơn thủy bồn cảnh (chậu cảnh sông núi) mà người Việt thường gọi nôm na là chơi cây cảnh và chơi non bộ, còn người Nhật thì gọi chung là nghệ thuật bonsai.

Không rõ nghệ thuật chơi cây cảnh truyền bá vào Việt Nam từ lúc nào, nhưng dân làng Vị Khê (xã Điền Xá, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định) thì cho rằng ông tổ của nghề trồng hoa và cây cảnh là Tô Trung Tự, quan Thái úy phụ chính của vương triều Lý, người đã đến đây vào năm 1211 và dạy cho dân làng này nghề trồng hoa và cây cảnh để làm kế mưu sinh. Có lẽ vì thế mà Nam Định ngày nay nổi tiếng với nghề trồng cây cảnh và có nhiều đại gia trong nghề chơi cây cảnh.

Ngày trước, chơi cây cảnh là thú vui của các bậc thức giả. Họ lựa chọn những thảo mộc có sẵn tự nhiên như: sanh, cừa, lộc vừng, khế, bồ đề, hoàng mai… đưa về trồng trong chậu gốm hoặc sứ, rồi chăm sóc, tỉa tót, tạo dáng rất mực công phu để tạo thành những tác phẩm nghệ thuật trang trí nơi sân vườn, thư phòng hay sử dụng như những yếu tố bài trí theo thuật phong thủy. Cũng vì vậy mà người xưa thường chuộng cây cảnh có kích thước nhỏ và quan tâm đến thế cây, tuổi cây hơn là tầm vóc, quy mô của cây như người chơi cây cảnh hiện nay. 
Thế cây là hình dáng của cây, do bàn tay nghệ thuật của con người tác động vào để thành hình.

Cây cảnh có nhiều thế, song tựu trung đều thuộc vào 4 thế cơ bản là: trực (thẳng đứng), hoành (ngang), khuynh (xiêu) và huyền (chúc xuống). Từ 4 thế cơ bản này, người chơi sẽ biến hóa cây cảnh theo nhiều chủ đề khác nhau như: tam đa, tứ quý, ngũ phúc, phụ tử, mẫu tử, phu thê, huynh đệ, long giáng, phụng vũ, long phụng trình tường, nguyệt ảnh, nghinh phong… Mỗi chủ đề sẽ tạo cho cây thành một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, hoàn chỉnh, có bố cục chặt chẽ và chuyển tải một thông điệp, một triết lý nhân sinh nhất định. 

Cây linh sam, chủ đề hạc vũ. Ảnh: Trần Đức Anh Sơn

Tuổi cây càng cao thì cây càng quý. Một cây cảnh được coi là đẹp, là quý khi đó là cổ thụ trong hình hài nhỏ gọn, xinh xắn. Bộ rễ của cây sẽ phản ánh điều này. Cây cảnh có bộ rễ chắc khỏe, sum suê, hình thù cổ quái thì giá trị càng cao. Ngoài bộ rễ, thì cành và lá cũng là những yếu tố được quan tâm uốn lượn, cắt tỉa để biến những loài thảo mộc tự nhiên thành những tác phẩm nghệ thuật hoàn hảo, đúng như lời ngẫm của cổ nhân: Tuy do nhân tác, tướng tự thiên sinh (Tuy do người tạo tác, hình dáng tựa trời sinh).

Thời thế đổi thay! Chơi cây cảnh ở Việt Nam ngày nay dường như không còn là thú vui của các “tao nhân, thức giả” mà trở thành thú chơi xa xỉ của những người lắm tiền, nhiều của. Từ thư phòng, trà thất hay hiên nhà của cổ nhân, cây cảnh đã bước thẳng vào đại sảnh của các tòa biệt thự, ngạo nghễ chiếm dụng những không gian rộng lớn nơi điền trang của các đại gia mới nổi. Giá của cây cảnh tăng tới tiền tỉ, thậm chí hàng chục, hàng trăm tỉ. Sự cầu kỳ và kích thước của cây cũng tăng lên tương ứng với giá của cây cảnh.

Người chơi cây cảnh hiện nay ít ưa chuộng những cây cảnh có kích thước khiêm tốn như cổ nhân mà say sưa truy tầm những cây cảnh đại thụ, có nguồn gốc tự nhiên và hình thù kỳ quái. Cây cảnh càng lạ, càng cao niên, càng bề thế thì giá càng cao và càng được ưa chuộng. Với nhiều người, cây cảnh không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật do tạo hóa và con người cùng tạo tác mà còn là gia sản, là của để dành; chơi cây cảnh cũng không còn là thú tiêu khiển thuần túy như xưa đã trở thành một nghề để mưu sinh, một ngành kinh doanh siêu lợi nhuận. 

Âu cũng là lẽ thường tình, bởi trong thời buổi “kim tiền vi thượng” như hiện nay thì nghệ thuật và tiền bạc luôn là bạn đồng hành.

Trần Đức Anh Sơn


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Bị hành hung, cưỡng bức bởi hai người đàn ông lạ, nữ ca sĩ Nhật lại ‘cúi đầu xin lỗi’

Sự việc xảy ra với ca sĩ idol Maho Yamaguchi gây phẫn nộ đặc biệt khi những kẻ tấn công cô dễ dàng thoát khỏi cáo buộc cố ý hành hung. Đáng quan ngại hơn, đây chỉ là một ví dụ mới cho thấy khuynh hướng ‘nhẫn nhịn chịu thiệt’ của không ít nghệ sĩ nữ tại Nhật.
2

Chủ nhân hit 'Vọng cổ teen' môt thời: 'Tôi không ngại hát ở hội chợ tỉnh để kiếm tiền phụ gia đình'

Từng gây chú ý vào năm 2007 với bài Vọng cổ teen, Vĩnh Thuyên Kim cho biết hiện cô vẫn chật vật vì cái bóng bản hit.
3

NSND Trung Hiếu tung bộ ảnh cưới đầy lãng mạn với vợ kém 19 tuổi

Những ngày qua, thông tin về đám cưới sắp diễn ra của NSND Trung Hiếu ở tuổi U.50 khiến bạn bè, đồng nghiệp quan tâm. Sau khi danh tính cô dâu kém 19 tuổi được tiết lộ, mọi sự quan tâm càng nhiều hơn.
4

Người mẫu Maroc 19 tuổi giành được chiến dịch quảng cáo lớn đầu tiên với Chanel

Người mẫu Maroc - Anh, Nora Attal đã chia sẻ những hình ảnh trong chiến dịch quảng cáo thời trang mùa xuân hè 2019 của Chanel lên Instagram. Điều này đánh dấu chiến dịch quảng cáo lớn đầu tiên của cô với nhà thời trang Pháp mang tính biểu tượng.
5

Trương Mạn Ngọc bị cho là đang có vấn đề khi tính cách càng ngày càng kỳ lạ

Nhiều người lo lắng, Trương Mạn Ngọc có thể trở thành "Lam Khiết Anh thứ 2" bởi người đẹp một thời này ngày càng trở nên xa cách, không giao tiếp với bạn bè.​

Đàm Vĩnh Hưng đã có nhiều lần lỡ lời làm lộ bí mật của loạt sao

Dù bị Đàm Vĩnh Hưng làm lộ bí mật riêng tư nhưng những nghệ sĩ này vẫn dành cho nam ca sĩ tình cảm quý mến và trân trọng.​

Những cuộc tình ảo thời kỹ thuật số

Khi cuộc tình thơ mộng tan vỡ vào năm 22 tuổi, Ayumi Saito đã tìm sự thay thế để lấp đầy vị trí trống trải mà người bạn trai cũ để lại. Cô gái sống tại Tokyo này đã tải game tình yêu vào điện thoại và chính thức từ bỏ cuộc sống yêu đương thực tại để bước vào thế giới tưởng tượng.

Quyền Linh tung loạt ảnh giản dị kỷ niệm 13 năm ngày cưới

MC Quyền Linh vừa đăng những tấm ảnh kỷ niệm 13 năm ngày cưới khiến cho người hâm mộ thích thú.

Dũng Taylor ủng hộ Thu Phương tái ngộ Bằng Kiều ở Hà Nội

Trong tiết thu dịu nhẹ của Hà Nội, nữ ca sĩ Thu Phương lại quay trở về nơi đây như một lời hẹn ước mỗi năm một lần với mảnh đất mà cô vô cùng lưu luyến.

Nữ diễn viên có giọng khàn đặc biệt qua đời tuổi 90

Diễn viên kỳ cựu của Anh Fenella Fielding qua đời ở tuổi 90 sau hai tuần đột quỵ

Armie Hammer tiết lộ 'Call me by your name' sẽ có phần 2

Trả lời phỏng vấn của tờ Variety vào cuối tuần qua, nam diễn viên người Mỹ Armie Hammer cho biết anh rất thích ý tưởng thực hiện phần tiếp theo của bộ phim "Call me by your name".

Mặc ồn ào chuyện ly hôn, Phạm Quỳnh Anh tình tứ song ca cùng Hoàng Hiệp

Tiếp tục chuỗi dự án Lam Phương - The Gift, ca sĩ Hoàng Hiệp và Phạm Quỳnh Anh vừa ra mắt bản song ca ''Thiên đàng ái ân'' đầy ngọt ngào mặc nghi án rạn nứt tình cảm giữa nữ ca sĩ và ông bầu Quang Huy. Thậm chí có tin đồn còn cho rằng cả hai đã hoàn tất thủ tục ly hôn.

Mai Phương gửi lời cảm ơn khi được về nhà sau 25 ngày tích cực điều trị ung thư

Vừa được xuất viện trở về nhà, Mai Phương đã đăng tải dòng trạng thái đầu tiên sau 25 ngày tích cực điều trị căn bệnh ung thư phổi.

Quyết định chấp nhận rủi ro và hành vi mạo hiểm mang tính di truyền

Khoa học - 21/01/2019 16:41
Trong nỗ lực tìm hiểu cơ sở di truyền của sự khác biệt cá nhân trong cách đưa ra các quyết định bốc đồng và mạo hiểm, các nhà khoa học đã xác định được 124 biến thể di truyền liên quan đến khả năng chấp nhận rủi ro nằm ở 99 vùng riêng biệt của bộ gien.

Hãng hàng không Vietjet Air khai trương đường bay Vân Đồn - TP.HCM

Du lịch - 21/01/2019 15:19
Sáng 20.1, tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, hãng hàng không Vietjet Air đã chính thức khai trương đường bay mới Vân Đồn - Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là hãng hàng không thứ 2 mở đường bay nội địa sau khi Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn chính thức đi vào khai thác thương mại vào cuối tháng 12.2018.

Chiến tranh thương mại khiến kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm nhất 28 năm qua

Thế giới - 21/01/2019 12:50
Nền kinh tế Trung Quốc đã phải chịu những tác động không nhỏ từ cuộc chiến tranh thương mại với Mỹ, khiến tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước này rơi xuống mức thấp nhất 28 năm qua.

Cưỡng chế ‘vườn rau Lộc Hưng’: Người dân gửi đơn kêu cứu khẩn cấp tới Trung ương

Thời sự - 21/01/2019 12:49
Khoảng một tuần sau khi chính quyền quận Tân Bình thực hiện xong đợt cưỡng chế cuối cùng “vườn rau Lộc Hưng” phường 6, quận Tân Bình, hơn 100 hộ dân sinh sống và sử dụng đất tại khu vực này đã làm đơn kêu cứu gửi lãnh đạo Đảng và Nhà nước, cơ quan thẩm quyền trung ương và TP. HCM cùng báo chí.

Duyên nợ trăm năm giữa cải lương và báo chí

Giải trí - 21/01/2019 12:28
Nói tới cải lương thì phải nhắc tới báo chí, hoặc ngược lại. Đây là cái duyên nợ giữa hai ngành có từ trăm năm trước.

Scarlett Johansson 'bó tay và bất lực' về nạn làm giả phim khiêu dâm người nổi tiếng

Công nghệ - 21/01/2019 12:25
Ngôi sao 34 tuổi, một trong những nạn nhân thường trực của ‘deepfake’ (làn sóng làm giả video người lớn bằng kĩ thuật cắt ghép tinh vi), không tin rằng vấn nạn đáng báo động này có thể được xử lý triệt để, dẫu nó đã và đang gây phương hại đến hình ảnh nhiều nghệ sĩ quốc tế.

Đưa hình ảnh Quảng Bình đến với kinh đô điện ảnh Hollywood

Giải trí - 21/01/2019 12:21
Sở du lịch tỉnh Quảng Bình cho biết, vào ngày 23.1 tới, tỉnh và các đối tác sẽ có cuộc xúc tiến hình ảnh địa phương tại kinh đô điện ảnh thế giới Hollywood. Đây là lần đầu tiên, một địa phương quảng bá hình ảnh ở nơi sản xuất ra những bộ phim bom tấn của thế giới.

Nhiều đơn vị lữ hành mở bán tour sang Dubai tiếp sức cho đội tuyển bóng đá Việt

Du lịch - 21/01/2019 12:09
Sau khi đội tuyển bóng đá Việt Nam xuất sắc giành tấm vé vào Tứ kết bằng trận thắng tuyển Jordan với tỉ số 4-2 bằng các loạt đá luân lưu đầy cảm xúc vào tối qua thì ngay sáng nay, một số đơn vị lữ hành đã nhanh chóng triển khai tour sang Dubai để tiếp lửa cho những chú "Rồng vàng".

Báo chí Thái Lan hãnh diện với thành tích lịch sử của đội nhà tại Asian Cup

Thể thao - 21/01/2019 12:08
Dù Thái Lan bị loại ngay ở vòng 1/8 do để thua tuyển Trung Quốc nhưng báo chí Thái Lan vẫn tỏ ra rất tự hào về thành tích của đội nhà.

Bà thủ quỹ bị buộc thôi việc, tan nát gia đình sau khi tố cáo tiêu cực

Thời sự - 21/01/2019 12:07
Khoảng 9 năm qua, kể từ khi bị buộc thôi việc, bà Lê Thị Mỹ Chi, SN 1970, nguyên thủ quỹ Trung tâm Giáo dục thường xuyên Kiên Giang quá uất ức nên “vác” đơn cầu cứu khắp nơi, nhờ xem xét những oan ức của bà. Tuy nhiên, thời gian cứ dần trôi qua nhưng các cơ quan chức năng vẫn bác đơn khiếu kiện của bà Chi mà không giải quyết…

Khánh Hòa thu hồi 2 dự án lấn biển 'tai tiếng'

Thời sự - 21/01/2019 12:01
Hai dự án lấn biển nhiều sai phạm gây dư luận xấu thời gian qua tại TP.Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) đã bị thu hồi. Người dân hoan nghênh quyết định mạnh tay của lãnh đạo địa phương, nhưng cũng đặt câu hỏi vì sao còn nhiều dự án sai phạm khác vẫn chưa được xử lý nghiêm minh.

Thực phẩm nên ăn để phòng ngừa táo bón

Sức khỏe - 21/01/2019 12:00
Mặc dù táo bón là hiện tượng bình thường nhưng táo bón thường xuyên có thể gây ra những vấn đề sức khỏe nên cần phòng tránh bằng cách chú ý đến thực phẩm ăn hàng ngày.

Hải quân Nga tăng cường giám sát tàu chiến Mỹ tại Biển Đen

Thế giới - 21/01/2019 11:59
Trung tâm giám sát quân sự Bộ quốc phòng Nga cho biết, họ đang theo dõi sát sao những hành động của tàu khu trục USS Donald Cook (Mỹ) sau khi tàu này đi vào khu vực Biển Đen hôm 19.1.

Đại học Đà Nẵng mở thêm nhiều ngành thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ

Giáo dục - 21/01/2019 11:58
Đại học Đà Nẵng năm nay dự kiến tuyển hơn 13.300 chỉ tiêu cho 10 cơ sở giáo dục đại học thành viên và đơn vị trực thuộc, trong đó mở nhiều ngành sư phạm, kỹ thuật mới, khoa học công nghệ (KHCN).

Hội đồng CPTPP họp phiên đầu tiên: Quyết tâm thực hiện đầy đủ thỏa thuận

Thế giới - 21/01/2019 11:57
11 nước thành viên Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) bày tỏ sự cởi mở trong mở rộng thỏa thuận thương mại này bằng cách chào đón quốc gia khác tham gia.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS