Thứ 2, 22/04/2019

Khi người Việt chơi cây cảnh

13/09/2018 09:21
Khi người Việt chơi cây cảnh

Tuổi cây càng cao thì cây càng quý. Một cây cảnh được coi là đẹp, là quý khi đó là cổ thụ trong hình hài nhỏ gọn, xinh xắn. Bộ rễ của cây sẽ phản ánh điều này. Cây cảnh có bộ rễ chắc khỏe, sum xuê, hình thù cổ quái thì giá trị càng cao.

Tháng 3/2012, tạp chí BCI chuyên viết về nghệ thuật chơi hoa cảnh của Mỹ có đăng bài Bonsai in Vietnam and Indonesia của Budi Sulystio, viết về thú chơi cây cảnh ở Việt Nam và ở Indonesia. 

Đáng chú ý là trang bìa của số báo này in trọn hình cây cảnh có tên Mâm xôi con gà của ông Nguyễn Nam Thành, một đại gia ở Việt Trì, Phú Thọ. Cây cảnh Mâm xôi con gà này từng gây xôn xao dư luận trong nước khi xuất hiện tại triển lãm sinh vật cảnh chào mừng đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội vào tháng 10.2010 bởi nhiều nguồn tin cho rằng giá của nó lên đến 6 triệu đô la Mỹ. Thực hư không ai rõ, nhưng sự xuất hiện của cây cảnh này trên một tạp chí hàng đầu về thú chơi cây cảnh ở Mỹ đã chứng tỏ cây cảnh Việt Nam bắt đầu được thế giới biết đến, dù rằng nghề trồng cây cảnh và thú chơi cây cảnh của người Việt đã có hơn 800 năm tuổi.

Cây sanh, chủ đề mẫu tử. Ảnh: Trần Đức Anh Sơn

Thú chơi cây cảnh của người Việt có lẽ bắt nguồn từ Trung Quốc. Cổ văn Trung Hoa có câu: Chỉ xích chi nội nhi chiêm vạn lý chi dao. Phương thuấn chi trung nãi biện thiên tầm chi tuấn (Học giả Lý Thân dịch: Cao ngất ngàn tầm dựng trong gang tấc. Xa xôi muôn dặm thâu gọn vòng ôm) để nói về một nghệ thuật có từ lâu đời, gọi là bồn cảnh (cảnh trong chậu). Đến thời Minh (1368 - 1644), người Trung Hoa phân nghệ thuật bồn cảnh thành hai loại: thụ thung bồn cảnh (chậu cảnh cây cối) và sơn thủy bồn cảnh (chậu cảnh sông núi) mà người Việt thường gọi nôm na là chơi cây cảnh và chơi non bộ, còn người Nhật thì gọi chung là nghệ thuật bonsai.

Không rõ nghệ thuật chơi cây cảnh truyền bá vào Việt Nam từ lúc nào, nhưng dân làng Vị Khê (xã Điền Xá, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định) thì cho rằng ông tổ của nghề trồng hoa và cây cảnh là Tô Trung Tự, quan Thái úy phụ chính của vương triều Lý, người đã đến đây vào năm 1211 và dạy cho dân làng này nghề trồng hoa và cây cảnh để làm kế mưu sinh. Có lẽ vì thế mà Nam Định ngày nay nổi tiếng với nghề trồng cây cảnh và có nhiều đại gia trong nghề chơi cây cảnh.

Ngày trước, chơi cây cảnh là thú vui của các bậc thức giả. Họ lựa chọn những thảo mộc có sẵn tự nhiên như: sanh, cừa, lộc vừng, khế, bồ đề, hoàng mai… đưa về trồng trong chậu gốm hoặc sứ, rồi chăm sóc, tỉa tót, tạo dáng rất mực công phu để tạo thành những tác phẩm nghệ thuật trang trí nơi sân vườn, thư phòng hay sử dụng như những yếu tố bài trí theo thuật phong thủy. Cũng vì vậy mà người xưa thường chuộng cây cảnh có kích thước nhỏ và quan tâm đến thế cây, tuổi cây hơn là tầm vóc, quy mô của cây như người chơi cây cảnh hiện nay. 
Thế cây là hình dáng của cây, do bàn tay nghệ thuật của con người tác động vào để thành hình.

Cây cảnh có nhiều thế, song tựu trung đều thuộc vào 4 thế cơ bản là: trực (thẳng đứng), hoành (ngang), khuynh (xiêu) và huyền (chúc xuống). Từ 4 thế cơ bản này, người chơi sẽ biến hóa cây cảnh theo nhiều chủ đề khác nhau như: tam đa, tứ quý, ngũ phúc, phụ tử, mẫu tử, phu thê, huynh đệ, long giáng, phụng vũ, long phụng trình tường, nguyệt ảnh, nghinh phong… Mỗi chủ đề sẽ tạo cho cây thành một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, hoàn chỉnh, có bố cục chặt chẽ và chuyển tải một thông điệp, một triết lý nhân sinh nhất định. 

Cây linh sam, chủ đề hạc vũ. Ảnh: Trần Đức Anh Sơn

Tuổi cây càng cao thì cây càng quý. Một cây cảnh được coi là đẹp, là quý khi đó là cổ thụ trong hình hài nhỏ gọn, xinh xắn. Bộ rễ của cây sẽ phản ánh điều này. Cây cảnh có bộ rễ chắc khỏe, sum suê, hình thù cổ quái thì giá trị càng cao. Ngoài bộ rễ, thì cành và lá cũng là những yếu tố được quan tâm uốn lượn, cắt tỉa để biến những loài thảo mộc tự nhiên thành những tác phẩm nghệ thuật hoàn hảo, đúng như lời ngẫm của cổ nhân: Tuy do nhân tác, tướng tự thiên sinh (Tuy do người tạo tác, hình dáng tựa trời sinh).

Thời thế đổi thay! Chơi cây cảnh ở Việt Nam ngày nay dường như không còn là thú vui của các “tao nhân, thức giả” mà trở thành thú chơi xa xỉ của những người lắm tiền, nhiều của. Từ thư phòng, trà thất hay hiên nhà của cổ nhân, cây cảnh đã bước thẳng vào đại sảnh của các tòa biệt thự, ngạo nghễ chiếm dụng những không gian rộng lớn nơi điền trang của các đại gia mới nổi. Giá của cây cảnh tăng tới tiền tỉ, thậm chí hàng chục, hàng trăm tỉ. Sự cầu kỳ và kích thước của cây cũng tăng lên tương ứng với giá của cây cảnh.

Người chơi cây cảnh hiện nay ít ưa chuộng những cây cảnh có kích thước khiêm tốn như cổ nhân mà say sưa truy tầm những cây cảnh đại thụ, có nguồn gốc tự nhiên và hình thù kỳ quái. Cây cảnh càng lạ, càng cao niên, càng bề thế thì giá càng cao và càng được ưa chuộng. Với nhiều người, cây cảnh không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật do tạo hóa và con người cùng tạo tác mà còn là gia sản, là của để dành; chơi cây cảnh cũng không còn là thú tiêu khiển thuần túy như xưa đã trở thành một nghề để mưu sinh, một ngành kinh doanh siêu lợi nhuận. 

Âu cũng là lẽ thường tình, bởi trong thời buổi “kim tiền vi thượng” như hiện nay thì nghệ thuật và tiền bạc luôn là bạn đồng hành.

Trần Đức Anh Sơn


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

'Thằng gù nhà thờ Đức bà Paris': Một mối tình ám ảnh đến đau đớn

Trái tim đôi khi vì yêu, vì hận mà mù quáng vô cùng... Và đó cũng là mối tinh si đầy thống khố của thằng gù Quasimodo trong tuyệt phẩm "Nhà thờ Đức Bà Paris" của Victor Hugo.
2

Cuộc sống của 4 mỹ nhân sau khi bị phát tán ảnh nóng, clip sex như thế nào?

Sau scandal, hầu hết các sao nữ đều chịu sự lên án và tẩy chay dữ dội. Không phải người đẹp nào cũng đủ dũng khí để tiếp tục cuộc sống bất chấp dư luận.
3

Hàng ngàn người khóc và cầu nguyện khi Nhà thờ Đức Bà Paris chìm trong biển lửa

Nhà thờ Đức Bà Paris bốc cháy khoảng 19 giờ ngày 15.4 (giờ địa phương - rạng sáng ngày 16.4 giờ VN)khiến người dân nước Pháp và thế giới bàng hoàng, đau buồn.
4

Nuối tiếc Notre Dame de Paris!!!

Mọi thứ trên đời - dù khó tưởng tượng nhất - đều có thể xảy ra! Ngọn lửa hung hãn quái ác từ đâu kéo đến như bão táp đã thiêu cháy rụi từ vòm mái tới tháp cao nhất của Nhà Thờ Đức Bà Cathédrale Notre-Dame de Paris - biểu tượng lâu đời, độc nhất vô nhị và đặc biệt nhất của nước Pháp rạng sáng nay.
5

Kiệt tác của danh họa Nguyễn Gia Trí ‘kêu cứu’ vì bị 'làm vệ sinh' không đúng cách

Bức tranh nổi tiếng “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của danh họa Nguyễn Gia Trí trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM đang ở trong tình trạng xuống cấp trầm trọng cần phải khẩn cấp bảo vệ.

Đàm Vĩnh Hưng đã có nhiều lần lỡ lời làm lộ bí mật của loạt sao

Dù bị Đàm Vĩnh Hưng làm lộ bí mật riêng tư nhưng những nghệ sĩ này vẫn dành cho nam ca sĩ tình cảm quý mến và trân trọng.​

Những cuộc tình ảo thời kỹ thuật số

Khi cuộc tình thơ mộng tan vỡ vào năm 22 tuổi, Ayumi Saito đã tìm sự thay thế để lấp đầy vị trí trống trải mà người bạn trai cũ để lại. Cô gái sống tại Tokyo này đã tải game tình yêu vào điện thoại và chính thức từ bỏ cuộc sống yêu đương thực tại để bước vào thế giới tưởng tượng.

Quyền Linh tung loạt ảnh giản dị kỷ niệm 13 năm ngày cưới

MC Quyền Linh vừa đăng những tấm ảnh kỷ niệm 13 năm ngày cưới khiến cho người hâm mộ thích thú.

Dũng Taylor ủng hộ Thu Phương tái ngộ Bằng Kiều ở Hà Nội

Trong tiết thu dịu nhẹ của Hà Nội, nữ ca sĩ Thu Phương lại quay trở về nơi đây như một lời hẹn ước mỗi năm một lần với mảnh đất mà cô vô cùng lưu luyến.

Nữ diễn viên có giọng khàn đặc biệt qua đời tuổi 90

Diễn viên kỳ cựu của Anh Fenella Fielding qua đời ở tuổi 90 sau hai tuần đột quỵ

Armie Hammer tiết lộ 'Call me by your name' sẽ có phần 2

Trả lời phỏng vấn của tờ Variety vào cuối tuần qua, nam diễn viên người Mỹ Armie Hammer cho biết anh rất thích ý tưởng thực hiện phần tiếp theo của bộ phim "Call me by your name".

Mặc ồn ào chuyện ly hôn, Phạm Quỳnh Anh tình tứ song ca cùng Hoàng Hiệp

Tiếp tục chuỗi dự án Lam Phương - The Gift, ca sĩ Hoàng Hiệp và Phạm Quỳnh Anh vừa ra mắt bản song ca ''Thiên đàng ái ân'' đầy ngọt ngào mặc nghi án rạn nứt tình cảm giữa nữ ca sĩ và ông bầu Quang Huy. Thậm chí có tin đồn còn cho rằng cả hai đã hoàn tất thủ tục ly hôn.

Mai Phương gửi lời cảm ơn khi được về nhà sau 25 ngày tích cực điều trị ung thư

Vừa được xuất viện trở về nhà, Mai Phương đã đăng tải dòng trạng thái đầu tiên sau 25 ngày tích cực điều trị căn bệnh ung thư phổi.

Những chuyện chưa biết về người sáng lập First News và Hạt giống tâm hồn

Trải qua hành trình “nếm mật nằm gai” gian khó của thời khởi nghiệp, những thử thách liên tục trong một thị trường cạnh tranh không lành mạnh, nạn in lậu hoành hành vô phương cứu chữa… nhưng con người quyết đoán, nhạy cảm, đam mê trong ông Nguyễn Văn Phước vẫn giữ nguyên ngọn lửa trách nhiệm công dân với lý tưởng ban đầu và với đời sống tinh thần của người dân, dân tộc.

Điểm nổi bật trong chiến thắng 4-0 của Everton trước Manchester United

Thể thao - 22/04/2019 00:58
Manchester United hy vọng sẽ phục sinh sau khi bị loại bỏ khỏi đấu trường Champions League khi họ đến làm khách trên sân nhà Everton. Thế nhưng, Quỷ đỏ đã thất bại một cách thê thảm bằng kịch bản không thể tan nát hơn.

Những chuyện chưa biết về người sáng lập First News và Hạt giống tâm hồn

Giáo dục - 21/04/2019 18:48
Trải qua hành trình “nếm mật nằm gai” gian khó của thời khởi nghiệp, những thử thách liên tục trong một thị trường cạnh tranh không lành mạnh, nạn in lậu hoành hành vô phương cứu chữa… nhưng con người quyết đoán, nhạy cảm, đam mê trong ông Nguyễn Văn Phước vẫn giữ nguyên ngọn lửa trách nhiệm công dân với lý tưởng ban đầu và với đời sống tinh thần của người dân, dân tộc.

8 điểm đến dành cho người 'mọt sách' nhân Ngày sách Thế giới 2019

Du lịch - 21/04/2019 18:45
Quảng Nam, quê hương của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cũng là một trong 8 điểm đến trên thế giới dành cho "mọt sách".

Tàu sân bay nội địa Trung Quốc đi đâu?

Thế giới - 21/04/2019 18:42
Hải quân Trung Quốc thông báo 32 tàu chiến và 39 máy bay nước này chuẩn bị tham gia lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm thành lập lực lượng, cùng gần 20 tàu đến từ 10 quốc gia khác (không có Mỹ).

Khởi tố Nguyễn Hữu Linh tội dâm ô với người dưới 16 tuổi

Thời sự - 21/04/2019 18:41
Ngày 21-4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận 4 (TP.HCM) cho biết, đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can Nguyễn Hữu Linh (SN 1958, ngụ TP.Đà Nẵng, nguyên Viện phó Viện KSND TP.Đà Nẵng) về tội dâm ô với người dưới 16 tuổi.

70 thói quen tốt - Dạy con theo phương pháp 'tiếng vọng' của người Nhật

Sách - 21/04/2019 08:30
Người Do Thái truyền cảm hứng học tập cho con bằng những câu chuyện cổ tích, những bài hát và những lời cầu nguyện.

Danh sách 17 thí sinh gian lận điểm thi bị Học viện cảnh sát trả lại Hòa Bình

Giáo dục - 20/04/2019 18:00
Có tất cả 17 thí sinh gian lận điểm thi THPT Quốc gia 2018 đến từ Hòa Bình bị trường học viện Cảnh sát Nhân dân trả về địa phương, trong số này có những em đã được nâng tới hàng chục điểm cho 3 môn thi.

Nhà thờ Đức Bà Paris: Trái tim Paris ngừng đập nhưng 'phượng hoàng sẽ hồi sinh từ tro tàn'

Văn hóa - 20/04/2019 17:58
Mất gần 200 năm và công sức của biết bao con người để hoàn thành kiệt tác kiến trúc từng chứng kiến lịch sử của Napoleon, Victor Hugo hay Chiến tranh Trăm năm.

Bộ Công an trả về địa phương 25 thí sinh gian lận điểm thi ở Sơn La

Giáo dục - 20/04/2019 17:56
Ngày 17.4, Cục Đào tạo, Bộ Công an cho biết sau khi rà soát, các trường trực thuộc Bộ Công an phát hiện có 25 thí sinh trúng tuyển nhờ gian lận điểm. Bộ Công an đã bàn giao 25 thí sinh này về đơn vị sơ tuyển tại Sơn La và xử lý theo đúng quy định.

Đại văn hào Victor Hugo từng 'hồi sinh' nhà thờ Đức Bà Paris như thế nào?

Giải trí - 20/04/2019 17:54
Từng có một thời nhà thờ Đức Bà Paris bị rơi vào quên lãng cho đến khi tác phẩm của đại văn hào Victor Hugo ra đời...

Bảo Yến tiết lộ người phụ nữ xin làm 'vợ bé' nhạc sĩ Quốc Dũng

Giải trí - 20/04/2019 17:53
Xuất hiện trong chương trình Hãy Nghe Tôi Hát với vai trò là giám khảo, Yến dù tuổi 60 vẫn giữ được chất giọng mượt mà. Trong chương trình này, nữ ca sĩ còn tiết lộ người phụ nữ xin làm “vợ bé” nhạc sĩ Quốc Dũng và loạt người tình trong bài hát Trái tim tội lỗi do chồng sáng tác.

Xây dựng lại nhà thờ Đức Bà Paris trong 5 năm là kế hoạch phi thực tế?

Thế giới - 20/04/2019 17:49
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cam kết khôi phục nhà thờ Đức Bà Paris sau hỏa hoạn trong vòng 5 năm, nhưng nhiều chuyên gia dự đoán công trình tồn tại hơn 800 năm này phải mất nhiều thời gian hơn.

Xây dựng thói quen đọc sách cho học sinh Trường Tiểu học Đông Hòa B, Bình Dương

Giáo dục - 20/04/2019 17:16
Em yêu sách” là buổi triển lãm và giao lưu “nâng cao nhận thức đọc sách” cho hơn 1.000 học sinh trường Tiểu học Đông Hòa B, Dĩ An Bình Dương diễn ra sáng ngày 19.4 trong chuỗi chương trình hưởng ứng Ngày sách Việt Nam, do công ty Văn hóa sáng tạo First News phối hợp tổ chức.

Đơn và độc

Văn hóa - 20/04/2019 16:27
Câu thơ “Một đầu đường chẳng có ai trông ngóng/Một buổi chiều không biết cất vào đâu”, sự “độc” - cô đơn, một mình, chỉ một mình đã tới mức không thể nào trơ trọi lẻ loi hơn được nữa.

Những loại thực phẩm ăn đúng thì tốt nhưng ăn nhiều lại có hại

Sức khỏe - 20/04/2019 15:59
Thực phẩm có lợi như các loại rau củ quả hữu cơ, cá hay các loại quả hạch đều cung cấp dinh dưỡng lành mạnh, hơn nữa còn cải thiện sức khỏe. Nhưng nếu không biết cách ăn điều độ thì đó quả là một sai lầm cực kỳ nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS