Mặc dù truyền thống coi trọng hôn nhân vẫn được đề cao trong văn hoá Trung Quốc, song trong một cuộc khảo sát với gần 3.000 người chưa kết hôn trong độ tuổi từ 18 - 26 trên cả nước cho thấy những con số gây bất ngờ.
Theo đó, 25% những người được hỏi “bạn sẽ kết hôn trong tương lai chứ?” có câu trả lời là chưa chắc và 8,9% khẳng định là không.
Xu hướng này rõ ràng hơn ở phụ nữ, 44% nói rằng họ không nghĩ rằng họ sẽ kết hôn hoặc muốn kết hôn, còn ở nam giới là 19%. Nghiên cứu đã được công bố vào tuần trước trên tờ Nhật báo Quảng Minh.
Các nhà nghiên cứu từ Đoàn Thanh niên cộng sản do Ju Xiaoyan dẫn đầu đã viết: “Vấn đề kết hôn của giới trẻ đang ngày càng được chú ý. Trong những năm gần đây, chúng tôi nhận thấy rằng ngày càng có nhiều người trẻ từ bỏ hôn nhân hoặc miễn cưỡng kết hôn. Nó đã trở thành một mối đe dọa tiềm tàng với toàn xã hội”.
Trung Quốc đang phải đối mặt với một thách thức lớn về nhân khẩu học khi dân số trong độ tuổi lao động đang bị thu hẹp nhanh chóng trong khi những người trên 60 tuổi dự kiến chiếm 1/3 dân số vào năm 2050.
Để làm chậm lại xu hướng này, Trung Quốc đã chấm dứt chính sách một con kéo dài hàng thập kỷ vào năm 2016 cho phép các cặp vợ chồng có hai con trước khi cho phép sinh con thứ ba trong năm nay.
Trong những năm gần đây, Chủ tịch Tập Cận Bình đã đề cao các giá trị gia đình và nói rằng phụ nữ có vai trò quan trọng trong việc chăm lo gia đình. Cuộc hôn nhân của ông với ca sĩ Bành Lệ Viên đã được giới truyền thông nhà nước tôn vinh là một tấm gương sáng để noi theo.
Nhưng bất chấp điều này, số lượng các cuộc hôn nhân tại Trung Quốc đã giảm trong 7 năm liên tiếp. Theo thống kê, chỉ có 8,13 triệu cặp chồng đã đăng ký kết hôn vào năm ngoái do tác động của đại dịch COVID-19 làm trầm trọng thêm xu hướng giảm. Con số đó đã giảm 12% so với năm 2019 và thấp hơn 40% so với mức đỉnh năm 2013.
Tỷ lệ dân số kết hôn năm 2019 là 6,6/1.000 người, năm 2013 là 9,9/1.000 người. Con số này phản ánh sự sụt giảm số lượng người kết hôn trong độ tuổi kết hôn do chính sách một con.
Dữ liệu điều tra dân số quốc gia được công bố vào tháng 5 cho thấy tỷ lệ sinh của Trung Quốc đã giảm xuống 1,3 con/phụ nữ vào năm ngoái, thấp hơn nhiều so với mức cần thiết là 2,1 con/phụ nữ để giữ cho một nền dân số ổn định.
Trong khi đó, số vụ ly hôn ngày càng gia tăng khi sự kỳ thị của xã hội về vấn đề này giảm dần và phụ nữ giành được quyền tự chủ nhiều hơn.
Năm ngoái, số vụ ly hôn tại Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục là 8,6 triệu vụ, gần gấp đôi tổng số vụ năm 2019.
Cảnh báo trước sự gia tăng này, các nhà chức trách Trung Quốc hiện đã thiết lập thời hạn 30 ngày cho các cặp đôi muốn chia tay.
Một cuộc khảo sát cho thấy rằng trong giới trẻ Trung Quốc nhiều người lo lắng về chi phí gia đình, họ bị chi phối bởi “nỗi ám ảnh hôn nhân” do các vấn đề cá nhân hay sự ảnh hưởng từ phương tiện truyền thông hoặc chính họ “không có đủ động lực” để tìm kiếm tình yêu đích thực.
Ở Thương Hại, Bắc Kinh và các thành phố khác, chi phí sinh hoạt cao và công việc bận rộn đã ngăn cản mọi người kết hôn và sinh con.
Trong khi đó, phụ nữ được giáo dục tốt và độc lập về tài chính có nhiều lựa chọn hơn và ngày càng không muốn bị đẩy vào các cuộc hôn nhân.
Các nhà nghiên cứu cũng cho biết internet đã có một ảnh hưởng đáng kể: “Một mặt, internet bùng nổ cho phép giới trẻ có nhiều tiếng nói hơn trong cuộc sống xã hội của họ. Nếu không kết hôn, họ sẽ cuộc sống tự do và không bị gò bó, họ có thể dành nhiều thời gian hơn cho sự nghiệp và các sở thích cá nhân. Mặt khác, mọi người cũng đang bị tác động về những thông tin tiêu cực khiến họ không muốn kết hôn”.
Zhou Pingfan, 23 tuổi, một nhà phát triển phần mềm ở Nam Kinh cho biết anh cảm thấy khó chịu bởi những cặp đôi không hạnh phúc mà anh biết. “Tôi có 4 người anh em và tất cả họ đều ly hôn sau chưa đầy 3 năm chung sống”.
Kể từ khi chia tay bạn gái 2 năm trước, Zhou đã dành phần lớn thời gian để làm việc và chơi trò chơi điện tử.
“Thế giới internet cũng cấp cho bạn một nơi để ẩn náu. Nó cho phép tôi thoát khỏi sự đơn điệu của cuộc sống hằng ngày. Trong thế giới internet, bạn có thể có một mối tình hoàn hảo bất cứ lúc nào mà không lo sợ bị tổn thương”, Zhou nói.
Tao Meng, 25 tuổi, một nhân viên ngân hàng ở Bắc Kinh cho biết cô tin vào tình yêu đích thực nhưng không cho rằng hôn nhân là điều bắt buộc phải thực hiện. “Sự nghiệp của tôi chỉ mới bắt đầu. Tôi có nhiều bạn bè thích hẹn hò vào cuối tuần. Tôi nghĩ họ thích những buổi hẹn hò đó nhưng tôi thà dành thời gian đó vào việc khác còn hơn, ví dụ như đọc sách”.
Tao Meng cho biết cô hài lòng với hiện tại với một sự nghiệp đầy hứa hẹn, cuộc sống thoải mái ở nhà cùng bố mẹ, một vài người bạn để đi chơi khi rảnh rỗi và một chú mèo ảo mà cô đang nuôi trên ứng dụng di động.,
“Kết hôn đồng nghĩa với việc tôi sẽ phải chia sẻ gánh nặng tài chính khi sở hữu một căn hộ, một chiếc xe hơi và nuôi con. Nó cũng có nghĩa là một sự cân bằng mới giữa công việc và cuộc sống. Tôi không chắc liệu mình sẽ quyết định như thế nào. Suy cho cùng hôn nhân là một thứ xa xỉ”, Tao Meng nói.
Các nhà nghiên cứu đã đề nghị các cơ quan quản lý giáo dục nên thiết kế các khoa học và đưa các bài học về tầm quan trọng của hôn nhân vào các chương trình giảng dạy về tư tưởng và chính trị tại các trường học và đại học.
