Thứ 2, 22/04/2019

Chuyện giun sán (kỳ 2)

29/03/2019 17:32
Chuyện giun sán (kỳ 2)

Chắc nhiều người còn nhớ câu ca phổ biến thời đó “Việt Nam dân tộc cần cù/Thịt rơi xuống đất thổi phù ăn ngay”, giun cũng chẳng sợ. Mỹ còn không sợ, giun là cái thớ gì.

Như đã viết trong bài trước, trẻ con ở miền Bắc, nhất là đám sống vùng nông thôn, thời hợp tác xã nông nghiệp, rồi những năm chiến tranh và bao cấp, chả mấy đứa thoát khỏi “nạn” giun sán. Điều kiện vật chất khổ sở thiếu thốn như thế, ăn uống lại không hợp vệ sinh, tránh đằng trời cũng không thoát khỏi bọn ký sinh trùng này. Bệnh giun sán phổ cập, đại trà tới mức không biết sợ nữa, mà cũng chẳng kinh, giống như “sống chung với lũ” bây giờ vậy.

Thời ấy có câu thành ngữ “bụng ỏng đít beo”. Đại loại đứa nào cái bụng to tròn nhưng người xanh như tàu lá quắt queo, nhất là cái mông (đít beo, đáng nhẽ phải nói là đít teo mới chính xác), không cần dắt tới bác sĩ, ai cũng biết nó bị giun hành. Người lớn, rồi nhà trường, các thầy cô giáo đều luôn nhắc nhở, dạy bọn trẻ phải ăn chín uống sôi, phải sạch sẽ nhưng chả mấy đứa thực hiện được. Khi đói là căn bệnh kinh niên thì giun sán chẳng là cái đinh gì.

Tôi lại nhớ bài học hồi lớp 1. Sau thời gian hơn 1 năm mài ghế 2 lớp vỡ lòng và tập chép thì thằng bé con như tôi cũng như biết bao đứa cùng độ tuổi lên 6 được “tuyển thẳng” vào lớp 1. Đã đọc thông viết thạo cả rồi, sách tập đọc (hồi ấy người ta gọi sách giáo khoa lớp 1, lớp 2 như vậy) có những bài tương đối dài, không như sách Tiếng Việt của các cháu lớp 1 hệ 12 năm bây giờ chỉ dạy đánh vần. Có một bài rất khó quên, đại loại “Mẹ đi chợ về mua cho anh em Tý hai cái bắp ngô luộc. Em định ăn ngay. Tý thấy vậy bảo chúng ta đi rửa tay rồi hãy ăn, nếu không vi trùng theo đồ ăn vào miệng sinh ra nhiều bệnh tật”. Trong bài chả có chữ giun sán nào nhưng hình vẽ kèm theo thì có những con giun con sán trông rất khiếp. Sách học hồi xưa có những bài dạy về luân lý, đạo đức, lối sống, vệ sinh, cách ăn ở, v.v… rất giản dị mà thấm.

Cũng cần nói thêm, thế hệ sinh ra những năm nửa cuối thập niên 50 đến vài chục năm về sau đều biết cu Tý. Nó là nhân vật chính trong sách vỡ lòng, lớp 1, lớp 2. Tý đi xem xiếc, xiếc làm trò tài quá, có chị vừa phi ngựa vừa gảy đàn. Bố Tý làm công nhân/Ở bến tàu khuân vác/Vừa làm lại vừa hát/trong buổi sáng mùa xuân. Chú Kim đua xe đạp, chú đạp giỏi quá, Tý hoan hô chú Kim. Lứa học trò xưa, hình như đứa nào cũng tìm thấy bóng dáng mình trong thằng cu Tý hiền lành chất phác dễ thương.

Cũng nhân chuyện cu Tý khuyên em rửa tay sạch hãy ăn quà, chợt nhớ về một thời thật khó quên với bọn trẻ nghèo. Những bà mẹ đi chợ, khi về thường mua quà cho con. Còn con ở nhà, cứ đứng lên ngồi xuống mong ngóng mẹ về, thực ra ngóng mẹ thì ít mà ngóng quà thì nhiều. Quà thường chả phải thứ bánh trái đắt đỏ gì, có khi chỉ là đẵn mía, gói củ ấu, củ sắn luộc, củ đậu, bắp ngô, quả chuối, con tò he nặn bằng bột xanh đỏ, thậm chí quả dưa chuột. Sang lắm thì có đôi lúc được cái bánh phong (giống như bánh in ở miền Nam), vài chiếc kẹo bột. Thế thôi nhưng quý lắm. Hằng ngày, chỉ trần sì hai bữa cơm, không có khái niệm ăn điểm tâm (sáng) hoặc lót dạ (tối).

Quà mẹ mua từ chợ chính là sự bổ sung khẩu phần calo cần thiết cho những đứa trẻ luôn thèm thuồng mọi thứ. Hôm nào bu đi chợ, tôi cảm thấy sao buổi sáng dài thế, chốc chốc lại ngó coi bóng nắng trên sân, dòm lên con đường từ huyện về xem bu đi tới đâu rồi. Cái câu người ta thường quen miệng “ngóng như ngóng mẹ về chợ” đã ghi lại hình ảnh, dấu ấn của một chặng đường xã hội chưa xa, bây giờ nói ra bọn trẻ phần lớn không hình dung được, có lẽ sau này chỉ còn trong từ điển.

Nhân tiện nhắc tới những bài học liên quan đến chủ đề vệ sinh, chắc nhiều bác thế hệ thập niên 50 – 60 còn nhớ một bài thơ rất ghê, sau này chúng tôi hay đùa rằng viết theo phong cách chủ nghĩa hiện thực trần trụi. Lạ là thứ thơ tuyên truyền ấy lại vào sách giáo khoa để dạy trẻ con. Thơ rằng: “Con ruồi đậu ở chuồng phân/Rồi bay đến đậu thức ăn thức dùng/Mang theo bao giống vi trùng/Sinh nhiều bệnh tật vô cùng nguy nan/Thức ăn phải đậy lồng bàn”. Nó là dạng thơ Bút Tre, nôm na, thô thiển, nhưng phải công nhận dễ hiểu.

Khi dạy bài này, các thầy cô giáo giác ngộ cho bọn học trò thò lò mũi xanh biết nguyên nhân truyền bệnh giun sán bởi con ruồi, nó dính ấu trùng giun sán ở chân, nó lại đậu lên mâm cơm, đĩa xôi, miếng thịt, ai ăn thứ ấy trứng giun sẽ nở trong bụng, rồi đầy bụng giun. Nhớ phải đậy lồng bàn nghe các em. Đứa nào nghe cũng rùng mình, chả cần thầy nhắc thêm, đều nghĩ ngay nhà mình chưa có lồng bàn, phải chặt cây tre chẻ nan đan ngay một cái mới được.

Nhớ hồi ông anh tôi khi hoàn thành nhiệm vụ của bên thắng cuộc, năm 1975 được giải ngũ về đi học. Thi đạt điểm cao, anh tôi được chọn sang Liên Xô. Những năm ấy có câu thành ngữ "Sướng như đi Liên Xô", chẳng hạn vợ hỏi chồng anh ơi có sướng không, chồng bảo sướng như đi Liên Xô. Sau này anh tôi kể rằng tuy mấy nước xã hội chủ nghĩa chưa giàu có gì lắm nhưng so với Việt Nam ta thì một trời một vực. Quân lưu học sinh ta sang đó (Liên Xô, Ba Lan, Tiệp Khắc, Hungary…) việc quan trọng đầu tiên không phải là học tiếng mà là xổ giun.

Bọn Tây xã hội chủ nghĩa bảo chúng mày ở bẩn bỏ mẹ, thằng nào cũng đầy bụng giun, nếu xổ không ra thì chúng tao đuổi về. Nhiều lúc nghe nó chửi cũng ngượng nhưng chúng nó nói đúng. Trông ăn mặc đẹp đẽ com lê cà vạt thế kia nhưng bên trong người đầy giun. Đó cũng là hậu quả của sự thiếu thốn, đói khổ, và liều. Chắc nhiều người còn nhớ câu ca phổ biến thời đó “Việt Nam dân tộc cần cù/Thịt rơi xuống đất thổi phù ăn ngay”, giun cũng chẳng sợ. Mỹ còn không sợ, giun là cái thớ gì.

Nghe ông anh kể thì biết thế thôi chứ ở quê nhà tẩy giun dễ ợt. Cách phổ biến nhất và rẻ tiền nhất là dùng hạt cau khô. Bu tôi ăn trầu, hạt cau sẵn lắm, lúc nào cũng đầy một lọ. Lấy hạt cau khô tán nhỏ thành bột, hoặc sắc trong nước thật kỹ, sau đó nhịn đói uống thứ bột hoặc nước sền sệt ấy, bọn giun đũa, giun kim, sán dây cứ lũ lượt ra hàng, chả khác gì Tây ở Điện Biên. Nhưng dùng loại thuốc nam này cũng hơi ghê bởi có lần tôi nghe chúng nó kể mấy đứa con ông Nam lùn uống hạt cau bị say suýt chết. Thày tôi bảo hạt cau có chất kích thích, dùng nhiều quá sẽ gây hại.

Để trị giun cho trẻ con, các hiệu thuốc thường bán loại thuốc viên có tên thuốc giun quả núi. Gọi vậy bởi người ta chế nó to bằng đầu ngón tay, hình chóp nhọn giống quả núi, uống rất ngọt. Tôi thích uống viên quả núi này, không phải để trị giun sán mà bởi nó thay kẹo. Cứ mỗi lần hiệu thuốc của chú Bưng nhận hàng mới về, tôi lại xăng xái bưng bê giúp, thế nào cũng được chú đãi một viên giun quả núi. Kẹo bánh đồ ngọt hiếm, ít khi được ăn, thì lấy thuốc giun thế vào vậy.

Nguyễn Thông

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Chuyện ăn phở

Nhiều người Bắc di cư năm 1954 không chỉ đem theo tượng Chúa, tài sản, bồng con bế cái mà cả cuốn sổ ghi công thức nấu phở gia truyền. Từ đó mà sinh ra phở Sài Gòn.
2

Không thể rời mắt trước những bức tranh đánh lừa thị giác

Những bức tranh đánh lừa thị giác luôn thú vị và hấp dẫn bởi chúng khiến bộ não của chúng ta phải nhìn nhận và tư duy khác đi so với thông thường. Tranh đánh lừa thị giác là một sự nhắc nhớ rằng những thứ chúng ta thoạt tiên nhìn thấy chưa chắc đã là chân tướng sự vật, sự việc.
3

Chuyện giun sán (kỳ 2)

Chắc nhiều người còn nhớ câu ca phổ biến thời đó “Việt Nam dân tộc cần cù/Thịt rơi xuống đất thổi phù ăn ngay”, giun cũng chẳng sợ. Mỹ còn không sợ, giun là cái thớ gì.
4

Chuyện giun sán

Hồi tôi còn bé, sống ở nhà quê, cuộc sống nông thôn nghèo khó, vất vả, thiếu thốn nên vấn đề “vệ sinh”, chả nói giấu, không được tốt lắm. Những bệnh chốc đầu, chấy rận, ghẻ lở hắc lào, toét mắt, thò lò mũi xanh, bụng ỏng… là thường xuyên.
5

Chuyện cà khịa: Cấm xe máy, phải làm ngay!

Hà Nội và Sài Gòn đang tiên phong làm cuộc cách mạng chuẩn bị cấm xe máy. Mấy lần thăm dò đều bị Hội “Những người phải đi xe máy” phản bác kịch liệt. Họ nêu đủ thứ lý do, lấy thịt đè người, áp đảo nguyện vọng chính đáng của Hội “Những người chỉ đi xe hơi riêng”.

Chuyện cà khịa: Cấm xe máy, phải làm ngay!

Hà Nội và Sài Gòn đang tiên phong làm cuộc cách mạng chuẩn bị cấm xe máy. Mấy lần thăm dò đều bị Hội “Những người phải đi xe máy” phản bác kịch liệt. Họ nêu đủ thứ lý do, lấy thịt đè người, áp đảo nguyện vọng chính đáng của Hội “Những người chỉ đi xe hơi riêng”.

Chuyện giun sán

Hồi tôi còn bé, sống ở nhà quê, cuộc sống nông thôn nghèo khó, vất vả, thiếu thốn nên vấn đề “vệ sinh”, chả nói giấu, không được tốt lắm. Những bệnh chốc đầu, chấy rận, ghẻ lở hắc lào, toét mắt, thò lò mũi xanh, bụng ỏng… là thường xuyên.

Người Việt đầu tiên được trao danh hiệu 'Tận tâm cống hiến vì cộng đồng'

Giới trẻ - 22/04/2019 11:51
Anh Nguyễn Văn Phước sẽ đại diện AITAA-VN cùng 38 quốc gia tham dự sự kiện quốc tế kỷ niệm tại Bangkok tháng 10 sắp tới.

Lời khuyên cho việc cắt giảm đường

Sức khỏe - 22/04/2019 11:45
Bệnh tim mạch, béo phì, tiểu đường đều có thể bắt đầu từ chế độ ăn uống. Kéo theo đó là vô số các nguy cơ khác về sức khỏe, nếu bạn tiêu thụ quá nhiều đường.

Trước khi ra mắt album mới, Adele lần nữa thất tình

Giải trí - 22/04/2019 11:43
Chỉ vài tháng trước khi album mới lên kệ, Adele tuyên bố đã ly thân với chồng - Simon Konecki.

Khởi động dự án Kinh điển phương Đông

Khoa học - 22/04/2019 11:22
Ngày 20.4, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) tổ chức Hội thảo khởi động dự án Dịch thuật và Phát huy giá trị tinh hoa các tác phẩm kinh điển phương Đông (Dự án Kinh điển phương Đông).

'Nam thần ba lê' nước Mỹ: Trả giá đắt cho sở thích tình dục bệnh hoạn, quay lén, phát tán cảnh giường chiếu

Giải trí - 22/04/2019 11:21
Đằng sau vẻ ngoài hào nhoáng của Chase Finlay là một bí mật khủng khiếp về đời sống thác loạn và hành vi bôi nhọ, coi thường phụ nữ.​

Thời điểm tập thể dục tốt nhất trong ngày

Sức khỏe - 22/04/2019 11:16
Theo các nhà khoa học Mỹ, rời phòng làm việc tới thẳng nơi tập luyện thể thao không phải là cách tốt nhất. Tập thể dục và chơi thể thao vào buổi sáng mới thu được lợi ích tối đa.

Bộ Công an lý giải việc người thân lãnh đạo tỉnh được nâng điểm

Giáo dục - 22/04/2019 11:14
Năm 2018 có thể nói là một năm chấn động của ngành giáo dục khi việc gian lận điểm thi của kỳ thi THPT đã khiến nhiều cán bộ ngành bị bắt và có tới tổng số 347 bài thi bị can thiệp điểm được phát hiện tại các tỉnh như Sơn La, Hà Giang và Hòa Bình.

Người phụ nữ Nhật suýt thành vợ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là ai?

Giải trí - 22/04/2019 11:12
Gia đình cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và hãng phim Galaxy đã đạt được những thỏa thuận cơ bản để thực hiện một dự án điện ảnh về Trịnh Công Sơn công chiếu vào năm 2021, nhân 20 năm ông rời xa cõi tạm. Một trong những điểm nhấn trong bộ phim là chuyện tình của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn với một người phụ nữ Nhật có tên gọi Michiko Yoshii.​

Huawei nhận tài trợ từ lực lượng an ninh Trung Quốc

Công nghệ - 22/04/2019 11:10
Trang The Times dẫn nguồn tin tiết lộ Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) cảnh báo đối tác Anh rằng Huawei được lực lượng an ninh Trung Quốc tài trợ kinh phí.

Sẽ có hơn 200 chiếc F-35 hiện diện tại châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2025

Thế giới - 22/04/2019 11:06
Mỹ cùng đồng minh sẽ có hơn 200 tiêm kích F-35 triển khai trong châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2025.

Nhã Phương rạng rỡ trong tiệc sinh nhật ông xã Trường Giang

Giải trí - 22/04/2019 11:06
Tối 20.4, Nhã Phương – Trường Giang rạng rỡ hạnh phúc xuất hiện cùng nhau trong sự kiện sinh nhật một đơn vị sản xuất chương trình truyền hình.

Bác sĩ tim mạch Ba Lan dùng kính 3D trong phẫu thuật tim

Sức khỏe - 22/04/2019 11:04
Theo the European Heart Journal, các bác sĩ tim mạch Ba Lan đã chuyển sang ứng dụng công nghệ 3D để cải thiện tính chính xác của các ca phẫu thuật.

Tác dụng tuyệt vời của rau quả có vị đắng

Sức khỏe - 22/04/2019 11:03
Nhiều người thường bỏ qua thực phẩm có vị đắng vì chúng tương đối khó ăn. Nhưng thực tế, những thực phẩm này lại rất tốt cho sức khỏe.

Hành trình Từ Trái Tim: Á hậu, người đẹp vượt núi tặng sách cho thanh niên vùng cao

Giải trí - 22/04/2019 11:02
Các Á hậu Hoàng My, Lệ Hằng, Trương Thị May và diễn viên Lương Thanh không ngại vượt hàng trăm km đường đèo núi hiểm trở, di chuyển liên tục trong suốt 14 giờ để đến tặng sách cho học sinh, thanh niên vùng cao biên giới.

Album ‘Map Of The Soul: Persona’ của BTS lập kỷ lục BXH tại Anh và Mỹ

Giải trí - 22/04/2019 11:00
Nhóm nhạc nam Hàn Quốc BTS đã làm nên lịch sử K-pop khi đạt thứ hạng cao nhất trong các bảng xếp hạng tại Mỹ và Anh với album mới nhất ''Map of the Soul: Persona''.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS