Bên tách cà phê: Isaac Newton và nền móng cách mạng khoa học từ hàng quán cà phê

14/07/2020 21:30
Bên tách cà phê: Isaac Newton và nền móng cách mạng khoa học từ hàng quán cà phê

​​​​​​​Trong tiến trình phát triển khoa học, đã có sự liên hệ mật thiết giữa động năng sáng tạo của cà phê và hàng quán cà phê với khát vọng khám phá tri thức mới.

           

Hàng quán cà phê – khởi sự cuộc cách mạng khoa học

Trong thế kỷ 17, châu Âu trải qua một loạt thay đổi nhận thức về vai trò của khoa học đối với tự nhiên, bác bỏ các lý thuyết chưa được chứng minh, khát khao hiểu biết các quy luật vũ trụ dựa trên thực nghiệm. Những tiến bộ về tri thức dẫn đến một làn sóng nghiên cứu trên mọi lĩnh vực, tạo nên bước ngoặt lớn trong sự phát triển của xã hội. Lịch sử châu Âu gọi làn sóng này là cuộc cách mạng khoa học.

Giai đoạn đầu, những nhà khoa học tiên phong cho rằng trường đại học chỉ truyền tải kiến thức mang tính kinh viện, giáo điều. Tư tưởng độc đoán này cản trở sự thăng hoa tri thức. Vì thế cần có một hình thức tổ chức mới, nơi mọi người có thể thảo luận về tiến bộ khoa học, thúc đẩy nghiên cứu và tìm kiếm tri thức. Thời kỳ này, cà phê đã chính thức được biết đến tại Anh thông qua ghi chép của những nhà thám hiểm, nhà truyền giáo và các thương gia từng đến “phương Đông”. Năm 1623, Francis Bacon (1561 - 1626) cha đẻ của Chủ nghĩa Kinh nghiệm đã mô tả về cà phê trong cuốn Historia Vitae et Mortis: “Thức uống này làm não và tim dễ chịu, tinh thần trở nên mạnh mẽ”. Năm 1650, quán cà phê đầu tiên được thành lập tại Oxford và ngay sau đó là London.

Tại Anh, cho đến giữa thế kỷ 17, người dân vẫn say sưa trong quán bia, khi quán cà phê xuất hiện đã kích hoạt “bình minh của sự khai sáng”. Cà phê phát huy sự sáng tạo của trí năng, thăng hoa trí tuệ, thức tỉnh con người nhằm kiến tạo cuộc sống mới. Hàng quán cà phê đã được thiết lập như trung tâm nghiên cứu và học thuật, thu hút nhóm những nhà khoa học, trí thức có cùng chí hướng gặp gỡ, đọc tin tức cũng như học hỏi và tranh luận với nhau. Quán cà phê cung ứng một hình thức học tập mới, không độc đoán. Những người đến quán cà phê có tư tưởng cấp tiến và xu hướng chiết trung. Trong một xã hội còn đặt nặng giai cấp và địa vị kinh tế, quán cà phê là nơi duy nhất mà tất cả mọi người thuộc mọi giai cấp, chỉ cần có 1 xu để mua một ly cà phê đều có thể đến và tham gia vào những buổi chia sẻ tri thức.

Cà phê và hàng quán cà phê được tôn vinh như năng lượng khởi sự cho cuộc cách mạng khoa học còn bởi vai trò của quán cà phê trong sự hình thành các học viện và hiệp hội khoa học – xương sống của quá trình trưởng thành các ngành khoa học. Tại quán cà phê, nhiều nhóm học giả, nhà nghiên cứu đã định hình và phát triển các học thuyết nền tảng cho khoa học hiện đại thông qua việc cùng phân tích, thí nghiệm thực tiễn. Slaughter's Coffee nổi tiếng là trung tâm nghiên cứu toán học. Các triết gia thuộc câu lạc bộ Rota chia sẻ vấn đề chính trị và triết học tại quán cà phê Turk's Head. Nhà hóa học Peter Staehl tổ chức những buổi giảng dạy chuyên môn tại quán cà phê Tillyard's Coffee. Quán Button's Coffee là nơi William Whiston và Francis Hauksbee sử dụng như phòng thí nghiệm cơ khí, thủy tĩnh, khí nén, quang học,…

Cộng đồng các học giả này là cơ sở thành lập những hiệp hội khoa học chuyên ngành. Hội Hoàng Gia London (Royal Society, tiền thân Viện Hàn lâm Khoa học Vương quốc Anh) được phát triển từ nhóm các triết gia tự nhiên thường xuyên sinh hoạt tại câu lạc bộ cà phê Oxford. Hội Hoàng Gia London quy tụ các nhà khoa học, trí thức tinh hoa bao gồm nhà khoa học Hans Sloane, nhà thiên văn học Edmund Halley, nhà vật lý Isaac Newton, cha đẻ thuyết tiến hóa - Charles Darwin… Trước khi trở thành nhà khoa học vĩ đại, họ đơn thuần là những sinh viên tò mò khám phá các hiện tượng tự nhiên, nhiệt tình tham gia những buổi thí nghiệm trong quán cà phê.

William Shipley cũng đã thành lập Hiệp hội Nghệ thuật Hoàng gia vào năm 1754 tại Rawthmell’s Coffeen. Hội triết học Cambridge, Hội các nghiên cứu sinh St Andrews,… cũng được thành lập từ những quán cà phê quanh các trường đại học. Thành viên các Hội khoa học hoạt động theo hướng khám phá và tích hợp tất cả các loại nghiên cứu khoa học vào một hệ thống mạch lạc để thúc đẩy sự phát triển các ý tưởng mới. Các nghiên cứu thực nghiệm từ thiên văn, vật lý, giải phẫu học, khoa học thần kinh, sinh học, hóa học, đến kỹ thuật và toán học,… đã góp phần đáng kể trong việc mở rộng hiểu biết thế giới.

Isaac Newton và tác phẩm “Nguyên tắc toán học trong vạn vật học”

Isaac Newton (1642 - 1727) được công nhận là nhà bác học vĩ đại của mọi thời đại, có ảnh hưởng chủ chốt trong cuộc cách mạng khoa học. Ông được bầu làm chủ tịch của Hiệp hội Hoàng gia vào năm 1703 và thường cùng cộng sự của mình tổ chức thí nghiệm đối chứng ngay trên bàn cà phê. Những cuộc tranh luận diễn ra rất sôi nổi, các lý thuyết mới đua nhau ra đời.

Với trí tuệ sáng tạo và khả năng quan sát, tổng hợp đặc biệt, Isaac Newton đã có nhiều phát minh dựa trên nền tảng công trình của các nhà khoa học tiền bối. Phép vi tích phân là một cột mốc trong lịch sử toán học được xây dựng dựa trên công trình quan trọng trước đó của các nhà toán học Pierre de Fermat, Isaac Barrow, René Descartes, Christiaan Huygens, Blaise Pascal và John Wallis. Định luật chuyển động đặt cơ sở lý luận cho lực học kinh điển bắt nguồn từ định luật quán tính của Galileo Galilei và định luật về chuyển động của Giohanes Kepler. Ngoài ra, thông qua hoạt động thí nghiệm phân tích liên tục, Isaac Newton đã khám phá ra quang phổ, đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển vật lý và thiên văn học.

Thành tựu khiến tên tuổi ông trở thành bất tử chính là tác phẩm vĩ đại “Nguyên tắc toán học trong vạn vật học - Philosophiae Naturalis Principa Mathematica”. Các nhà khoa học cùng thời nỗ lực khám phá những bí mật lớn nhất của vũ trụ. Nhiều tranh luận diễn ra theo các chiều hướng đối trọng lẫn nhau. Nhà thiên văn học Edmund Halley thuyết phục Isaac Newton viết bộ sách khai triển bí ẩn vũ trụ thành lý thuyết toán học. Isaac Newton đã viết liên tục trong 18 tháng để hoàn thành bộ sách được đánh giá là công trình nền tảng quan trọng nhất cho vật lý của mọi thời đại.

Nguyên tắc toán học trong vạn vật học” giải đáp sự chuyển động của các vật thể, định nghĩa về không gian tuyệt đối, thời gian tuyệt đối, luận bàn về hệ thống vũ trụ,... Sự thấu đạt vật lý học của Newton chính là đã hợp nhất triết học tự nhiên, suy luận thực nghiệm vào phương pháp khoa học của thời kỳ hiện đại, giải thích được quy luật vận hành của vũ trụ theo những định lý toán học. Nhà thiên văn học Pierre-Simon Laplace cho rằng: “Nguyên tắc toán học trong vạn vật học đã đạt đến giới hạn cao nhất mà khoa học vật lý có thể đạt tới, là kiệt tác vượt trên mọi sản phẩm của trí tuệ loài người”. Ludwig Eduard Boltzmann - nhà khoa học vật lý toán học hiện đại gọi cuốn sách là “tác phẩm đầu tiên và vĩ đại nhất về môn vật lý lý thuyết”.

Các nghiên cứu về sự chuyển động của Isaac Newton là cơ sở thúc đẩy sự phát triển của máy móc, ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển cách mạng công nghiệp. “Nguyên tắc toán học trong vạn vật học” còn có giá trị ở mặt tư tưởng triết học. Triết gia John Locke cho rằng trí tuệ con người cũng có thể lý giải theo phương cách nhất quán với động lực học của Newton. Kết quả, John Locke đưa ra lý thuyết về nhận thức luận. Và thậm chí, Freestyleons – một nhóm những nhà trí thức có niềm tin vào chân lý của Đấng tối cao đã thực hiện một số nghi thức tinh thần mô phỏng theo triết lý của “Nguyên tắc toán học trong vạn vật học”.

Nguyên tắc toán học trong vạn vật học” - tác phẩm kinh điển nổi tiếng nhất của Isaac Newton - đã được Nhà sáng lập, Chủ Tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ tâm huyết cẩn trọng tuyển chọn để tạo lập nên Tủ sách Nền Tảng Đổi Đời. Tủ sách gồm hơn 100 cuốn sách thuộc 12 lĩnh vực căn cốt nhất của nhân loại nhằm xây dựng trí huệ và sự minh triết toàn diện, góp phần kiến tạo nên một dân tộc hình mẫu, dẫn dắt tinh thần toàn diện cho quốc gia và đi tới sự giàu có toàn diện về thể chất, vật chất, tinh thần.

Thành tựu khoa học đã đóng vai trò không nhỏ trong tiến bộ văn minh loài người. Giúp con người có thêm hiểu biết sâu rộng về bản chất sự vận hành của vũ trụ, và thực tế cũng là nền tảng tri thức mới, sáng tạo mới làm giàu đời sống tinh thần, vật chất, thể chất. Trong tiến trình phát triển khoa học, cà phê và hàng quán cà phê đã đóng vai trò đặc biệt, là năng lượng thúc đẩy con người khao khát khám phá tri thức mới, đồng thời sáng tạo kiện toàn thế giới của chính mình. Nhìn từ giác độ ấy, dễ thấy vì sao cà phê được vinh danh là năng lượng của những cuộc cách mạng tri thức sáng tạo như cách mạng khoa học, phong trào khai sáng, cách mạng công nghiệp… Steven Johnson, một nhà khoa học hiện đại cũng đã khẳng định: “Cà phê là chất xúc tác thiết yếu cho cách mạng khoa học và kỷ nguyên khai sáng”.

Đón đọc kỳ sau: Cà phê và tinh thần cải cách tự do cấp tiến của Sydney Smith


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Dàn sao nhóm thiện nguyện Hạt Giống Tâm Hồn sẽ tham gia đêm nhạc yêu thương hướng về miền Trung

Nhằm kết nối những tấm lòng, gây quỹ ủng hộ đồng bào lũ lụt miền Trung, nhóm thiện nguyện Hạt Giống Tâm Hồn sẽ cùng các nghệ sĩ tổ chức đêm nhạc “Hạt Giống Tâm Hồn vì miền Trung yêu thương”.
2

Hoạ sĩ Kim Thái: “Tôi vẽ khoả thân vì yêu vẻ đẹp nguyên thuỷ của phụ nữ”

Tôi quan niệm, vẻ đẹp con người rất nguyên sơ và cổ kính nên khi vẽ tôi thường không bị vướng mắc bởi những tư tưởng hoặc quan niệm của đời sống thực...", hoạ sĩ Kim Thái nói.
3

Thí sinh Trung Quốc mặc trang phục giống áo dài Việt Nam dự thi Hoa hậu Trái đất 2020

Mới đây, một thí sinh đến từ Trung Quốc đã mặc trang phục rất giống với áo dài truyền thống của Việt Nam để dự thi Hoa hậu Trái đất 2020.
4

Cậu bé này sẽ trở thành... “người đàn ông quyến rũ nhất hành tinh”

Không có chuyện cậu bé này lớn lên mà không trở thành… người đàn ông hấp dẫn nhất hành tinh”, tài tử Dwayne Johnson hài hước bình luận.
5

Đế quốc Hà Lan – Từ thành phố vô danh thành Đế quốc toàn cầu

Cũng như đế chế Tây Ban Nha, đế quốc Hà Lan vươn lên cực thịnh dẫn đầu thế giới, rồi suy vong, cũng bởi không duy trì được những giá trị cốt lõi.

Diễn viên 'Glee' đã nỗ lực cứu con trước khi chết đuối

Cảnh sát đã tìm đươc một thi thể nữ trong quá trình tìm kiếm diễn viên Naya Rivera tại hồ Piru.

Ca nhiễm COVID-19 tiếp tục tăng đột biến, Mỹ dừng mở cửa rạp chiếu phim, khu giải trí

Mới đây, vào ngày 13.7 Thống đốc bang California, ông Gavin Newson đã công bố lệnh ngừng mở cửa trở lại nhằm ngăn chặn sự lây lan của của dịch bệnh COVID-19.

Thi thể diễn viên 'Glee' đã được tìm thấy

Cảnh sát đã tìm đươc một thi thể nữ trong quá trình tìm kiếm diễn viên Naya Rivera tại hồ Piru.

Người sao chép ý tưởng đâm đơn kiện Hội Mỹ thuật Cần Thơ vì bị thu hồi giải thưởng

Sau khi đoạt giải nhất cuộc thi mỹ thuật năm 2019 do Hội Mỹ thuật TP.Cần Thơ tổ chức, bà Võ Thị Xuân Ca - giáo viên mỹ thuật tại một trường tiểu học ở Q.Ninh Kiều bị phát hiện có hành vi vay mượn, sao chép không trong sáng để có tác phẩm dự thi và đoạt giải.

Cuộc đời đầy nước mắt của con gái huyền thoại âm nhạc Elvis Presley

Con gái của huyền thoại âm nhạc rock Elvis Presley đã phải đối mặt với nghịch cảnh nhiều lần, từ sự ra đi đột ngột của cha mình khi cô còn là một đứa trẻ đến những cuộc hôn nhân đổ vỡ và bây giờ tiếp tục là nỗi đau mất con.

Cháu trai vua nhạc rock Elvis Presley qua đời ở tuổi 27

Con trai của Lisa Marie Presley đã qua đời vào hôm 12.7 tại Calabasas, Mỹ. Nguyên nhân cái chết ban được đầu cho là tự tử bằng súng.

Sau tự truyện Nhắm mắt nhìn sao, nghệ sĩ Hà Chương ra mắt ca khúc Khát vọng tâm hồn

Không trắng đen, không đơn điệu, không gian tưởng tượng của Hà Chương là thế giới đa diện, nhiều màu sắc, lung linh và rực rỡ đến động lòng người.

Lợi và hại từ chiếc áo corset mà nữ diễn viên Việt mặc khi hóa thân thành Marilyn Monroe

Mới đây, trong trang phục ôm sát với những đường cúp cắt gợi cảm, nữ diễn viên “Chiến dịch chống ế” hóa thân thành Marilyn Monroe.

Sống tối giản, tối thiểu để đạt được tối đa

Sách - STYLE Editor - 25/10/2020 08:30
Cuộc sống vốn mong manh, còn sự đời thì vô thường. Chẳng có gì lạ là ai nấy đều khao khát cảm giác an toàn. Nhưng ta không bao giờ tìm được sự an toàn lâu dài từ của cải trần tục.

Lần lượt cho 2 con đi du học, mẹ nhận ra chân lý: Du học không phải là con đường cho mọi đứa trẻ

Giới trẻ - 25/10/2020 08:00
Xấu hổ, ngậm ngùi, chả dám nhìn ai, nhưng làm sao, chẳng nhẽ cứ để con bên đấy? Tôi nhận ra, du học không phải là nơi gửi gắm niềm hy vọng của tất cả cha mẹ cho những đứa con.

Bởi vì xem nhẹ nên vui vẻ, bởi không sân si nên hạnh phúc, bởi miệng mỉm cười nên lòng ấm áp

Giới trẻ - 25/10/2020 07:30
Làm một con người bình yên lặng lẽ nghĩa là không so đo không sốt ruột, không tranh không giành. Phải biết rằng con người ta càng bận rộn, thì trong lòng càng dễ bất an, bởi vì điều bản thân sinh mệnh mong chờ không phải là bận rộn, mà là được nghỉ ngơi trong yên bình.

Kích cầu du lịch nội địa lần 2, TP.HCM có 200 tour giảm giá

Du lịch - Minh An - 25/10/2020 07:15
Nằm trong chương trình kích cầu du lịch nội địa lần 2 đến hết 2020, TP.HCM có gần 100 doanh nghiệp tham gia với 200 tour ưu đãi đến 50%.

Giải Tennis QNH kêu gọi giúp đỡ đồng bào miền Trung

Thể thao - PV - 24/10/2020 22:30
Giải Tennis QNH tranh cúp ASIA do CLB Doanh Nhân Quế Sơn năm nay được tổ chức với sự hỗ trợ truyền thông từ Tập Đoàn truyền thông Thanh Niên; các cơ quan báo chí như Một Thế Giới, Thanh Niên...

KHẨN: Bão chồng bão hướng vào miền Trung

Thời sự - 24/10/2020 22:00
Trong khi bão số 8 đang hướng vào các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị, gần Biển Đông lại xuất hiện áp thấp nhiệt đới có thể mạnh lên thành bão với đường đi hướng vào miền Trung.

Các nhà cái đánh giá cao Biden, người chơi đổ tiền đặt cửa Trump

Thế giới - Anh Tú - 24/10/2020 21:00
Bất chấp nhà cái đánh giá cao Biden trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, người đặt tiền cho cửa Trump chiếm áp đảo.

Cảnh tan hoang sau thiên tai ở 2 xã bị chia cắt của tỉnh Quảng Trị

Thời sự - Quế Sơn - 24/10/2020 20:30
Bị thiên tai tàn phá, 2 xã vùng biên giới của tỉnh Quảng Trị đang trải qua những ngày tháng cơ cực khi người dân thiếu lương thực, nhà cửa trong cảnh hoang tàn.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc biểu dương tinh thần ‘tương thân tương ái’

Thời sự - Quế Sơn - 24/10/2020 20:00
Trong chuyển công tác kiểm tra khắc phục hậu quả mưa lũ tại tỉnh Quảng Bình, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã biểu dương tinh thần tương thân tương ái của các đơn vị, cá nhân, nhà hảo tâm đã giành nguồn lực hỗ trợ nhân dân vùng bão lũ.

Chiều 24.10, thêm 12 ca mắc COVID-19 là người nhập cảnh

Thời sự - 24/10/2020 19:32
Chiều 24.10 ghi nhận thêm 12 ca mắc mới COVID-19 là người nhập cảnh được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 1.160 bệnh nhân.

Vừa lộ diện, “Kiều” của Mai Thu Huyền lại gây tranh cãi

Điện ảnh - 24/10/2020 19:00
Nhà sản xuất “Kiều” vừa công bố cận mặt nữ diễn viên chính, người hóa thân thành Thúy Kiều trong phim. Nhiều tranh cãi trái chiều lập tức xuất hiện xoay quanh nhan sắc cũng như trang phục của nữ chính.

Sao phim Kẻ huỷ diệt 'lên tiếng' sau ca phẫu thuật tim lần ba

Điện ảnh - Đan Thuỳ - 24/10/2020 18:30
Sao phim Kẻ huỷ diệt chia sẻ cảm thấy tuyệt vời sau khi trải qua ca phẫu thuật tim lần ba.

Bắt đối tượng chiếm đoạt 100 triệu đồng của “Góa phụ Rào Trăng 3”

Thời sự - 24/10/2020 18:00
Công an Đắk Nông vừa bắt đối tượng lừa đảo chiếm đoạt 100 triệu đồng của chị Lê Thị Thu Thảo, vợ nạn nhân vụ sạt lở tại Thủy điện Rào Trăng 3. Đối tượng bị bắt sau 4 ngày gây án.

Vì sao xuất siêu luôn là điểm sáng của Việt Nam?

Kinh tế - Tuyết Nhung - 24/10/2020 17:30
Xuất siêu luôn là điểm sáng trong bức tranh kinh tế của Việt Nam nhiều năm qua. Qua từng năm, mức xuất siêu lại có sự gia tăng đáng kể.

Loạt phim kinh dị hấp dẫn trên Netflix trong dịp Halloween 2020

Điện ảnh - Đan Thuỳ - 24/10/2020 17:00
Sắp tới một loạt phim và series kinh dị hấp dẫn sẽ được Netflix giới thiệu trong dịp Halloween năm nay.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Chủ nhật, 25/10/2020