Trang bị kiến thức nhận diện nguy cơ, cùng với kỹ năng tự bảo vệ mình trong tình huống khẩn cấp, sẽ có tác dụng như mặc “áo giáp” an toàn cho tài xế công nghệ.
Nghề... làm dâu trăm họ
Trong thời đại “số hóa”, từ mua sắm, đi chợ đến đặt hàng thức ăn, đồ uống không ngừng “trực tuyến hóa”, dĩ nhiên cầu đã thúc đẩy cung thu hút ngày càng nhiều người, cả phụ nữ gia nhập đội ngũ shipper. Trong đại dịch COVID-19, vai trò quan trọng của họ càng được khẳng định, góp phần không nhỏ cho thành công của cuộc chiến chống dịch.
Quá trình hành nghề, nhiều người lập được chiến công khi “tác nghiệp”. Nhiều shipper cảnh giác phát hiện món hàng đang vận chuyển, có biểu hiện nghi vấn nên chủ động “bẻ lái”, quay xe, giao cho cơ quan chức năng thay vì mang đến địa chỉ trên app. Nhờ đó, một lượng ma túy đáng kể đã bị thu giữ, truy xét.
Nhưng cũng không thiếu trường hợp "tai bay vạ gió", xảy ra ở một số người cả ngày làm bạn với chiếc xe rong ruổi trên đường. Đầu năm nay, một shipper tại Đà Nẵng bị hành hung đến tử vong khi giao hàng. Ở những nơi khác, nhiều tài xế xe công nghệ cũng bị nạn “hổ báo” tấn công gây thương tích nặng trên đường, vì nguyên nhân không đáng có.
Mới đây tại Bình Dương, một lái xe ôm công nghệ bị “đồng nghiệp” thuộc hãng khác, đóng giả khách thuê xe buổi tối uy hiếp, cướp xe tay ga đắt tiền. Trước đó, nhiều vụ shipper còn bị lấy trộm cả phương tiện lẫn thùng hàng. Cũng là việc mưu sinh, song nhiều sự vụ vừa qua cho thấy nghề chạy xe chở khách, chở hàng thuê cũng trở thành đối tượng mà kẻ gian nhắm đến.
Những trắc trở, chông chênh trên đường làm ăn quả thật không thể nói trước với nghề làm dâu trăm họ. Gần như các nạn nhân đều không biết gì nhiều, về thông tin của hành khách ngoài số điện thoại đặt xe.
Kỹ năng tự cứu mình
Những ai hay đi xe ôm và taxi công nghệ rất dễ nhận thấy ngày càng có nhiều nữ tài xế hành nghề. Thấy khách nam ái ngại khi ngồi sau xe máy, chị L.N.T., 36 tuổi, quê ở Phú Yên, lái xe giải thích: “Tôi chỉ chạy đến 21g là tắt app về nghỉ. Thật tình do mất việc ở công ty nên mới bất đắc dĩ lấy ngắn nuôi dài. Chở khách nam đi uống bia về buổi tối không dễ chịu chút nào, nhưng đành phải vậy”.
Chị P.T.H.M, 42 tuổi, quê ở Cà Mau, có hoàn cảnh đáng thương hơn. Tiền thuê phòng trọ, con cái học hành trông chờ vào đồng lương thợ hồ của chồng và những cuốc xe ôm của chị. Thời điểm gần Tết, dẫu biết không an toàn nhưng nhiều hôm vẫn ráng “cày” đến 22 giờ.
Kinh nghiệm hành nghề giúp chị lựa chọn cuốc xe. Dựa vào điểm đi, điểm đến, chị sẽ “nổ app” khi biết hành trình qua những tuyến đường chính. Trên đường đi, gặp được lực lượng thực thi nhiệm vụ, hoặc những người mưu sinh ban đêm chị rất mừng. “Họ chính là chỗ dựa tin cậy nhất vào những khung giờ này” - chị chia sẻ như vậy.
Điện thoại thông minh đa phần có định vị, xe máy cũng có thể lắp thêm nếu cần thiết. Dựa vào chức năng này, hãng xe đều quan sát được quá trình di chuyển của tài xế. Trong lúc chở khách, bất chợt phát hiện xe dừng lâu dọc đường hay chuyển hướng, nhân viên điều hành cần gọi điện cho tài xế.
Ở chiều ngược lại, tài xế nên thống nhất với bộ phận trực tại công ty, sẽ chủ động gọi điện báo về tổng đài khi xe gặp sự cố kỹ thuật hoặc va chạm bất ngờ. Duy trì thông tin hai chiều vào buổi tối cũng giảm thiểu được rủi ro, thiệt hại.
Những shipper có thuận lợi hơn tài xế công nghệ ở chỗ họ chỉ phải hành nghề vào ban ngày và buổi tối, bởi không ai giao hàng vào ban đêm. Tuy vậy, cần ứng xử khéo léo với những khách hàng khó tính. Lường trước các tình huống món hàng bị va đập, biến dạng trên đường vận chuyển. Tránh những tranh cãi với khách, kiên nhẫn phối hợp cùng người mua hàng và đơn vị cung cấp, để ba bên thương lượng giải quyết với nhau.
Xe máy nên lắp đặt khóa thông minh (smartkey). Bởi một khi người giữ bộ điều khiển rời xa chiếc xe thì động cơ sẽ tắt. Bị tấn công bất ngờ, bỏ xe chạy bộ, giữ an toàn tính mạng là giải pháp khả thi, cũng đồng thời khiến cho kẻ xấu không nổ máy xe được.
Nhiều người dân có nhu cầu chính đáng đi lại ban đêm, nhất là vào bệnh viện, đến ga tàu, sân bay, khung giờ chỉ có xe ôm và taxi công nghệ mới đáp ứng được. Không từ chối tất cả, nhưng cần căn cứ vào nơi đón xe, hạn chế đón khách dọc đường hoặc địa chỉ không rõ ràng.
Mang theo tiền mặt với số lượng vừa đủ chi tiêu. Đeo đồng hồ rẻ tiền, xe máy nên sử dụng loại không quá đắt tiền. Xe càng có giá trị cao càng kích thích lòng tham của kẻ cướp.
Trên đường đi, có thể dùng chiến thuật “động tác giả”: thực hiện thao tác gọi điện cho đồng nghiệp, thông báo đang chở khách theo lộ trình đã định, hẹn gặp nhau trong vài phút. “Đánh lừa” vị khách trong trường hợp này cũng là điều dễ thông cảm. Trong lúc chờ được tập huấn, cũng nên tự nghiên cứu các biện pháp phòng vệ chính đáng, để bảo vệ an toàn cho bản thân.
Mỗi khi có vụ việc xảy ra, hãng xe cần tích cực hợp tác với cơ quan có thẩm quyền. Cung cấp thông tin liên quan, trích xuất dữ liệu nếu cần thiết để nhanh chóng làm rõ nguyên nhân, truy bắt đối tượng gây án.
