Trở lại chuyện kiểm thử phần mềm

GS John Vu26/05/2025 13:00
Trở lại chuyện kiểm thử phần mềm

Một sinh viên mới tốt nghiệp, làm việc cho một công ti phần mềm gặp tôi nói: “Tôi làm việc là người kiểm thử phần mềm, tôi kiểm thử mọi thứ rất cẩn thận nhưng khách hàng của tôi vẫn tìm ra lỗi. Tôi đã làm gì sai và tôi có thể làm gì để là người kiểm thử giỏi hơn?”

Tôi bảo anh ta: “Nếu bạn đã làm hết sức mình thì có thể bạn không làm điều gì sai cả. Người kiểm thử giỏi phải biết rằng không thể nào kiểm thử được mọi thứ. Kiểm thử không loại bỏ được mọi lỗi và sự kiện là một số lỗi có thể xảy ra bởi các nhân tố khác. Có thể là yêu cầu được đưa cho bạn không đầy đủ hay chúng vẫn đang thay đổi khi bạn tiến hành kiểm thử. Khả năng kiểm thử phần mềm tuỳ thuộc vào kĩ năng của người kiểm thử trích ra thông tin đúng để xây dựng các trường hợp kiểm thử. Nếu bạn không có mọi thông tin hay nếu thông tin đó thay đổi thường xuyên thì bạn có thể không có khả năng xây dựng các trường hợp kiểm thử tốt. Cho nên đó có thể không phải là toàn bộ lỗi của bạn.

Anh ta hỏi: “Làm sao tôi có thể chắc rằng tôi KHÔNG có lỗi nào?”

Tôi bảo anh ta: “Không thể nào kiểm thử được mọi thứ cho nên biết cái gì có thể được kiểm thử là khởi đầu tốt. Tri thức kiểm thử ở bất kì điểm nào đã cho trong dự án đều được xác định bởi điều có thể được kiểm thử vào lúc đó. Nếu bạn vẫn có lỗi, thay vì tạo ra thêm trường hợp kiểm thử để đảm bảo lỗi không xuất hiện lại, bạn phải đánh giá “Tại sao” nó đã xảy ra. Thông tin nào bạn thiếu, và tại sao bạn bỏ thiếu nó? Thay vì đánh giá bao quát kiểm thử bạn có thể cần nhìn vào các kĩ thuật kiểm thử của mình. Đánh giá cái gì và làm sao bạn kiểm thử trong toàn dự án, và bạn có thể yêu cầu người khác trong dự án của bạn giúp bạn đánh giá điều bạn đang làm.

Anh ta nói với tôi: “Người quản lí của tôi bao giờ cũng phàn nàn: “Sao cậu không tìm ra lỗi này trước khi phần mềm được đưa ra?” và tôi lo lắng rằng tôi có thể không có khả năng giữ được việc của tôi.”

Tôi bảo anh ta: “Dễ dàng trách người kiểm thử về vấn đề phần mềm. Nhiều người tin rằng mục đích của kiểm thử là “loại bỏ mọi lỗi” trong phần mềm. Thực tại là kiểm thử chỉ có thể chứng minh sự tồn tại của lỗi nhưng không bao giờ chứng minh được hết lỗi. Người quản lí giỏi nên biết rằng người kiểm thử không làm việc với khách hàng để hiểu nhu cầu của họ, người kiểm thử không viết các yêu cầu, người kiểm thử không kiến trúc hệ thống, người kiểm thử không thiết kế các tính năng của hệ thống, và người kiểm thử không phát triển giải pháp cho nên trách người kiểm thử mà không biết lỗi tới từ đâu là KHÔNG công bằng.

Tôi thường tự hỏi tại sao người quản lí không hỏi, “Sao phần mềm này được thiết kế kém thế?” hay “Sao một chức năng được lập kế hoạch tồi thế?” Sao chúng ta không hỏi “Người lập trình đã làm giả định gì mà dẫn tới việc xen vấn đề vào trong mã?” và “Chúng ta có thể làm gì để ngăn cản lỗi tái xuất trong tương lai?” Tại sao người quản lí cấp cao không hỏi người quản lí dự án về tại sao họ dồn gánh nặng ‘chất lượng’ và thành công của sản phẩm phần mềm lên CHỈ MỖI người kiểm thử.

Tôi tin có hai lí do tại sao người kiểm thử bị trách móc về lỗi phần mầm. Thứ nhất, mọi người giả định sai lầm mục tiêu của kiểm thử CHỈ để tìm ra lỗi. Thứ hai, người kiểm thử đảm nhiệm về những điều họ KHÔNG kiểm soát được bởi vì niềm tin của cấp quản lí là người càng ít kinh nghiệm hay mới tốt nghiệp nên làm việc như người kiểm thử. Chúng ta biết rằng không thể nào kiểm thử được mọi thứ, và nếu người kiểm thử không có kinh nghiệm, không nhận được đào tạo thích hợp thì tiềm năng bỏ sót lỗi sẽ tăng lên đáng kể.

Theo ý kiến tôi, mục tiêu của kiểm thử phần mềm là cung cấp “Thông tin về thuộc tính và năng lực của phần mềm đang được kiểm thử” cho người có trách nhiệm ra quyết định kinh doanh trọng yếu. Bởi vì thông tin này sẽ cho phép họ hiểu rủi ro tiềm năng trong mối quan hệ với mong đợi của họ về phần mềm trước khi đưa ra. Nếu số lỗi mà cao, họ có thể ra lệnh kiểm thử nhiều hơn hay cho phép nhiều thời gian hơn để kiểm thử nhằm giảm cơ hội có lỗi sau khi đưa ra cho khách hàng.

Lỗi phần mềm cung cấp cho người ra quyết định và các thành viên khác trong tổ những thông tin về phần mềm cho nên người quản lí dự án có thể ra lệnh “phân tích căn nguyên” hay có nhiều kiểm điểm và giám định phần mềm hơn để nhận diện CHỖ lỗi xuất hiện và sửa nó để cho nó sẽ KHÔNG xảy ra nữa. Điều quan trọng là “Xây dựng chất lượng trong phần mềm” thay vì “Kiểm thử vì chất lượng” bởi vì kiểm thử sẽ không bao giờ chứng minh việc hết lỗi, không có điều như không lỗi vì điều đó chỉ tồn tại trong lí thuyết. Vấn đề chính là người quản lí dự án không cho thời gian thích hợp cho các hoạt động khác cho nên họ không có thời gian để làm việc tốt. Việc được thực hiện kém sẽ tạo ra lỗi và vấn đề rồi họ trách móc người kiểm thử phần mềm.

Để cải tiến phần mềm và đạt tới sự hài lòng của khách hàng, chúng ta phải nhìn vào toàn bộ qui trình của phát triển phần mềm từ đầu tới cuối để nhận diện vấn đề xảy ra từ đâu. Chúng ta không thể chỉ nhìn vào chỗ cuối rồi trách móc người kiểm thử.

English version

Testing software

A student who graduated last year and now working for a software company came to see me. He said: “I work as software tester, I test everything very carefully but my customer still finds defects. What did I do wrong and what could I do to be a better tester?”

I told him: “If you have done your best then maybe you did not do anything wrong. A good tester should know that it is impossible to test everything. Testing does not remove all defects and the fact is some of these defects may happen because of other factors. It is possible that the requirements given to you may be incomplete or they are still changing when you conduct your test. The ability to test software depends on the skills of the testers to extract the right information to build test cases. If you do not have all the information or if that information changes often then you may not be able to build good test cases. So it may not be your entire fault.

He asked: “How can I make sure that I do NOT have any defects?”

I told him:” It is impossible to test everything so knowing what could possibly be tested is a good start. Testing knowledge at any given point in a project is determined by what could be tested at that time. If you still have defect, instead of create more test case to ensure the defect doesn’t occur again, you must evaluate “Why” it happened. What information were you missing, and why were you missing it? Instead of evaluating the test coverage you may need to look at your testing techniques. Evaluate what and how you are testing throughout the project, and you may ask others in your project to help you evaluate what you are doing.

He told me: “My manager always complained: “Why didn’t you find this defect before it was released?” and I am worry that I may not be able to keep my job”.

I told him: “It is easy to blame tester for software problem. Many people believe that the purpose of testing is to “remove all defects” in software. The reality is testing can only prove the existing of defects but never prove the absence of defects. A good manager should know that testers do not work with customer to understand their needs, testers do not write requirements, testers do not architect the system, testers do not design the system’s features, and testers do not develop the solution so blaming the tester without knowing where the defects come from is NOT fair. I often wonder why manager do not ask, “Why is this software designed so poorly”, or “why a function is so poorly planned?” Why don’t we ask “what assumptions did the programmer make that lead to injecting problems into the code”, and “what can we do to prevent recurrent errors in the future?” Why senior manager do not ask project managers on why they put the burden of ‘quality’ and the success of a software product SOLELY on testers.

I believe there are two reasons why testers are blamed for software defect. First, people mistakenly assume the objective of testing is ONLY to find and fix defects. Second, testers are held accountable for things they have NO control over because of management belief that lesser experienced or newly graduates should work as testers. We know that it is impossible to test everything, and if the tester is inexperienced, do not receive adequate training then the potential to miss defects will increases significantly.

In my opinion, the objective of software testing is to provide “Information about the attributes and capabilities of the software under test” to people responsible for making critical business decisions. Because these information will allow them to understand the potential risks in relation to their expectations of the software prior to release. If the defect number is high, they may order more tests or allow more time for testing to reduce the chance of having defects after release to customer. Software defects provide the decision makers and other team members with information about the software so project manager may order “root cause analysis” or more software reviews and inspections to identify WHERE the defect come from and fix it so it will NOT happen again; It is important to “Build quality into software” instead of “Testing for quality” because testing will never prove the absence of defects, there is no such thing as zero defects as it only exist in theories. The major problem is project managers do not give adequate time for other activities so they do not have time to do good jobs. Poorly done jobs will create defects and problems then they blame on software testers.

To improve software and achieve customer satisfaction, we have to look at the entire process of software development from the beginning to the end to identify where problems happen. We can not only look at the end then blame testers.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Giáo sư và việc dạy

Một người bạn bảo tôi: “Tôi không biết điều gì xảy ra cho sinh viên đại học của tôi ngày nay. Dường như là nhiều người KHÔNG muốn học cái gì cả. Chúng ta đã lớn lên trong thời khó khăn khi việc vào đại học là đặc quyền. Ngày nay sinh viên không biết họ được may mắn thế nào để có cơ hội tốt như thế.”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Điều nước Mỹ cần

Theo báo cáo của chính phủ Mĩ, trong năm thứ hai liên tiếp, kĩ sư phần mềm là việc làm số một ở Mĩ.
4

Kỹ nghệ phần mềm và khoa học máy tính

Một sinh viên hỏi tôi: “Tại sao tôi cần học Kĩ nghệ phần mềm thay vì Khoa học máy tính? Sau rốt, chúng là như nhau và sau khi tốt nghiệp đằng nào chúng tôi cũng sẽ làm việc trong công nghiệp phần mềm?”
5

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

Làm việc theo tổ và làm việc theo nhóm

Có khác biệt giữa “Làm việc theo tổ” và “Làm việc theo nhóm”.

Làm việc theo tổ

Trong cuộc họp, nhiều cựu sinh viên tới gặp tôi kể về việc “Làm việc theo tổ”. Họ bảo tôi rằng họ đã làm việc trong tổ xây dựng phần mềm nhưng khi tôi hỏi thêm các câu hỏi, dường như là họ đã làm việc “trong nhóm” mà KHÔNG “trong tổ”.

Hệ thống giáo dục

Có ba kiểu hệ thồng giáo dục tồn tại ngày nay, giáo dục truyền thống, giáo dục thời đại công nghiệp, và giáo dục thời đại thông tin.

Phát triển nghề nghiệp

Mọi năm, tôi đều nhận được nhiều emails từ các sinh viên đã tốt nghiệp hỏi lời khuyên về nghề nghiệp của họ.

Xin việc

Mọi năm các công ti phần mềm đều nhận hàng nghìn đơn xin việc làm.

Công nghiệp phần mềm cần gì

Chúng tôi thảo luận với một nhóm quản lí cấp cao của các công ti phần mềm Trung Quốc khi họ thăm Carnegie Mellon về công nghiệp phần mềm ở Trung Quốc và họ bảo rằng rất khó tìm được người đúng với kĩ năng đúng bởi vì đào tạo đại học là KHÔNG nhất quán.

Người quản lý có kinh nghiệm

Một dự án điển hình thường yêu cầu các thành viên tổ có những kĩ năng kĩ thuật chuyên môn nhưng với người quản lí có kinh nghiệm, một mình kĩ năng kĩ thuật là KHÔNG đủ.

Chiến tranh máy tính

Theo một số nghiên cứu, chiến tranh tiếp đây trong thế kỉ 21 có thể không phải là làm chiến tranh theo qui mô đầy đủ với bom nguyên tử mà là “Chiến tranh máy tính” nơi các nước tấn công lẫn nhau bằng “vi rút và sâu máy tính” hay “Tấn công xi be.”

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Lập mục đích

Blog GS John VU - GS John Vu - 19/06/2026 12:00
Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Tâm lý CEO: Nghệ thuật giữ bình tĩnh, ra quyết định và dẫn dắt trong áp lực

Kỹ năng - Vũ Anh - 19/06/2026 11:00
Giữ được sự minh mẫn, kiểm soát cảm xúc và ra quyết định tỉnh táo trong khủng hoảng — đó là “môn võ thượng thừa” mà không trường lớp nào có thể dạy.

"Thần đồng" Đại học Thanh Hoa, 49 tuổi vẫn thất nghiệp: Khi ra tới biển lớn, mới biết bản thân chỉ là hạt cát nhỏ

Suy ngẫm - Nguyễn Phượng - 19/06/2026 10:00
Khi vào đại học Thanh Hoa, nam sinh được mệnh danh là "thần đồng" mới biết còn nhiều người giỏi hơn mình.

Con trai duy nhất của Gia Cát Lượng vì sao không thể nối nghiệp cha?

Phong cách sống - Linh Lan - 19/06/2026 09:00
Gia Cát Lượng chỉ có một con trai ruột, rất thông tuệ và sớm được trọng dụng, nhưng "bên ngoài chẳng giúp được quốc gia, bên trong chẳng thể thay đổi triều chính".

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Từ sách - Phim - Bảo Lam - 19/06/2026 08:00
Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Công nghệ và cơ hội

Blog GS John VU - GS John Vu - 18/06/2026 12:00
Nếu chúng ta nhìn lại thành tựu của công nghệ, chúng ta sẽ ngạc nhiên về tiến bộ đã được thực hiện.

Warren Buffett tiết lộ nguyên tắc vàng, đảm bảo sự thành công bền vững

Phong cách sống - Thiên Di - 18/06/2026 11:41
Bên cạnh những phân tích sắc sảo về báo cáo tài chính hay các thương vụ đầu tư trị giá hàng tỷ USD, huyền thoại Warren Buffett mới đây đã chia sẻ về một triết lý sống cốt lõi mà ông cho rằng là chìa khóa để duy trì sự thành công và bền vững cho mọi tổ chức.

Sắp phát hành: Sức mạnh của nghỉ ngơi

Tủ sách - FN - 18/06/2026 08:00
Chúng ta thường nghĩ rằng nghỉ ngơi là ngủ một giấc, nằm yên một lúc, tạm rời công việc rồi cơ thể sẽ tự hồi phục lại. Nhưng có lúc ta ngủ đủ mà vẫn thức dậy trong trạng thái nặng nề. Cơ thể có thể không quá mỏi, nhưng đầu óc vẫn quay cuồng; ta vẫn thấy mình phải trả lời tin nhắn, phải tỏ ra ổn, phải chiều lòng người khác, phải tiếp tục.

Phần mềm mã nguồn mở

Blog GS John VU - GS John Vu - 17/06/2026 12:00
Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.

Người già khôn ngoan thường giả bộ 3 điều này với con cái

Kỹ năng - Thanh Hương - 17/06/2026 11:00
Có những thứ nên giả bộ cho qua

Tỷ phú Rockefeller: Miễn phí là cái bẫy đáng sợ nhất, muốn thành công phải ghi nhớ 3 điều sau

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 17/06/2026 10:00
Một số người chết trong nghịch cảnh, trong khi những người khác nhìn thấy cơ hội.

Sống giữa 25 triệu người vẫn cô đơn: Vì sao giới trẻ Hà Nội và TP.HCM vẫn tìm đến AI để được yêu thương?

Phong cách sống - Minh Ngọc - 17/06/2026 09:00
Khi công nghệ vô tri trở thành nơi nương tựa cảm xúc duy nhất, liệu AI đang thực sự "chữa lành" hay chỉ đang làm sâu sắc thêm nỗi cô đơn của con người thời đại số?

Sắp phát hành: Để thanh thản khi về già

Tủ sách - FN - 17/06/2026 08:00
“Để thanh thản khi về già” – Bí quyết sống vui cho người cao tuổi là một trong những quyển sách bán chạy nhất Hàn Quốc và được Thư viện Quốc gia Hàn Quốc khuyên đọc!

Người kiểm thử và người lập trình

Blog GS John VU - GS John Vu - 16/06/2026 12:00
Người lập trình không thích người kiểm thử và chúng tôi không thích họ. Làm sao chúng tôi có thể xây dựng được cách làm việc tổ trong tình huống này?

Một kiểu cha mẹ nhìn qua thì dễ bị người đời chê trách nhưng thực tế: Họ mới là bậc thầy dạy con!

Kỹ năng - Thanh Hương - 16/06/2026 11:00
Cách dạy dỗ của họ mới thực sự có lợi cho con.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS