Nhật ký lữ hành Argentina – P.19: Chốn thần tiên Hồng hạc

Tối về tra "Hồ Hồng Hạc" trên mạng, chẳng thấy thông tin gì, ngoại trừ mấy câu hỏi của du khách trên Tripadvisor: “Đi tháng mấy thì thấy Hồng hạc ở Eolo? Và có ai gặp Hồng hạc ở Eolo không?… Có thể suy ra là, không phải lúc nào cũng thấy loài chim đặc biệt ấy. Chúng tôi quyết định dành ngày cuối cùng ở Eolo để khám phá vùng hồ này, có chim hay không chim, cũng không là vấn đề lớn, khi mà khung cảnh bày ra trước mắt đã quá cuốn hút rồi.

Đã thành thói quen của những chuyến đi, và nhất là chuyến đi này, sáng nào tôi cũng dậy thật sớm đón bình minh. Những bình minh không khi nào lặp lại, mở đầu cho trải nghiệm của một ngày mới cũng không khi nào lặp lại. Cũng là bình minh trên sa mạc hay thảo nguyên, nhưng bình mình ở Patagonia khác hoàn toàn bình minh trên thảo nguyên Mông Cổ, hay sa mạc ở Jordan. Hôm qua tôi đã có một bình minh vàng trên hồ Argentino, thì hôm nay thảo nguyên Alice lại cho tôi một bình minh thật êm đềm. Chẳng cần ra khỏi giường, hai khung kính của căn phòng góc mở ra thảo nguyên mênh mông, mời ngày mới vào phòng. Bình minh hồng và xanh, nhẹ lướt những ngón tay ngọc ngà trên ga mềm gối mịn. Như nghe trong những sắc màu đang dần rực lên kia, những lời chào ngọt ngào của mùa.

Sau bữa sáng trong ánh bình minh ấy, chúng tôi lên đường. 12 km vừa đi vừa về cũng không phải là quá khó khăn, nhất là không phải leo trèo gì mấy mà chỉ là băng qua vài quả đồi thấp của vùng thảo nguyên. Nghĩ là vậy mà không phải vậy. Đứng từ cửa trang trại trên đồi cao đã nhìn thấy hồ Hồng Hạc ở xa xa, vậy mà đi bở hơi tai vẫn chỉ toàn thấy những trảng cỏ mênh mông. Nhưng đích đến cũng chính là hành trình, vậy nên khung cảnh bao la với những ngọn đồi, thung lũng cỏ vàng và dãy núi băng phủ Torre del Paines phía trước cũng hấp dẫn không kém với những cư dân phố như tôi. Và tôi cũng đã chụp được không ít ảnh hoa bồ công anh và nhiều loại hoa cỏ thảo nguyên không biết tên trên con đường ấy.

Rồi thì cũng tới hồ, một mặt nứơc bao la, vô danh trên bản đồ. Nhìn từ xa thì cứ nghĩ đó chỉ là vùng hồ nhỏ thôi, vậy mà khi tới nơi chúng tôi mới biết rằng, một ngày chẳng thể nào đủ để có thể đi hết một vòng hồ. Mặt nước trong veo in hình những đám mây trắng xếp lớp trên trời. Xanh xen trắng, cả trên đầu lẫn dưới chân, rất lạ. Những dáng núi màu chàm đậm in bóng nước, những trảng cỏ vàng lâu lâu lại rực lên dưới ánh mặt trời, những vùng ngập nước, đất đỏ cỏ rêu úa màu…, với tôi thì tất cả đã là quá đủ cho một bức tranh vùng hồ tuyệt mỹ. Hồ nằm trong thung lũng không một bóng người, chỉ có những bụi cây dại đầy gai mang tên Calafate cho những trái chín mọng đỏ mà người dân địa phương thường dùng làm bánh và mứt, những bụi cỏ lúp xúp màu vàng tròn đổi màu theo chiều gió. Và vô số hoa bồ công anh cùng những loại hoa dại không biết tên... Mênh mông và chỉ mênh mông. Cảm giác như lạc vào chốn thần tiên nào đó. Chỉ muốn lăn ra, trong vòng tay núi, gối đầu trên hoa cỏ, đắp chăn mây và mơ một giấc xanh.

Đi mãi, đi mãi theo ven hồ, vẫn chưa tới giữa vòng. Không có đường mòn, bước chân đạp lên cỏ, hương Paramela nồng lên, thơm ngát. Đôi giày dần thấm nước của sương, của cỏ, và của nước hồ từ khi nào không biết, thì bắt đầu thấy những chấm đỏ hồng trước mặt. Hồng hạc. Tôi đã từng có dịp ngắm hồng hạc ở những khu Bảo tồn ở Úc, ở Tanzania, nhưng từ xa tít tắp. Phần lớn các khu Bảo tồn động vật hoang dã ở nhiều quốc gia đều không cho phép lại gần những bầy thú và chim, vì sợ ảnh hưởng tới môi trường và tâm lý của chúng, cũng như đảm bảo an toàn cho du khách. Ở vùng hồ này, chúng tôi cũng không dám lại gần, vì sợ đàn Hồng hạc sẽ sợ hãi mà bay mất. Một đàn Hồng hạc đang nghỉ trưa trên mặt nước.

Ở Tanzania tôi đã nghe bạn hướng dẫn cũng là Thạc sĩ về Động vật hoang dã giải thích lý do tại sao Hồng hạc hay đứng một chân. Loài chim này mất nhiệt nhiều nhất ở chân và bàn chân của chúng, nên việc co chân lại gần cơ thể sẽ giúp chúng giữ ấm được tốt hơn. Khi thời tiết ấm hơn, chúng sẽ đứng bằng hai chân trong nước. Mặt khác, cơ thể Hồng hạc đã đạt tới độ tiến hóa để tự "cố định" chân như một trụ vững chắc, giúp chúng tiết kiệm được năng lượng, giống như ngựa luôn ngủ đứng hay dơi ngủ trong tư thế treo ngược vậy.

Hồng hạc, loài chim cao cẳng chân dài mang tên “Flamingo” có nghĩa là “màu của lửa” vì bộ lông vũ màu hồng của chúng. Dù đó là đặc điểm nổi bật nhất, nhưng bộ lông màu hồng của loài chim này lại không phải là đặc điểm di truyền. Trên thực tế, chim con sinh ra có bộ lông màu xám. Màu hồng của chim Hồng hạc tới từ sắc tố beta carotene có nhiều trong thức ăn như tảo, ấu trùng, các loại giáp xác… trong môi trường đầm lầy nơi chúng sinh sống. Có thể nói, sắc hồng của chim hồng hạc khác biệt nhau dựa trên môi trường và nguồn thức ăn. Bầy hồng hạc tôi thấy ở Tanzania có màu hồng rất nhạt, có cả những con trắng. Ở Úc là những con hồng hạc màu hồng nhạt có những vệt lông đỏ. Còn Hồng hạc ( Sếu đầu đỏ) ở Tràm chim, Đồng tháp lại là những con chim lông xám, có cần cổ đỏ rực và chân đỏ hồng. Hồng hạc luôn sống theo đàn, từ vài chục tới hàng ngàn con.

Đàn hồng hạc hôm nay ở hồ Flamingo là một đàn nhỏ, chắc chỉ khoảng trên dưới 100 con. Bên những con hồng hạc đang ngủ, còn có một bầy thiên nga cổ đen, những con vịt trời màu xám đang kiếm ăn ven bờ hồ phía bên kia. Dù vẫn ở khá xa, nhưng chúng tôi cũng gần như nín thở. Trong khung cảnh tĩnh lặng, bình yên và êm đềm ấy, bất kỳ tiếng động nào của con người cũng là sự xâm phạm đầy thô bạo. Đột nhiên tôi nghe tiếng đập cánh rùng rùng. Từ phía những dãy núi, một đàn ngỗng trời khá lớn đang bay tới, ngang qua chỗ chúng tôi đứng. Những cái cánh trắng, đen sải rộng, mềm mại đập giữa không trung. Những cần cổ lao về phía trước, thật dũng mãnh. Cả vùng trời đất núi non bỗng bừng tỉnh, lao xao cùng tiếng chim, tiếng đập cánh của ngỗng trời, thiên nga và vịt trời. Bị đánh động, đàn hồng hạc cũng bừng tỉnh và tung cánh bay. Không còn những đốm tròn hồng trên mặt nước nữa, những cái cánh đỏ hồng sải rộng, in bóng trên nền núi đã đổi qua màu tím than vì một đám mây lớn đang lưới qua đỉnh, in bóng trên mặt hồ cũng đang dần sẫm lại. Ngây dại đến vài giây - tôi không biết dùng từ gì để miêu tả khung cảnh ấy. Khi tôi đủ bình tĩnh để chụp và quay thì những cánh chim gần nhất đã bay xa hơn.

Không có sự tiếc nuối theo lệ thường. Những tấm ảnh đẹp nhất, cũng như những cánh chim đẹp nhất đã in sâu trong tâm trí tôi, và sẽ đi vào tiềm thức, như vốn dĩ những điều tốt đẹp nhất mà các chuyến đi luôn mang lại cho tôi. Và tôi vẫn còn những tấm ảnh tôi chụp những thời khắc sau vài giây đầy xúc động ấy. Có thể chúng chưa phải là những tấm ảnh đẹp nhất về kỹ thuật, ánh sáng, độ nét, bla bla… về một đàn chim, nhưng là những tấm ảnh tràn đầy cảm xúc của ngày hôm nay với riêng tôi.

Những tấm ảnh được bấm, khi người chụp thực sự thấy mình là một phần của thiên nhiên, khi thấy mình cũng là hạt sương trên cỏ, là vệt nước mang màu của mây, là cánh chim đang bay, là gió đang thổi, là âm thanh tha thiết gọi đàn của màu trắng thiên nga và màu hồng hồng hạc. Những bức ảnh ghi lại những khoảnh khắc khi chúng đang trôi qua, sẽ đọng lại rất lâu.

Có một vùng hồ mênh mông không tên trên bản đồ trong một thung lũng đầy cây Calafate và cỏ dại dưới chân núi Andes hoang vu, nhà của đàn hồng hạc, ngỗng trời và thiên nga, sẽ mãi mãi đọng lại trong tôi như một chốn thần tiên, khó nơi nào sánh được.